Photo: Getty Image

“အင္မီဂေရးရွင္းရီဖြန္င္း”ဟူေသာအသံကိုထင္ရွားစြာၾကားေနၾကရမည္ျဖစ္သည္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုေရာက္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ျမန္မာျပည္ဖြားအမ်ားစုျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ အဆုိပါအသံမ်ိဴးသည္ ေခါင္းေထာင္၊နားစြင့္ၾကည့္သင့္သည္ျဖစ္ပါ၏။

လ၀က ျပဳျပင္မွဳ
(၂၀၀၈)ႏို၀င္ဘာ သမၼတ ေရြးျပိဳင္ပြဲတြင္ အိုဘားမားသည္ အေမရိကျပည္တြင္းေရာက္ တရားမ၀င္ေရႊ႔ေျပာင္းခိုလံႈေနသူတို႔ကို ႏိုင္ငံသား ျဖစ္တည္မႈလမ္းေၾကာင္းေပၚေရာက္ေအာင္ ျမွင့္တင္ ကိုင္တြယ္ပါမည့္အေၾကာင္းေရြးေကာက္ပြဲကတိထားခဲ့သည္။ သမၼတျဖစ္လာျပီးေနာက္ ေဆာင္ရြက္ေနဟန္ရွိေသာ ေရြးေကာက္ပြဲကတိအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမ်ားတြင္လည္း ဦးစားေပးအမွတ္စဥ္တခုအျဖစ္ထားထားဟန္ တူပါသည္။ တရားမ၀င္ေနထိုင္သူမ်ားကို လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးျခင္းသည္ အဆိုပါဥပေဒ၏ သက္ေရာက္လာမည့္ အက်ိဳးတရားျဖစ္သည္။
မတ္လကုန္ပိုင္းက အမ်ိဳးသားက်မ္းမာေရးျပဳျပင္မႈဆိုင္ရာဥပေဒျပဳရာတြင္ အာဏာေခါင္းကိုင္ပါတီအေနႏွင္ ့ၾကီးစြာေသာ လံု႔လစြမ္းအားတို႔အသံုးခ်လိုက္ရသျဖင့္ ယခုႏွစ္(၂၀၁၀)အတြင္း ဥပေဒျပဳကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ဟန္မရွိေသာ အေမရိကန္လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးဆိုင္ရာတို႔အေၾကာင္း ေတြးဆေရးခ်လိုပါသည္။

လက္တီနား။လက္တီႏိုေတြ
ျပီးခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ (၄)ခုအတြင္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို ့အမ်ားဆံုးေရြ႔ေျပာင္းေနထိုင္လာၾကသူတို႔မွာ နယ္နမိတ္(၁၉၆၉)မိုင္ထိစပ္ေနေသာ မက္စီကိုႏိုင္ငံမွျဖစ္ၾကသည္။ လက္ရွိတြင္လည္း တရားမ၀င္ေရြ႔ေျပာင္းခိုလံႈေနသူ (၁၁)သန္းေက်ာ္တြင္ တ၀က္ေက်ာ္(၅၇ရာခိုင္ႏႈန္း)မွာ မက္ဆီကိုႏိုင္ငံႏွင့္(၂၄ရာခိုင္ႏႈန္း)မွာလက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံမ်ားမွ ျဖစ္ၾကသည္ဟု စာရင္းမ်ားကျပပါသည္။
ျမန္မာမ်ားအေမရိကသို ့အေျခခ်စ ႏွစ္ဦးမ်ားတြင္ အဆုိပါ လက္တီနာ၊း လက္တီႏိုတို ့ကို အေမရိကန္အျဖဴမ်ားႏွင့္ထင္မွတ္မွားခြဲျခားမရျဖစ္ခဲ့ဖူးၾကပါလိမ့္မည္.။ ထို႔အတူ သူတို႔တေတြသည္လည္း အာရွသားတုိ႔ကို တရုတ္မ်ားႏွင့္ခြဲျခားမရျဖစ္ခဲ့ၾကသည္ ေျပာသံၾကားဖူးပါ၏။ အမွန္တကယ္လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္
စုသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ (၂၀၀)ေက်ာ္မွစတင္ကာ ဥေရာပတခြင္၊ အာဖရိကတသြယ္၊ အေမရိကတျပင္၊ အာရွတလြားမွ ေရြ ့ေျပာင္းလာသူတို႔
ႏွင့္တည္ေထာင္ထားေသာတုိင္းျပည္ၾကီးျဖစ္ျပီး အဆိုပါ“ေျပာင္းခိုလာသူတု႔ိအားျဖင့္“ကမၻာ့အင္အားအၾကီးဆံုး၊စူပါပါ၀ါႏိုင္ငံျဖစ္ေနႏိုင္ခဲ့သည္။
ဥေရာပ၊အာဖရိကမွ အေျခခ်လာသူတို႔၏ ေခြ်း၊ေသြး၊စြမ္းအား၊လံု႔လအသီးအပြင့္မ်ားကို ယေန႔ေခတ္တြင္ သိသာထင္ရွားစြာ ျမင္ၾကရမည္။ မ်က္ေမွာက္တြင္လည္း အေမရိကသည္ ေရႊ႔ေျပာင္းခို၀င္လာသူတုိ႔ကို ၀ဲလက္ျဖင့္ စားေရရိကၡာေနထိုင္ရာကို ေပးသည္။ ယာလက္ျဖင့္ လံုျခံဳစိတ္ခ်၊တည္ျငိမ္ႏိုင္မႈကို ကမ္းေနပါသည္။
အျဖဴ၊အမဲ၊အညိဳ၊အ၀ါစံုလင္လွေသာ ေရာင္စံုတိုင္းျပည္ၾကီးသာတည္း။

