(ဒီဆောင်းပါးဟာ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်း (၁၂၈၃) မြန်မာ-မွန်ဂို စစ်ပွဲများ(အပိုင်း ၁) နဲ့ (အပိုင်း ၂) ရဲ့အဆက်ဆောင်းပါး ဖြစ်ပါတယ်။)

နောက်တော့ နရသီဟပတေ့မင်းက လက်နက်ချဖို့ စဉ်းစားပြီး ရှင်ဒိသာပါမောက်ကို ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်နဲ့ သံတမန်အဖြစ် ကူဗလေခန်ရှိရာ တိုင်ကူး(ဝါ)တယ်တူ(ယခု ပီကင်း) ကိုလွှတ်ပါတယ်။ ဆရာတော်ဟာ ယူနန်က ယချည်(Yachi) မှာဝါဆိုပြီးမှ ပီကင်းကို ဆောင်းလယ်မှာ ရောက်သွားပါတယ်။ ရှင်ဒိသာပါမောက်နဲ့ ကူဗလေခန်တို့ အမေးအဖြေ ပြောပုံဆိုပုံတွေကိုတော့ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တွေမှာလည်း ပြဌာန်းထားလို့ အသေးစိတ် မရေးတော့ပါဘူး။ အနှစ်ချုပ်ကတော့ တိုင်းပြည်မှာ လူမရှိရင် ဘာမှလုပ်လို့ မရဘူး။ ဒါကြောင့် စစ်သည်ရဲမက်တွေ ပြန်ခေါ် လူတွေပြန်ခေါ် ကောက်ပဲစိုက် ပြီးမှအခွန်သိမ်းဖို့လာပါ ဆိုတဲ့ ရှင်ဒီသာပါမောက် စကားကို မွန်ဂိုဘုရင်ကြီး သိပ်ကြိုက်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ရခဲ့ပါတယ်။

ငြိမ်းချမ်းရေးရတယ် ဆိုပေမဲ့ မြန်မာတွေက လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ နှစ်စဉ်ဆက်ပြီး အငြံ့ခံရမယ့် သဘော ဖြစ်သွားတာပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ မွန်ဂိုတွေက သူတို့တိုက်လို့ ရတဲ့နိုင်ငံ တော်တော်များများကို သူတို့ ဆွေသားမျိုးသားတွေ ဖြစ်စေ ဩဇာခံမင်းတွေဖြစ်စေ ထားပြီး ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်ကို အုပ်ချုပ်တာပါ။ အခုလည်း အငြံ့ခံမယ့်သဘော ပြောလို့ လက်ခံတာဖြစ်ပါတယ်။

ဘာလို့လဲဆိုတော့ မွန်ဂိုတွေက ချီတတ်လာကတည်းက ပုဂံမှာ သာသနာပြုဖို့ ဆိုပြီး ရဟန်းသံဃာတွေပါ တပါတည်း ခေါ်လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကူဗလေခန်ဟာ အဲဒီအချိန်မှာ ဗုဒ္ဓရဲ့ အယူအဆတွေကို နှစ်သက်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ရှင်ဒိသာပါမောက်နဲ့ အမေးအဖြေလုပ်တော့လည်း ဒီအချက်ဟာ ထင်ရှားပါတယ်။ ပုဂံနေပြည်တော်နဲ့ မြန်မာအများစုရဲ့ အဲဒီအချိန်က ဗုဒ္ဓဘာသာကို နားလည်နေပုံကို ကိုယ်တိုင်တွေ့မှ အံ့ဩပြီး သူတို့တောင် ပြန်ပြီးသင်ရတော့မလို ဖြစ်သွားတယ် ထင်ပါတယ်။

