ဗ်ိဳ႕ ေက်ာင္းဒကာ ဘဘ ဘလက္ ေပါက္တူးခနငွားပါဗ်ာ

ေက်ာ္ မေရႊအိ ကို တူးခ်င္လို႕…

 

:harr:

 

ျဖစ္ပံုက ဂလို ပိတ္သတ္ၾကီးေရ့

မေန႕က ခင္တဲ့ ဒိုဇင္ပလြတ္ အဖြဲ႕က သယ္ရင္းေတြနဲ႕ အာရိုက္ရင္း

မၾကည္ျပာကို ညည္း စာေလးဘာေလးေရးအံုးေအ လို႔ ..အာေခ်ာင္ျပီး

တိုက္တြန္းမိေလရဲ႕ … ဒင္းကို ေကာမန္႕ပဲလိုက္ေပးေနတာ

ပိုစ့္မေရး၀ူး ထင္ထားတာရယ္.. ဆိုေတာ့ …

သူေရးတာေတြရွိေၾကာင္း ေျပာရင္း ..အင္း …

က်ဳပ္တိုင္ပတ္ပီး စာဖတ္နည္းခဲ့တုန္း က ပိုစ့္ေတြ ျဖစ္မယ္ထင္လို႔

ဂေန႔ ဒင္းကို တူးဆြၾကည့္ေတာ့ … လားလား … ေျပာင္ေျပာင္ေျမာက္ေျမာက္ကို

ေကာင္းတဲ့ စာေတြ ထြက္က်လာပါေရာလား …. အဲ့ဒါ… ဒင္းကိုခြင့္ေတာင္းျပီး

ျပန္ တင္မလို႔ပါဗ်ာ ..

 

သူအပိုင္းဆက္ေရးခဲ့တဲ့ တိုင္ပါတ္တဲ့ ကမာ ဆိုတဲ့ ပိုစ့္ အတြဲေလး အေၾကာင္းပါ…

လူက လူသစ္ပဲရွိေသးတဲ့အခ်ိန္ ေခါင္းစဥ္က စာလံုးေပါင္းက မမွန္ စြဲေဆာင္မႈ ကနည္း

ေရးထားတဲ့အေၾကာင္းအရာက ေလးနက္ .. ျပီးေတာ့ အခန္းဆက္က ျဖစ္ျပန္

သည္ေတာ့ လူစိတ္၀င္စားမႈ နည္းခဲ့တယ္  ဆိုပါေတာ့ဗ်ာ …

 

 

သဘာ၀ပါတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး တို႕ Public Management and Administration

တို႔ ကို စိတ္ပါ၀င္စားသူေတြ အပါအ၀င္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား လူငယ္ေတြအတြက္လည္း

အကယ္ဒမ္းမစ္ ပြိဳင့္ေအာ့ဖ္ဗ်ဴးေကာင္းေတြ ပါတဲ့ စာမို႕

သည္ေတာ့ အက်အေပါက္ေလးေတြ ျပန္စစ္ေပးရင္းျပင္ဆင္စရာ ရွိတာေလးေတြျပင္ေပးရင္း

တစုတစည္းထဲျပန္တင္ေပးလိုက္ ရပါသည္ ။

 

 

 

 

ပစၥည္း တို႕၏ ဘ၀သံသရာ

 

Story of Stuff (ပစၥည္းတို႕၏ ဘ၀သံသရာ) by Shwe Ei

 

 

ရွင့္မွာ iPod ရွိလား။ ကၽြန္မကေတာ့ ကၽြန္မ iPod ကိုတမ္းတမ္းစြဲၿဖစ္ေနမိၿပီ။ အမွန္ေၿပာရရင္

ကၽြန္မ ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ပစ္စည္းအားလံုး ၿငိတြယ္စြဲလမ္းမိိတာပါဘဲ။ ဒါထက္ ကၽြန္မတို႔ ၀ယ္ယူသံုးစြဲေနတဲ့ ပစ္စည္းေတြ

ဘယ္ကလာၿပီး၊ စြန္႔ပစ္တဲ့အခါ ဘယ္ကိုေရာက္ကုန္သလဲ ဆိုတာကိုေကာ ရွင္စဥ္းစားႀကည္႔ဖူးလား။ ကၽြန္မ ကေတာ့

အဲဒီအေႀကာင္းကို မနားတမ္းစဥ္းစားခဲ့ဖူးတယ္။ စာအုပ္ေတြထဲလည္း ရွာေဖြဖတ္ႀကည္႔ခဲ့တယ္။ ေက်ာင္းသင္ရိုးစာအုပ္ေတြထဲမွာေတာ့

ကၽြန္မတို႔ပိုင္ ပစ္စည္းေတြဟာ (သယံဇာတ) တူးေဖာ္ထုတ္ယူၿခင္း၊ ကုန္ပစ္စည္းထုတ္လုပ္ၿခင္း၊ ၿဖန္႔ၿဖဴးေရာင္းခ်ၿခင္း၊

စားသံုးၿခင္းႏွင့္ စြန္႔ပစ္ၿခင္း စတဲ့အဆင့္ေတြကို ၿဖတ္သန္းရတယ္လို႔ဆိုတယ္။

1) သယံဇာတတူးေဖၚၿခင္း

2) ကုန္ပစ္စည္းထုတ္လုပ္ၿခင္း

3) ၿဖန္႔ၿဖဴးေရာင္းခ်ၿခင္း

4) စားသံုးၿခင္း

5) စြန္႔ပစ္ၿခင္း

ဒီအဆင့္ေတြကို စုေပါင္းၿပီး ကုန္စည္စီးပြါးေရး လို႔ေခၚတာဘဲ။ ဒီၿဖစ္စဥ္ထဲကို ဒီထက္ပိုၿပီး

ကၽြန္မစူးစမ္းႀကည္႔ရဳွုခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ကုန္ပစ္စည္းေတြ ဘယ္ကလာလို႔ ဘယ္ကိုသြားတယ္ဆိုတာကို

ကမာၻပတ္ေလ့လာလိုက္တာ ဆယ္ႏွစ္ေတာင္ႀကာသြားတယ္။ အဲဒီေလ့လာခ်က္ထဲက ကၽြန္မဘာေတြ

ေတြ႔ခဲ့တယ္လို႔ထင္သလဲ။ တၿခားေတာ႔မဟုတ္ဘူး။ အေပၚမွာၿပထားတဲ့ၿဖစ္စဥ္ဟာ ကုန္ပစ္စည္းတခုရဲ့

ရာဇ၀င္အၿပည္႔အစံု မဟုတ္ေသးဘူးဆိုတာဘဲ။ ဒီရာဇ၀င္ ဒီဇာတ္လမ္းထဲမွာ မပါဘဲေပ်ာက္ဆံုးေနတာေတြ

အပံုႀကီးရွိပါေသးတယ္။

 

အၿပင္ပန္းကိုၾကည္႔ရင္ေတာ့ ဒီၿဖစ္စဥ္ ဒီစနစ္ဟာ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ပါဘဲ။ ဘာၿပသနာမွမရွိသေယာင္ပါဘဲ။

ဒါေပမဲ့ အမွန္မွာေတာ့ ဒီစနစ္က အၾကပ္အတည္း ထဲ ေရာက္ေနတဲ့စနစ္။ အဲသလိုၿဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းက ဒီစနစ္ဟာ

မ်ဥ္းေၿဖာင့္အတိုင္းသြားတဲ့စနစ္ ၿဖစ္ေနၿခင္းဘဲ။ ကၽြန္မတို႔ဟာ အကန္႔အသတ္တခု အတြင္းမွာသာၿဖစ္တည္ေနတဲ့

ၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ အဲဒီ မ်ဥ္းေၿဖာင့္စနစ္ကို အကန္႔အသတ္မဲ့စြာ က်င့္သံုးလို႔မရပါဘူး။

 

 

တကယ္ေတာ့ ဒီကုန္ပစ္စည္းထုတ္လုပ္မွုစနစ္က တကယ့္အစစ္အမွန္ ကမာၻၾကီးနဲ႔

အၿပန္အလွန္ပတ္သတ္ေနတာပဲ။ ဒီစနစ္ဟာ စာရြက္ၿဖဴအလြတ္တရြက္ေပၚမွာ အၿဖစ္ရွိေနတာမွမဟုတ္တာ။

လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ယဥ္ေက်းမွုေတြ မတူညီတဲ့စီးပြါးေရး အေဆာက္အဦးေတြ ၿပီးေတာ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္

….ဒါေတြအားလံုးနဲ႔ ဆက္ယွက္ပတ္သတ္ေနတာေလ။ ၿပီးေတာ့ ၿဖစ္စဥ္တေလွ်ာက္္လံုးမွာ အကန္႔အသတ္ေတြနဲ႔

၀င္တိုး၀င္တိုက္ေနမိတာမဟုတ္လား။ အဲဒီ အကန္႔အသတ္ေတြကိုေတာ့ အေပၚက ဆက္သြယ္ခ်က္ၿပပံုေတြမွာ

ေတြ႔ရမွာမဟုတ္ဘူး။ ပံုကၿပည္႔စံုမွုမွ မရွိေသးဘဲကိုး။ အဲဒီေတာ့ဘာေတြလိုအပ္ေနသလဲဆိုတာ

ၿဖည္႔ၾကည္႔ၾကရေအာင္။

 

အေရးၾကီးဆံုးတခုကေတာ့ လူေတြ ဘဲ။ ဟုတ္တယ္။ လူေတြ ဒီၿဖစ္စဥ္ကိုေဖၚၿပခ်က္မွာ သူတို႔ေပ်ာက္ေနတယ္။

တကယ္ေတာ့ သူတို႔ဟာ ဒီစနစ္တခုလံုးမွာ အလုပ္လုပ္ကိုင္သူအၿဖစ္နဲ႔ေရာ ေနထိုင္မွီတင္းသူအၿဖစ္နဲ႔ပါ

ရွိေနတာပါဘဲ။ အဲ…….အဲဒီလူေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကေတာ့ က်န္လူေတြထက္ ပိုအေရးပါၾကတယ္။

အဲဒီအေရးပါသူေတြက ဘယ္သူေတြလဲ။

 

ဟုတ္ၿပီ။ အစိုးရ ။ သူတို႔အေၾကာင္းေၿပာရင္းက စၾကရေအာင္။ အစိုးရကို တင့္ကား (သံခ်ပ္ကာကား)နဲ႔ သေကၤတၿပဳ

ေဖၚၿပသင့္တယ္လို႔ ကၽြန္မ သူငယ္ခ်င္းေတြက ကၽြန္မကို အၾကံၿပဳတယ္။ ဟုတ္လည္းဟုတ္တာဘဲေလ။ ကၽြန္မတို႔

တိုင္းၿပည္……….အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုနဲ႔ တိုင္းၿပည္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီအတိုင္းၿဖစ္ေနတာဘဲ။

အေမရိကားမွာ အခြန္ေငြရဲ့ ၅၀% ထက္ပိုတဲ့ေငြကို စစ္အင္အား တိုးၿမွင့္ဖို႔အတြက္ အသံုးခ်ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္

ကၽြန္မကေတာ့ အစိုးရကို တင့္ကားအၿဖစ္္ သေကၤတမၿပဳလိုဘူး။ အစိုးရဆိုတာ ၿပည္သူလူထုထံမွ၊

ၿပည္သူလူထုအားၿဖင့္၊ ၿပည္သူလူထုအတြက္သာ ၿဖစ္ရမယ္ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ တန္ဖိုးကို ၿမတ္ႏိုးရမွာမို႔

