Ecologyေဂဟေဗဒဆုိတာ အဂၤလိပ္လုိေျပာရင္ေတာ့ Ecology သဘာ၀တရားနဲ႔သက္ရွိေလာက အျပန္အလွန္ဆက္စပ္ပုံကုိေလ့လာတဲ့ပညာရပ္ တစ္ခုပါ ဗုဒၶအလုိအရဆုိတာ ဗုဒၶက သဘာ၀တရားအေပၚ လူေတြဘယ္လုိသေဘာထားသင့္သလဲဆုိတာကုိေျပာမွာပါ။

အခုလဲ ေနာက္တစ္ခုေပါ့။ ပပေရ နင္ေျပာသလုိ ရွိရွိသမွ်ဟာေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာကုိ ေဆြမ်ဳိးေတာ္ခုိင္းေနတာေတာ့မဟုတ္ဘူးေဟ့ ဗုဒၶတရားေတာ္က အရာရာတုိင္းနဲ႔ဆက္စပ္ ေနတာ။ အခုလဲ Ecologyနဲ႔ဆက္စပ္ေနျပန္ျပီ ေနာက္အရာအားလုံးနဲ႔ဆက္စပ္ေနတာပဲ ကမာၻေလာကၾကီးအေၾကာင္း ဗုဒၶသိခဲ့တယ္ ေဟာခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကမာၻ ေလာကၾကီးထဲကဟာေတြက ဗုဒၶတရားေတာ္ေတြနဲ႔ဆက္စပ္ေနတယ္။ ေဆးပညာ၊စီပြားေရး၊နုိင္ငံေရး၊ပညာေရး ေနာက္ဆုံး ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ လင္ယူသားေမြးကိစၥေတြမွာ ေတာင္ ဗုဒၶတရားေတာ္ေတြဟာ အသုံး၀င္ေနတယ္ အသုံးက်လ႔ုိရတယ္ ဗုဒၶတရားေတာ္ေတြအားလုံးဟာ နိဗၺာန္ကုိ ေရွးရႈေပမယ္ နိဗၺာန္မရခင္ စပ္ၾကား ေလာကီဘ၀မွာ ေကာင္းစြာေနထုိင္တတ္ေစဖုိ႔ အသုံး၀င္ေနပါတယ္။ ဗုဒၶတရားေတာ္ေတြဟာ ဘက္စုံသုံး မဟာေဆးေတာ္ၾကီးပါ။ သုံးစြဲသူဟာ အခုဘ၀ေကာ ေနာင္ဘ၀မွာပါ ေကာင္းက်ဳိး ခ်မ္းသာ ခံစားရမွာပါ။ ဗုဒၶတရားေတြဟာ နွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ေက်ာ္ၾကာခဲ့ေပမဲ့ အခုထိ ေခတ္နဲ႔ လူေနမႈဘ၀ကုိမ်က္ကြယ္မျပဳေသးတာသိေအာင္ ေရးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာ ကြဲလြဲနုိင္ပါတယ္။ ေတြးစရာအေတြးစတစ္ခုရရင္ပဲ ေရးေပ်ာ္ပါတယ္။ ေနာက္ဒါကၽြန္ေတာ္ကုိယ္ပုိင္အေတြးအေခၚေတြမဟုတ္ပါဘူး K Sir Dhammananda ေရးတဲ့ Human Life and Problem စာအုပ္ကုိ ဘကၡဳသုဓမၼဘာသာျပန္ထားတာကုိ တျခားအျမင္နည္းနည္း စာအုပ္နည္းနည္းဖတ္ျပီး နွမ္းျဖဴးထားတာပါ။ ဗုဒၶေဒသနာ ေတာ္မ်ားနွင့္ ကြဲလြဲမႈရွိခဲ့ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တာ၀န္သာျဖစ္ပါတယ္။ အားလုံးကုိေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

