ေျပာရရင္ ပိတ္သတ္ၾကီးရယ္. …

စၾကၤာ၀ဠာလံုးဆိုင္ရာ ဒီဇိုင္း(Universal Design) ပါတဲ့….

ထိပ္ဆံုးဗ်ာ ဒီဇိုင္း ဆိုတဲ့ ကိစၥရပ္ကို အရင္ရွင္းမွ သင့္ေတာ္မယ္ ထင္ပါတယ္…

ျဖစ္ပံုက ဂလို…. က်ဳပ္တို႔ ေရႊျပည္ၾကီးမွာ ဒီဇိုင္းေဟ့ ဒီဇိုင္နာေဟ့ လို႕ ေျပာလိုက္ရင္

စက္ခ်ဳပ္တဲ့သူေတြ …ဆိုင္းဘုတ္ေရးတဲ့ သူေတြ ေလာက္ ေျပးေျပးျမင္တတ္တာပါပဲ။

တကယ္ေတာ့ ဒီဇိုင္း ဆိုတာ ထုတ္ကုန္ Product ရဲ႕ physical ပိုင္း သြင္ျပင္လကၡဏာ လို႔

ျမင္ၾကည့္သင့္တာဗ်..ဆိုေတာ့ ..

 

သီအိုရီေတြ ေလွ်ာက္ေျပာေနမယ့္အစား ဥပမာေတြ နည္းနည္း အစ ဆြဲထုတ္ၾကည့္မယ္ဗ်ာ..

၁။ ဒီဇိုင္း ဆိုသည္မွာ

အေပ်ာ့ၾကြက္

 

MS Arc

 

မသံုးတဲ့အခ်ိန္မွာ အေကြးေလးကို ေျဖာင့္ထားလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ဘက္ထရီ ကို ပိတ္ ႏိုင္သတဲ့…

 

ပန္းသီးၾကြက္

 


ျမင္တဲ့အတုိင္းပဲဗ်ာ ..မေကာင္းတတ္လို႔ ထည့္ထားတာ သိပ္ မေျပာခ်င္၀ူးရယ္…
ေရွးေရွးတုန္းက ဗူးခြံ အဖံုး ဒီဇိုင္း

 

 
ယခု ဒီဇိုင္း…

 

 

အဲ သည္ေနရာမွာ ေျပာစရာရွိတာက ဘာလို႔ အေပါက္ဖြင့္တဲ့ လက္တံ ဒီဇိုင္း

ေျပာင္းသြားရသလဲ ဆိုတာရယ္ပါ… ဟုတ္ကဲ့ ..အရင္ ဒီဇိုင္းရဲ႕

ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ပံုအရ ..အဖံုးလွ်ာခင္ေလးက အေအးဗူးထဲ ေၾကြက်သြားႏိုင္ေျခမ်ားျပီး

ေမာ့ေသာက္တဲ့အခါ လည္ေခ်ာင္းထဲ၀င္တတ္ျပီး အႏၱရာယ္မ်ားလို႔

လွ်ာခင္ ေၾကြက်ႏိုင္ျခင္း မရွိတဲ့ ဒီဇိုင္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲထုတ္လုပ္ရတာျဖစ္ပါသတဲ့…။

ေနာက္ထပ္ ဥပမာေပးခ်င္တာကေတာ့..

ဒါေတြက လက္ပကၽြတ္ေတြရဲ႕ power connector ေတြ ျဖစ္ပါတယ္…

 

 

မိတ္ကာကြာရင္ကြာသလို အ၀ိုင္းရွိမယ္ ေျခာက္ေျမွာင့္ရွိမယ္ ရွစ္ေျမွာင့္ရွိမယ္..

အထဲမွာ အဆံပါတာ ရွိမယ္ မပါတာရွိမယ္..ပံုစံစံုေပါ့ .ဗ်ာ…

 

 

လွည့္ရတာ ထိုးရတာ ဒါရိုက္ရွင္ မွန္တာမမွန္တာ ..ဒုကၡနည္းနည္းေပးတဲ့ အစိတ္အပိုင္း ဆိုပါေတာ့

 

 

အဲ …ပန္းသီးက သြားေလသူၾကီးကေတာ့ ဒါကို သိထားတယ္… ဆိုေတာ့ ..

