လူထုုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြ မွတ္ပံုုတင္ေစဖိုု႔   

ယခင္အစုိးရလက္ထက္က လူေဟာင္းေတြအမ်ားစုပါ၀င္တယ္ဆိုုေပမယ့္ တင္းၾကပ္မႈေတြေျဖေလ်ာ့လိုုက္ျပီး မူ၀ါဒအသစ္ေတြနဲ႔ ဒီမိုုကေရစီက်င့္သံုုးတဲ့အစိုုးရသစ္တစ္ရပ္အျဖစ္ သမၼတဦးသိန္းစိန္က အေကာင္ အထည္ေဖာ္ဖိုု႔ ၾကိဳးစားေနတယ္ဆိုုတာကိုု ကြ်န္ေတာ့္အေနနဲ႔ လက္ခံပါတယ္။ အေမရိကန္အပါအ၀င္ ႏိုုင္ငံတကာရဲ႔ တံုု႔ျပန္မႈေတြကလည္း လိုုက္ပါတိုုးတက္လာျပီး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆိုု႔အေရးယူမႈေတြကိုု ေျဖလ်ာ့ေနတာ၊ ဥေရာပရဲ႔ ကုုန္သြယ္ေရးဆိုုင္ရာ ကင္းလြတ္ခြင့္ေတြ ျမန္မာျပည္ကိုု ျပန္ေပးမွာေတြဟာ  ငါတေကာေကာ မူ၀ါဒကေန ႏိုုင္ငံတကာအသိုုင္းအ၀ိုုင္းထဲကိုု ၀င္ဖိုု႔ ျပန္လည္အစျပဳေနျပီလိုု႔ ေျပာလိုု႔ရပါမယ္ထင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းဆိုုင္ရာ အားနည္းခ်က္ေတြကလည္း အမ်ားၾကီးရွိပါေသးတယ္။ ဒီအထဲက အေရးပါတဲ့ အားနည္းခ်က္တစ္ခုုျဖစ္တဲ့ လူထုုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႔ အခန္းဂ႑န႔ဲပတ္သက္ျပီး ခုုထက္ထိ သိသိသာသာ မတိုုးတက္ေသးတာဟာ အစိုုးရက မသိက်ဳိးကြ်န္ေဆာင္တာလား၊ မသိတာလားေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ ေျပာင္းလဲျခင္းျဖစ္စဥ္မွာ အစုိးရ(Government)၊ ေစ်းကြက္(Market) နဲ႔ လူထု အေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္း (Civil Society) ဆုိတဲ့ သုံးခုေသာအရာေတြက အဓိကအခန္းက႑မွာ ပါဝင္တယ္လုိ႔ နယူးေယာ့ခ္၊ အစုိးရနဲ႔ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းယူနစ္၊ ဖုိ႔ဒ္ေဖာင္ေဒးရွင္းရဲ႕ ဒါရုိက္တာ မုိက္ခယ္ အက္ဒြပ္(Michael Edwards)က သူ႔ရဲ႕ လူထုအေျချပဳအဖဲြ႔အစည္း(Civil Society) ဆုိတဲ့စာအုပ္မွာ ေျပာဖူးပါတယ္။ ဒီအခ်က္ဟာ ဒီမုိကေရစီစနစ္ကုိ အားျပဳလာတဲ့ ဒီဘက္ေခတ္မွာ ျငင္းဆုိလုိ႔မရႏုိင္တဲ့အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုုးရေကာင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေပၚလာေစဖိုု႔ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အခန္းက႑ကိုု အသိအမွတ္ျပဳဖိုု႔လိုုပါတယ္။  ”မီးစင္ၾကည့္ကမယ္” ဆိုုတာမ်ဳိးမဟုုတ္ဘဲ တရား၀င္မွတ္ပံုုတင္ခြင့္ျပဳဖိုု႔လိုုအပ္ပါတယ္။

ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ေရာက္ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြကုိ တြန္းအားေပးရမွာ ျဖစ္သလုိ လူထုနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ၾကားမွာလည္း ေပါင္းကူးေပးရမွာ ျဖစ္ၿပီး အစုိးရရဲ႕ မူဝါဒခ်မွတ္ေရးေတြမွာလည္း ပါဝင္ေနႏုိင္ရပါမယ္။ ေနာက္ၿပီး အစုိးရကလည္း ဒီလုိ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ပါဝင္လုိက္ပါႏုိင္ဖုိ႔ လမ္းဖြင့္ေပးရပါတယ္။

ျမန္မာ့လူထုုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္း

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ ၾကည့္ရင္ အလႊာအသီးသီးရွိေနတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာက ဝင္လာတဲ့ NGO နဲ႔ INGO ေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ဦးေဆာင္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ နယ္ပယ္ကုိမူတည္ၿပီး ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားက သူတုိ႔ကၽြမ္းက်င္ရာလုိက္ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့အဖြဲ႔ေတြ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ခ်င္း တူညီတဲ့လူငယ္ေတြ စုေပါင္းဖြဲ႔စည္းထားတဲ့အဖြဲ႔ေတြ စသျဖင့္ အမ်ားအျပားရွိပါတယ္။

ျပည္တြင္း လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာလူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြလုိ ေငြအား၊ လူအား ေတာင့္တင္းျခင္း၊ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ရွားပါးျခင္းနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းတည္ေဆာက္ပုံ၊ အဖြဲ႔အစည္း ပုိင္းဆုိင္ရာ စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ျခင္းဆုိတဲ့ အပုိင္းေတြမွာ အလြန္အားနည္းၾကပါတယ္။

လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ အဆင့္လုိက္အမ်ိဳးအစားခြဲျခားမႈမွာ အၾကမ္းအားျဖင့္ ေလးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။
(၁) ေငြအင္အား၊ လူအင္အားနည္းၿပီး၊ တစ္ႏုိင္တစ္ပုိင္ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းအနည္းငယ္နဲ႔သာ ဖြဲ႔ထားတဲ့ အဖြဲ႔မ်ိဳး၊ ဒီအဖြဲ႔မ်ိဳးေတြဟာ အစုိးရနဲ႔ ပူးေပါင္းႏုိင္စြမ္းမရွိသလုိ၊ အျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကြန္ယက္ခ်ိတ္ဆက္ႏုိင္ဖုိ႔ အားနည္းပါတယ္။
(၂) ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းမွ အားမကုိးဘူး၊ ေငြအင္အား၊ နည္းပညာအင္အား တတ္ႏုိင္ေသာ္လည္း အစုိးရနဲ႔လည္း မေပါင္းဘူး၊ ကုိယ့္ဘာသာ သီးသန္႔ရပ္တည္မယ္၊ ကုိယ့္ကိစၥပဲ ကုိယ္လုပ္မယ္ဆုိတဲ့ အဖြဲ႔မ်ိဳး၊ (၃) အစုိးရကုိ အဓိကတြန္းအားေပးဖုိ႔ ရည္ရြယ္တယ္၊ သူတုိ႔လုပ္တဲ့အလုပ္ ေတြက အစုိးရ၊ State Holder ေတြကို အဓိက ေျပာမယ္ဆုိတဲ့အဖြဲ႔မ်ိဳး၊
(၄) အစုိးရအဖြဲ႔အစည္းအတြင္း (သုိ႔မဟုတ္) လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာကုိ ကုိယ္စားလွယ္၊ အဖြဲ႔ကုိယ္တုိင္ မူဝါဒခ်မွတ္ေရးမွာ ပါဝင္ႏုိင္တဲ့အဖြဲ႔ မ်ိဳးတုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