Arizona’s immigration law
အမ်ိဳးသားက်မ္းမာေရးျပဳျပင္မႈဥပေဒထြက္ျပီးေနာက္ပိုင္း၌ လူ၀င္မႈႏွင့္ပါတ္သက္ေသာဥပေဒျပဳၾကပါရန္ ေသာင္း၊သိန္းခ်ီဆႏၵျပဳေနေသာလူထုကို မ်က္ႏွာလႊဲ၊ ေမ့ေဖ်ာက္ထားရဟန္ရွိေသာ ၀ါရွင္တန္မွဥပေဒျပဳသူအမတ္မ်ားသည္ ဧျပီလ ၂၃ရက္ေန႔တြင္ အာရီဇိုးနားျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈးမွ လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးဆိုင္ရာဥပေဒတခုလက္မွတ္ထိုးအတည္ျပဳလိုက္ေသာအခါ ျပသနာအရပ္ရပ္တို႔ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳလိုက္မိလိုက္ရဟန္ရွိသည္။ ဇူလိုင္(၂၈)ရက္ေန႔တြင္အသက္၀င္လာမည္ အဆိုပါဥပေဒအရ အာရီဇိုးနားရဲတပ္ဖြဲ႔သည္ လံုေလာက္ေသာသံသယရွိပါက မည္သူကိုမဆိုရပ္တန္ ့ေစကာ အိုင္ဒီႏွင့္ ျပည္နယ္တြင္းေနထိုင္ခြင့္ကို ေတာင္းယူစစ္ေဆးခြင့္ရွိလာမည္ဆိုပါသည္။
“တဦးခ်င္း၏ အခြင့္အေရးထိခိုက္ခံရသည္၊” “အသားအေရာင္ခြဲျခားမႈသို ့ေရွ့ရႈေစသည္”ဟု ရပ္ကြက္၊ျမိဳ ့နယ္၊အဖြဲ ့အစည္းမ်ားအလိုက္ပါသပိတ္ေမွာက္ဆန့္က်င္ေၾကာင္းေျပာလာၾကသည့္အခါ သမၼတသည္ အဆိုပါ နယ္စပ္ေဒသသို႔ ျပည္ေစာင့္စစ္သည္အင္အား (၁၂၀၀) ထပ္ျဖည့္ေစလႊတ္လိုက္ကာ ရံပံုေငြ သန္း (၅၀၀) ခြင့္ျပဳထုတ္ေပးလိုက္ရျပီး အာရီဇိုးနားျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈးႏွင့္လည္းညိွႏိႈင္းတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးရသည္အထိျဖစ္လာခဲ့သည္။ေမလ၂၀ရက္ ေန႕ကလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို ႔
အလည္အပတ္လာေရာက္ေနေသာ မက္စီကိုသမၼတမွ ကြန္ဂရက္သို႔၀င္ေရာက္ကာ ျပတ္ျပတ္သားသားကန့္ကြက္ေျပာသြားခဲ့သည္လည္း ျမင္ၾကၾကားခဲ့ၾကရသည္။