ဒီဘဲၾကီးက သူ႕ ပန္းသီး မတ္ဘုတ္ေတြကို ပါ၀ါေကာ္နက္တာမွာ သံလိုက္ထည့္လႊတ္လိုက္ေလ

ေတာ့သတည္းေပါ့ … ။ဒန္တန္႕တန္ ..အနားကပ္လုိက္တာနဲ႕ သံလိုက္တို႕သေဘာ ေျပးေျပးကပ္ၾကေတာ့

ယူဇာေတြမွာ အေပါက္တည့္ေအာင္ လွည့္ထိုးရတဲ့ ဒုကၡကင္းၾကတာေပါ့ဗ်ာ …

 

(ေျပာပါတယ္ ပန္းသီးဆိုတာ ဒီဇိုင္နာ ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕ပါဆို … အေပ်ာ့ကေတာ့ မားကတၱင္း ဦးေဆာင္သဗ်-စကားခ်ပ္)

 

အဲ့သည့္ ပန္းသီးကို ေနာက္ေကာက္ခ်ႏိုင္တဲ့ ဒီဇိုင္းကို ထုတ္ခဲ့သူေတြလည္း ရွိျပန္ပါတယ္။

အဲ့ဒါကေတာ့ ..Sony Tablet S ပါ..တျခား ဖီခ်ာေတာ့ မသိ… ဒီဇိုင္းသက္သက္ အရေျပာတာေနာ..

အဲ့လို ေစာင္းေစာင္းေလး လုပ္ထားေတာ့ ပန္းသီးက ထုတ္တဲ့ အိုင္ပက္ဆိုလား ဘာဆိုလားၾကီးထက္

ခ်သံုးရင္လည္း ကာဗာခုစရာမလို ကိုင္သံုးရင္လည္း ပိုသက္ေတာင့္သက္သာရွိ ဆိုတဲ့ ဒီဇိုင္းဆိုင္ရာ

အားသာမႈကို ေပးသတဲ့ဗ်ိဳ႕ …။

 

 

 

 

ဂေလာက္ဆို ဒီဇိုင္း ဆုိတာ အလြန္အေရးပါေၾကာင္း သိေလာက္ျပီ ျဖစ္သလို
အေတာ္ေလး စာရွည္ေနျပီမို႕ လိုရင္းဆက္မယ္ဗ်ာ .. သည္လိုပါ။

၂။ Universal Design

စၾကၤာ၀ဠာ ဒီဇိုင္း ေတြးေခၚမႈဆိုတာ ေဟာသည့္အခ်က္ေတြကို အေျခခံပါသတဲ့ဗ်ာ

  • – Equitable use
  • – Flexibility in use
  • – Simple and intuitive
  • – Perceptible information
  • – Tolerance for error
  • – Low physical effort
  • – Size and space for approach and use

အဓိကေတာ့ အသံုးျပဳရတာ လြယ္ကူေစဖို႕ effeiciency ရေစဖို႔နဲ႕

လူအခ်င္းခ်င္း သာတူညီမွ်ျဖစ္ေစဖို႔ ကို အသားေပးသဗ်…

လူအခ်င္းခ်င္း ဆိုတာမွာ မသန္မစြမ္းမို႕ စာမတတ္သူမို႔ မသံုးႏိုင္မရွိရေလေအာင္

လုပ္ေပးထားတာ လို႔ ဆိုလိုပါတယ္ဗ်ာ။ (သည္အေၾကာင္း ေနာက္ဆံုးပိုင္းမွာ ဆက္ပါ့မယ္)

Universal Design အယူနဲ႕ အက်ံဳး၀င္တဲ့ ပစၥည္းေလး တခ်ိဳ႕ မိတ္ဆက္ခ်င္ရဲ႕ဗ်ာ…။

Flexible drinking straw

 

 

ဒီအေအးေသာက္တဲ့ ပိုက္အေကြးေလးက ဘယ္ေလာက္ ရိုးရွင္းျပီး အသံုးတဲ့သလဲဆိုတာ ကိုက်ေနာ္တို႔ ေတြးဖို႔ ေမ့ေနၾကေလ့ရွိရဲ႕။

ဒါဟာ တကယ္ေတာ့ ဒီဇိုင္းပိုင္းမွာ သမိုင္း၀င္တဲ့ တီထြင္မႈၾကီး တခု ျဖစ္ပါသတဲ့ဗ်ာ။ ေပါ့ေပါ့ေသး ေတာ့ မတြက္နဲ႕ေနာ

Joseph Friedman ဆိုသူ တီထြင္ခဲ့တဲ့ ..U.S. patent #2,094,268 ျဖစ္ပါသတဲ့

 

Velcro

 

 

ဒီကပ္ခြာေလးေတြ က်ေနာ္တို႕ ရင္းႏွီးေနတာ ၾကာျပီေပါ့ဗ်ာ ..။ သူ႔အစြမ္းကိုလည္း က်ေနာ္တို႕ မွတ္မွတ္ထင္ထင္ မရွိၾကဘူးရယ္။