ပုဂံက မြန်မာတွေ ဗုဒ္ဓစာပေတွေကို ကျွမ်းကျင်တာကလည်း အမှန်ပါပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဘာသာတခုကို အခုမှ စတင်ပြီး ယုံကြည်ကာစ လူတွေဟာ ယုံကြည်တာကြာပြီ ဆိုတဲ့သူများထက် ပိုပြီး လေးနက်တတ်ပါတယ်။ဥပမာ ဆင်းရဲသားတဦးဟာ ကြိုးစားလို့ သူဌေးဖြစ်လာတဲ့အခါ တန်ဖိုးကို ပိုသိသလိုပေါ့။ မိဘဘိုးဘွားတွေ ရှာထားပြီးသားနဲ့ ချမ်းသာသူကျတော့ ရှေးလူကြီးတွေ ဘယ်လိုရှာဖွေ စုဆောင်းခဲ့တယ် ဆိုတာ အလွယ်တကူ သဘောမပေါက်လို့ မလေးနက်တဲ့ သဘောပေါ့ဗျာ။

ဘယ်လောက်တောင် ဗုဒ္ဓစာပေတွေကို နှံ့စပ်သလဲဆိုတော့ ယောကျာင်္းတွေ မဆိုထားနဲ့ မိန်းမသားများတောင် အချင်းချင်းတွေ့လျှင် “သင်အဘယ်ကျမ်းဂန်ကို နားလည်သနည်း အဘယ်မျှလောက် နှုတ်တတ် အာဂုံဆောင်ထားသနည်းလို့” မေးလေ့ ရှိတယ်တဲ့။တကြိမ်မှာ အဲဒီလို အမေးခံရတဲ့ အမျိုးသမီးငယ် တယောက်က “ငါ့မှာ သားငယ် သမီးငယ်များနှင့် အိမ်မှုကိစ္စများရှိလို့ များများမလေ့လာနိုင် အာဂုံမဆောင်နိုင်ပါ။ သမန္တပဌာန်းကျမ်းမှ ကုသလတိက် မျှသာ နားလည်နိုင်ပြီး နှုတ်တတ်ဆောင် နိုင်ပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်တဲ့။ (ပဌာန်းကျမ်းမှ ကုသလတိက်ဆိုသည်မှာ ယခု ပထမကြီး ပထမကျော်အဆင့်မှ နားလည်နိုင်တဲ့ ကျမ်းစာလို့ သိရပါတယ်။လုံးဝမရသေးပါ။ နားလည်ဖို့ ကြိုးစားရန် စိတ်ကူးရှိပါတယ်။တနေ့နေ့ပေါ့။)

နောက်ပြီး မွန်ဂိုတပ်တွေနဲ့ ပါလာတဲ့ မာကိုပိုလိုက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုတွေကို The Golden Land လို့မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ရာမှ အနောက်တိုင်းသားတွေ မြန်မာနိုင်ငံကို စပြီး စိတ်ဝင်စားလာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် မွန်ဂိုတွေက သူတို့နယ်မြေအဖြစ် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် အုပ်ချုပ်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့ပုံ ရပါတယ်။ အခုလို သူတို့ကို အငြံ့ခံမယ့်သဘောမျိုးပြောလို့ ကျေနပ်ပြီး ကူဗလေခန်က စစ်ကိုရပ်လိုက်ပါတယ်။

နရသီဟပတေ့ မင်းကလည်း မွန်ဂိုတွေပြန်ပြီ ကြားလို့ ပုဂံကို ပြန်ချင်ပါတယ်။ ပြန်ရင်ကောင်း မကောင်းကို မိဖုရားစောနဲ့ တိုင်ပင်တော့ မိဖုရားစောက မင်းကြီး ဆန်အံ့သည်ကား လွယ်၏။ နောက်လိုက်နောက်ပါ နည်းလို့ ရန်သူရှိမှာ စိုးရပါတယ်။ မင်းကြီးကား ပြည့်ဝမ်းကို ဖောက်သကဲ့သို့ သူဌေး သူကြွယ်တွေကို သတ်ပြီး ဥစ္စာကို ယူခဲ့ပါတယ်။ သူ့သားမယား သူ့သမီးတွေကို သိမ်းယူခဲ့ပါတယ်။ အဆိုးဆုံးက ပြည်စွယ်ကို ချိုးတာနဲ့တူတဲ့ သူရဲကောင်းတွေကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါတယ်လို့ မင်းကြီးလုပ်ခဲ့ဖူးသမျှ အမှားတွေကို လျှောက်ပါတယ်တဲ့။

