ကမန္ ဟူသည့္ ေဝါဟာရမွာ ေ႐ွးရခိုင္ဘုရင္အဆက္ဆက္လက္ထက္ကပင္

စတင္ေခၚေဝၚသုံးစြဲခဲ့သည့္ ရခိုင့္ဘုရင့္တပ္မေတာ္မွ သူရဲေကာင္း ေလးသည္ေတာ္အ
ဖြဲ ့၏အမည္နာမတစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ရခိုင္ သုေတသီတို ့၏အဆိုအရ ေလး၊ျမွားအတတ္၌ ကၽြမ္းက်င္သူ “ေလးသည္ေတာ္(ဝါ)ေလးေတာ္ပစ္”ဟူ၍အဓိပၸာယ္ရ၏။
           ပညာေရးဝန္ၾကီးဌာစတုတၳနွစ္ျမန္မာစာအထူးျပဳ သင္႐ိုးအမွတ္ မ-၄၁၂၊ရခိုင္
မင္းသမီးဧခ်င္း ပို ့ခ်ခ်က္အပိုဒ္ ၃၃တြင္တြင္လည္း ကမန္ဆိုသည္မွာ ေလးပတတ္ကၽြမ္း
က်င္ေသာ စစ္သည္ေတာ္ကိုေခၚသည္။ရခိုင္တပ္မေတာ္တြင္လည္း ေလးသည္ေတာ္
တပ္ပါ႐ွိရာ ၄င္းတပ္တြင္. အမႈထမ္းသူမ်ားအား ကမန္ဟုေခၚသည္ ဟုေဖာ္ျပထား၏။
        ကမန္ ဆိုသည္မွာ ယခင္ကလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ အမည္မဟုတ္ဘဲ ရခိုင္ဘုရင့္ေလး
တပ္မေတာ္ ၏အမည္တစ္ခုသာျဖစ္ျပီး ရခိုင္မင္းေနျပည္ေတာ္ ျပိဳကြဲပ်က္သုဥ္းျပီး
ေနာက္ အစုလိုက္ အဖြဲ ့လိုက္ေနထိုင္လာခဲ့ၾကေသာ ရခိုင္ေလးကိုင္ သူရဲေကာင္း အစု
အဖြဲ ့ကို ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စု ကမန္လူမ်ိဳးမ်ားအျဖစ္ ယေန ့ထက္တိုင္ေခၚေဝၚသုံးစြဲလာခဲ့ၾက
သည္။ရခိုင္ဘုရင္ ဘေစာျဖဴလက္ထက္” ရခိုင္စာဆိုပညာ႐ွင္အမတ္ၾကီး အဒူမင္းညိဳ
ေရးသားေသာ ရခိုင္မင္းသမီးဧခ်င္း အပိုဒ္ ၃၃-၃၄”အရလည္း ရခိုင္ဘုရင့္ေလးသည္
ေတာ္ သူရဲေကာင္းတပ္ကို ကမန္ေလးတပ္ဟု ေခၚတြင္ေၾကာင္းေတြ ့ရသည္။
        ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုမွာ ျပည္မနွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း႐ွိ အျခားမြတ္စလင္မ္မ်ားနွင့္
႐ုပ္ရည္၊အေျပာအဆို၊ယဥ္ေက်းမႈပါ အထူးကြဲျပားေသာ မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ုျဖစ္၏။ကမန္မ်ားသည္ ရခိုင္မ်ားနွင့္ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ၊ဝတ္စားဆင္ယင္ထုံးဖြဲ ့မႈ၊စကားအေျပာ
အဆို၊စိတ္ေနစိတ္ထား၊ရုပ္ရည္ပုံပန္းသ႑ာန္ ကြဲျပားျခင္းမ႐ွိတူညီေၾကာင္း ဆရာေတာ္ဦးဥာဏေရးသားေသာ ဓညဝတီရာဇဝင္သစ္တြင္ ေဖာ္ျပထား၏။ထို ့ျပင္ ကမန္တို ့၏ ဝတ္စားဆင္ယင္ပုံ၊စကားအေျပာအဆို၊ေလယူေလသိမ္းမွအစ ရခိုင္မ်ားနွင့္ တေထရာတည္းျဖစ္သည္ဟု သတင္းစာဆရာ ယခင္နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီဝင္ေဟာင္း ဦးလွထြန္းျဖဴက“ရခိုင္ ျပည္နယ္တိုင္းရင္းသား
မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား”စာအုပ္၌ ေဖာ္ျပထား၏။
         ကမန္ ဟူေသာ ေဝါဟာရမွာ ပါ႐ွန္းဘာသာ စကားျဖင့္ ေလးနွင့္ျမွားဟု အဓိပၸာယ
ရသည္။G.E.Harvey\Outline of Burmese History တြင္ Kaman(Presian)=Bow and Arrow
ဟုေဖာ္ျပထားသည္ကိုေတြ ့ရသည္။