ဟုတ္ကဲ့ ..ထုတ္လုပ္မႈ စားရိတ္ပိုမ်ားတဲ့ ဇစ္ ေတြကို အစားထိုးႏိုင္တဲ့ ဂုဏ္ပါပဲ။

Automatic door

 

ေရွ႕ကို လူေရာက္လာတာနဲ႕ motion sensor အရသိရွိျပီး အလိုေလ်ာက္ တံခါးပြင့္ေပးတဲ့ ဟာေတြေပါ့ဗ်ာ။

ဒီကိစၥဟာ သာမန္လူေကာင္း တစ္ဦးအတြက္ မသိသာတဲ့(မရွိလည္း ျဖစ္တဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈျဖစ္ေပမယ့္)

ကိုယ္လက္အဂၤ ါ မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ေတာ့ အလြန္ အက်ိဳးမ်ားတဲ့ တီထြင္ဖန္တီးမႈ တခုလို႔ ေျပာႏိုင္ပါရဲ႕။

 

ေကာ္ဖီမစ္ထုပ္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ထုပ္ေပၚက ေဖာက္ရလြယ္ေအာင္ ဓားရာေသးေသးေလးေပးထားတာကလည္း

 

 

ဒီအယူအဆပါပဲ။ အဲ .. ဘီယာဗူးေတြမွာ ေဖာင္းၾကြမ်က္မျမင္ေတြအတြက္ စာလံုးေတြနဲ႕ အယ္လကိုေဟာ ျဖစ္သည္

ဆိုတာမ်ိဳးေရးသားထားျခင္းကလည္း အတူတူပဲျဖစ္ပါတယ္။

Audiobook

စာအုပ္စာေပလူ႕မိတ္ေဆြပါ။ အျမင္အာရံု ခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့သူေတြအတြက္ စာအုပ္ေတြကို အသံထြက္ဖတ္ျပေပးထားတဲ့

ေအာ္ဒီယို ဖိုင္ေတြကို ရည္ညႊန္းတာပါ။ Podcast ေတြအပါအ၀င္ေပါ့။

 

 

Tactile paving


ေနာက္ဆံုးမိတ္ဆက္ခ်င္တာကေတာ့ Tactile paving ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုထဲက ေဖာင္းၾကြေတြ ျမင္ဖူးေနၾကမွာပါ။

သူ႕မွာ သူ႕ ဒီဇိုင္း အဆင္ သီးသန္႕ရွိပါတယ္ .. အစြန္းေတြဆိုဘယ္လို အေျဖာင့္ဆိုဘယ္လို အေကြ႕ဆို

ဘယ္လိုဆိုျပီး… မ်က္မျမင္ေတြ သာမန္လူေတြလို သြားလာလႈပ္ရွားႏိုင္ေအာင္ ပလက္ေဖာင္းေတြမွာ

ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ထားတဲ့ အရာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါကိုကပဲ Universal Design ရဲ႕ အႏွစ္သာရ လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္ဗ်ာ…။

ေျပာရရင္ ဒီဇိုင္းဟာ က်ေနာ္တို႕ ဘ၀ေတြကို အေတာ္ၾကီး နက္နက္ရွိဳင္းရွိဳင္း သက္ေရာက္မႈ ရွိေနပါတယ္။

ဒါ ထင္ရွားဖူးတဲ့ Design Fail တခုပါ.. ကားဂိုေထာင္ထဲမွာ ဖြင့္လို႔မရမယ့္ ဒီဇိုင္းမို႕ပါ…။

 

 

ဆိုေတာ့ ..ငွက္ကပ်ံရင္းေသသလို လူက ၾကံရင္းေသၾကတာပါ …

better life အတြက္ innovation ေတြ ပိုလို႔ပိုလို႔ လိုအပ္လာေနေၾကာင္း

အနာဂါတ္စိန္ေခၚမႈ ေတြက တေန႔ထက္တေန႔ ပိုလို႔ပိုလို႔ ျပင္းထန္လာေၾကာင္း ေျပာရင္း
ကမာၻ႕ပထမဆံုး မိုဘိုင္းလ္ဖုန္း(အုတ္ခဲေလာက္ရွိ)နဲ႕ ပန္းသီးရဲ႕ ဂြမ္းခဲ့တဲ့ Newton Message Pad ကို

အမွတ္တရအေနနဲ႕ တင္လိုက္ပါတယ္ဗ်ာ..။

 

 

 

အာ.. ဟိ

 

http://en.wikipedia.org/wiki/Universal_design
http://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_Friedman#Invention_of_the_flexible_straw
http://www.universal-design.co.jp/
http://www.ncsu.edu/project/design-projects/udi/

About ムラカミ

has written 498 post in this Website..

今でしょ? CJ # 9092011