လူနဲ႔ တိရစာၧန္ဟာအလြန္ကြာျခားပါတယ္။ တိရစာၧန္ဟာ ဆင္ျခင္ဥာဏ္ကင္းမဲ့တယ္။ လူသားကေတာ့ ဆင္ျခင္ဥာဏ္ရွိတယ္။ ဗုဒၶဘာသာအယူအဆအရ သတၱ၀ါေတြဟာ သံသရာက လြတ္ေျမာက္ရာ နိဗၺာန္ရရွိဖုိ႔ ဒီလုိနိဗၺာန္ရရွိဖုိ႔ လူသားေတြဟာ ကုိယ္ကုိကုိယ္သိရွိဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္ ေနာက္ ကုိယ္နဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေလာကအေၾကာင္းကုိလည္း သိရွိဖုိ႔ လုိအပ္ ပါတယ္။

လူဘုံဟာ ၃၁ဘုံမွာ အေရးအၾကီးဆုံးပါ အခ်က္အခ်ာအက်ဆုံးပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း သုံးေလာကထြဍ္ထားဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားဟာ လူဘုံမွာပဲပြင့္နုိင္တာေပါ့။ နတ္ျပည္ကလည္း သုခ ခ်မ္းသာေတြနဲ႔ျပည့္ ငရဲျပည္ကလည္း ဆင္းရဲဒုကၡေတြခ်ည္းဆုိေတာ့ အမွန္တရားကုိ မျမင္နုိင္ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဆင္းရဲဒုကၡေကာ ခ်မ္းသာသုခပါ ေရာစပ္ေနတဲ့ လူဘုံမွာသာ သစၥာတရားကုိ အစဆုံးသိျမင္နုိင္တဲ့ ဗုဒၶေပၚလာတာေပါ့။ ကမာၻမွာ လူသားေတြဟာ အသိဥာဏ္အရွိဆုံးျဖစ္ျပီး ကမာၻမွာရွိရွိသမွ်အရာေတြဟာ လူတုိ႔စိတ္ေပ်ာ္ေမြ႔ဖုိ႔ အသုံးခ်ခံရ ပါတယ္။ ကမာၻေလာကဟာ လူတုိ႔လုိသမွ်ရေအာင္ဖန္းတီးထားသလုိပဲ။ Humanistic လူသားဗဟုိျပဳုဆုိျပိးဆုိျပီး ကမာၻမွာရွိရွိသမွ်အရာ ငါ့ဥစၥာဆုိျပီး တျခားအတူေနထုိင္ေနတဲ့ သက္ရွိေတြရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈကုိ ဂရုမစုိက္ေတာ့ပဲ ထင္ရာစုိင္းေနတာေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူသားေတြအေပၚတုိက္ရုိက္တာ၀န္ရွိေနပါတယ္။ ဥပမာ ဆင္စြယ္ေလးရဖုိ႔ ဆင္ အေျမာက္အမ်ား သတ္ျဖတ္တာေတြ၊စီးပြားျဖစ္ အမဲလုိက္တာေတြ၊ သစ္ေတာသစ္ပင္ေတြခုတ္ထြင္ရွင္းလင္းတာေတြဟာ အလြန္တရာ ဂရုဏာကင္းရာၾကပါတယ္။ ဒီလုိနဲ႔ ပဲ တိရစၧာန္မ်ဳိးစိပ္ေတြ၊ ဇီ၀မ်ဳိးကြဲေတြေပ်ာက္ကြယ္ကုန္ပါျပီ။ Ecology အရ ဇီ၀မ်ဳိးကြဲေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ကုန္ရင္ လူသားေတြပါေပ်ာက္ကြယ္ ကုန္မွာပါ။ လူသားေတြ အသိဥာဏ္ ရိွတယ္ဆုိတာ ဟုတ္မွဟုတ္ရဲ႕လား သံသယေတာင္ျဖစ္မိပါတယ္။ တိရစာၧန္ဆုိတာ အိပ္စားကာမ အက်င့္သုံးခုပဲလုပ္တတ္လုိ္႔ တိရစာၧန္လုိ႔ ေခၚတာမလား ဒီအသိဥာဏ္မရွိတဲ့ တိရစာၧန္ေတြဟာ ကမာၻၾကီးကုိမဖ်က္ဆီးပဲ အသိဥာဏ္ရွိပါတယ္ဆုိတဲ့ လူသားေတြကပဲ ဖ်က္ဆီးေနၾကတာ ၾကားလုိ႔မွမေကာင္းပါဘူး။

