အက်င့္  = အဆင့္
……………………

“အက်င့္”
လူတုိင္းရင္းႏွီးတဲ့ စကားလုံးပါပဲ။
လူတုိင္းနဲ႔ သိပ္မရင္းႏွီးတာက အဲဒီ့အက်င့္ရဲ႕ တစ္ဘ၀တာ သက္ေရာက္မႈပါ။
တိတ္တိတ္ပုန္း ခုိကပ္လုိက္ပါေနတဲ့ အဲဒီ့အက်င့္ရဲ႕ ေမာင္းႏွင္မႈအားကုိပါ။

တကယ္ေတာ့ လူတစ္ေယာက္ ဘာဆုိတာကုိ အဆုံးျဖတ္ေပးတာ တစ္ျခားလူေတြမဟုတ္၊ သူ႔မွာရွိတဲ့ အဲဒီ့အက်င့္ေတြပါပဲ။
လူဖ်င္းလူညံ့လား လူေကာင္းလူေတာ္လား၊ ထုံထုိင္းသူလား ထက္ျမက္သူလား၊ အလကားလူလား အရည္အခ်င္းရွိသူလား၊ လူ႔ခ်ဥ္ဖတ္လား ေလးစားစရာလူလား၊ သုံးမရသူလား ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးျပည့္သူလား၊ လူယုတ္မာလား အႀကင္နာတရား ရွိသူလား။

အဲဒီအက်င့္က လူတစ္ေယာက္ကုိ ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္တယ္၊ က်ရႈံးေအာင္လုပ္တယ္။ ဂုဏ္သေရရွိေအာင္လုပ္တယ္၊ က်က္သေရမဲ့ေအာင္လုပ္တယ္၊ ဘ၀ခရီး ေျဖာင့္ျဖဴးေအာင္ ကူညီတယ္၊ ဘ၀လမ္း ႀကမ္းတမ္းေအာင္ က်ိန္စာတုိက္တယ္။

စီးပြားေရးမွာ၊ လူမႈေရးမွာ၊ အိမ္ေထာင္ေရးမွာ၊ ေန႔စဥ္ျဖတ္သန္းေနရတဲ့ ေလာကပတ္၀န္းက်င္မွာ လူတစ္ေယာက္မွာရွိထားတဲ့ အက်င့္ေတြက အဲဒီလူရဲ႕ အရည္အခ်င္း ပမာဏကုိ အမွတ္ေပးတယ္၊

ေကာင္းတဲ့အက်င့္ရွိသူကုိ ေကာင္းသလုိ
သင့္တဲ့အက်င့္ရွိသူကုိ သင့္သလုိ
ညံ့တဲ့အက်င့္ရွိသူကုိ ညံ့သလုိ။

တကယ္ေတာ့ “အက်င့္”ဆုိတာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ “အဆင့္”ပါပဲ။

 

ငယ္ကအက်င့္  အႏွစ္တစ္ရာ  မေပ်ာက္သာ

………………………………………………….

“ကေလးကုိ အက်င့္မလုပ္နဲ႔”
“သြားမစနဲ႔၊ အက်င့္ပါသြားမယ္”

ငယ္ငယ္က လူႀကီးမိဘေတြ ေျပာေလ့ရွိတဲ့ စကားပါ။
အက်င့္ဆုိတာ ပါမိရင္ အေဖ်ာက္ရ အေတာ္ႀကီးခက္တာ သူတုိ႔ သိထားႀကတယ္မဟုတ္လား။
တစ္ခ်ိဳ႕အက်င့္အေသးအမႊားေတြက ပတ္၀န္းက်င္ ေျပာင္းရင္ အလုိလုိေပ်ာက္သြားတတ္ေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႕အက်င့္ေတြက်ေတာ့လည္း ပါလာမိရင္ ဘယ္ေလာက္ ေရေဆးေဆး ေသရာပါသြားတတ္ႀကရဲ႕။

“မလြယ္ပါဘူး၊ သူက အက်င့္ပ်က္သြားျပီ”
“ႀကည့္ေပါင္း၊ ဒီလူက အက်င့္ေကာင္းတာမဟုတ္ဘူး”
“ေတာ္ပါ၊ အက်င့္ပ်က္ ခ်စားေနတဲ့ လူႀကီး”