ကၽြန္မကေတာ့ အစိုးရကို လူအၿဖစ္သာ သေကၤတၿပဳ သတ္မွတ္မွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ကို ဂရုစိုက္ရမွာ၊

ေစာင့္ေရွာက္ရမွာ အစိုးရရဲ့ အလုပ္ပဲ။ အဲဒါ သူတို႔ရဲ့အလုပ္ပဲ။

 

အစိုးရအၿပင္ အၿခားအေရးပါသူေတြကေတာ့ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြဘဲ။ ကေန႔ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြ

အစိုးရထက္ၾကီးမားတယ္လို႔ ထင္ရေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ေကာ္ပိုေရးရွင္းဟာ အစိုးရထက္

တကယ္လည္း ပိုအေရးပါ ၾကီးမားလို႔ၿဖစ္တယ္။ ကမာၻ႔ အင္အားအၾကီးမားဆံုး

စီးပြါးေရးအေဆာက္အဦ (၁၀၀) မွာ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြက (၅၁) ခုထိရွိတယ္။

 

(က်န္ေလးဆယ့္ကိုးခုက တိုင္းၿပည္စီးပြါးေရးေတြၿဖစ္ပါတယ္။) ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြရဲ့

အရြယ္အစားနဲ႔ ၾသဇာ ပိုၾကီးမားလာတာနဲ႔အမွ် အစိုးရေတြအတြင္းမွာ အေၿပာင္းအလဲေတြ ၿဖစ္ေပၚလာတယ္။

အစိုးရေတြဟာ ၿပည္သူေတြထက္ အဲဒီေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြကို အလုပ္ၿဖစ္ဖို႔ ပိုၿပီး ပူပန္၊ ပိုၿပီး စဥ္းစားလာၾကတယ္။

ဟုတ္ၿပီ။ ကုန္ပစ္စည္းထုတ္လုပ္မွု ၿဖစ္စဥ္မွာ အၿခားဘာေတြ ေဖၚၿပဖို႔ က်န္ေနေသးလဲၾကည္႔ရေအာင္။

 

၁). သယံဇာတ တူးေဖၚထုတ္လုပ္ၿခင္း

သယံဇာတတူးေဖၚထုတ္လုပ္ၿခင္း အေၾကာင္းကေနစၾကရေအာင္။ ”သယံဇာတတူးေဖၚထုတ္ယူၿခင္း” တဲ့။

ဒါကနားေထာင္ေကာင္းေအာင္ ဖန္တီးထားတဲ့ စကားလံုး။ တကယ္က ” သဘာ၀သယံဇာတအရင္းအၿမစ္ ေတြကို

ကိုယ္က်ိဳးစီးပြါးအတြက္ အၿမတ္ထုတ္သံုးစြဲ တာကိုေၿပာတာ။ ဒါေတာင္နားေထာင္ေကာင္းေနေသးသလိုဘဲ။

တကယ္ေတာ့ ”ကမာၻၾကီးကို ဖ်က္ဆီး တာဘဲ။ သစ္ပင္ေတြကိုခုတ္၊ အတြင္းက သတၱဳေတြကိုထုတ္ယူဖို႔

ေတာင္ေတြကိုေဖာက္ခြဲ၊ ေရကို အလြန္အကၽြံသံုး၊ ၿပီးေတာ့ တိရစာၦန္ေတြကို မ်ိဳးၿပဳန္းေအာင္လုပ္

စတာေတြကိုဆိုလိုတာဘဲ။

 

ဒါက ကၽြန္မတို႔ရဲ့ ပထမအကန္႔အသတ္ ကို ၀င္တိုးေနတာ။ ကၽြန္မတို႕မွာ သဘာ၀သယံဇာတအရင္းအၿမစ္

ရွားပါးတဲ့ ၿပသနာ ေပၚေနၿပီ။

 

ကၽြန္မတို႔ဟာ အရာရာကို အလြန္အကၽြံ သံုးစြဲေနၾကတယ္။ ဒီလိုေၿပာေတာ႔နား၀င္ဆိုးမွာေပါ့။ ဒါေပမယ္႔ ဒါကအမွန္

ၿဖစ္ေနတာ။ ဒါကိုကၽြန္မတို႔ ရင္ဆိုင္ေၿဖရွင္းရမယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္သံုးဆယ္အတြင္းမွာကိုဘဲ ကမာၻၾကီးမွာရွိသမွ်

သဘာ၀အရင္းအၿမစ္ရဲ႕ သံုးပံု တပံုကို ထုတ္ယူစားသံုးခဲ့ၾကၿပီးၿပီ။ အဲဒါကုန္သြားၿပီ။ တကယ္႔ကို အလ်င္အၿမန္

ခုတ္ၾက၊ တူးၾက၊ ထုတ္ယူၾက၊ ဖ်က္ဆီးၾကနဲ႕ ေနလာလိုက္ၾကတာ အခုဆို ကမာၻေပၚမွာ လူေတြေနထိုင္ဖို႕ေတာင္

မလြယ္ေတာ့ဘူး။ ကမာၻၾကီးရဲ႕ သက္ရွိေတြအေပၚပံ့ပိုးႏိူင္စြမ္းကို ေလ်ာ့နည္းလာေစတာကိုး။

 

ကၽြန္မေနတဲ႔ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာဆိုရင္ သစ္ေတာပမဏက ရွိရင္းစြဲရဲ႕ ၄% ဘဲက်န္ေတာ့တယ္။

ေရအရင္းအၿမစ္စုစုေပါင္းရဲ႕ ၄၀% က ေသာက္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ၿပသနာက

အလြန္အကၽြန္သံုးစြဲၿခင္း တခုတည္းမဟုတ္ဘူး။ ကၽြန္မတို႕က ကၽြန္မတို႔ သံုးစြဲပိုင္ခြင့္ေ၀စုထက္ ပိုသံုးစြဲေနၾကတယ္။

ကၽြန္မတို႔ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုဟာ ကမာၻ့လူဦးေရရဲ႕ ၅% သာၿဖစ္ေပမဲ့…

….ကမာၻ့သယံဇာတအရင္းအၿမစ္ရဲ႕ ၃၀% ကိုစားသံုးေနၿပီး၊ ကမာၻ့ စြန္႔ပစ္ ပစ္စည္းစုစုေပါင္းရဲ႕ ၃၀% ဟာ

ကၽြန္မတို႔ဆီက လာတာၿဖစ္တယ္။

ႏိူင္ငံတိုင္းကသာ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုလို စားသံုးမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္မတို႔ဟာ ကမာၻတလံုးထဲနဲ႔

မေလာက္ေတာ့ဘဲ၊ ကမာၻ ၃လံုးကေန ၅လံုးထိ လိုအပ္လာမွာၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရွင္တို႔သိတဲ႔အတိုင္း

ကၽြန္မတို႔မွာ ကမာၻ တလံုးတည္းသာ ရွိတယ္။ ဒီအကန္႔အသတ္ကို အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု

တံု႔႔ၿပန္ပံုကေတာ့ရွင္းတယ္။

အၿခားတိုင္းၿပည္ေတြရဲ႕ေ၀စုကို သြားယူၾကေလရဲ႕။ အဲဒီတိုင္းၿပည္ေတြကေတာ့ တတိယကမာၻက

တိုင္းၿပည္ေတြပါဘဲ။ တတိယကမာၻဆိုတာက ”ငါတို႔ရဲ႕ သယံဇာတအရင္းအၿမစ္ေတြ ရွိတဲ့ေနရာလို႔

လူတခ်ိဳ႔က စကားဖလွယ္ၾကလိမ့္မယ္။ ဒီၿဖစ္စဥ္က ဘယ္လိုမ်ိဳးပါလိမ့္။ ေစာေစာကေၿပာခဲ့တာနဲ႔ အတူတူပါဘဲ။

ကမာၻကိုဖ်က္ဆီးၾကတာ။

အခုဆိုရင္ ငါးဖမ္းယူႏိုင္တဲ့ ကမာၻ့ေရဧရိယာစုစုေပါင္းရဲ႕ ၇၅% ကို (သို႔မဟုတ္) အလြန္ကို

ငါးဖမ္းယူသံုးစြဲခဲ့ၿပီးၿဖစ္တယ္။ ကမာၻ့သစ္ေတာရဲ႕ ၈၀% ကို ခုတ္ယူခဲ့ၿပီးၿဖစ္တယ္။ အေမဇုန္ဧရိယာ

တခုတည္းမွာကိုဘဲ ကၽြန္မတို႔ဟာ တမိနစ္ကို သစ္ပင္ ၂၀၀၀ ဆံုးရွံဳးေနၾကရတယ္။

ဒါက ေဘာလံုးကြင္း ၇ ကြင္း နဲ႕ညီမွ်ပါတယ္။

 

မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ေဒသခံေတြေရာ ဘယ့္ႏွယ့္လဲ။ ေကာ္ပိုေရရွင္းေတြရဲ႕အေၿပာအရေတာ့…….

ေဒသခံေတြဟာ  ဒီအေမဇုန္ဧရိယာမွာ မ်ိဳးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနထိုင္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း၊ ေဒသတြင္းက

အရင္းအၿမစ္ေတြကို သူတို႔မပိုင္ဘူးတဲ့။ သူတို႔ဟာ ကုန္ပစ္စည္းထုတ္လုပ္မွု နည္းလမ္းေတြကို မပိုင္သလို၊

ပစ္စည္းေတြကိုလည္း အလြန္အကၽႊံ မ၀ယ္ယူၾကဘူး။ ဒီစနစ္မွာေတာ့ ရွင့္အေနနဲ႔ ပစ္စည္းလည္းမပိုင္၊

၀ယ္လည္းမ၀ယ္ဘူးဆိုရင္ ရွင့္မွာဘာတန္ဖိုးမွ မရွိေတာ့ဘူးတဲ့။

 

၂). ကုန္ပစ္စည္း ထုတ္လုပ္ၿခင္း

 

သယံဇာတတူးေဖၚထုတ္ယူၿခင္းကေန ရရွိတဲ့ ကုန္ႀကမ္းေတြဟာ ”ထုတ္လုပ္ၿခင္း” ဆိုတဲ့အဆင့္ဆီ

ဆက္လက္ေရြ႕လ်ားရတယ္။ ဒါဟာ အဆိပ္ပါ၀င္တဲ့ကုန္ပစ္စည္းကို ထုတ္လုပ္ဖို႔အတြက္ စြမ္းအင္ ကိုသံုးၿပီး၊

အဆိပ္ပါ၀င္တဲ့ ဓါတုပစ္စည္း ေတြနဲ႔ သဘာ၀သယံဇာတကို ေရာေႏွာတာၿဖစ္တယ္။

ကေန႔ ကုန္စည္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မွုလုပ္ငန္းမွာ လူလုပ္ဓါတု ပစၥည္းအေရအတြက္ ( ၁၀၀၀၀၀)

ေက်ာ္ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီထဲက အနည္းငယ္သာ လွ်င္ လူ႔က်န္းမာေရးနဲ႔ သင့္/မသင့္၊ လူ႔က်န္းမာေရးအေပၚ

ဘယ္လိုအက်ိဳးသက္ေရာက္မွုရွိမလဲ စတာေတြအတြက္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးၿခင္းခံရတယ္။ ဒါေပမဲ့

အဲဒီဓါတုပစ္စည္းေတြရဲ႕ စုေပါင္းေဘးဥပါဒ္ ကိုသိဖို႔အတြက္ ဘယ္ဓါတုပစ္စည္းတခုကိုမွ စမ္းသပ္ခဲ့ၿခင္း မရွိဘူး။

