သူၾကီးမင္းရဲ့ ခရီးသြား မွတ္တမ္း စတန္းဖို႕ေက်ာင္းၾကီး ကတစ္ဆင့္ပြါးသြားတဲ့ စာစုေလးပါ။

အားလုံးထဲမွာ ေရွးက်လွတဲ့ ေအာက္စ္ဖို႕ က ေလာကဓာတ္ပညာေက်ာင္းၾကီးကို ၁၁ရာစု (1096 ) ေလာက္မွစျပီး သင္ၾကားေနခ်ိန္ ျမန္မာျပည္မွာ အဲဒီအခ်ိန္ ဘာေတြမ်ား ျဖစ္ေန၊ လုပ္ေနခဲ့လဲ ဆိုတာ သိ ခ်င္တာ နဲ႕  ျမန္မာမင္းဆက္မ်ား စာရင္း ကို ဝီကီပီးဒီးယား ကေန ၾကည့္ျပီး ျပဳစုလိုက္ ပါတယ္။

မွားႏိုင္ပါတယ္။

အမွား ေတြ႔ပါလွ်င္ ျပင္ေပးၾကပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ပိုျပီး ျပည့္စုံေအာင္လဲ ျဖည့္စြက္ ျပီး ပါဝင္ပူးေပါင္းေပးပါလို႕ လဲ ပန္ၾကားပါတယ္။

 

ေျပာခဲ့တဲ့ ေအာက္စ္ဖို႕ ေလာကဓာတ္ပညာေက်ာင္းၾကီး စာစသင္တဲ့ ႏွစ္ 1096 က ျမန္မာျပည္မွာ အေနာ္ရထာမင္းျပီးလို႕ က်န္စစ္သားမင္း လက္ထက္ေပါ့။

အဲဒီအခ်ိန္ အေမရိက ႏိုင္ငံ ဆိုတာမျဖစ္ေသး။

United States of America ဆိုတာ 1492 မွာ (၁၅ ရာစု) ကိုလန္ဘတ္စ္ ကေတြ႔ ေနာက္ပိုင္း အဂၤလိပ္ ကိုလိုနီျဖစ္ ဇူလိုင္ ၄ရက္ 1776 (၁၈ရာစု) မွာ လြတ္လပ္ေရးရ။  အခုမွာေတာ့ ကမၻာ့ ထိပ္ဆုံးႏိုင္ငံဘဲ။

1492 ခု ဆိုတာ ျမန္မာျပည္မွာ အင္းဝေခတ္ – မင္းေခါင္(၂) အုပ္စိုးခ်ိန္

1776  ခုႏွစ္မွာက ကုန္းေဘာင္ေခတ္ – စဥ့္ကူမင္း လက္ထက္

အေမရိက ႏိုင္ငံ ရဲ့ စတန္းဖို႕ ေက်ာင္းတည္ေထာင္တဲ့ 1891 မွာေတာ့ သီေပါမင္း ပါေတာ္မူျပီး ျမန္မာျပည္ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ အခ်ိန္ပါ။

 

ေက်းဇူးရွင္ဝီကီ တန္ခိုး နဲ႕ စုေဆာင္းထားတဲ့ ျမန္မာမင္းဆက္ အခ်က္အလက္ ေလးေတြ

အျပည့္အစုံ မဟုတ္ေပမဲ့ ႏွစ္ေတြ ဆက္သြားေအာင္ စုထားပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕ႏွစ္ေတြ မွာ ေခတ္အျပိဳင္ မင္းအျပိဳင္ေတြ လဲ ရွိပါတယ္။

 

ေအဒီ ၇ရာစု (600-700) ေနာက္ပိုင္း ယူနန္အေနာက္ပိုင္း နန္ေစာႏိုင္ငံ ကေန ေရႊ႔လာတယ္လို႕ ယူဆရတဲ့ ပ်ဳမင္းဆက္ေတြရွိခဲ့တယ္။

မင္းအမည္ေတြက

ပ်ဳေစာထီး၊ ထီးမင္းယာဥ္၊ ယာဥ္မင္းပိုက္၊ ပိုက္ေသည္လည္၊ ေသည္လည္ေၾကာင္၊ ေၾကာင္တူရစ္ လို႕ ေခၚဆိုလား။

နန္ေစာႏိုင္ငံ ကေန ေရႊ႔လာတယ္လို႕ ယူဆရတဲ့အေၾကာင္းက နန္ေစာမင္း ေတြ ရဲ့ အမည္ကလဲ အေဖ့ေနာက္ဆုံးစာလုံးကို သားရဲ့ ပထမ စာလုံး ယူသုံးလို႕ ထင္ၾကတာလဲ ျဖစ္မလားဘဲ။

ေလာ္ရွန္႕၊ ရွန္႕ေလာ္ဖီ၊ ဖီေလာ္ေကာ၊ ေကာေလာ္ဖြင့္၊ ဖြင့္က်ာယီ၊ ယီပိုယြန္ လို႕ ဆိုပါတယ္။

