ျမန္မာစာေပ ေရစီးေၾကာင္းကား အားေကာင္းေမာင္းသန္စြာ စီးဆင္းလ်က္ရွိေပသည္။ ေခတ္
တစ္ေခတ္ႏွင့္ တစ္ေခတ္ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲလာခဲ့သည္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာကဗ်ာ အေရးအဖြဲ႔ပံုစံျဖစ္၏။
ေရွးယခင့္ယခင္ ဂႏၲဝင္ပံုစံမွ ေသြဖီကာ ကာရန္မဲ့ကဗ်ာေတြ ေရးလာၾကသည္။ ေရးသူကလည္း ေရး၍
အယ္ဒီတာေတြကလည္း ထည့္ေပးေနၾကသည္။ ဤတြင္ ကာရန္မဲ့ကဗ်ာ အေရးအသားႏွင့္ ပတ္သက္၍
စာေရးဆရာႀကီးမ်ား၏ ႐ႈျမင္ပံုကို ေကာက္ႏုတ္တင္ျပလိုပါသည္။
စာေရးဆရာႀကီး ဦးရန္ေအာင္ဆိုလွ်င္ ကာရန္မဲ့ကဗ်ာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ရွိပံု
ရသည္။ သည့္အတြက္ ေအာက္ပါအတိုင္း တံု႔ျပန္ေရးသားခဲ့ပါသည္။
“‘ကဗ်ာ
မခက္ပါဘူး
စာေၾကာင္းေလးေတြကို
ေလးငါးေျခာက္ေၾကာင္းေလာက္
အထက္ေအာင္ စီေရးရင္
ကဗ်ာျဖစ္တယ္
အဲဒါ ကဗ်ာလို႔ ေခၚတယ္”

ဟူသတည္း။ ထိုနည္းတူ စာေရးဆရာႀကီး ဦးသိန္းေဖျမင့္ကလည္း…
“ကၽြန္ေတာ္ ကာရန္မဲ့ကဗ်ာကို အားမေပးဘူး။ မေထာက္ခံဘူး။ မႀကိဳက္ဘူးလို႔ပဲ ေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္
စဥ္းစားၾကည့္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ ကာရန္မဲ့ခ်င္ၾကတာလဲ။ ထူးခ်င္ဆန္းခ်င္လို႔ပဲ။ ဒီ့ျပင္ ဘာမွမရွိဘူးလို႔ အေျဖ
ထြက္တယ္”
ဟူ၍ ေျပာခဲ့ပါသည္။ ဆရာဇဝနဆိုလွ်င္
“ကာရန္မဲ့ကဗ်ာကေတာ့ ဥေရာပ အစရွိတဲ့ ႏိုင္ငံျခားတုိင္းျပည္ေတြမွာ ေခတ္စားေနတာ အေတာ္ၾကာပါၿပီ။
ဒီအယူအဆ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဒီေရာဂါဟာ ျမန္မာစာေပနယ္ထဲ ကူးလာတာ မၾကာေသးပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကေတာ့
ေရွးက်တယ္ေျပာေျပာ၊ ေခတ္ေနာက္က်တယ္ပဲဆိုဆို သမား႐ိုးက် ေရးပံုေရးနည္းပဲ ႀကိဳက္တယ္”
ဟူ၍ ပြင့္လင္းစြာ
ဆိုခဲ့ပါသည္။ ဆရာႀကီး မင္းသုဝဏ္ကမူ…
“ကာရန္မဲ့ဆိုတာ ကဗ်ာမွာ မရွိဘူး။ ကာရန္လြတ္လပ္တာပဲရွိတယ္။ အသံပါတယ္။ ရစ္သမ္ပါတယ္။ ကာရန္နဲ႔
ရစ္သမ္တစ္ခုခုမပါရင္ ကဗ်ာမဟုတ္ဘူး။ ဖရီးဗာ့ (Free Verse)ကို ကာရန္မဲ့လို႔ တလြဲဘာသာျပန္ေနၾကတယ္။
အမွန္က ကာရန္မဲ့တာမဟုတ္ဘူး။ ကာရန္ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ယူႏိုင္တာပဲ။ ဖရီး (Free)ကို “မဲ့” နဲ႔ “လြတ္လပ္”
အဓိပၸာယ္မွားၿပီး ဒီမွာ ယူဆေနၾကတာ။ ၿပီးေတာ့ ကဗ်ာလိုင္စင္-ပြတ္တစ္ပ္လိုင္စင္ဆိုတာလည္း ရွိတာပါပဲဗ်ာ”
ဟူ၍
ေကာက္ခ်က္ျပဳသြားခဲ့ပါသည္။