(ရာဇဝင်ကြီးတွေမှာ နရသီဟပတေ့ဟာ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ပုသိမ် ဒလကို ပြေးတယ်လို့ ရေးပေမယ့် ဒေါက်တာသန်းထွန်းရဲ့ ကျောက်စာလေ့လာချက်မှာတော့ ပြည်အနောက်ဘက် လှည်းကျဆိုတဲ့ အရပ်ဖြစ်ပါတယ်တဲ့။ ကွဲပြားတဲ့ အမြင်ကို တင်ပြခြင်းပါ။ မွန်ဂိုတွေလက်က ထွက်ပြေးတာတော့ သေချာပါတယ်။)

ဟင်းခွက် ၃၀ဝ နဲ့ပွဲတော်တည်တဲ့ နရသီဟပတေ့မင်းက နောင်တတွေရလို့ပေါ့။ ဒါပေမယ့် ပုဂံကို ပြန်လာပါတယ်။ ပြည်အရောက်မှာ သားတော်သီဟသူ ကျွေးတဲ့ အဆိပ်ကိုစားပြီး နတ်ရွာစံပါတယ်။ ပြည်စားသီဟသူလည်း ဖခင်ကို လုပ်ကြံနိုင်ပေမယ့် ပုဂံမှာ မင်းမပြုနိုင်ခင် ပဲခူးကို တိုက်ရင်း ကျဆုံးသွားပါတယ်။ ဒလစားကျော်စွာက ပုဂံထီးနန်းမှာ ဆက်ခံပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအချိန်မှာ အနော်ရထာမင်းကြီး တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ပုဂံအင်ပါယာကြီး ပြိုကွဲသွားပါပြီ။ ကျော်စွာဟာ ပုဂံတဝိုက်မှာပဲ အာဏာရှိပါတော့တယ်။ ပြိုကွဲတာမှ အစိတ်စိတ် အမွှာမွှာ ဖြစ်သွားတာပါ။

နောက်ပြီး ကျော်စွာဟာ ရုပ်သေးဘုရင်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ နရသီဟပတေ့ လုပ်ကြံခံရတဲ့ အခါမှာ ပုဂံထီးနန်းမှာ တရုတ်လိုလားတဲ့ မင်းသားကို နန်းတင်ဖို့ တရုတ်စစ်တပ်ကြီးဟာ ဒုတိယအကြိမ် ရောက်ရှိလာပါတယ်။ မင်းသား ရဲစိန်တိမာ(Esem-Temur) ဟာ ဗိုလ်ချုပ်အနေနဲ့ လိုက်ပါလာပါတယ်။ တရုတ်လိုလားတဲ့ ရွှေနန်းရှင်ကို  ပုဂံမှာ ၃ဝ မေ ၁၂၈၉ မှာမင်းမြှောက်လိုက်ပါတယ်။(ကိုးကား ဒေါက်တာသန်းထွန်း မြန့်မာ့သမိုင်းပုံ)

နောက်ပြီး မွန်ဂိုတရုတ်တပ်တွေလည်း တကောင်းမှာ တပ်စွဲထားလိုက်ပါတယ်။ ဒါမှလည်း သူတို့ ဩဇာခံမင်းကို သူတို့စိတ်ကြိုက် စောင့်ကြည့်နိုင်မှာပါ။ The golden land လို့ မာကိုပိုလို မှတ်တမ်းတင်တဲ့ နိုင်ငံကို သူတို့အနေနဲ့ လက်လွှတ်မခံပါဘူး။(မြန်မာတွေ အနေနဲ့ အလွန်စောတဲ့ အချိန်ကတည်းက အမျိုးသားရေးစိတ်ဓတ် ရှိနေပြီ ဆိုတာကို နောက်ပိုင်းမှာ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရပါတယ်။)