စုေပါင္း ေဘးဥပါဒ္ဆိုတာကေတာ့ ကၽြန္မတို႔ ေန႔စဥ္ ထိေတြ႕စားသံုးေနရတဲ့ ဓါတုပစ္စည္းေတြအခ်င္းခ်င္း

ေတြ႕ဆံုေရာေႏွာတဲ့အခါ ေပၚေပါက္တဲ့ သက္ေရာက္မွုကို ဆိုလိုတာၿဖစ္တယ္။

ဒီေတာ့ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္အေပၚက်ေရာက္မဲ့ အဲဒီအဆိပ္ပစ္စည္းေတြရဲ႕

ေဘးဥပဒ္အၿပည့္အစံုအေၾကာင္း ကို ကၽြန္မတို႔ မသိရဘူး။ ဒါေပမဲ႔ ကၽြန္မတို႔ တခုေတာ့ သိတယ္။

အဲဒါကေတာ့ ”အဆိပ္၀င္ အဆိပ္ထြက္”။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ကုန္ပစ္စည္းထုတ္လုပ္မွုစနစ္အတြင္းကို အဆိပ္သင့္

ဓါတုပစ္စည္းေတြ ၀င္ခြင့္ရေနသမွ် ကာလပတ္လံုးမွာေတာ့ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ အိမ္၊ အလုပ္ခြင္နဲ႕ ေက်ာင္းေတြဆီ

ကၽြန္မတို႔ သယ္ယူသြားမဲ့ ပစၥည္းေတြထဲမွာ အဆိပ္ပါ၀င္တဲ့ ဓါတုပစ္စည္းေတြ ပါေနမွာၿဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ခႏၵာ ထဲမွာ။

ဥပမာ– BFR (Brominated Flame Retardants) ကိုပဲၾကည့္။ ဒီပစ္စည္းေတြကအရာ၀တ္တု မီးစြဲေလာင္ၿခင္းက

ကာကြယ္ေပးတဲ့ ဓါတုပစ္စည္းတမ်ိဳးဘဲ။ ဒါေပမဲ့ မဟာအဆိပ္ပစၥည္း ၿဖစ္တယ္။ ဦးေႏွာက္ ကိုထိခိုက္ေစတဲ့

အဆိပ္မ်ိဳး။ အခုကၽြန္မတို႔က အဲသလိုပစၥည္းမ်ိဳးကိုေတာင္ သံုးစြဲေနၾကၿပီ။ အဲဒါကို ကၽြန္မတို႔ရဲ႕

ကြန္ပ်ဴတာေတြထဲမွာ၊ လွ်ပ္စစ္ပစ္စည္းေတြထဲမွာ၊ ဆိုဖာထိုင္ခံုေတြမွာ၊ ေမြ႔ယာနဲ႔ ေခါင္းအံုးေတြမွာ ထည့္ထားၾကၿပီ။

စင္စစ္ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ေခါင္းအံုးေတြကို အဲသလိုဦးေႏွာက္ထိခိုက္ေစတဲ့ ဓါတုအရည္ထဲမွာစိမ္၊ အိမ္ကိုသယ္လာ၊

ၿပီးေတာ့ ကၽြန္မတို႔ေခါင္းေအာက္မွာထားၿပီး အိပ္ၾကတာ တေန႔ကို (၈) နာရီ ေလာက္ရွိတယ္။

အခုထိေတာ့ အေၿဖကို ကၽြန္မ မသိဘူး။ ဒါေပမဲ့ အလားအလာေကာင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိတဲ့

ကၽြန္မတို႔ရဲ႔တိုင္းၿပည္မွာ ညည ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ေခါင္းကို ဓါတုမီးစြဲေလာင္တဲ့ေဘး ကေန ကာကြယ္ဖို႔

ပိုေကာင္းတဲ့နည္းလမ္းေတာ့ ရွိေလာက္ပါတယ္။

 

အဲသလိုဓါတုပစ္စည္းေတြဟာ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ အစားအေသာက္သံသရာ ထဲမွာလည္း ပါ၀င္ေနၿပီး၊ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕

ခႏၵာကိုယ္ထဲမွာ ၿဖည္းၿဖည္းၿခင္းစုေ၀းေနၾကတယ္။ အစားအေသာက္သံသရာထဲမွာ အဆိပ္ပမာဏ

အမ်ားဆံုးပါ၀င္တဲ့ အစားအစာကို ရွင္သိလား။ တၿခားေတာ့မဟုတ္ဖူး။ မိခင္ႏို႔ရည္ ဘဲ။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့

ကၽြန္မတို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အငယ္ရြယ္ဆံုး၊ အေသးငယ္ဆံုးအဖြဲ႕၀င္ေတြၿဖစ္တဲ့ ရင္ေသြးငယ္ ေတြဟာ

သူတို႔မိခင္ေတြရဲ႕ မိခင္ႏို႔ကတဆင့္ ဓါတုအဆိပ္ပစၥည္းေတြကို ေသာက္သံုးေနရတဲ႔ အေၿခဆိုက္ေနၿပီဆိုတာဘဲ။

ဒါဟာမယံုႏိုင္စရာေကာင္းတဲ႔ အခြင့္အေရးေဖာက္ဖ်က္မႈ ဘဲ မဟုတ္လား။ မိခင္ႏို႔ရည္တိုက္ေကၽြးၿခင္းဟာ

လူသားရဲ႕အေၿခခံအက်ဆံုး ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္း လုပ္ရပ္ၿဖစ္တယ္။ ဒီလုပ္ရပ္ဟာ ၿမင့္ၿမတ္ၿပီး လံုၿခံဳသင့္တယ္။

မိခင္ႏို႔ရည္တိုက္ေကၽြးၿခင္းဟာ အခုလည္းအေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းပါဘဲ။ မိခင္ေတြအေနနဲ႕

ဒါကိုဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ကာကြယ္ဖို႔လည္းလိုလိမ့္မယ္။ အစိုးရေတြအေနနဲ႕လည္း

မိခင္ႏို႔ရည္ အဆိပ္ကင္းမဲ႔ေရးအတြက္ ကာကြယ္မွုလုပ္ေပးသင့္တယ္။

အဆိပ္ဓါတုပစၥည္းေတြရဲ႕ ဒဏ္ကို ခါးစည္းခံရသူေတြကေတာ့ စက္ရံုအလုပ္သမား ေတြပါဘဲ။

အလုပ္သမားထုထဲမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး ေတြ အမ်ားၾကီးပါ၀င္တယ္။ သူတို႔ဟာ သေႏၶသားနဲ႔

သားအိမ္ တို႔ကို ထိခိုက္ႏုိင္တဲ့ အဆိပ္ပစ္စည္းေတြ၊ ကင္ဆာၿဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ကာစီႏိုဂ်င္ (Carcinogen) ေတြအၿပင္၊

အၿခားအဆိပ္ဓါတုပစ္စည္းမ်ားစြာကို ကိုင္တြယ္ထိေတြ႕ၾကရတယ္။ ကၽြန္မရွင့္ကို ေမးခြန္းတခုေမးမယ္။ သေဒသား

ကိုထိခိုက္ေစႏိုင္တဲ့ အဆိပ္ပစ္စည္းေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ရတဲ့အလုပ္ကို ဘယ္လိုကိုယ္၀န္ေဆာင္အရြယ္

မိန္းကေလးမ်ိဳးက လုပ္ခ်င္မွာလဲ။ ေရြးခ်ယ္စရာ ဘာတခုမွမရွိတဲ့ မိန္းကေလးမ်ိဳးသာ ၿဖစ္မွာေပါ့။

ဟုတ္တယ္မဟုတ္လား။

ဒါကေဟာဒီ မ်ဥ္းေၿဖာင့္ပံုစံ ကုန္ထုတ္လုပ္မွုစနစ္ရဲ႕ ”ၿပသနာ” ေတြထဲက တခုဘဲ။ ေဒသပတ္၀န္းက်င္

ယိုယြင္းပ်က္စီးၿခင္းနဲ႕ေဒသစီးပြါးေရး ဆုတ္ယုတ္ၿခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေဒသခံေတြမွာအလုပ္အကိုင္အတြက္

ေရြးခ်ယ္စရာ  ဘာမွမက်န္ေတာ့ပါဘူး။ ကမာၻနဲ႔အ၀ွမ္းမွာ လူအေယာက္ (၂၀၀၀၀၀) ဟာတခ်ိန္က

မ်ိဳးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ  ေရရွည္တည္တံ့ခဲ့ဖူးတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ေဒသ၊ သူတို႔ရဲ႕ပတ္၀န္းက်င္ကေန ၿမိဳ႕ၿပဆီကို

ေၿပာင္းေရႊ႕ၾကရတယ္။  ၿမိဳ႕ေရာက္ေတာ့ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္မွာေနၿပီး၊ အဆိပ္ဓါတုပစၥည္း

ဘယ္ေလာက္ပဲမ်ားတဲ့ အလုပ္ၿဖစ္ပါေစ၊  ရွာေဖြလုပ္ကိုင္ၾကရတယ္။ ေတြ႕တယ္မဟုတ္လား။ ဒီစနစ္မွာ

ၿဖဳန္းတီးခံရတာ  သဘာ၀အရင္းအၿမစ္ခ်ည္းဘဲမဟုတ္ဘူး။ လူေတြပါ ၿဖဳန္းတီးၿခင္း ခံရတယ္။ ရပ္ရြာေတြဟာ

ၿပဳန္းတီးၿခင္းဘ၀ေရာက္ရတယ္။ ဟုတ္ၿပီ။ အဆိပ္၀င္၊ အဆိပ္ထြက္ၿခင္းအေၾကာင္းေၿပာၾကရေအာင္။

အဆိပ္ဓါတုပစ္စည္းေတြဟာ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းအၿဖစ္လည္းေကာင္း၊ ေရ၊ ေလ၊ ေၿမ ညစ္ညမ္းၿခင္းအၿဖစ္လည္းေကာင္း

စက္ရံုကေနထြက္ခြါလာတယ္။ အင္မတန္ၾကီးမားတဲ့ ေရ၊ ေလ၊ေၿမ ညစ္ညမ္းပ်က္စီးၿခင္းကို ၿဖစ္ေပၚေစတယ္။

အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာဆိုရင္ တႏွစ္ကို ဓါတုအဆိပ္ပမာဏ (၄) ဘီလီယံေပါင္ ႏွုန္းနဲ႕

စက္ရံုရဲ႕ၿပင္ပကိုေရာက္ရွိတယ္။ ဒါကစက္ရံုေတြကိုယ္တိုင္ ဖြင့္ဟ၀န္ခံထားတာ။ သူတို႔ရဲ႕၀န္ခံခ်က္က

အဲသေလာက္ဆိုေတာ့ အမွန္တကယ္ဆိုရင္ ဒီထက္ေတာင္ပိုႏိုင္တယ္။ ဒါကကၽြန္မတို႔ ကမာၻၾကီးရဲ႕

ေနာက္ထပ္အကန္႔အသတ္ တခုပါဘဲ။ တႏွစ္ကို (၄) ဘီလီယံေပါင္ႏွုန္းနဲ႔ ထြက္လာတဲ့ အဆိပ္ေတြကို