မေနာကေတာ့ ကဗ်ာရယ္ ဘာရယ္မဟုတ္၊ စိတ္ကူးတည့္ရာ ေရးခ်တတ္ေလ့ရွိပါသည္။ ခုတစ္ေလာေတာ့ ကဗ်ာဘက္ကို သိပ္မေရာက္ျဖစ္ဘူးဆိုရမွာေပါ့။ ရွင္းရွင္းေျပာရင္ ဦးေႏွာက္က ထုတ္လို႔ကိုမရဖူးျဖစ္ေနတယ္ရွင္။
အဓိက ကဗ်ာအမ်ဳိးအစား ၂ မ်ဳိးပဲရွိတယ္လို႔ သိရွိထားပါတယ္။ ကဗ်ာေရးသာ ေရးတာ ကဗ်ာအေၾကာင္း ဂဃနဏ သိတာမဟုတ္ေလေတာ့ ဖတ္ခ်င္မိတဲ့စာအုပ္ေလးေတြလည္း ရွာေတာ့ ရွာေနပါတယ္။ မေတြ႕ေသးလုိ႔ ဘယ္သူေတြဆီမွာမ်ားရွိေနမလဲ ငွားဖတ္လို႔ရရင္ ငွားေစခ်င္ပါတယ္။ ကဗ်ာအေၾကာင္း အေသးစိတ္ေလးေတြလည္း ေလ့လာခ်င္လို႔ပါ။

ကဗ်ာ ၂ မ်ဳိးပဲရွိတယ္လို႔ ေလ့လာမိပါတယ္။


(၁) ေခတ္ေပၚကဗ်ာ (ပင္မေရစီး) Main Stream ဟာ ခံစားမႈကို အားျပဳတဲ့ကဗ်ာျဖစ္ျပီး အႏုပညာဆိုတာ ခံစားမႈကို ေဖာ္ထုတ္ျပတဲ့အရာလို႔ ခံယူတယ္။ (Art is expression)

(၂) ေခတ္ျပိဳင္ကဗ်ာ (ေရစီးသစ္) New Stream ကေတာ့ စိတ္ကူးထည္နဲ႔ ဥာဏ္အသိကို အေျခခံျပီး၊ အႏုပညာ ဆိုတာ ခံစားမႈကိုေဖာ္ျပတဲ့အရာျဖစ္တယ္ဆိုတာကို လက္မခံဘူး။ (Art is Idea) ေခတ္ေပၚကဗ်ာ က ဖန္တီးမႈလို႔ သံုးေပမယ့္၊ ေခတ္ျပိဳင္ကဗ်ာကေတာ့ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ တီထြင္ျခင္းလို႔ သံုးတယ္။ (Uncreation is new creation)

Non-expression လို႔ဆိုႏိုင္တဲ့ ေခတ္ျပိဳင္ကဗ်ာ အမ်ိဳးအစားထဲမွာ Cyber-poetry, Language poetry, Conceptual poetry, Anti-poetry, Flarf poetry, Visual poetry စသည္ျဖင့္ ပါပါတယ္။

ဖတ္ခ်င္တဲ့စာအုပ္ေလးေတြကေတာ့

တကၠသိုလ္စန္းရဲ႕ ကဗ်ာဖဲြ႕နည္းစာအုပ္လည္း ဖတ္ခ်င္ပါတယ္။

ေနာက္ျပီးေတာ့

ဆရာမင္းသု၀ဏ္ေဆြးေႏြးထားတဲ့ ကဗ်ာ့ပရိယာယ္စာအုပ္ေလးလည္း ေလ့လာခ်င္တယ္။

ဂါထာေျခာက္ဆယ္ပ်ဳိ႕လိုမ်ဳိးလည္း ဖတ္ခ်င္တယ္။

ဦးၾကင္ဥအေရးအသားေတြကို စာဖတ္ရလို႔လားမသိဘူး အေတာ္သေဘာက်တယ္။ ခုလိုမ်ဳိး ပေဒသာသီခ်င္းမ်ား စာအုပ္ေလးလည္း ဖတ္ခ်င္မိတယ္။

လက္၀ဲသုႏၵရရဲ႕ ရတုအေၾကာင္းအရာေလးေတြလည္း စံုလင္ေအာင္ သိခ်င္ေနမိတယ္။

ဟိုေန႔ကေတာ့တစ္ေရးႏုိးလို႔ ထေတာ့ ဘာရယ္မဟုတ္ စပ္လိုက္မိတဲ့စာေၾကာင္းေလးလည္း ေျပာျပရဦးမယ္သိလား။
တစ္ေရးႏိုးေတာ့ အၾကံေပၚ
ေပၚတက္အၾကံ အိမ္သာတက္ရန္
တက္ျပန္ေသာ္လည္း
အိမ္သာ ေရမရွိ။ ။

သိခ်င္တာေတြ မ်ားေနတဲ့ မေနာအတြက္ စာအုပ္ေကာင္းေလးေတြရွိရင္ ငွားရမ္းေပးဖတ္ၾကပါလို႔ေျပာပါေစ။
ကဲ ဒီေတာ့ ရြာထဲမွ ဆရာ့ဆရာႀကီးေတြရဲ႕အျမင္ေတြကိုလည္း ဗဟုသုတေလးေတြ မွ်ေ၀ေပးပါဦးလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

manawphyulay

About manawphyulay

manawphyu lay has written 943 post in this Website..

I like Design. I am writing blog. http://www.manawphyulay.blogspot.com အေကာင္းဆုံးၾကည့္မွန္ဆိုတာ မိတ္ေဟာင္းေဆြေဟာင္းတစ္ေယာက္ပါပဲ။

   Send article as PDF