အဲဒီအချိန်မှာ အင်အားကြီးလာတာက အင်္သခယာ ရာဇသင်္ကြန်နဲ့ သီဟသူဆိုတဲ့ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ တိုင်းတပါးရဲ့ရန်ကြောင့် မြို့တော်ပျက်သွားတာနဲ့ သီးခြားနိုင်ငံငယ်တွေ ဖြစ်သွားတတ်တာ ရှေးခေတ်ထုံးစံပါ။ ရာဇဝင်ကြီးတွေမှာ ရှမ်းဗမာ ညီနောင်သုံးပါးလို့ ရေးကြပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဖေက ရှမ်းစော်ဘွားကြီး အမေက ဗမာသူကြွယ်သမီး တို့ကနေ ဆင်းသက်တယ်လို့ ရေးပါတယ်။ နောက်ပိုင်း ကျောက်စာလေ့လာချက် တွေမှာတော့ ဒီညီနောင်သုံးဦးဟာ သူတို့ကိုယ်သူတို့ မြန်မာမင်းတွေ အဖြစ်ဂုဏ်ယူရေးထိုး ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

မြန်မာဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ကလည်း ဒီခေတ်မှာ စတင်ပေါ်ပေါက်လာတယ်ဆိုတဲ့ အဆိုရှိပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ မွန်ဂိုတရုတ်တပ်တွေကို ပြန်တိုက်ရမှာမို့လို့ နိုင်ငံတွင်းက အရွယ်ကောင်း မြန်တဲ့ မာတဲ့ ယောကျာင်္းများ ထွက်ကြပါလို့ လှုံ့ဆော်ခဲ့လို့ပါတဲ့။ အဲဒီခေတ်မှာပဲ “မြံမာအလုံး အကြေအညာ အလုံးစုံအောင်သော သီဟသူရမည်သော ဆင်ဖြူသခင် တရားမင်းကြီး” ဆိုတဲ့ ကျောက်စာတွေမှာ မြန်မာဆိုတဲ့ ဝေါဟာရကို အစောဆုံးတွေ့ရတယ် လို့ဆိုပါတယ်။ ထားပါတော့။ ဒီညီနောင်သုံးပါးဟာ ရှမ်းတွေပဲဖြစ်ဖြစ် ဗမာတွေပဲဖြစ်ဖြစ်  နှစ်ဘက်သွေးတွေ တဝက်စီပါတဲ့ လူတွေကဦးဆောင်ပြီး ရှမ်းတွေနဲ့ ဗမာတွေ ပေါင်းပြီး တရုတ်တပ်တွေကို ပြန်တိုက်တယ် ဆိုတော့လည်း နှစ်ဘက်ဆွေမျိုးများ အနေနဲ့ ကျေနပ်စရာကြီး ပဲမဟုတ်လား။ တကယ်တော့ တိုင်းပြည်နဲ့ ရာဇဝင်မှာ တကယ်လိုအပ်လာရင်လည်း ရှမ်းလူမျိုးများက ဗမာတွေနဲ့ လက်တွဲပြီး ရှမ်းဓားတွေကိုင်ကာ ရှေ့ဆုံးမှ ထွက်ခဲ့သူတွေပါ လို့ချီးကျူးလိုက်ပါတယ်။ တကယ်လည်း မှန်ပါတယ်။