သို႔ပါေသာ္လည္း…
ေရႊ႔ေျပာင္းခိုလံႈသူမ်ား၏ေရႊျပည္နယ္ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈးအျဖစ္ ယွဥ္ျပိဳင္အေရြးခံၾကမည့္ ရီပါ့ဗလစ္ကန္ပါတီ၏ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအမတ္မ်ား၏ စကားစစ္ထိုးပြဲ၊ တီဗီ၊ေရဒီယိုမဲဆြယ္ေၾကာ္ျငာမႈမ်ားတြင္ အဆုိပါ လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးဆိုင္ရာကိစၥမ်ား၊
လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အေရးမ်ားကို အဓိကထား ေဆြးေႏြးကန့္ကြက္တိုက္ခိုက္ေနၾကသည္ကို ေတြ႔ၾကရသည္။ အျခားျပည္နယ္ေရြးေကာက္
မဲဆြယ္မႈမ်ားအပါအ၀င္Tea Partyလႈပ္ရွားမႈ၊ဆာရာေပလင္း ေဟာေျပာပြဲမ်ားေရာက္ေအာင္ ဆန့္က်င္ကန့္ကြက္သည့္ဖက္မွ အားမ်ားေနဟန္ရွိရာ သမၼတ၏ ေရြးေကာက္ပြဲကတိသည္ ယခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ(၂)ရက္ က်ေရာက္မည့္ လြတ္ေတာ္အမတ္၊ ျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈးမ်ား အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲျပီးသည္အထိ အသက္၀င္လာႏိုင္ေတာ့ဦးမည္ မျမင္ပါ။
အထက္၊ေအာက္လြတ္ေတာ္ႏွင့္ သမၼတအထိ အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္ ရယူထားေသာ ဒီမိုကရက္ပါတီသည္လည္းလက္ရွိအေျခအေနတို႔ကိုအကဲခတ္ေစာင့္ၾကည့္လိုဟန္ရွိသည္ဟု သိသာစြာ ျမင္ႏိုင္ပါသည္။

ရီပါ့ဗလစ္ကန္င္ကစခဲ့တယ္
အမွန္တကယ္တြင္ အဆိုပါ လူ၀င္မႈစံနစ္ကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္အစဦးဆံုးလႈပ္ရွားခဲ့သူမွာ လက္ရိွသမၼတအိုဘားမားႏွင့္(၂၀၀၈)ျပိဳင္ဖက္အ
ေရြးခံသူ ရီပါ့ဗလစ္ကန္င္မွ ဂြ်န္မက္ကိန္းျဖစ္သည္။ (၂၀၀၉)ခုႏွစ္ၾသဂုတ္လတြင္ ကြယ္လြန္သြားျပီျဖစ္ေသာ ဒီမိုကရက္အမတ္ တက္ဒ္ကေနဒီႏွင့္တြဲဖက္ကာ(၂၀၀၅)ခုကတည္းက ဥပေဒျပဳႏိုင္ေရးၾကိဳးပမ္းခဲ့သည္ ျဖစ္ပါ၏။ ထို႔အျပင္ (၁၉၈၆)လူ၀င္မႈဆိုင္ရာ လြတ္ျငိမ္းခ်မး္သာခြင့္မွာလည္း ရီပါ့ဗလစ္ကင္န္သမၼတၾကီး ေရာ္နယ္ရီဂင္ လက္မွတ္ထုိးဥပေဒျပဳခဲ့ျခင္းသာျဖစ္သည္ကို သမိုင္းျပန္လွ်င္ေတြ႔ႏိုင္ပါသည္။ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရးအတြက္ စစ္တပ္အင္အားႏွင့္ ဖယ္ဒရယ္မွရံပံုေငြအေျမာက္အမ်ားသာ တြင္တြင္ေတာင္းခံေနေသာ ဂြ်န္မက္ကိန္းသည္အာရီဇိုးနားျပည္နယ္၏အထက္လြတ္ေတာ္အမတ္တဦးလည္းျဖစ္ေနပါသည္။