ဘယ္သူက ရွဴခ်င္ပါ့မလဲ။

ဒီၿပသနာကို ရွင္းဖို႔အတြက္ အေမရိကန္စက္မႈလုပ္ငန္းပိုင္ရွင္ေတြက ဘာလုပ္တယ္မွတ္လဲ။

သူတို႔ရဲ႕စက္ရံုေတြကို အၿခားႏိုင္ငံေတြ ဆီ ေရႊ႕လိုက္ၾကပါသတဲ့။ ညစ္ညမ္းမႈၿဖစ္လည္း

အၿခားတေယာက္ရဲ႕ႏိုင္ငံမွာ သြားၿဖစ္ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီရန္ကေအးမသြားဘူး။

ေလထုညစ္ညမ္းၿခင္းဟာ ေလတိုက္ခိုက္မွုနဲ႔အတူ အေမရိကား ဆီ ၿပန္လာၾကပါသတဲ့။

 

၃). ကုန္ပစၥည္း ၿဖန္႔ခ်ိၿခင္း

အဲဒီသဘာ၀အရင္းအၿမစ္ေတြ အားလံုး ကုန္ပစ္စည္းဘ၀ ေရာက္သြားၿပီးေနာက္ ဘာဆက္ၿဖစ္သလဲ။

ကုန္ပစ္စည္းၿဖန္႔ခ်ိၿခင္းဆီေရာက္လာတာေပါ့။ ကေန႔မွာေတာ့ ကုန္ပစ္စည္းၿဖန္႔ခ်ိၿခင္းဆိုတာ ”အဆိပ္ေတြ

ခိုေအာင္းပါ၀င္ေနတဲ့ အမွိုက္သရိုက္ေတြကို အၿမန္ဆံုးကုန္ေအာင္ေရာင္းခ်ၿခင္း” လို႔အဓိပ္ပါယ္ရပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ အဓိကပန္းတိုင္က ေစ်းႏွုန္းေတြကို ေလွ်ာ႔ခ်ဖို႔၊ လူေတြ အၿမဲ၀ယ္ယူေနေအာင္လုပ္ဖို႔နဲ႔ ကုန္ပစ္စည္း

ေရာင္းခ်ႏွုန္းကိုထိန္းသိမ္းဖို႔ၿဖစ္ပါတယ္။

ေစ်းႏွုန္းေလ်ာ့က်ေအာင္ သူတို႔ဘယ္လိုလုပ္က်သလဲ။ ရွင္းပါတယ္။ အေရာင္းဆိုင္ ၀န္ထမ္းေတြကို

လစာနည္းနည္းသာေပးၿပီး၊ က်န္းမာေရးအာမခံကိုလည္း အခြင့္သာရင္သာသလိုေလွ်ာ့ခ်ၾကတာေပါ့။

ဒါကို ”တာ၀န္မရွိေသာ အၿခားလူမ်ား/ အရာမ်ားအား အဖိုးအခ ေပးေဆာင္ေစၿခင္း ( Externalizing the costs)

လို႔ေခၚပါတယ္။ (ရွင္းလင္းခ်က္။ ။ ကုန္ပစ္စည္း ထုတ္လုပ္မွုၿဖစ္စဥ္မွာ တကယ္ပါ၀င္ကုန္က်ရတာေတြ

အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာ- ေရသံုးစြဲမွု၊ စြန္႔ပစ္ပစ္စည္းမ်ားကို စြန္႔ပစ္ၿခင္း၊ ရာသီဥတုေၿပာင္းလဲၿခင္းနဲ႔

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ယိုယြင္းၿခင္းတို႔ကို ေပၚေပါက္ေစမွု၊ အလုပ္သမားတို႔အတြက္ နာမက်န္းစရိတ္ စတာေတြေပါ့။

ဒါေတြဟာ ကုန္ပစ္စည္းထုတ္လုပ္ၿခင္းေၾကာင့္ ေပၚေပါက္ေတြ႔ၾကံဳရတဲ့အရာေတြ။ ဒါေပမယ့္ ကုန္မဏီ ပိုင္ရွင္ေတြက

ဒါေတြကိုလ်စ္လ်ဴရွဳၾကတယ္။ ဒီေတာ့ တကယ့္ကုန္က်စရိတ္အဖိုးအခကို သူတို႔မေပးၾကဘူးလို႔

တနည္းဆိုလို႔ရတယ္။ ေနာက္ဆံုး ၿပည္သူလူထုနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္တုိ႔က အဲဒီထုတ္လုပ္မွုကေန

ေပၚေပါက္တဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ခါးစည္းခံရတာေၾကာင့္ တကယ့္အဖိုးအခကို ေပးေဆာင္ရသူက ၿပည္သူနဲ႔

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ၿဖစ္လာရတယ္။) ဒီေတာ့ ကၽြန္မတို႔ ၀ယ္ယူစားသံုးေနတဲ့ ကုန္ပစ္စည္းေတြအတြက္ ေပးရတဲ့

အဖိုးအခထဲမွာ တကယ္ကုန္က်ရတဲ့ အဖိုးအခေတြမပါပါဘူး။

ဒီအေၾကာင္းကို ဟိုတေန႔က ကၽြန္မေတြးေနမိေသးတယ္။

အလုပ္ကို လမ္းေလွ်ာက္ရင္း၊ သတင္းပလင္းေတြနားေထာင္လိုစိတ္ ၿဖစ္လာတာနဲ႔ ေရဒီယိုကုန္ေလွာင္ရံုတခုထဲကို

ဇြတ္ကနဲ ၀င္လိုက္မိတယ္။ ေရဒီယိုတလံုးေလာက္၀ယ္မယ္ေပါ့ေလ။ ၄.၉၉ ေဒၚလာတန္တဲ့

ခ်စ္စရာေရဒီယိုေလးတလံုး ေရြး၀ယ္လိုက္တယ္။ ေရဒီယိုေလးက အစိမ္းေရာင္ေလး။ ဒါနဲ႔ ၀ယ္လိုက္မယ္ဆိုၿပီး

ပိုက္ဆံရွင္းဖို႔အတြက္ အၿခားလူေတြနဲ႔အတူတူ ေငြေခ်ေကာင္တာမွာ တန္းစီလိုက္တာေပါ့။ ကၽြန္မေတြးေနခဲ့မိတာက

ဒီေရဒီယို ကၽြန္မလက္ထဲေရာက္လာတဲ့အထိ ကုန္က်ရတဲ့ကုန္က်စရိတ္ေတြကို အဲဒီ ေဒၚလာ ၄.၉၉

ထဲမွာဘယ္လိုကာမိေအာင္ ထည့္သြင္းထားသလဲဆိုတာဘဲ။ ဒီေရဒီယိုထဲက သတ္တုကို ေတာင္အာဖရိက

မွာတူးတယ္။ လိုအပ္တဲ့ေလာင္စာဆီက အီရတ္ကရတာ။ ပလတ္စတစ္ကိုေတာ့ တရုတ္မွာလုပ္တာၿဖစ္မယ္။

ေရဒီယိုတခုလံုးကိုေတာ့ မက္ဆီကိုက ကုန္ပစ္စည္းတပ္ဆင္ေရး အလုပ္ရံုတခုမွာ (၁၅)ႏွစ္အရြယ္

အလုပ္သမားေလးေတြက အေခ်ာသတ္ တပ္ဆင္မယ္။ ၄.၉၉ ေဒၚလာဆိုတဲ့ ေငြဟာ အခု ေရဒီယိုကိုတင္ထားတဲ့

စင္နဲ႔ေနရာအတြက္ ကုန္က်ရတဲ့ ေငြပမာဏထက္ေတာင္နည္းပါဦးမယ္။

 

 

ကၽြန္မအတြက္ ေရဒီယိုကိုစင္ေပၚကေနယူေပးတဲ့၀န္ထမ္းရဲ႕လစာကို အသာထားဦး။ ၿပီးေတာ့ ဒီေရဒီယိုထဲက

အစိတ္အပိုင္းေတြကို အေခ်ာသတ္တပ္ဆင္ဖို႔ ႏိူင္ငံအသီးသီးကေန အေခ်ာသတ္စက္ရံုဆီေရာက္ေအာင္

ယူေဆာင္လာရာမွာ သမုတ္ဒရာကူး သေဘၤာေတြနဲ႔ ကုန္တင္ကားေတြအတြက္ ေပးရတာရွိေသးတယ္။

ကၽြန္မကေတာ့ ဒီလိုဘဲ သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီအတိုင္းသာဆို ကၽြန္မဟာ ေရဒီယိုရဲ႕

တကယ့္ကုန္က်စရိတ္ကို မေပးခဲ့ဘူးေပါ့။

 

ဒါဆိုတကယ့္ ကုန္က်စရိတ္ေတြကို ဘယ္သူေပးရသလဲ။

သဘာ၀အရင္းအၿမစ္ေတြ ဆံုးရွဳံးရသူေတြ၊ သန္႔ရွင္းတဲ့ေလထုကို ဆံုးရွံဳးရသူေတြ၊ ရင္က်ပ္ေရာဂါနဲ႔ ကင္ဆာကို

ရလာသူေတြေပါ့။ ကြန္ဂိုႏိူင္ငံက ကေလးေတြက်ေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အနာဂတ္ကို ေပးရတယ္။ (ကြန္ဂိုႏိုင္ငံက

ကေလးဦးေရရဲ႕ (၃၀%) ဟာ ကိုလ္တန္ (Coltan) သတ္တု ကို တူးဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းကေန ထြက္ရတယ္။

ဒီသတ္တုကို ကၽြန္မတို႔ သံုးစြဲၿပီး လႊင့္ပစ္ေနတဲ့ အီလက္ထေရာနစ္ပစ္စည္းေတြမွာသံုးပါတယ္။) ဒီေတာ့ ဒီေရဒီယိုကို

၄.၉၉ ေဒၚလာနဲ႔ ကၽြန္မရဖို႔အတြက္ အဲဒီလူေတြ အားလံုးက အဖိုးအခကို ၀င္ေရာက္ေပးေဆာင္ၾကရတယ္။ ဒါေပမဲ့

အဲဒီလူေတြရဲ႕ ေပးဆပ္မွုကို ဘယ္ေငြစာရင္းစာအုပ္ထဲမွာမွ မွတ္တမ္းၿပဳစုမထားပါဘူး။

ကၽြန္မဆိုလိုတဲ့ ”အၿခားလူမ်ား/အရာမ်ားအား ကုန္မဏီပိုင္ရွင္တို႔က တကယ့္အစစ္အမွန္ အဖိုးအခကို

ေပးေဆာင္ေစၿခင္း (Externalizing the costs)” ဆိုတာပါဘဲ။

 

၄). ၀ယ္ယူစားသံုးၿခင္း

၀ယ္ယူစားသံုးၿခင္းက ဒီစနစ္ရဲ႕ ႏွလံုးသည္းပြတ္ ၿဖစ္တယ္။ ဒီစနစ္ကို ေမာင္းႏွင္တဲ့အရာၿဖစ္တယ္။ မွားယြင္းေနတဲ့

ဒီစနစ္ကို က်ားကန္ဖို႔ရာ အလြန္အေရးႀကီးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းၿဖစ္တာမို႔ ဒါကိုကာကြယ္ဖို႔ရာ အစိုးရအတြက္ေရာ၊

ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြ အတြက္ပါ အဓိက ဦးစားေပးလုပ္ငန္းၿဖစ္လာတယ္။

၉/၁၁ ၿဖစ္ရပ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕တိုင္းၿပည္ဟာ အရမ္းကိုတုန္လွဳပ္ေၿခာက္ၿခားေနခဲ့တယ္။ ဒီအခါမွာ

သမတႀကီး ဘုရွ္ အေနနဲ႔ ၿပည္သူေတြကို ”ပူေဆြးၾကပါ၊ ဆုေတာင္းမစ္တာ ပို႔သၾကပါ၊ ၿပီးေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ

ထားၾကပါ စသည္ၿဖင့္ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ စကားေကာင္းကို ေၿပာႏိူင္ေပမဲ့၊

သူတကယ္ေၿပာခဲ့တာကေတာ့ ”ေစ်း၀ယ္ထြက္ၾကပါ၊ ေစ်း၀ယ္ထြက္ၾကပါ တဲ့။

 

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ တိုင္းၿပည္ဟာ ”စားသံုးသူတို႔ရဲ႕တိုင္းၿပည္ ၿဖစ္လာခဲ့ပါၿပီ။ ကၽြန္မတို႔ဟာ မိခင္ေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။

လယ္သမားေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ေက်ာင္းဆရာေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ စားသံုးသူေတြသာ ၿဖစ္ၾကပါတယ္။

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ တန္ဖိုးကို တိုင္းထြာသတ္မွတ္ေဖၚၿပတဲ့ အေၿခခံနည္းလမ္းက ကၽြန္မတို႔

ဘယ္ေလာက္စားသံုးၾကသလဲဆိုတဲ့အေပၚ အေၿခခံပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ဟာ ၀ယ္ၿပီးရင္း၀ယ္၊ ၀ယ္ၿပီးရင္း၀ယ္

ဆိုသလိုပါဘဲ။ ဒီလိုနဲ႔ကုန္ထုတ္လုပ္မႈကို ဆက္လက္စီးဆင္းေစခဲ့တယ္။

ေၿမာက္အေမရိကကို ေရာက္လာတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြရဲ႕ ေၿခာက္လၾကာၿပီးေနာက္ အေၿခအေနကို

စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ အဲဒီကုန္ပစ္စည္းေတြရဲ႕ ရာခိုင္ႏွုန္းဘယ္ေလာက္ဟာ ကုန္ပစ္စည္းအေၿခအေန (သို႔မဟုတ္)

အသံုးၿပဳခံရတဲ့အေၿခအေနမွာ ရွိေနတယ္ထင္သလဲ။ ၅၀% လား ၂၀% လား။ လံုး၀မဟုတ္ဘူးရွင့္။ ၁% သာလွ်င္

အသံုး၀င္တဲ့အေၿခအေနမွာရွိတယ္။ တနည္းေၿပာရရင္ ကၽြန္မတို႔ရိတ္သိမ္း၊ တူးေဖၚ၊ ထုတ္လုပ္ပို႔ေဆာင္ခဲ့တဲ့

ကုန္ပစၥည္း စုစုေပါင္းရဲ႕ ၉၉%ဟာ ၆လၾကာၿပီးေနာက္ အမွိုက္ဘ၀ကိုေရာက္ရတာပါဘဲ။ ေနာက္တနည္းေၿပာရရင္

ဒီစနစ္ကိုၿဖတ္သန္းလာတဲ့ ကုန္ပစၥည္း စုစုေပါင္းရဲ႕ ၉၉% ဟာအမွိုက္ပါဘဲ။ အဲဒီေတာ့ ကုန္ပစၥည္း ေတြကို

ဒီလိုႏွုန္းနဲ႔ ထုတ္လုပ္ၿပီးလႊင့္ပစ္ေနတဲ့ ၿဂိဳဟ္တလံုး ကို ကၽြန္မတို႔ဘယ္လိုစီမံၾကမလဲ။

အရင္ကဒါမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ကေန႔ အေမရိကန္တေယာက္ရဲ႕ စားသံုးမွုပ်မ္းမွ်ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့နွစ္ေပါင္း ၅၀

ကထက္ႏွစ္ဆပိုပါတယ္။ ရွင့္ရဲ႕အဖြါးကိုေမးၾကည့္ပါ။ သူတို႔ကာလတုန္းက အိမ္ေထာင္ကို အေလအလြင့္မရွိေအာင္

ထိန္းသိမ္းစီမံတာ၊ သယံဇာတေပါၾကြယ္၀တာ၊ အသိဥာဏ္ပညာနဲ႔ယွဥ္တဲ့ စီးပြါးေရးစနစ္က်င့္သံုးတာေတြကို

အရမ္းတန္ဖိုးထားခဲ့ၾကတာ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအေၿခအေနမ်ိဳးကေန ကေန႔အေၿခအေနကိုဘယ္လိုေရာက္လာခဲ့သလဲ။

ဒါကသူ႔ဘာသာၿဖစ္ပ်က္ခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။ အကြက္ခ်စီမံၿခင္းရဲ႕ ရလဒ္သာၿဖစ္တယ္။

ဒုတိယ ကမာၻစစ္ၿပီးေနာက္ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြနဲ႔ အစိုးရတို႔က အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုရဲ႕

စီးပြါးေရးကိုၾကီးပြါးတိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ ၾကံဆၾကတယ္။ အဲဒီမွာ ကုန္ပစၥည္း ကို စားသံုးသူထံ

တိုက္ရိုက္ထိေရာက္စြာ ေရာင္းခ်ၿခင္း ဘာသာရပ္ကို သံုးသပ္ေလ့လာသူပညာရွင္ ဗစ္တာလီဘိုး က

အခုကၽြန္မတို႔က်င့္သံုးေနတဲ့ ကုန္ထုတ္လုပ္မွုစနစ္ရဲ႕ အေၿခခံၿဖစ္လာမဲ့အေၿဖကို ရွင္းလင္းၿပတ္သားစြာ

ရွာေဖြေဖၚထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ”ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈႏႈန္း အံ့မခန္းၾကီးပြါးတဲ့ စီးပြြါးေရးအရ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ

၀ယ္ယူစားသံုးၿခင္းကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ဘ၀ေနထိုင္နည္း အၿဖစ္ ေၿပာင္းလဲယူရလိမ့္မယ္။

ကုန္ပစၥည္း ၀ယ္ယူသံုးစြဲၿခင္းကို ရိုးရာဓေလ့ပြဲေတာ္မ်ားသဖြယ္ လုပ္ေဆာင္ၾကရမယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ၀ိဥာဏဆိုင္ရာ စိတ္ေက်နပ္မႈနဲ႔ ပုဂၢလိက အတၱစိတ္ ေက်နပ္မႈ

တို႔ကို၀ယ္ယူစားသံုးၿခင္းမွာရွာေဖြၾကရမယ္။ ကုန္ပစၥည္း ေတြကို စားသံုး၊ မီးရွိဳ႕၊ အစားထိုး၊ ၿပီးေတာ့

အၿမဲတမ္းၿမင့္မားတဲ့ ႏႈန္းနဲ႔ စြန္႔ပစ္ၾကရမယ္လို႔” သူေၿပာခဲ့တယ္။

သမၼတ အိုက္စင္ေဟာင္၀ါး ရဲ႕ စီးပြါးေရးအၾကံၿပဳေကာင္စီ ဥကၠဌ ကလည္း ”အေမရိကန္စီးပြါးေရးရဲ႕ အႏၱိမ

ရည္မွန္းခ်က္က စားသံုးသူကုန္ပစ္စည္းေတြကို ပိုမိုထုတ္လုပ္ဖို႔ ၿဖစ္ပါတယ္” လို႔ေၿပာခဲ့တယ္။ စားသံုးသူ

ကုန္ပစၥည္း ပိုမိုထုတ္လုပ္ေရးတဲ့လား။ ၿပီးေတာ့ အဲဒါက ကၽြန္မတို႔ စီးပြါးေရးစနစ္ရဲ႕ အႏၱိမ ရည္မွန္းခ်က္တဲ့လား။

ဘာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွုတို႔၊ ပညာေရးတို႔၊ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးတို႔၊

ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးမွုတို႔၊ တရားမွ်တမႈ တို႔က တိုင္းၿပည္ရဲ႕ အႏၱိမ ရည္မွန္းခ်က္မၿဖစ္ရတာလဲ။ စားသံုးသူ

ကုန္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရးတဲ့လားရွင္။

ဒီစီမံကိန္းမွာ ကၽြန္မတို႔ၿပည္သူလူထုေတြ စိတ္အားတက္ၾကြစြာ ပါ၀င္လာေအာင္သူတို႔ ဘယ္လိုမ်ားလုပ္ၾကသလဲ။

ဒီအတြက္သူတို႔မွာရွိတဲ့နည္းဗ်ဳဟာေတြထဲက အထိေရာက္ဆံုးနည္းဗ်ဳဟာ ႏွစ္ရပ္ကေတာ့ ”ပစၥည္းမ်ား

အသံုးမ၀င္ေတာ့သည့္ အေၿခအေနၿဖစ္ေပၚရန္အကြက္ခ်စီမံၿခင္း” နဲ႔ ”စားသံုးသူကိုယ္တိုင္က မိမိပိုင္ဆိုင္ေသာ

ပစ္စည္းမ်ား အသံုးမ၀င္ ေခတ္မမွီေတာ့ဘူးဟု ခံစားလာေစမည့္ အေၿခအေနကို ဖန္တီးၿခင္း” တို႔ၿဖစ္ပါတယ္။

” ပစ္စည္းမ်ား အသံုးမ၀င္ေတာ့သည့္ အေၿခအေနၿဖစ္ေပၚလာေစရန္ အကြက္ခ်စီမံၿခင္း”ကို ”စြန္႔ပစ္ပစ္စည္း

ၿဖစ္ေပၚလာေစရန္ ဒီဇိုင္းၿပဳလုပ္ၿခင္း” လို႔စကားဖလွယ္လို႔ရပါတယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ သူတို႔ထုတ္လိုက္တဲ့

ကုန္ပစ္စည္းကိုၿမန္ႏိူင္သမွ် ၿမန္ၿမန္အသံုးမ၀င္ ေခတ္မမွီေတာ့တဲ့ ပစၥည္းၿဖစ္လာေအာင္ ဒီဇိုင္းၿပဳလုပ္၊ ဒီေတာ့

ကၽြန္မတို႔က အဲဒီပစၥည္းေတြကို လႊင့္ပစ္ၿပီး အသစ္ေတြထပ္၀ယ္ေပါ့။ ပလတ္စတစ္အိတ္တို႔၊ ေကာ္ဖီခြက္တို႔လို

အေသးအမႊားကေန ဖုန္သုတ္တံၿမက္စည္း၊ DVDစက္၊ ကင္မရာနဲ႔ ဘာဘီက်ဳး (အသားကင္) လုပ္စားတဲ့

ကိရိယာမ်ား အပါအ၀င္ ပစၥည္းအၾကီးအမားေတြဆိုလည္း ဒီအတိုင္းၿဖစ္ေနတာပါ။ ကြန္ပ်ဳတာေတြ အပါအ၀င္ေပါ့။

ရွင္သတိၿပဳမိမွာေပါ့။ အခုအခါ ကြန္ပ်ဳတာတလံုး၀ယ္ရင္ နည္းပညာက အလြန္လ်င္လ်င္ ၿမန္ၿမန္ေၿပာင္းလဲေနတာမို႔

ေနာက္၂ႏွစ္ေလာက္ၾကာရင္ ရွင့္ရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာဟာ ဆက္သြယ္ေရးအတြက္ အေႏွာင့္ အယွက္

အတားအဆီးၿဖစ္လာေရာ။ အလုပ္လုပ္ဖို႔ အဆင္မေၿပေတာ့ဘူးေပါ့။ ကၽြန္မက အဲဒါကို ေတာ္ေတာ္ေလး