မြင်းစိုင်းက ရှမ်းဗမာညီနောင် သုံးဦးကလည်း အင်အားကြီးလာပြီး သူတို့အနေနဲ့ တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေး ကိုလှုံ့ဆော်လာတဲ့ အခါမှာ ကျော်စွာက စိုးရိမ်ပြီး သူ့ကိုပုဂံမင်းအဖြစ် ထပ်မံအသိအမှတ်ပြုဖို့ တကောင်းမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ မွန်ဂိုတွေဆီမှာ စာတောင်းတဲ့အခါမှာ မွန်ဂိုဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုကြောင်း စာထုတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ၁၂၉၈ မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူ့ကို မြင်းစိုင်းမှာ ကျောင်းရေစက်ချပွဲ ရှိတယ်လို့ လှည့်ပတ်ခေါ်ပြီး နန်းချလိုက်ပါတယ်။ တချို့အမြင်ကလည်း ပုဂံကို ဝင်တိုက်ပြီးမှ သူ့ကိုပါသတ်ပြီး နန်းချတာလို့ ဆိုပါတယ်။ ကွဲပြားတဲ့ အမြင်ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံခြား ဩဇာကို ပယ်ရှားဖို့ အမျိုးသားရေးလှုံ့ဆော်ပြီး တရုတ်ခန့်တဲ့မင်းကို နန်းချကာ ပုဂံနန်းမှာ စောနစ်ကို ဆက်ပြီး မင်းမြှောက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူဟာ နာမည်ခံပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၁၃၀ဝ ပြည့်မှာ မြင်စိုင်းကို တရုတ်စစ်တပ်ကြီး တတိယအကြိမ် ရောက်လာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြင်းစိုင်းကို မရောက်ခင်ကတည်းက လမ်းမှာ မြန်မာတွေရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ တွေ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြင်းစိုင်းကို ရောက်တဲ့အခါ မွန်ဂိုတွေက မြို့ကိုဝန်းရံပြီး တိုက်ခိုက်ပါတယ်။ မြန်မာတွေကလည်း မြို့ကိုဗဟိုပြုပြီး ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ပါတယ်။ မြို့ရိုးပေါ်မှ လေးမြှား လောက်လွှဲ ကျောက်တုံး တွေနဲ့ပြန်လည် တိုက်ခိုက်ရာမှာ မွန်ဂိုတွေ မြို့ကိုမစီးနိုင်ရုံမက တိုက်ပွဲငယ်တခုမှာ မွန်ဂိုတွေဘက်က အကျအဆုံးဟာ ၅၀ဝလောက် အထိရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။(ကိုးကား သန်ထွန်း ၇၅ မွေးနေ့လက်ဆောင်၊ ရှာရှာဖွေဖွေ မြန့်မာ့သမိုင်း အတွဲ-၂) မှတ်ချက် တရုတ်မှတ်တမ်းမှာလည်း ဒီလိုပဲပါလို့ ဒါသူတို့ကိုယ်တိုင် ဝန်ခံတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ပြီး ကျနော်တို့ခေတ်က ၉ တန်း ၁ဝတန်းလောက်မှာ သင်ရတဲ့ ငါးစီးရှင်ကျော်စွာရဲ့ ကာချင်းဟာ အဲဒီအကြောင်းကို စိတ်အားတတ်ကြွဖွယ် ရေးဖွဲ့ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ “တရုတ်လာသည် ရိုင်ရိုင်လော ရိုင်ရိုင်၊ မြှားမိုးရွာသည် ဖြိုင်ဖြိုင်လော ဖြိုင်ဖြိုင်” ဆိုတဲ့ ကာချင်းဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က မြန်မာစစ်သည်တွေရဲ့ စစ်ချီတေး ဖြစ်ပါတယ်။ မွန်ဂိုတွေ လာတိုက်တုန်းက စစ်မြေပြင်မှာ လင်းတတွေ ကျနေတာ မွန်ဂိုမြင်းသည်တွေ ပျားပန်းခတ်မျှ အသိန်းအသန်း ဝန်းရံနေတာတွေကို ပေါ်လွင်စေပါတယ်။