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အရြယ္ေရာက္လာတဲ့အခ်ိန္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔သိတဲ့ တစ္ေယာက္ေယာက္ကုိ ရည္ညႊန္းေျပာေလ့ရွိတဲ့စကား။
အဲဒီ့လူရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထား၊ လုပ္ပုံကုိင္ပုံ၊ ျပဳမူဆက္ဆံပုံ စတာေတြကုိ ႀကည့္ျပီး ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဘက္က မွတ္ခ်က္ခ်တဲ့စကား။

တစ္နည္းအားျဖင့္ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အက်င့္ဆုိးေတြ critical အဆင့္ေရာက္သြားတဲ့ အေနအထားကုိ ညႊန္းတဲ့စကား။
ဆရာ၀န္ေတြ ေခါင္းယမ္းျပီး ေျပာေလ့ရွိတဲ့ “ကြၽမ္းေနျပီ၊ မရေတာ့ဘူး”ဆုိတဲ့ စကားအတုိင္းပါပဲ။

မျမင္ရတဲ့ အက်င့္ဆုိး

…………………………………..

အမွန္အတုိင္းေျပာရရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က အက်င့္မေကာင္းဘူးလုိ႔ ႀကားရင္ ဆရာ၀န္ေခါင္းယမ္းျပီး ကြၽမ္းေနတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြကုိ ေျပးေျပး ျမင္ေယာင္ေလ့ရွိႀကတယ္။

လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဆုိးတာေပတာ၊ မူးတာရူးတာ၊ ရုိင္းတာစုိင္းတာ၊  ေမာက္မာတာ၊ ရက္စက္တာ၊ ႀကာခုိတာ၊ ႀကမ္းႀကဳတ္တာ၊ ရန္လုပ္တတ္တာ၊ ခုိးတတ္၀ွက္တတ္တာစတဲ့ ထင္သာျမင္သာ အရွိဆုံးအရာေတြကုိ အက်င့္ပ်က္ေနတာလုိ႔ နားလည္ေလ့ရွိႀကတယ္။

ဟုတ္ကဲ့၊ အဲဒါေတြဟာလည္း ပ်က္ေနတဲ့ အက်င့္ေတြပါပဲ။

ဒါေပမယ့္ ဒီ့ထက္ ပုိမုိနက္နဲျပီး ပုိအႏုစိပ္က်တဲ့ လူ႔အက်င့္ကေလးေတြ ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီ့အက်င့္ကေလးေတြဟာ ေသးမႊားသေယာင္ ရွိေပမယ့္ လူတစ္ေယာက္ကုိ ေနာက္ကြယ္က ႀကိဳးကုိင္ျပီး ေအာက္ကုိ ဆြဲခ်နုိင္တဲ့အထိ စြမ္းအားျပင္းပါတယ္။

အဲဒီ့အက်င့္ကေလးေတြက လူ႔ေလာကမွာ လုပ္လုိ႔ကုိင္လုိ႔၊ ေနလုိ႔ထုိင္လုိ႔ အဆင္မေျပေအာင္ လုပ္တယ္၊ စေလွ်ာက္မိခဲ့ရာက ဦးတည္ရာ လမ္းေႀကာင္းကေန ေသြဖယ္သြားေအာင္ လုပ္တယ္။

အဲဒီ့အက်င့္ကေလးေတြက အရႈံးေတြကုိ ဖန္တီးတယ္၊ အမုန္းေတြကုိ ပြားေစတယ္၊ ေနာင္တတရားေတြကုိ စုိက္ပ်ိဳးတယ္၊ လူ႔ေလာကရဲ႕ ဟာမုိနီျဖစ္မႈကုိ ထုေခ်ပစ္တယ္၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကုိ ညစ္ႏြမ္းေစတယ္။

လင္နဲ႔ မယား၊ သားသမီးနဲ႔ မိဘ၊ အလုပ္ရွင္နဲ႔ အလုပ္သမား၊ သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ သူငယ္ခ်င္း အခ်င္းခ်င္းႀကားမွာ အသင္းအပင္းကြဲျပားေအာင္ လုပ္တာလည္း အဲဒီ့အက်င့္ကေလးေတြပါပဲ။

ဒါေပမယ့္ အဲဒီအက်င့္ကေလးေတြက သူ႔မွာေရာ ကုိယ့္မွာပါ၊ ပတ္၀န္းက်င္ေလာကတစ္ခုလုံးမွာ၊ လူအမ်ားအျပားဆီမွာ ေတြ႔ေနရေတာ့ လူ႔သဘာ၀လုိ႔ေတာင္ ယုံႀကည္လာျပီး မေကာင္းတဲ့အက်င့္ရယ္လုိ႔ လူအေတာ္မ်ားမ်ားက မထင္တတ္ႀကေတာ့ဘူး။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မထင္တာက မထင္တာတစ္ပုိင္းပါ၊ မေကာင္းတာကေတာ့ မေကာင္းတာတစ္ပုိင္းပါပဲ။

 

အက်င့္ဆုိးကေလးမ်ား

……………………….