စိတ္၀င္စားတာနဲ႕ စားပြဲတင္ကြန္ပ်ဳတာၾကီးတလံုးကိုဖြင့္ၿပီးၾကည့္မိတယ္။ အထဲမွာ ဘာေတြမ်ား ရွိသလဲေပါ့။

အဲဒီအခါမွာ တႏွစ္တခါ ေၿပာင္းေနတဲ့အရာဟာ ကြန္ပ်ဳတာအတြင္းေထာင့္တေနရာက ပစၥည္းေသးေသးေလးသာ

ၿဖစ္တယ္ဆိုတာကိုေတြ႔လိုက္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီပစၥည္းေေသးေသးေလးကို ၿဖဳတ္လဲလို႔မရဘူး ရွင့္။

ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့အဲဒီပစၥည္းေလးက အသစ္ေပၚတဲ့ပစၥည္းနဲ႔ အမ်ိဳးအစားသာတူတာ၊ ပံုစံကမတူဘူး။

ဒီေတာ့ ကြန္ပ်ဳတာတလံုး လံုးကိုလႊင့္ပစ္ၿပီး အသစ္သာ၀ယ္ေပေတာ့။

 

၁၉၅၀ ႏွစ္လြန္ကာလတေလ်ာက္က ဒီဇိုင္းဂ်ာနယ္ေတြမွာပါတဲ့ မွတ္ေလာက္သားေလာက္စကားေတြကို

ကၽြန္မရွာေဖြ ဖတ္ၿဖစ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီကာလက ”ပစၥည္းမ်ား အသံုးမသင့္ေတာ့သည့္

အေၿခအေနၿဖစ္ေပၚလာေစရန္ အကြက္ခ်စီမံၿခင္း” စီမံခ်က္က အေတာ္အရွိန္ရေနတာေပါ့။ အဲဒီ ဒီဇိုင္နာေတြက

အေတာ့္ကိုပြင့္ပြင့္လင္းလင္းရွိတာကလား။ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းလည္း ၿမန္ၿမန္ပ်က္၊

စားသံုးသူရဲ႕ယံုၾကည္မႈကိုလည္း ရမဲ့နည္းေတြကို သူတို႔ေဆြးေႏြးၾကေတာ့တာေပါ့။

တကယ့္ကိုရည္ရြယ္ခ်က္ပါပါလုပ္ခဲ့ၾကတာ။

 

ဒါေပမဲ့ ၀ယ္ယူစားသံုးၿခင္းကို အလ်င္အၿမန္စီးဆင္းေစဖို႔အတြက္ဆို ပစၥည္းပ်က္မဲ့အခ်ိန္ကို ေစာင့္ေနလို႔မၿဖစ္ဖူးတဲ့။

ဒီေတာ့ ”စားသံုးသူကိုယ္တိုင္က မိမိပိုင္ဆိုင္ေသာ ပစ္စည္းမ်ားအသံုးမ၀င္/ ေခတ္မမွီေတာ့ဟု

ခံစားလာေစမည့္အေၿခအေနကို ဖန္တီးၿခင္း” စီမံကိန္းကိုပါ ထည့္သြင္းလာၾကတယ္။ အဲဒီစီမံကိန္းေၾကာင့္

စားသံုးသူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ပစ္စည္းေတြ အေကာင္းပကတိ အေၿခအေနမွာ ရွိေနေသာ္ၿငား အမိႈက္ပံုဆီ

ပို႔ေဆာင္လိုက္ၾကပါေတာ့တယ္။

ဒီလိုၿဖစ္လာေအာင္ သူတို႔ဘယ္လိုလုပ္ၾကသလဲ။ တၿခားေတာ့ မဟုတ္ဖူး။ သူတို႔က အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြရဲ႕

ပံုပန္းကို အၿမဲေၿပာင္းလဲၾကတယ္။ ဒီေတာ့ပစၥည္းကိုၾကည့္ၿပီး ေၿပာလိမ့္မယ္။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ တန္ဖိုးကို

ကၽြန္မတို႔ဘယ္ေလာက္၀ာ္ယူသလဲဆိုတာေပၚ အေၿခခံ တိုင္းထြာတာဆိုေတာ့ ပစၥည္းအသစ္မရွိတာဟာ

ကၽြန္မတို႔အတြက္ ရွက္စရာဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳးၿဖစ္လာတယ္။

ရံုးမွာ ကြန္ပ်ဳတာၿဖဴၿဖဴၾကီးကိုပဲ ကၽြန္မ သံုးလာတာ ၅ႏွစ္ရွိၿပီ။ ကၽြန္မရဲ႕ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္က

ကြန္ပ်ဳတာအသစ္ကိုရထားတယ္။ သူ႔ကြန္ပ်ဴတာေလးက သူ႔လက္ကိုင္ဖုန္းနဲ႔လည္းလိုက္ဖက္ၿပီး

ၾကည့္ေကာင္းတယ္။ သူ႔ရဲ႕ေဘာပင္ထည့္တဲ့ခြက္နဲ႔ေတာင္ လိုက္ဖက္ေနေသးရဲ႕။ ၾကည့္လို႔ေကာင္းမွေကာင္းဘဲ။

သူ႔ၾကည့္ရတာ အာကာသယာဥ္ကို ေမာင္းႏွင္ေနသူနဲ႔တူၿပီး၊ ကၽြန္မကေတာ့ စားပြဲေပၚမွာအ၀တ္ေလွ်ာ္စက္ၾကီး

တင္ထားသလိုၿဖစ္ေနေတာ့တာေပါ့။

ေနာက္ထပ္နမူနာေကာင္းကေတာ့ ဖက္ရွင္ ဘဲ။ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ေဒါက္ဖိနပ္ဟာ ဘာ့ေၾကာင့္ တႏွစ္ေၿပာင္းတိုင္း

ထူရာကေန ပါး၊ ပါးရာကေန ထူ၊ ၿဖစ္ေနရလဲဆိုတာ ရွင္္စဥ္းစားၾကည့္ဘူးလား။ က်န္းမာေရးရွဳေထာင့္ကေနၾကည့္ၿပီး

ဘယ္လိုဖိနပ္ခံုမ်ိဳးက အမ်ိဳးသမီးတို႔ရဲ႕ ေၿခေထာက္ေတြအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးလဲဆိုတာကို

ပညာရွင္ေတြၿငင္းခံုေနၾကလို႔ ဒီလိုၿဖစ္ရတယ္မထင္ေလနဲ႔။ တကယ္ေတာ့ ဖိနပ္ခံုအပါးစီးတဲ့ႏွစ္မွာ ဖိနပ္ခံုအထူပါတဲ့

ဖိနပ္အေဟာင္းကိုစီးထားရင္ ရွင္ဟာရွင့္နံေဘးက ဖိနပ္ခံုအပါးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေလာက္ တန္ဖိုးမရွိဘူးလို႔

ခံစားမိေစလို႔ပါဘဲ။ အဲဒါေၾကာ္ျငာေတြရဲ႕စနက္၊ ေၾကာ္ျငာေတြရဲ႕ပေယာဂ။ ဒါမွ ရွင္က ဖိနပ္အသစ္ကို

အၿမဲ၀ယ္စီးေနေတာ့မွာေလ။

ဒီကိတ္စမွာ ေၾကာ္ၿငာနဲ႕ မီဒီယာက အခန္းက႑ အၾကီးၾကီးကို ယူထားတယ္။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာ

ကၽြန္မတို႔ၿပည္သူလူထု တဦးခ်င္းဟာ တေန႔ကိုပ်မ္းမွ် ေၾကာ္ၿငာ (၃၀၀၀) ရဲ႕ပစ္မွတ္ၿဖစ္ၾကရတယ္။

ကၽြန္မတို႔ တႏွစ္ၾကည့္တဲ့ေၾကာ္ၿငာအေရအတြက္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) မွာေနထိုင္ခဲ့သူေတြရဲ႕

တသက္တာမွာၾကည့္ခဲ့တဲ့ ေၾကာ္ၿငာအေရအတြက္ထက္ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါကိုေတြးၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေၾကာ္ၿငာဆိုတာ

ကၽြန္မတို႔မွာရွိတဲ့ပစၥည္းေလးနဲ႔တင္ မတင္းတိမ္ေအာင္၊ စိတ္မခ်မ္းမသာၿဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနတာၿဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့

တေန႔ကို ေၾကာ္ၿငာ (၃၀၀၀)၊ အဲဒီေၾကာ္ၿငာေတြက ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ဆံပင္ပံုကမလာေတာ့ေၾကာင္း၊

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕အသားအရည္မွာ ၿပသနာရွိေနေၾကာင္း၊ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕အ၀တ္အထည္ေတြက ဒိတ္ေအာက္ေနေၾကာင္း၊

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ပရိေဘာဂေတြက ေခတ္မရွိေတာ့ေၾကာင္း၊ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ကားေတြဆိုရင္

ဘယ္လိုမွေခတ္မမွီေတာ့ေၾကာင္း၊ ဒီေတာ့ကၽြန္မတို႔ဟာ ေခတ္မမွီ၊ ပံုမလာ၊ ဒိတ္ေအာက္ၿဖစ္ေနေၾကာင္း၊

ေစ်း၀ယ္ထြက္ၿပီး ေခတ္မီေအာင္၊ ပံုလာေအာင္လုပ္ဖို႔လိုေၾကာင္းေတြေၿပာၾကပါေတာ့တယ္။

ၿပီးေတာ့….မီဒီယာက ဒီစနစ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြကို ဖံုးကြယ္ထိန္ခ်န္ထားေတာ့ ကၽြန္မတို႔က

ဒီစနစ္ရဲ႕ ”၀ယ္ယူစားသံုးၿခင္း (သို႔မဟုတ္) ေစ်း၀ယ္ၿခင္း”ကိုသာသိၾကတယ္။ သယံဇာတတူးေဖၚၿခင္း၊

ကုန္ထုတ္လုပ္ၿခင္းနဲ႔ စြန္႔ပစ္ၿခင္းတို႔က ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ အသိအၿမင္ၿပင္ပ မွာသာ ၿဖစ္ပ်က္ေနေတာ့တာေပါ့။

အခုအေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာ အရင္ကထက္ ပစၥည္းေတြပိုမိုမ်ားၿပားစြာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့

တိုင္းၿပည္ရဲ႕ေပ်ာ္ရႊင္မႈ ကေတာ့ ေလ်ာ့နည္းသထက္နည္းလာတာကို စစ္တမ္းေတြကၿပတယ္။ ၁၉၂၀

ေက်ာ္မွာအေပ်ာ္ရႊင္ဆံုးအေနအထားကိုေရာက္ခဲ့ၿပီး၊ တခ်ိန္တည္းမွာဘဲ ၀ယ္ယူစားသံုးၿခင္းအရူးေရာဂါ က

စတင္ေပါက္ကြဲေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။ အင္း……စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ တိုက္ဆိုင္မႈ ပါဘဲ။

ဒါဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာ ကၽြန္မသိတယ္။ ကၽြန္မတို႔မွာပစၥည္းေတြပိုရွိ၊ ပိုပိုင္ဆိုင္လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္မတို႔ကို

အမွန္တကယ္ေပ်ာ္ရႊင္ေစမဲ့ အရာေတြအတြက္ေတာ့ ကၽြန္မတို႔မွာအခ်ိန္မရွိေတာ့ဘူး။ ဥပမာ-မိသားစု၊

သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ အားလပ္ခ်ိန္ လိုမ်ိဳးေတြအတြက္ေပါ့။ ကၽြန္မတို႔ဟာ အလုပ္ကိုသာ ပိုပိုၿပီး မဲလုပ္လာၾကတယ္။