အင်းဝခေတ်က ဧချင်းတခုမှာလည်း ဒီအကြောင်းကို သေသေချာချာ ဖွဲ့ဆိုထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မြင်းစိုင်းဟာ ကျုံးမြောင်း အပြည့်အစုံရှိတဲ့ မြို့ဖြစ်ကြောင်း ဆင်များ လောက်လွှဲကြီးများ ကျောက်မောင်းကြီးများ ရှိကြောင်း(တရုတ်မှတ်တမ်း ကလည်း ဒီလိုပဲ ဆိုပါတယ်) မြင်းစီးကျွမ်းကျင်လှသော မွန်ဂိုတရုတ် စစ်သည်များရောက်လာကြောင်း စစ်ဝတ်တန်ဆာများ ပြိုးပြိုးပြောင်ပြောင် ရှိပြီး လေးမြှားလက်နက်တွေ ကိုင်စွဲကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားပါတယ် လို့သိရပါတယ်။ ထိုစစ်တပ်ကြီးကို ရှမ်းဗမာ ညီနောင်တို့က “ဦးလည်လည်ဖြတ် နိုင်အောင်သတ်” ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပင်းယခေတ်နောက် နှစ်ပေါင်း ၂၀ဝ ကျော်လောက်မှ ပေါ်ထွန်းတဲ့ မင်းတရားရွှေထီး လက်ထက်အထိ မြန်မာတွေက ဒီကိစ္စကို ဂုဏ်ယူကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပင်းယသီဟသူနဲ့ အမျိုးတော်ရတာကိုလည်း ဂုဏ်ယူတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က အင်အားအကြီးဆုံး မွန်ဂိုတွေကို ခုခံနိုင်ခဲ့သူကိုး။ မင်းတရားရွှေထီး ဧချင်းမှာ “ကျော်သောင်းနတ်လူ သီဟသူဟု ဆင်ဖြူလွလွ တစီးရသည် စသည့် ဘိုးဘေး မျိုးတော်ရှေး” ဆိုပြီးတောင် ဂုဏ်ယူခဲ့တယ် လို့သိရပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ပွဲမှာ သင်ပွင်း တောင်ဖြူ တောင်ချွန်း ဆိုတဲ့တောင်တွေမှာ စစ်သည်တွေ ပြည့်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လေးမြှားမီးပေါက်တွေ ပစ်ခတ်နေကြောင်း မွန်ဂိုစစ်သူကြီး သုံးယောက်ဟာ သံကိုယ်ကျပ်အကျီကို ဝတ်ဆင်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ တံခါးနားသွားပြီး တံခါးကို ပုဆိန်နဲ့ ပေါက်ခွဲ့တဲ့ အခါမှာ မြန်မာတွေက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ကြောင်း ရေးသားထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ မြန်မာတွေနဲ့ အတူတူပါဝင် တိုက်ခိုက်ပေးတဲ့ စစ်ဗိုလ်ကြီး နာမည်ကတော့ ဗိုလ်နေပူပါတဲ့။ ဟုတ်ပါတယ် နေကအရမ်းပူပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရာသီဥတုက အထက်ပိုင်းက ပူအိုက်ခြောက်သွေ့ပြီး အောက်ပိုင်းက ပူအိုက်စိုစွပ်ပါတယ်။ ဒီရာသီဥတုကို ဒီဒေသသားတွေက ခံနိုင်ပေမယ့် အအေးပိုင်း ဒေသဖြစ်တဲ့ မွန်ဂိုလွင်ပြင်က လူတွေအတွက် ရေရှည်မှာ အခက်အခဲ ရှိလာပါတယ်။ ရာသီဥတုကို မခံနိုင်သလို တကယ်တိုက်တော့လည်း အရင်တုန်းကလို မလွယ်တော့လို့ သူတို့ကစပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါ်ပါတယ်။ “ငါတို့ ပုဂံမင်းရိုးကို နန်းတင်လို၍ လာပါသည်” ဆိုတဲ့ ရာဇဝင်က စကားဟာ သူတို့ကစပြီး ကမ်းလှမ်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာတွေကလည်း ပုဂံမင်း မရှိတော့ပြီလို့ ပြန်ကြားလိုက်ပါတယ်။