     ရခိုင္ဘုရင့္တပ္မေတာ္၏ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားျဖင့္ဖြဲ ့စည္းထားေသာေလးသည္ေတာ္တပ္
ဖြဲ ့အား ကမန္ေလးသည္ေတာ္တပ္ဖြဲ ့ဟု ပါ႐ွန္အမည္ မွည့္ေခၚထားျခင္းအား ဆန္းစစ္
ေလ့လာၾကည့္ရာ ေအဒီ(၇)ရာစုမွ (၁၅)ရာစုၾကား တြင္ ပါ႐ွန္ကုန္သည္၊အာရပ္ကုန္
သည္၊ေရာမကုန္သည္မ်ားသည္ ႐ြက္သေဘၤာမ်ားနွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံအပါအဝင္ ပသ်ွဴး
ကၽြန္းဆြယ္တို ့ကိုကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးအတြက္ သြားလာေနၾကျပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ထို
ကုန္သည္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ကမ္းေျခမ်ားသို ့လဲေရာက္ခဲ့ၾကေၾကာင္း ၁၈၉၇ခုနွစ္ 
ျဗိတိသ်ွဗားမား ေဂဇက္အရသိရေၾကာင္း၊ထို ့ျပင္ ပါ႐ွန္နွင့္ အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ားသည္
ျမန္မာနွင့္တကြအေ႐ွ ့ေတာင္အာ႐ွသို ့ေရာက္ေနၾကပီျဖစ္ေၾကာင္းကို
A social economics and political geography of south east Asia by C.A.Fisher စာမ်က္နွာ
၉၀-၉၂အရသိ႐ွိရသည္။
      ထိုကဲ့သို ့နိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားနွင့္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကား ဆက္သြယ္ခဲ့ေသာ
အခ်ိဳ ့ေသာရခိုင္မင္းမ်ားသည္ (၁၅)ရာစုနွင့္(၁၆)ရာစု မွစ၍ ၄င္းတို ့အေနျဖင့္ ဗုဒၶဘာ
သာဝင္ မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း ၄င္းတို ့အမည္မ်ားအျပင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ပါ႐ွန္အမည္မ်ား အစၥလာမ္ဘြဲ ့မ်ားခံယူခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ ့နိုင္သည္။

(၁)မင္းခရီ(၁၄၃၄-၁၄၅၉)သည္. အလီခန္ အျဖစ္
(၁)ဘေစာျဖဴ(၁၄၅၉-၁၄၈၂)သည္ ကလီမာ႐ွား အျဖစ္
(၃)မင္းေဒၚလ်ွာ(၁၈၄၂-၁၄၉၂)သည္ ေမနု႐ွား အျဖစ္
(၄)ဘေစာမင္းညိဳ(၁၄၉၂-၁၄၉၄)သည္ မိုဟာမက္႐ွား အျဖစ္
(၅)မင္းရန္ေအာင္(၁၄၉၄-?)သည္ နရီ႐ွား အျဖစ္
(၆)စလကၤသူ(၁၄၉၄-၁၅၀၁)သည္ ႐ွိတ္က္ အဗၺဒူ အျဖစ္
(၇)မင္းရာဇာ(၁၅၀၁-၁၅၂၃)သည္ အီလီယမ္႐ွား အျဖစ္
(၈)မင္းေစာအို(၁၅၂၅–)သည္ ဂ်လာလ္႐ွား. အျဖစ္
(၉)သဇာတ(၁၅၂၅-၁၅၃၀)သည္ အလီ႐ွား အျဖစ္
(၁၀)မင္းဘာၾကီး(၁၅၃၁-၁၅၅၃)သည္ ေဇာက္ေဘာက္႐ွား အျဖစ္
(၁၁)မင္းဖေလာင္း(၁၅၇၁-၁၅၉၃)သည္ စကြန္ဒါ႐ွား အျဖစ္
(၁၂)မင္းရာဇာ(၁၅၉၃-၁၆၁၂)သည္. စြယ္လင္ဆိုလိမ္႐ွား အျဖစ္
(၁၃)မင္းခေမာင္း(၁၆၁၂-၁၆၂၂)သည္ ဟူစိန္႐ွား အျဖစ္

ခံယူခဲ့ၾကေလသည္။

စာေရးသူ။။ေမာင္ဆႏၵ(လယ္ေဝး)
မွီျငမ္း။။ရမၼာဝတီ-ရမ္းျဗဲျမိဳ ့ ေတာင္ေက်ာင္းဆရာေတာ္ စႏၵမာလာလကၤာရ ဆရာေတာ္
ၾကီး စီရင္ေသာ ရခိုင္ရာဇဝင္သစ္က်မ္း ဒုတိယစာအုပ္ ပဥၥမတြဲ

Burma by D.G.E.Hall(Second Edition,1956)နွင့္
History. Of Burma by Sir Arther Phayra,1967

ရည္႐ြယ္ခ်က္။။ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားထဲတြင္ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္ေသာ ကမန္တိုင္းရင္းသား
တို ့မွာ လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္ေပါင္း(၆၀၀)နီပါးကပင္ ႐ွိနွင့္ေနခဲ့ျပီးေသာ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္
တို ့ပင္ျဖစ္သည္ကို ေျပာျပလိုျခင္း။
တနည္း အားျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားထဲတြင္ အစၥလာမ္မ႐ွိပါဟု သမိုင္း
မသိေသးဘဲ ေျပာဆိုေနသည္ကို ႐ွင္းျပလိုျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

About အတိသဥၹာ နာဂရခ်စ္သူ/ သန္းထြဋ္ဦး

အတိသဥၹာ နာဂရခ်စ္သူ/ သန္းထြဋ္ဦး has written 139 post in this Website..

ေၾကာက္တတ္ ရင္ ႏွစ္ခါ ေသတယ္။