ကၽြန္မတို႔ဟာေၿမပိုင္ရွင္ေခတ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း (၉ ရာစုမွ ၁၅ ရာစုအထိ) တုန္းကေလာက္ေတာင္

အားလပ္ခ်ိန္ကိုမပိုင္ဆိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ ေ၀ဖန္သံုးသပ္သူတခ်ိဳ႕က ဆိုပါတယ္။

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ လံုေလာက္မွုလံုးလံုးမရွိတဲ့ အားလပ္ခ်ိန္ေတြမွာ ကၽြန္မတို႔ အဓိကလုပ္တဲ့အလုပ္ ႏွစ္ခု ရွိပါတယ္။

ရုပ္သံၾကည္႔တာနဲ႔ ေစ်း၀ယ္တာ ပါ။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာဆိုပိုေတာင္ဆိုးေသးတယ္။

ဥေရာပက လူေတြထက္  အခ်ိန္သံုးဆ (သို႔မဟုတ္) ေလးဆပိုေပးၿပီး ေစ်း၀ယ္ၾကတာ။

ကၽြန္မတို႔ဟာ အလုပ္ခြင္ကိုသြား။ တခ်ိဳ႕ဆို အလုပ္ႏွစ္မ်ိဳးေတာင္လုပ္ၾကေသးတာ။ ေနာက္အိမ္ၿပန္လာ၊

ပင္ပန္းလြန္းတာမို႔ ဆိုဖာခံုအသစ္ေပၚမွာ ပစ္လွဲထိုင္ခ်လိုက္ၿပီး ရုပ္သံကိုၾကည္႔တယ္။

ဒီအခါရုပ္သံေၾကာ္ၿငာေတြက ”နင္ဟာ လံုးလံုးအသံုးမက်ပါလား” လို႔ေၿပာတာကိုနားေထာင္၊

ဒါနဲ႔အသံုးက်တဲ့လူၿဖစ္ေအာင္ စူပါမားကက္ကို သြားၿပီးေစ်း၀ယ္၊ အဲဒီေနာက္၀ယ္ၿခမ္းလာတဲ့ပစ္စည္းေတြအတြက္

ပိုက္ဆံေပးႏိုူင္ေအာင္ အလုပ္ကိုသြား၊ အလုပ္ကၿပန္လာ၊ ပိုၿပီး ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္၊ ဒါနဲ႔ ရုပ္သံကိုထိုင္ၾကည့္၊ ရုပ္သံက

ေစ်း၀ယ္ထြက္ဖို႔ထပ္ေၿပာ၊ ဒီလိုနဲ႔ကၽြန္မတို႔ဟာ ”အလုပ္လုပ္-ရုပ္သံၾကည့္-ေစ်း၀ယ္” ဆိုတဲ့ သံသရာဆိုးမွာ

ရူးမိုက္စြာ တ၀ဲလည္လည္ေပါ့။ ဘယ္ေလာက္ရယ္စရာေကာင္းၿပီး၊ အဓိပၸါယ္မဲ့တဲ့ အေၿခအေနလည္းဆိုတာ

စဥ္းစားသာၾကည့္ေပေတာ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီအေၿခအေန ရပ္တန္းကရပ္လို႔ရပါတယ္။

 

 

၅). စြန္႔ပစ္ၿခင္း

ကၽြန္မတို႔ ၀ယ္ယူတဲ့ပစ္စည္းေတြ ေနာက္ဆံုးဘာၿဖစ္ကုန္ၾကသလဲ။ ဒီႏွုန္းနဲ႔၀ယ္ယူစားသံုးေနမွေတာ့

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕အိမ္ေတြမွာ ပစၥည္းေတြထားဖို႔ေနရာက မရွိေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒါေတာင္ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုက

အိမ္ေတြရဲ႕ပ်မ္းမွ်အရြယ္အစားက ၁၉၇၀ ေက်ာ္ကာလေနစလို႔ ႏွစ္ဆၾကီးမားလာခဲ့တာ။

ေစာေစာကေမးခြန္းရဲ႕အေၿဖကေတာ့ ပစၥည္းေတြအမွိုက္ပံုကိုေရာက္ကုန္တယ္ဆိုတာပါဘဲ။ ဒါက

ဒီကုန္ထုတ္လုပ္မွုစနစ္ရဲ႕ စြန္႔ပစ္ၿခင္းအပိုင္းေပါ့။ ဒီအပိုင္းက ကၽြန္မတို႔အသိဆံုးအပိုင္းလို႔လည္း ဆိုႏိုင္တယ္။

ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ အဲဒီစြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြကို ကၽြန္မတို႔ကိုယ္တိုင္ အိမ္ထဲကေန ခက္ခက္ခဲခဲဆယ္ထုတ္ၿပီး၊

အမိႈက္ကား၊ အမိႈက္လာသိမ္းမဲ့ ပလက္ေဖါင္းစြန္းဆီ သြားပို႔တာကိုး။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာေတာ့

ကၽြန္မတို႔ဟာ တေန႔ကိုအမွိုက္ ၄.၅ ေပါင္ ထုတ္လုပ္ပါတယ္။ ဒါက အိမ္ေထာင္တခုခ်င္းစီရဲ႕

အမွိုက္ထုတ္လုပ္မွုပမာဏေနာ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ နဲ႔ယွဥ္ရင္ ၂ဆ ေပါ့။

ဒီအမွိုက္ေတြကို က်င္းတူးၿပီးေၿမၿမဳပ္တာ ဘဲ။ ဒါမွမဟုတ္ မီးအရင္ရွိဳ႕ၿပီးမွ ေၿမၿမဳပ္တာ။ ဒါဆိုရင္ေတာ့

ရွင္ေတာ္ေတာ္ကံဆိုးလို႔ဘဲ။ အဲဒီနည္းနွစ္ခုထဲက ဘယ္နည္းကိုဘဲသံုး သံုး၊ ေရ၊ ေၿမနဲ႔ ေလကို ညစ္ညမ္းေစတာဘဲ။

ၿပီးေတာ့ ရာသီဥတုကို ေၿပာင္းေစတာ လည္းမေမ့ပါနဲ႔။

မီးရွိဳ႕ဖ်က္ဆီးတဲ့အလုပ္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ့ကိုဆိုးပါတယ္။ ”ကုန္ပစ္စည္း ထုတ္လုပ္ၿခင္း” အဆင့္တုန္းက

ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အဆိပ္ဓါတုပစၥည္းေတြကိုမွတ္မိတယ္မဟုတ္လား။ ပစၥည္းေတြကို မီးရွိဳ႕ေတာ့ အဒီအဆိပ္ေတြက

ေလထဲေရာက္တာေပါ့။ ပိုဆိုးတာက မီးရွိဳ႕ၿခင္းေၾကာင့္ အင္မတန္ၿပင္းထန္တဲ့ စူပါအဆိပ္သစ္ ေတြကို

ေပၚေပါက္ေစတယ္။ ဥပမာ-ဒိုင္ေအာက္ဇင္ (Dioxin) လိုဟာမ်ိဳးေပါ့။ ဒိုင္ေအာက္ဇင္ဟာ

သိပၸံပညာနယ္ပယ္မွာေတာ့ အဆိုးရြားဆံုးနံပါတ္တစ္ အရင္းအၿမစ္ပဲ။ ဒီေတာ့အမွိုက္မီးရွိဳ႕ၿခင္းကို ရပ္နိူင္ရင္

နံပတ္တစ္ လူလုပ္အဆိပ္ပစၥည္း ဒိုင္ေအာက္ဇင္ထြက္ေပၚမႈ ကို ရပ္နိုင္မယ္။ ဒီေန႔ဘဲရပ္လိုက္ၾကရေအာင္။

 

တခ်ိဳ႕ကုန္မဏီေတြက ေၿမတြင္းတူးတဲ့အလုပ္ေကာ၊ မီးရွိဳ႕တဲ့ကိတ္စပါ သူတို႔တိုင္းၿပည္အတြင္းမွာ

မလုပ္ခ်င္ၾကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြကို အၿခားတိုင္းၿပည္ေတြဆီ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ၾကတယ္။

ဒါဆို Recycling (စြန္႔ပစ္ပစ္စည္းမ်ားကို အသံုး၀င္ေသာကုန္ၾကမ္းပစ္စည္းၿဖစ္လာေစရန္ ၿပဳၿပင္ယူၿခင္း) ကေကာ။

Recycle လုပ္တာ အက်ိဳးရွိလားဆိုရင္ ရွိတယ္လို႔ေၿပာရမွာပါပဲ။ Recycle လုပ္တဲ့အတြက္

အမိႈက္ပမာဏကိုေလ်ာ့နည္းေစတယ္။ သယံဇာတ တူးေဖၚၿခင္းနဲ႔ ကုန္ၾကမ္းအသစ္

ရိတ္သိမ္းယူၿခင္းကိုလည္းေလ်ာ့နည္းေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ Recycle လုပ္တာတခုတည္းနဲ႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။

ဘယ္ေတာ့မွ လံုေလာက္မွာမဟုတ္ဘူး။ ဒီအတြက္ အေၾကာင္းၿပခ်က္ႏွစ္ခုေလာက္ရွိတယ္။

ပထမအေၾကာင္းၿပခ်က္ကေတာ့ ကၽြန္မတို႔အိမ္ေတြကေနေပၚထြက္လာတဲ့ အမိႈက္ဟာဘာမွ မေၿပာပေလာက္ပါဘူး။

ေရခဲေတာင္ရဲ႔ထိပ္ အစြန္ း သာၿဖစ္တယ္။ ကၽြန္မတို႔တအိမ္ခ်င္းဆီကေန အမိႈက္ပံုးတပံုးစာ ထြက္လာေပးဖို႔အတြက္

စက္ရံုကေန အမွိုက္ပံုး (၇၀) ပမာဏရွိတဲ့ အမိႈက္ကိုထုတ္လုပ္ရတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္မတို႔အိမ္က အမိႈက္ေတြကို

(၁၀၀%) Recycle လုပ္ရင္ေတာင္ ၿပသနာရဲ႕ အဓိကအူတိုင္ကို မထိပါဘူး။

ေနာက္တခ်က္က အမိွုက္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို Recycle လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ဒါက ဒီအမွိုက္ေတြမွာ

အဆိပ္ပစ္စည္းပမာဏ အလြန္အကၽြံပါ၀င္ေနလို႔ၿဖစ္ႏိုင္သလို၊ ကုန္ပစ္စည္းေတြကို

စက္ရံုမွာဒီဇိုင္းလုပ္ကတည္းကကို Recycle လုပ္လို႔မရေအာင္ဖန္တီးထားလို႔လည္းၿဖစ္ႏိူင္တယ္။

ဥပမာ-သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ဘူး ေတြလိုေပါ့။ အဲဒီဘူးေတြမွာ ပလတ္စတစ္၊ စက္ကူနဲ႔ သတၱဴသားတို႔ကို အလႊာအားလံုး

တလႊာတည္းၿဖစ္ေအာင္ လုပ္ထားတာ။ အဲဒီေတာ့ Recycle အတြက္ အဲဒီအလႊာေတြကို ၿပန္ခြဲလို႔မရေတာ့ဘူးေပါ့။

 

 