စတီဗင္ကုိေဗးရဲ႕သား ေရွာင္ကုိေဗးရဲ႕ “7 Habits of Highly Effective Teens” (ထက္ျမက္သူ ဆယ္ေက်ာ္သက္ျဖစ္ေႀကာင္း အက်င့္ (၇)ပါး) စာအုပ္ထဲမွာ လူငယ္ေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ အက်င့္ဆုိးေလးေတြကုိ အခုလုိမ်ိဳး စာရင္းလုပ္ျပပါတယ္။

၁။ တစ္ျခားကုိ အျပစ္ပုံခ်ျခင္းအက်င့္။

ဒါေတြ အကုန္လုံး မင္းေႀကာင့္ ျဖစ္ရတာ။ ေလာကႀကီးက မတရားဘူး။ သူတုိ႔လည္း မေကာင္းဘူး။ ရာသီဥတုက ငါ့ကုိေရြးျပီး တမင္သက္သက္ တုိက္ရုိက္ထုိးႏွက္ေနတာ သိလား။ ပတ္၀န္းက်င္မေကာင္းေတာ့ ငါလည္း အခုလုိ အေျခအေန ေရာက္ေနရေတာ့တာပါပဲ။ ငါ့ဘ၀၊ ငါ့မိဘ၊ ငါ့မိန္းမ၊ ဒါေတြေႀကာင့္ ငါ့မွာ ဘာမွ လုပ္လုိ႔မရ၊ အမွန္ဆုိ ငါ့မွာ ဘာအျပစ္မွ မရွိဘူး။

၂။ ပန္းတုိင္မဲ့ ေပ်ာ္သလုိေနအက်င့္။

ေနတတ္သလုိ ဒူးႏွံ႔ေန၊ အဆင္ေျပသလုိ သက္ေတာင့္သက္သာေန၊ ေလခြၽန္ေန၊ မေန႔ကဆုိတာ ျပီးသြားျပီ၊ မနက္ျဖန္ဆုိတာ ေရာက္မလာေသးဘူး။ ဒါေႀကာင့္ ဒီေန႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ေလွေလွာ္သြားႀကစုိ႔။ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ပန္းတုိင္ေတြ ေဘးခ်ိတ္၊ စိတ္ကုိ အိတ္ထဲ ထည့္၊ ထမ္းမထားနဲ႔ ေလးတယ္၊ အရာရာ ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်း၊ ဒီေကြ႔ ဒီတက္နဲ႔ ေလွာ္၊ ဟုိေကြ႔ေရာက္ ဟုိတက္နဲ႔ ေျပာင္း၊ ျဖစ္သမွ်အေႀကာင္း အေကာင္းခ်ည္းပဲ၊ ဘယ္ေလာက္ပဲ ရည္မွန္းခ်က္ ႀကီးမားႀကီးမား၊ လူဆုိတာ ေနာက္ဆုံးေတာ့ ေသမင္းဆီ ဦးတည္သြားမွာပဲ မဟုတ္လား။