လူသားေတြဟာ ဒါ၀င္အလုိရ ေမ်ာက္က ဆင္းသက္တာျဖစ္ျဖစ္၊ အာဒိကပၸအလုိရ ျဗဟၼာၾကီးေလးဦးကေျပာေျပာ၊ သမၼာက်မ္းအရ အာဒံနဲ႔ ဧ၀လုိ႔ ဆုိဆုိ တျခားသက္ရွိေတြ ရဲ႕ေနာက္မွ ေပၚေပါက္လာတာပါ။ ဒီလုိေနာက္မွေပၚလာလုိ သဘာ၀ဆုိတဲ့မိဘက အငယ္ဆုံးသားငယ္ လူသားေတြကုိ အလုိလုိက္ အခြင့္အေရးေပးထားလုိ႔ သားဆုိးေလး တစ္ေယာက္လုိ႔ ဆုိးျပီး တျခားညီေနာင္ သက္ရွိေတြကုိ အနုိင္က်င့္စုိးမုိးေနတာမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါျပီ။ အခုခ်ိန္အထိေတာ့ သဘာ၀မိဘဟာ လူသားေတြကုိ ဒဏ္မခက္ အေရးမယူ ေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အေရးယူဒဏ္ခတ္ဖုိ႔ အရိပ္အေရာင္ျပေနပါျပီ မုန္တုိင္းေတြ၊ငလွ်င္ေတြ၊ေရၾကီးတာေတြ၊မုိးေခါင္တာေတြနဲ႔ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္တာေတြဟာ အရိပ္အေရာင္ ေတြပါ။ ဒီအရိပ္အေရာင္ေတြဟာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိတဲ့ အဖနဲ႔ ကမာၻေျမဆုိတဲ့ အမိတုိ႔ ရဲ႕ သားသမီးေတြျဖစ္ၾကတဲ့ လူနဲ႔ တျခားသက္ရွိေတြရဲ႕ျဖစ္တည္မႈကုိ ျခိမ္းေခ်ာက္ ေနပါျပီ။ အရာရာတည္တံခုိင္ျမဲဖုိ႔ အျပန္အလွန္အက်ဳိးျပဳၾကတယ္ဆုိတာ ဗုဒၶရဲ႕ ပဌာန္းေဒသနာမွာအတိအလင္းပါပါတယ္။ လူသားေတြတည္တံဖုိ႕ဟာ တျခားသက္ရွိေတြ အေပၚမႈတည္သလုိ႔ တျခားသက္ရွိေတြတည္တံမႈဟာ လူသားေတြေပၚမႈတည္ပါတယ္ ဒါ အညမညဆက္စပ္မႈပါ။ ကမာၻၾကီးကုိ ပုိက္ကြန္ၾကီးလုိ႔ ရႈျမင္ၾကည့္ပါ။ ပုိက္ကြန္က ၾကိဳးထုံးေလး လႈပ္ရွားသြားတာနဲ႔ ပုိက္ကြန္တစ္ခုလုံး လႈပ္သြားပါမယ္။ လူသားေတြဟာ ရုပ္ပုိင္းအရေကာ၊နာမ္ပုိင္းအရေကာ ကမာၻေျမေပၚမွီခုိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကမာၻေလာကရဲ႕ေက်းဇူးကုိ ေစာင့္သိဖုိ႔လုိပါတယ္။ သစၥာအဓိဌာန္ဆုိျပီး ေအာ္ဆုိေနတဲ့ေနရာမွာ ကမာၻေျမနဲ႔ သဘာ၀တရားရဲ႕ေက်းဇူးကုိေစာင္သိ ရုိေသပါမည္ လုိေတာင္ မနက္တုိင္း ဆုိသင့္ပါေသးတယ္( အဘိရာစက)။ ကမာၻေလာကၾကီးဟာ လူတစ္ဦးထဲအတြက္စီမံထားတာမဟုတ္သလုိ ကမာၻေလာကအၾကီးအလုိတုိင္းလည္း စီမံထားတာ မဟုတ္ပါ။ ဒါ ေလာကဓံတရားသေဘာအတုိင္း မ်က္နွာလုိက္ ဘက္လုိက္မွာမဟုတ္ပါဘူး ၾကင္နာမွာလည္း မဟုတ္သလုိ ၾကမ္းၾကဳတ္မွာလည္းမဟုတ္ပါ။ မမွ်မွ်တတ ၾကားေန မွာပါ။ ကမာၻေလာကၾကီးက တျခားသက္ရွိမ်ားေကာ လူသားေတြကုိပါ ရွင္သန္ရပ္တည္ေပးထားျပီးသားပါ။