စစ်ပြေငြိမ်းရေး ဆွေးနွေးတော့ ဘာသဘော တူညီချက်တွေ ရှိသလဲဆိုတာ တရုတ်မှတ်တမ်းကရော မြန်မာမှတ်တမ်းကပါ အသေးစိတ် မဖော်ပြပါဘူး။(ဒါပေမယ့် ကျနော့်စိတ်ထင် အသေးစိတ် သဘောတူညီချက်တွေ ရှိမယ်ထင်ပါတယ်။ စာရေးသူရဲ့ အမြင်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်းကိစ္စတွေမှာ ထင်ရှားပါတယ်။) မြန်မာတွေ အနေနဲ့ကလည်း အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် စစ်ကိုရပ်ချင်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ မြန်မာတွေရဲ့ အင်အားဟာ ဒီအချိန်မှာ အကောင်းဆုံး အခြေအနေ မရှိတော့ပါဘူး။ နောက်ပိုင်း မြင်းစိုင်းဟာ ရေရှည်မှာ ခံစစ်အနေအထား မကောင်းပါဘူး။ အလောတကြီး တည်ရတဲ့ မြို့ဖြစ်ပါတယ်။ အမှန် မြို့တော်လုပ်ချင်တာက အင်းဝပါ။ အကြောင်းကြောင်းကြောင့် အင်းဝကို မြို့တည်တာ မအောင်မြင်လို့ မြင်စိုင်းကို တည်တာဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာရာဇဝင်တွေမှာတော့ မွန်ဂိုစစ်သည်တွေ ပဏ္ဏာကာရယူ၍ပြန်ကြောင်း လောက်ပဲရေးပါတယ်။ ထူးခြားတာက မွန်ဂိုတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံထဲက ဆုတ်ခွာတဲ့ အခါမှာ သူတို့တကောင်းမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ တပ်တွေကိုပါ ရုပ်သိမ်းပြီး ပြန်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းကို သူတို့ပိုင် အဖြစ်ကျေညာပြီး သူတို့က တကောင်းမှာ သေသေချာချာ တပ်စွဲထားတာပါ။ မွန်ဂိုတပ်တွေဟာ ပြန်ရောက်တဲ့ အခါမှာ ရလာတဲ့ လက်ဆောင်ပစ္စည်းတွေကို မွန်ဂိုဘုရင်ကိုဆက်ပြီး စစ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း လျှောက်တင်ပေမယ့် မွန်ဂိုဘုရင် မကျေနပ်လို့ ဦးဆောင်တဲ့ စစ်သူကြီးတွေ ကွပ်မျက်ခံရတယ် လို့သိရပါတယ်။ အရင်က မြန်မာနိုင်ငံကို တရုတ်ပိုင်ပြည်နယ် ချဲန်မိန်(Chiang-Mien) အဖြစ် ကြေညာထားတာကိုလည်း ရုပ်သိမ်းပါကြောင်း ၄ ဧပြီ ၁၃၀၃ မှာကြေညာပါတယ်။(ဒေါက်တာသန်းထွန်း မြန့်မာ့သမိုင်းပုံ) မြန်မာနိုင်ငံထဲကိုလည်း နောက်ထပ်တပ်တွေ မလွှတ်တော့ပါဘူး။

မြန်မာတွေကလည်း သွားပြီး အငြံ့ခံရတာတွေ ဘာတွေ မရှိတော့ပါဘူး။ တခုတော့ ရှိပါတယ်။ ပုဂံအင်ပါယာ ပြိုကွဲသွားလို့ မြန်မာနိုင်ငံ အနေနဲ့ သီးခြားတိုင်းငယ် ပြည်ငယ်များအဖြစ် ပြိုကွဲသွားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းက တနိုင်ငံ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းက တနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်က တနိုင်ငံ စသည်ဖြင့်ပါ။ ရခိုင်ပြည်ဟာလည်း ပုဂံခေတ်ကတည်းက လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အဝန်းအဝိုင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ နရသီဟပတေ့ကို ပုန်ကန်တဲ့ မစ္ဆဂီရိစားဆိုတာ လက်ရှိကျောက်ဖြူခရိုင်ပါ။ ဒီလိုပြောတာဟာ သွေးတူသားတူလို့ သဘောထားလို့ ပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ အနိုင်ကျင့်ပြီး ပြောတယ်လို့ ထင်မှာစိုးလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်အရင်ဆောင်းပါးမှာ ပြောဖူးသလို လူတွေဟာ အရေးကြီးရင် သွေးနီးရာချိုတယ် ဆိုတာကို အခုလေးတင် ထပ်ပြီးတွေ့လိုက်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။