၃။ ဟုိစစ ဒီစစ လုပ္ခ်င္တဲ့အက်င့္။

ရည္းမွန္းခ်က္ေရာ စိတ္ပါ ႀကီးတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ပန္းတုိင္ကုိ ခ်ီတက္မယ္လည္း လုပ္ေရာ ဟုိဟာလုပ္မယ္ ဒီဟာလုပ္မယ္ ျဖစ္တယ္၊ လမ္းမွာ ေခြးခ်င္း ပူးတာလည္း ၀င္ႀကည့္လုိက္တယ္၊ အေဖာ္ေကာင္းလုိ႔ ျခင္းလုံးလည္း ၀င္ခတ္လုိက္တယ္၊ သူမ်ား အသုဘမွာလည္း ထမင္း အလကား စားရမလားဆုိျပီး ၀င္ငုိလုိက္ျပန္တာပဲ၊ ေကာင္မေလး ေခ်ာေခ်ာတစ္ေယာက္က တစ္ဆိက္ေလာက္ အိမ္ျပန္လုိက္ပုိ႔ပါဦး ဆုိလာျပန္ေတာ့လည္း ဖင္က အေပါ့သား၊ ဒီေန႔ မအားေသးျပန္ဘူး၊ မနက္ျဖန္ေတာ့ ခြင့္ယူရဦးမယ္၊ စိတ္ကူးငါးပြက္ရာ ငါးစာလုိက္ခ်ဖုိ႔ အလုပ္ရွိေသးတယ္ေလ။

၄။ ဘယ္သူေသေသ ငေတမာျပီးေရာအက်င့္။

မင္း ဘာေကာင္လဲ၊ ငါ ဘာေကာင္လဲ၊ ဘယ္သူ ဘာေကာင္လဲ၊ ဒီကမၻာမွာ အရာရာထက္ ငါ အေရးအႀကီးဆုံး၊ ငါမစားရတဲ့အမဲကုိ ကြၽဲသားလုိ႔ ညာေျပာမယ္၊ ငါ မသြင္းရတဲ့ ေဘာလုံးဆုိ အုံးခနဲ ေဘးကန္ထုတ္မယ္၊ ငါ မရလုိက္တဲ့အခ်စ္ကုိ မစစ္ဘူးလုိ႔ ေလွ်ာက္ေျပာပစ္မယ္၊ ႏွစ္ေယာက္လုံး အဆင္ေျပတာကုိ ငါ မလုိခ်င္၊ ငါ ေပ်ာ္ရြင္ဖုိ႔အတြက္ မင္း စိတ္ညစ္မွ ျဖစ္မယ္၊ ငါရ၊ ငါျမတ္၊ ငါနုိင္၊ ငါဦး၊ အားလုံးထဲမွာ အထူးျခားဆုံးဟာ ငါ။

၅။ ငါေျပာတာ နားေထာင္အက်င့္။

မင္း ဘာသိလုိ႔လဲ၊ ငါက ငါ့အေတြ႔အႀကဳံ၊ ငါ့ဗဟုသုတ၊ ငါ့ပညာအရည္အခ်င္း၊ ဆုံးေအာင္ နားေထာင္၊ ငါက ကုိယ္က်င့္တရားအရလည္း ေျပာစရာ မရွိဘူး၊ ၀င္၀င္ မေျပာနဲ႔လုိ႔ ေျပာေနတယ္၊ ငါက အရာရာကုိ နားလည္တယ္၊ မင္းလုိ ငထူငအ မဟုတ္ဘူး၊ နားေထာင္၊ ငါ သိတယ္၊ ငါေျပာတာ နားေထာင္၊ ငါက ဟုိတုန္းတည္းက ဆရာႀကီး၊ အခုလည္း ဆရာႀကီး၊ အကုန္သိ အကုန္တတ္၊ ဆုံးေအာင္ နားေထာင္၊ မင္း ဒါေတြ နားလည္မွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ငါ ေျပာခ်င္တာက မင္း ၀င္မေျပာနဲ႔။

၆။ တစ္ကုိယ္ေတာ္ ရြက္လႊင့္အက်င့္။

ငါ မဟုတ္တဲ့ သူမ်ားေတြနဲ႔ ေပါင္းလုပ္လုိ႔ ဒီလူေတြက ငါ့ထက္သာေနရင္ ဒုကၵ၊ ဒါမွမဟုတ္ ငါ့ေလာက္မွ ေသာက္သုံးမက်တဲ့သူေတြဆုိရင္လည္း ငါပဲ အရႈံး၊ ငါနဲ႔ တန္းတူရည္တူဆုိရင္လည္း စကားမ်ားရျပန္ဦးမယ္၊ ငါ တစ္ေယာက္တည္း ဒီအတုိင္းေနမယ္၊ ျပိဳင္တူတြန္းရင္ ေရြ႕နုိင္သတဲ့လား၊ သြား စိတ္ရႈပ္တယ္၊ လူေတြနဲ႔ ေရာလုိ႔ ေမာရမယ့္အစား ၀င္မတြန္းဘဲ ထားလုိက္တာပဲ ေကာင္းမယ္၊ ေရြ႕ေရြ႕ မေရြ႕ေရြ႕၊ တစ္ေယာက္တည္းေန တစ္စိတ္ႀကီး၀င္အျဖစ္က ငါ့ကုိယ္ငါ အဖိတ္အစင္မခံနုိင္ဘူး။