ဒါကုိ လူသားအက်ဳိးစီးပြားတစ္ခုတည္းအတြက္ ကမာၻေလာကထဲကရွိရွိသမွ်အရာေတြကုိ ဖ်စ္ညွစ္ယူမယူသင့္ပါဘူး။ သဘာ၀တရားနဲ႔ တစ္ျခားသက္ရွိမ်ားအပၚ ေလးစားရပါ မယ္။ မေလးစားဘူး အလြန္အကၽြံသုံးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေလာကဓံတရားက ျငိမ္မေနပါဘူး။ အဲဒီၾကမွ အေဖကယ္ပါ အေမကယ္ပါလုပ္လုိ႔မရဘူး။ အျပန္အလွန္အမွီျပဳခဲ့တဲ့ သေဘာတရားေတြကုိ ဗုဒၶဟာသိခဲ့လုိ႔ တပည့္သာ၀ကေတြ ေမတၱာဘာ၀နာပြားမ်ားၾကတဲ့ အခါမွာ သတၱ၀ါအားလုံးဆီ ေမတၱာ(ေကာင္းေစလုိတဲ့ဆႏၵ) ပုိ႕လႊတ္ဖုိ႔ ေျပာခဲ့တာပါ။ သေဗၺ သတၱာဆုိတာ လုံးစုံမ်ားစြာသတၱ၀ါလုိ႔ အနက္ထြက္ပါတယ္ သတၱ၀ါအားလုံးအေပၚေမတၱာထားဖုိ႔ပါ သတၱ၀ါလုိ႔ဆုိရာမွလဲ စၾကာ၀ဋာအနတၱမွာရွိတဲ့ သတၱ၀ါအနတၱအထိ ေမတၱာထားဖုိ႔ ေျပာခဲ့တာပါ။ ဒါကုိၾကည္ရင္ လူသားတစ္မ်ဳိးထဲ ဗုဒၶဘာသာလူတစ္စုထဲကုိ ေမတၱာထားဖုိ႔ မေထာက္ခံခဲ့က်ိန္းေသပါတယ္(ဘာသာျခားေတြ အေပၚတုိက္ခုိက္တာ မ်ဳိးေတြကုိလည္း ဗုဒၶမေထာက္ခံခဲ့ပါ)။

သက္ရွိသတၱ၀ါဆုိတာ အညိွကုိစြဲေမြးတဲ့သတၱ၀ါ၊ဥကေပါက္တဲ့ သတၱ၀ါ၊အမိ၀မ္းက ပဋိသေႏၶတည္တဲ့သတၱ၀ါ ေနာက္တျခားဘုံဘ၀ေတြျဖစ္တဲ့ နတ္ျပည္၊ျဗဟၼာျပည္၊ငရဲျပည္တုိ႔ မွာအလုိအေလွ်ာက္ ကံေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚၾကတဲ့ သတၱ၀ါေတြဆုိျပီးရွိပါတယ္။ လူသားတစ္ဦး ဒီကမာၻေလာကမွာ ေနထုိင္သြားဖုိ႔ သူ႕နဲ႔အတူေနထုိင္ၾကတဲ့ သက္ရွိေတြအျပင္ တျခား စၾကာ၀ဋာ၊ တစ္ျခားဘုံဘ၀ေတြက သတၱ၀ါေတြကုိပါ ေမတၱာထားဖုိ႔ဆုံးမခဲ့တာ အသိသာၾကီးပါ။

About Mg Ogga

Mg Ogga has written 33 post in this Website..

ေမာင္ဥဂၢါ လူမူဖြံျဖိဳးေရးပရဟိတ လုပ္သား ဘေလာ့ေရးတယ္ ဗုဒၶဘာသာလူငယ္ကြန္ရက္ အဖြဲ႕၀င္ ပုံေျပာသူမ်ား အဖြဲ႕၀င္ စာေရးတယ္ စာဖတ္တယ္ ့http://ogga.myanmapress.com ့http://storyteller.myanmarsar.org