ကဲ….ေတြ႔တယ္မဟုတ္လား။ ဒီစနစ္က အၾကပ္အတည္းထဲေရာက္ေနတဲ့ စနစ္ဆိုတာ။ တေလွ်ာက္လံုးမွာ

ကၽြန္မတို႔ဟာ အကန္႔အသတ္ေတြနဲ႔ခ်ည္း၀င္တိုးေနရတာ။ ရာသီဥတုေၿပာင္းလဲၿခင္းကေန

ေပ်ာ္ရႊင္မွုေလ်ာ့ပါးၿခင္းအထိဘဲ။ အလုပ္မၿဖစ္ပါဘူးရွင္။

ဒါေပမဲ့ ဒီလိုသိသာထင္ရွားၿပီး သက္ေရာက္မႈမ်ားတဲ့ ၿပသနာရဲ့ ေကာင္းကြက္ကေတာ့ ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့

ေနရာေတြရွိေနၿခင္းဘဲ။ အခုဆိုသစ္ေတာၿပဳန္းတီးမွုကိုကယ္တင္ေနတဲ့လူေတြ၊ သန္႔စင္တဲ့ကုန္ထုတ္လုပ္မွု

ၿဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ ႏိူးေဆာ္လွုပ္ရွားသူေတြ ရွိလာပါတယ္။

–       အလုပ္သမားအခြင့္အေရးမ်ား အၿပည့္အ၀ရရွိေရး၊

–       တရားေသာကုန္သြယ္မွုၿဖစ္ေရး၊

–       အသိတရားနဲ႔ယွဥ္ေသာ ၀ယ္ယူစားသံုးမွုၿဖစ္ေရး၊

–       အမွိုက္မ်ားေၿမၿမဳပ္ၿခင္းနဲ႔

–       မီးရွိဳ႕ဖ်က္ဆီးၿခင္းတို႔ကို တားဆီးေရး၊

–       ပိုၿပီးေရးၾကီးတဲ့ကိတ္စၿဖစ္တဲ့ အစိုးရေတြကို ေကာ္ပိုေရးရွင္းတို႔ရဲ႕ လက္ေအာက္ကေနကယ္ထုတ္ၿပီး၊ ၿပည္သူလူထုအတြက္ အစိုးရအမွန္ၿဖစ္လာေစေရး စတာေတြအတြက္

လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြလည္း အမ်ားအၿပားရွိပါတယ္။

ဒီအလုပ္ေတြဟာတကယ္ကို အေရးၾကီးပါတယ္။ ထို႔အတူပတ္သတ္ဆက္မွုေတြကို ကၽြန္မတို႔ၿမင္ကာမွဘဲ

ဒီစနစ္ၾကီးတခုလံုးကို ကၽြန္မတို႔ၿမင္ႏိုင္မွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့မွဘဲ ဒီအလုပ္ေတြက အသက္ပို၀င္မွာပါ။

ဒီစနစ္မွာပါ၀င္ေနသူေတြကသာ စည္းရံုးၿပီး ညီညြတ္ရင္ ဒီစနစ္ကိုအၿခားစနစ္သစ္တခုၿဖစ္လာေအာင္

ေတာင္းဆိုလို႔ရ၊ အသြင္ေၿပာင္းလို႔ရပါတယ္။ လူ႔အရင္းအၿမစ္နဲ႔ သဘာ၀သယံဇာတအရင္းအၿမစ္တို႔ကို

မၿဖဳန္းတီးတဲ့စနစ္သစ္ရေရးအတြက္ေပါ့။

 

အၿခားနည္းလမ္း

ကၽြန္မတို႔အမွန္တကယ္စြန္႔ပစ္ရမွာက ”မလိုအပ္တာမွန္သမွ် စြန္႔ပစ္ၾက” ဆိုတဲ့

ဂိုဏ္းေဟာင္းရဲ႕အေတြးေဟာင္းကိုၿဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိတ္စေတြနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ စဥ္းစားဆင္ၿခင္ေနတဲ့ ဂိုဏ္းအသစ္၊

အေတြးသစ္ေတြရွိေနပါၿပီ။ သူတို႔ရဲ႕အေတြးေတြက ေရရွည္တည္တံ့ေရးနဲ႔ တရားမွ်တေရးကို အေၿခခံပါတယ္။

–       အစိမ္းေရာင္ဓါတုေဗဒ (Greem Chemistry)၊

–       စြန္႔ပစ္ပစ္စည္းကင္းပေရး (Zero Waste)၊

–       ကန္႔သတ္စက္၀န္း  ကုန္ထုတ္လုပ္မွုစနစ္ (Closed Loop Production)

(မွတ္ခ်က္။ ။ ကုန္ထုတ္လုပ္သူရဲ႕တာ၀န္ရိွမွု၊ လုပ္ငန္းခြင္ေဂဟေဗဒ၊ စြန္႔ပစ္ပစ္စည္း ကင္းပေရး၊

အဆိပ္ဓါတုကစ္စည္းသံုးစြဲမွု ကန္႔သတ္ၿခင္း၊ အလုပ္သမား၊ ရပ္ရြာနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ကို ကာကြယ္ၿခင္းစတဲ့

အခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားတဲ့ ကုန္ထုတ္လုပ္မွုမ်ိဳးၿဖစ္ပါတယ္။)

–       အစားထိုးစြမ္းအင္ (Renewable Energy)၊

–       ရပ္ရြာစီးပြါးေရး

စတာေတြဟာ ေစာေစာကေၿပာသလို

ေရရွည္တည္တံ့ေရးနဲ႔ တရားမွ်တေရးကို အေၿခခံစဥ္းစားတဲ့ ဂိုဏ္းသစ္၊ အေတြးလမ္းေၾကာင္းသစ္ေတြ ၿဖစ္ပါတယ္။

ဒါေတြကအမွန္တကယ္ ေပၚေပါက္ၿဖစ္ထြန္းေနပါၿပီ။

တခ်ိဳ႕ကေတာ့ဒါေတြက အရွိတရားနဲ႔ေ၀းကြာတယ္……စိတ္ကူး ”စံ”၀ါဒသက္သက္သာၿဖစ္တယ္၊

လက္ေတြ႕မွာမေအာင္ၿမင္ႏိူင္ဘူးလို႔ ဆိုၾကတယ္။ ကၽြန္မအတြက္ကေတာ့ လမ္းအိုလမ္းေဟာင္းမွာ

ဆက္ေလွ်ာက္ေနသူေတြသာ အရွိတရားနဲ႕ ေ၀းကြာေနသူေတြ၊ အမွန္ကိုမၿမင္ႏိူင္သူေတြ လို႔သတ္မွတ္တယ္။

လမ္းေဟာင္း လိုက္သူေတြဟာ အိပ္မက္ မက္ေနတာဘဲရွိတာ။

 

 

အဲဒီလမ္းေဟာင္းဆိုတာဟာလည္း သူ႕ဘာသာသူ႕ၿဖစ္လာတာမဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔မလိုလ်င္လည္းရေနတဲ့

ေၿမဆြဲအားလို မဟုတ္ဘူး။ လမ္းေဟာင္းေတြကိုလူကဖန္တီးတာ။ ကၽြန္မတုိ႕ကလည္းလူေတြဘဲ မဟုတ္လား။

ဒီေတာ့ လမ္းသစ္ကိုဖန္တီးၾကပါစို႔။

 

(The Story of Stuff End)

Shwe Ei

10th Aug 2011

 

 

 

 

စကားၾကြင္း။

 

ဒီစာစုဟာ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ ေက်ာင္းသြားတက္မယ့္ ေက်ာင္းသူားလူငယ္ေတြ

၀င္ခြင့္စာေမးပြဲ ေျဖတဲ့အခါတိုင္းမွာ အေတာ္မ်ားမ်ား ေမးခံရေလ့ရွိတဲ့

Environmental Issues အေၾကာင္း အက္ေဆးေတြအတြက္ အလြန္ တန္ဖိုးရွိတဲ့

စာစုလို႕ ေျပာခဲ့ခ်င္ပါတယ္။ မူရင္း စာေရးၾဆာ အေၾကာင္း နည္းနည္းေလး

ထပ္ေျပာခဲ့မွ သင့္မယ္ ထင္လို႕ .. သူ႕အေၾကာင္း နည္းနည္းထပ္တူးလိုက္ပါတယ္။

 

Annie Leonard

Born     1964     Seattle, Washington

Occupation        Activist, filmmaker

Education          BA, Barnard College, MA, Cornell University

Genres  Consumerism

Notable work(s) The Story of Stuff

Children            One daughter, Dewi

www.storyofstuff.com

 

Annie Leonard (born 1964) is an American proponent of sustainability and critic of excessive consumerism. She is most known for her animated film The Story of Stuff about the life-cycle of material goods.

Biography

Annie Leonard was born in Seattle, Washington, where she also grew up. She graduated from the Lakeside School, and has an undergraduate degree from Barnard College and a graduate degree from Cornell University in city and regional planning.She has a daughter named Dewi, born in 1999. As of November 2009, she lived in the Bay Area with her daughter.

Leonard is best known as the creator and narrator of the animated documentary about the life-cycle of material goods, The Story of Stuff (2007). The documentary began as an hour-long talk and was made into a condensed film version based on popular demand. She also published a book version of the film, released on March 9, 2010 by Free Press of Simon & Schuster. The UK edition of the book was published by Constable & Robinson on May 27, 2010. The German edition was published on March 12 by Econ Verlag.

After The Story of Stuff, she created Story of Cap and Trade in 2009, which is on the topic of emissions trading, as well as, in 2010, The Story of Bottled Water, The Story of Cosmetics and The Story of Electronics. In March 1, 2011, Leonard released The Story of Citizens United v. FEC and later that year, The Story of Broke.

In addition to her work on the Story of Stuff documentary, Leonard is also co-creator and coordinator of GAIA (Global Alliance for Incinerator Alternatives)and serves on the boards of International Forum on Globalization  and the Environmental Health Fund. She previously held positions with Health Care Without Harm, Essential Information and Greenpeace International, and was coordinator of the Funders Workgroup for Sustainable Production and Consumption. In 1992 she testified in front of the US Congress on the topic of international waste trafficking.

 

 

http://en.wikipedia.org/wiki/The_Story_of_Stuff

http://en.wikipedia.org/wiki/Annie_Leonard

 

 

မူရင္းစာအုပ္ ရဲ႕ အခ်ဳပ္ ကိုေတာ့ သည္မွာ သြားဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

http://dev.storyofstuff.org/wp-content/uploads/2011/10/annie_leonard_footnoted_script.pdf

 

မူရင္းစာအုပ္ရဲ႕ အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ဒီမွာ သြား၀ယ္ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

http://www.amazon.com/Story-Stuff-Overconsumption-Communities-Health-/dp/1451610297/ref=sr_1_1_title_2_pap?ie=UTF8&qid=1353481016&sr=8-1&keywords=story+of+stuffs

 

Public Management and Administration ကိုေလ့လာလိုက္စား လိုသူေတြအတြက္ေတာ့

http://downloads.pavroz.ru/files/publicmandadm.pdf

ကိုညႊန္းခ်င္ပါတယ္။

 

က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ကေတာ့ ဒီစာေတြက Anti-Marketing ျဖစ္ေနတဲ့ စာေတြမို႕ မလိုက္စားပါ…

(ဟီဟိ..)

 

 

P.S.

က်ေနာ္ ေပါက္ကရေျပာထားတာေတြ လံုး၀မပါ၀င္ဘဲ မၾကည္ျပာ လက္ရာသက္သက္

စာစုကို PDF အျဖစ္ ဒီေနရာမွာ ေဒါင္းလုပ္ခ်ယူႏိုင္ပါတယ္။

 

StoryOfStuff

 

About ムラカミ

has written 498 post in this Website..

今でしょ? CJ # 9092011