ပါတီၾကီးေတြဘာလဲ။ဘယ္လဲ
လာမည္ ့၂၀၁၀ ႏို၀င္ဘာ ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္မႈအတြက္ ဒီမိုကရက္တို ့သည္ ရီပါ့ဗလစ္ကင္န္တို႔ကို ေျပာင္းေရြ ့ခိုလံႈလာသူမ်ားအား ဆန္႔က်င္သူမ်ားအျဖစ္ ပံုေဖၚေနဟန္ နည္းလမ္းကိုအသံုးခ်ေနျပီး ရီပ့ါဗလစ္ကင္န္တို ့ကမူ အမ်ိဳးသားလံုျခံဳေရးႏွင္ ့အေမရိကန္ဇာတိစိတ္ရွိေသာ တီးပါတီ စိတ္သေဘာအေျခခံထားသည့္ လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းေလွ်ာက္ျပေနသည္ဟု ျမင္မိသည္။ (၂၀၀၉)မွထင္ရွားလာေသာတီးပါတီဆိုသည္မွာ Boston Tea Party (၁၇၇၃)မွ အခြန္မထမ္းေရးသပိတ္ကိုအေျခခံဖြဲစည္းထားေသာ သက္ၾကီးပိုင္းအေမရိကန္ အျဖဴမ်ားအဓိကပါ၀င္သည့္ သပိတ္အဖြဲ ့ၾကီးျဖစ္ပါသည္။
အေမရိကန္ပါတီၾကီး ၂ရပ္သည္ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ နည္းလမ္း၊ဗ်ဴဟာမ်ားႏွင္ မဲအႏိုင္ရေရး ကစားေနၾကသည္ျဖစ္သည့္အတြက္ယခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္တို႔သည္ ေနာင္လာမည့္ႏွစ္မ်ား၏ လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ ဗီဇာကိစၥတို့ကို မ်ားစြာ ရိုက္ခတ္ေျပာင္းလဲလာေတာ့မည္လည္းေသခ်ာေနပါသည္။

သမိုင္းႏွင့္အတိတ္စိမ္းက႑
သတင္းေပၚမွ အခ်က္အလက္မ်ားအရေကာက္ကာ သမိုင္းလွန္ၾကည့္လွ်င္….
သကၠရာဇ္ႏွစ္(၁၈၄၈)မက္စီကန္-အေမရိကန္စစ္ပြဲသု႔ိျပန္ဆြဲယူၾကည့္ပါမႈ ကယ္လီဖိုးနီးယား၊ အာရီဇိုးနား၊ ယူတား၊ နယူးမက္စီကို၊ နီဗားဒါး၊ တက္ခ္ဆပ္တို ့သည္ မက္စီကိုႏိုင္ငံပိုင္နက္ေျမမ်ားသာျဖစ္ၾကကာ ထိုစဥ္ကမိခင္ဘာသာစကားမွာလည္း အဂၤလိပ္စကားမဟုတ္မူပဲ စပန္းနစ္(စပိန္စကား)သာလွ်င္ျဖစ္ခဲ့သည္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ မက္စီကိုႏွင့္နယ္စပ္တေလွ်ာက္ ျခံစည္းရိုးကာရံျခင္းကို အျပီးအစီးတိုင္ျပဳခဲ့သည္ဆိုပါက တရုတ္ျပည္၏ မဟာတံတိုင္းၾကီးကို ႏွစ္ (၂၂၀၀)ေက်ာ္ၾကာမွ တုယူသည့္အဓိပၸါယ္္ေရာက္သြားနို္င္ကာ ကမၻာ့သမိုင္း တြင္က်န္ရစ္မည္ျဖစ္သည္။
ျပည္တြင္းေန တရားမ၀င္ေရႊ႔ေျပာင္းခိုလံႈေနသူ (၁၁)သန္းေက်ာ္ကိုလြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျပဳလိုက္ပါလွ်င္ အဆိုပါအခ်က္သည္ထပ္မံ၀င္
ေရာက္လာလတံ့ေသာသူတို႔အတြက္ ၾကီးစြာေသာ ဆြဲေဆာင္မႈၾကီးျဖစ္လာမည္မွာလည္း ေသခ်ာေနေလသည္။
ေမလ (၁)ရက္ေန႔က နယူးေယာက္ တိုင္းမ္စကြဲယား ကားဗံုးေဖါက္ရန္ၾကိဳးစားသူအား ေထာက္ပို႔သူ ပါကစ္စတန္လူမ်ိဳးတဦးမွာ (၁၉၉၁)ႏွစ္က မက္စ္ီကိုနယ္စပ္မွတဆင့္၀င္ေရာက္လာခဲ့သည္ ဟု တြက္ဆိုခဲ့သျဖင့္ အဆိုပါေတာင္ဖက္
နယ္စပ္သည္ ျပည္တြင္းလံုျခံဳေရးအတြက္ ျခိမ္းေျခာက္အႏၱရယ္ေပးေနသည္ဟုလည္း အေသအခ်ာေျပာႏိုင္သည္။

အေကာင္းဆံုးႏိုင္ငံၾကီး၏ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား ကစားကြက္၊လွည့္ကြက္၊ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို သတင္းမ်ားဖတ္ရင္း ေလ့လာဆန္းစစ္ၾကည့္ၾကပါရန္ ျမန္မာ-အေမရိကန္တို႔အား တိုက္တြန္းလိုက္ရပါသည္။  ။

kai

About kai

Kai has written 922 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.