၇။ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ မႈိတက္ေအာင္ထားတဲ့အက်င့္။

ငါက ေမြးရာပါ ျပည့္စုံျပီးသား၊ ထူးထူးျခားျခား ျပဳစရာ ျပင္စရာ၊ သင္စရာ ႀကားစရာ၊ က်င့္စရာ ႀကံစရာ ဘာမွ မလုိေတာ့ဘူး၊ ရဟႏၱာေတာင္ ငါ့ေလာက္ ျပည့္စုံမွာ မဟုတ္ဘူး၊ လူေတြ အသစ္အဆန္းလုပ္ ေျပာသမွ် ဆုိသမွ်၊ လုပ္သမွ်ကုိင္သမွ်၊ ေတြးသမွ်ႀကံသမွ် ငါ့အတြက္က မူလတန္းအဆင့္ပဲ၊ ငါဟာ အရာရာ ျပည့္စုံျပီးသား မဟာလူသား၊ ေနာက္ထပ္ ဘာမွ ေလ့က်င့္ေနစရာ မလိုေတာ့ဘူး။

ဟုတ္ကဲ့၊
အထက္ကအက်င့္ေတြနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔နဲ႔ သိပ္စိမ္းလွမယ္ေတာ့ မထင္ပါဘူး။ မစိမ္းရုံအျပင္ ေတာ္ေတာ္ေလး ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ရွိႀကမယ္လုိ႔ေတာင္ ထင္ပါတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္ေလာကမွာ၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔သိတဲ့ လူတစ္ခ်ိဳ႕မွာ၊ ျပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ထားတဲ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိယ္တုိင္ရဲ႕ အတြင္းထဲမွာ။

ဒီအက်င့္ေတြ ကုိယ့္မွာ ရွိေနရင္သာ ကုိယ့္အနားကလူေတြ ဘယ္လုိေနမယ္မွန္း မေျပာတတ္မယ္၊ သူမ်ားမွာ ဒါေတြ ရွိေနတာဆုိရင္ေတာ့ ဒီလုိလူမ်ိဳးနဲ႔ ေပါင္းရသင္းရမွာ အေတာ္ေလး စိတ္ညစ္စရာ ေကာင္းမွာပါပဲ။

ေရွာင္ကုိေဗးေျပာတာကေတာ့ ခင္ဗ်ားမွာ အထက္ကအက်င့္ေတြ စြဲကပ္မွီခုိေနျပီဆုိရင္ေတာ့ ဒါဟာ ခင္ဗ်ားအတြက္ ရႈံးနိမ့္မႈေတြဆီ အေရာက္သြားဖုိ႔ ဗြီအုိင္ပီလက္မွတ္ အျဖတ္ျပီးသား ျဖစ္ေနပါျပီတဲ့။ ခင္ဗ်ားကုိယ္ပုိင္ ဘ၀တစ္ခုအတြက္၊ ခင္ဗ်ားမိသားစုအတြက္၊ ခင္ဗ်ားကုမၸဏီ၊ ခင္ဗ်ားအဖြဲ႔အစည္းအတြက္ ပန္းတုိင္နဲ႔ လြဲေခ်ာ္ျပီး ဒုကၡေျမာင္းႀကီးထဲ ထုိးက်ေတာ့ဖုိ႔ လမ္းေႀကာင္းသင့္လွ်က္သား ျဖစ္သြားျပီလုိ႔ ဆုိခ်င္ပုံပါပဲ။

ေႀသာ္.. အက်င့္ေတြ အက်င့္ေတြ။

 

၀န္ခံခ်က္။ ။

Stephen R Covey ရဲ႕ 7 Habits of Highly Effective People စာအုပ္ကုိ အႏွစ္ခ်ဳပ္ကုိ

ကၽြန္ေတာ္နားလည္သလုိ ျပန္လည္ ဖြင့္ဆုိတင္ျပေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

About ေက်ာ္ဘသစ္

Kyaw Ba Thit has written 19 post in this Website..

ဂေတ ဂေတ ပရဂေတ ပရသံဂေတ ေဗာဓိ ဆြာဟ. . .!