နာဂစ္အေမြ
လူေပါင္း ၁၄၀၀၀ ေက်ာ္ေသဆံုုးခဲ့ရတဲ့ နာဂစ္ဆိုုင္ကလံုုးမုုန္တိုုင္းၾကီးက ျမန္မာျပည္အတြက္ ေကာင္းေမြမ်ဳိးေစ့တခုုခ်ထားေပးႏိုုင္တာက လူထုုအေျချပဳအဖြဲ႔ေလးေတြကိုု  ေပၚေပါက္ေစလာတာပါ။ အရင္ကလည္းရွိခဲ့တာပဲလိုု႔ ေစာဒကတက္သူေတြလည္းရွိပါလိမ့္မယ္။ သိုု႔ေပမယ့္ စစ္အုုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အသင္းအပင္းဖြဲ႔စည္းဖိုု႔ဆိုုတာ တြန္႔ဆုုတ္ေနခဲ့ရာက နီးစပ္ရာ စိတ္တူကိုုယ္တူလူငယ္ေတြ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တဲ့ ဒီလူထုုအေျချပဳအဖြဲ႔ေလးေတြရဲ႔ ကူညီေပးႏိုုင္မႈဟာ အတိုုင္းအတာတစ္ခုုထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။

သိုု႔ေပမယ့္ ဒီအဖြဲ႔ေတြဟာ အဖြဲ႔အစည္းတည္ေဆာက္ပုံေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိၾကတယ္။ အဖြဲ႔တြင္း စြမ္းရည္ျမွင့္သင္တန္းေတြလည္း မရွိၾကဘူး။ အလွဴရွင္ေတြရဲ႕ တုိက္ရုိက္ပ့ံပုိးမႈကုိလည္း မရွာေဖြႏုိင္ဘူး စတဲ့ အေၾကာင္းအရာေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ နာဂစ္အၿပီး ေလးႏွစ္အတုိင္း အတာထိ အဖြဲ႔ငယ္ေတြအျဖစ္ပဲ ဆက္လက္တည္ရွိေနဆဲပါပဲ။ ဒါဟာ ႏုိင္ငံရဲ႕တုိးတက္မႈနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသံကုိ အစုိးရက ဘယ္ေလာက္အတုိင္းအတာထိ ၾကားႏုိင္ေနၿပီလဲဆုိတာကုိ သိသာေစႏုိင္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ငယ္ေလးေတြ အားမေကာင္းလာသ၍ ႏုိင္ငံကုိ ဆြဲေခၚမယ့္ ႀကိဳးေတြထဲက တစ္ေခ်ာင္းေလ်ာ့ေနသလုိ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

ဗူးသီးႏုုႏုု အေမႊးသပ္သလိုု  အတားအဆီးမ်ား

အကယ္၍ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုဟာ မွတ္ပုံတင္ခ်င္ရင္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနမွာ မွတ္ပုံတင္ၾကရၿပီး မွတ္ပုံတင္ေၾကး ငါးသိန္းနဲ႔ ႏွစ္စဥ္ေၾကး တစ္သိန္း ေပးေဆာင္ၾကရမွာပါ။ ေနာက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကျပန္ဌာန္းခဲ့တဲ့ ၆/၈၈ ဥပေဒအရ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ဘာသာေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကလြဲၿပီး တစ္ျခား အစုိးရရဲ႕ ယႏၱရားကုိ ထိခုိက္ေစမယ့္ လုပ္ငန္းမ်ိဳးလုပ္ကုိင္ခြင့္မရွိဘဲ တကယ္လုိ႔ လုပ္ခဲ့ရင္ ေထာင္ဒဏ္ ငါးႏွစ္ထိ ခ်မွတ္ႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့အခ်က္ပါရွိပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေပါင္း တစ္ေထာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ရွိေနတာမွာ အဖြဲ႔ ၂၇၀ က မွတ္ပုံတင္ထားပါတယ္လုိ႔ ျပည္ထဲေရးဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဇံျမင့္က ေျပာထားတာရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီစာရင္းနဲ႔ပတ္သက္လိုု႔ အေသးစိတ္လည္း မေျပာလိုု႔ ေမးခြန္းေတြအမ်ားၾကီးျဖစ္ေနသလိုု က်န္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြက တရားမ၀င္ အဓိပၺါယ္ေဆာင္လားဆိုုတာလည္း မရွင္းပါဘူး။ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး   အခ်င္းခ်င္းမွာလည္း မလံုုျခံဳတာေၾကာင့္ ကြန္ယက္ခ်ိတ္ဆက္မႈမွာ အားနည္းၾကပါတယ္။  ဒီအခါမွာ အစုိးရက မင္းတုိ႔အလုပ္လုပ္ေနတာကုိ ငါတုိ႔သိတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ၾကည့္လုပ္ၾက၊ သိသာသိေစ၊ မျမင္ေစနဲ႔ဆုိတဲ့  ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔  ထားထားတာပါ။

“အစုိးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕က႑ဟာ သိပ္အေရးပါတယ္ဆုိတာကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အရမ္းအသိေနာက္က်ခဲ့ပါတယ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ ခ်န္ထားလုိ႔ မရပါဘူး” ဆုိၿပီး သမၼတ႐ုံးဝန္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းက လြန္ခဲ့တဲ့လက ျပည္ေတာ္ျပန္ ေက်ာင္းသားမ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျပာသြားခဲ့ဖူးပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး အေမရိကန္ ေမရိလန္းျပည္နယ္မွာ အေမရိကန္ေရာက္ျမန္မာျပည္သူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံပြဲမွာလည္း ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အစုိးရမဟုတ္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းမႈလုိအပ္ေၾကာင္းလည္း ဦးေအာင္မင္းက ေျပာသြားပါေသးတယ္။   လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြအတြက္ ေကာင္းေသာနမိတ္ျပပံုုမ်ားျဖစ္လာမွာလည္း ဆိုုတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရပါဦးမယ္။

မွတ္ပံုုတင္သင့္

အရင္က လူထုအေနနဲ႔ေရာ၊ အလွဴရွင္အေနနဲ႔ေရာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အေရအတြက္၊ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အေျခအေနမွန္၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာႏွင့္ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေတြဟာလည္း အရင္ကထက္ တရားဝင္ပုံစံျဖစ္လာၿပီး တြင္က်ယ္လာႏုိင္ပါတယ္။ တရားမ၀င္မႈဟာ မေကာင္းမႈက်ဴးလြန္ဖိုု႔ အကာအကြယ္ေကာင္းလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

လက္ရွိမွာ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခ်ိဳ႕ဟာ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ လက္ကုိင္တုတ္ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။  အကယ္၍မွတ္ပုံတင္လုိက္တယ္ဆုိရင္ မီဒီယာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြေရာ၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြေရာနဲ႔ အစုိးရကပါ ကုိယ္ဘာလုပ္ေနတယ္ဆုိတာကုိ ေကာင္းေကာင္းသိျမင္လာ ႏုိင္ပါမယ္။

ဘယ္လိုုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုုပ္မွာလဲ

အစုိးရအေနနဲ႔ကလည္း  ၁၉၈၈ ခုုႏွစ္ အဖြဲြ႔အစည္းမွတ္ပုံတင္ဥပေဒကိုု ျပင္ဆင္ျခင္း သိုု႔မဟုုတ္ ဖ်က္သိမ္းျခင္းျဖင့္  ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြ လြတ္လပ္လာႏုိင္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းေတြကုိ ဖြင့္ေပးရမွာပါ။ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ပါဝင္လာေစခ်င္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ အစုိးရအေနနဲ႔ ရိုုးသားမႈကိုုအေျခခံခ်ဥ္းကပ္ဖိုု႔လိုုကာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြဖန္တီးေပးဖိုု႔ လိုုေနပါျပီ။

(မွတ္ခ်က္။ လာမည့္ တစ္ပတ္တြင္ ထုတ္ေဝမည့္ ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္တြင္ ပုံႏွိပ္ေဖာ္ျပမည့္ ကၽြန္ေတာ့္ Perspective ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဝဖန္ အႀကံျပဳေပးၾကေစလုိပါတယ္။)

About အဇဋာ

အဇဋာ has written 27 post in this Website..

လြတ္လပ္သည့္ သတင္းသမားတစ္ေယာက္၊ ကဗ်ာမ်ားကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိးသူ၊ ေတြးေခၚျခင္းကုိ ခုံမင္သူ၊ ေဝဖန္ျခင္းကုိ ႏွစ္သက္သူ၊