တကယ် ပြဿနာတတ်တော့ အရင်တုန်းက ဆဲတာတွေကို မေ့ပြီး ဗမာတွေက ရခိုင်တွေဘက်က နာပေးခဲ့တာကို သေသေချာချာ တွေ့လိုက်ရလို့ပါ။ ရှမ်းလူမျိုးတဦးကလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်က ကိစ္စကို ပြောရင်းနဲ့ လက်တွေပါတုန်လာတာကို အနီးကပ်ကို တွေ့လိုက်လို့ပါ။ ဒီလိုပဲ အခြား ချင်းတို့ ကရင်တို့ ဖြစ်ခဲ့ရင်လည်း ဒီလိုပဲ ဗမာနဲ့ အခြားလူတွေက နာကြအုန်းမယ် လို့ထင်ပါတယ်။

အဲဒီလို တကွဲတပြားစီ ဖြစ်သွားတဲ့ အခြေအနေတွေကို သမိုင်းပညာရှင်များက ကွဲပြားနိမ့်ကျနေသော မြို့ပြနိုင်ငံများ မှတ်တမ်းတင်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ကွဲပြားနိမ့်ကျနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို ဖောက်ထွင်းပြီး အင်အားကြီးတဲ့ လက်နက်နိုင်ငံကို  မြန်မာတွေ တခါပြန်တည်ထောင်ဖို့ နှစ်ပေါင်း ၂၀ဝ ကျော်ကြာခဲ့ပါတယ်။ အတိအကျဆိုရင် ပုဂံခေတ်ကုန်ချိန် အေဒီ ၁၃၀ဝ လောက်ကနေ ဘုရင့်နောင် ပေါ်ထွန်းလာတဲ့ အေဒီ ၁၅၅၁ အထိနှစ်ပေါင်း ၂၅ဝ ကြာခဲ့ပါတယ်။

အားပေးဖတ်ရှုတဲ့ အတွက်ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

(မှတ်ချက် မွန်ဂိုတွေဟာ တရုတ်ပြည်ကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့တာ ဂျင်ဂစ်ခန်လက်ထက် ၁၂၂ရ လောက်ကနေ ၁၃၆၈ အထိနှစ်ပေါင်း ၁၄ဝလောက်ကြာကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ကူဗလေခန်လက်ထက် ကစတွက်မယ်ဆိုရင်တောင် ၁၂၇၁ ကနေ ၁၃၆၈ အထိ ၉ရနှစ်လောက်တောင် အုပ်စိုးခဲ့ပါတယ်။ ၁၃၆၈လောက်မှာ မွန်ဂိုတွေ အင်အားနည်းလာမှ တရုတ်တွေက ပြန်တော်လှန်နိုင်တာ ဖြစ်ပြီး မင်ခေတ်ကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ မွန်ဂိုတွေ တရုတ်ပြည်ကို အုပ်စိုးစဉ်မှာ အသားငါးခုတ်တဲ့ ဓားတောင်အိမ်တိုင်းစေ့ မထားရတာတို့ လမုန့်ပွဲတော်တို့ ဘာတို့ကတော့ တရုတ်ရှေးရာဇဝင်ကို မြန်မာပြန်ထဲမှာ ဖတ်ဖူးပါတယ်။ ပိုရေးတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပန်းပဲပညာ တတ်ပြီးသား လူတွေကို ဒီလိုလုပ်ဖို့ သိပ်မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။တရုတ်ရာဇဝင်တွေကလည်း တခါတလေ ပြောင်းပြန်ရေးတာတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ အလျှင်းသင့်ရင် ပြောပါမယ်။)

About San Hla Gyi

San Hla Gyi has written 21 post in this Website..