(အမည္မ်ားကို ဗိုလ္မႉး ဘရွင္ ၏ “အေနာ္ရထာအရင္က ျမန္မာႏိုင္ငံ” မွ ကူးယူပါသည္)

 

ေအဒီ ၈၃၅မွာ ပ်ဳႏိုင္ငံပ်က္ အရည္းၾကီး ေတြ ၾကီးစိုးျပီး ျပည္ (အလယ္ပိုင္း) ပ်က္လု ျဖစ္ေနခ်ိန္ ပုဂံမင္းဆက္ နဲ႕ ျပန္စတာထင္ရဲ့။

စရရင္

ပုဂံမင္းဆက္

(1) ေညာင္ဦးေစာရဟန္း   924-1001

(2) ကြမ္းေဆာ္ေၾကာင္းျဖဴမင္း 1001-1021

(3) က်ည္းဆိုး 1021-1038

(4) စုကၠေတး 1038-1044

(5) အေနာ္ရထာမင္း 1044-1078

(အေနာ္ရထာမင္း လက္ထက္မွာ ယဥ္ေက်းမႈ၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလုံးမႈ တိုးတက္၊ ပထမ ျမန္မာႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္)

(6) ေစာလူးမင္း 1078-1084

(7) က်န္စစ္သား 1084-1113

(8) အေလာင္းစည္သူ 1113-1167

(9) နရသူ 1167-1171

(10) နရသိခၤ 1171-1174

(11) နရပတိစည္သူ 1174-1211

(12) ထီးလိုမင္းလို 1211-1235

(13) က်စြာ 1235-1249

(14) ဥဇနာ 1249-1256

(15) နရသီဟပေတ့ 1256-1287

(16) ေက်ာ္စြာ 1289-1297

(17) ေစာႏွစ္ 1297-1325

(18) ဥဇနာ(၂)  1325-1368

(ပုဂံ ေနာက္ဆုံးမင္းဆက္)

 

အင္းဝမင္းဆက္

(1) သတိုးမင္းဖ်ား (Founder) 1364-1367

(2) စြာေတာ္ကဲ  1367-1400

(3) တရဖ်ား  1400-1400

(4) မင္းေခါင္(၁)  1400-1422

(5) သီဟသူ  1422-1425

(6) မင္းလဂဲ  1425-1425

(7) ေမာင္ညိဳ 1425-1426

(8) မိုးညွင္းသတိုး  1426-1439

(9) မင္းရဲေက်ာ္စြာ  1439-1442

(10) သီဟသူရ  1468-1480

(11) မင္းေခါင္(၂)  1480-1501

(12) ေရႊနန္းေက်ာ့ရွင္ နရပတိ  1501-1527

(13) သိုဟန္ဘြား  1527-1542

(14) ခြန္မိုင္း  1542-1546

(15) မိုးျဗဲနရပတိ  1546-1552

(16) စည္သူေက်ာ္ထင္  1552-1555

(အင္းဝ ေနာက္ဆုံးမင္းဆက္)

 

ေတာင္ငူမင္းဆက္

(1) မင္းၾကီးညိဳ  (Founder) 1510-1530

(2) တပင္ေရႊထီး  1530-1551

(3) ဘုရင့္ေနာင္ 1551-1581

(4) နန္ဒဘုရင္ 1581-1599

(5) ေညာင္ရမ္းမင္း  1599-1606

(6) အေနာက္ဖက္လြန္မင္း  1606-1628

(7) မင္းရဲဒိဗၺ  1628-1629

(8) သာလြန္မင္း  1629-1648

(9) မင္းတလဲ  1648-1661

(10) ျပည္မင္း 1661-1672

(11) နရာဝရ  1672-1673

(12) မင္းရဲေက်ာ္ဒင္  1673-1698

(13) စေနမင္း  1698-1714

(14) တနဂၤေႏြမင္း  1714-1733

(15) မဟာဓမၼရာဇာဓိပတိ  1733-1752 ( ေနာက္ဆုံး ေတာင္ငူ မင္းဆက္)

 

ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္

(1) အေလာင္းဘုရား (Founder) 1752-1760

(2) ေနာင္ေတာ္ၾကီး  1760-1763

(3) ဆင္ျဖဴရွင္  1763-1776

(4) စဥ့္ကူမင္း  1776-1782

(5) ေဖာင္းကားစားေမာင္ေမာင္  (၆ ရက္)

(6) ဘိုးေတာ္ဘုရား  1782-1819

(7) ဘၾကီးေတာ္  1819-1837

(8) သာယာဝတီမင္း  1837-1846

(9) ပုဂံမင္း  1846-1853

(10) မင္းတုန္းမင္း  1853-1878

(11) သီေပါမင္း  1878-1885   (ကုန္းေဘာင္ သာမက ျမန္မာ့ ေနာက္ဆုံး မင္းဆက္)

အဲဒီ စာရင္းထဲ က မင္းတိုင္း မွာ သူ႕သမိုင္း နဲ႕သူ ရွိျပီး က်န္ပါတယ္။
တစ္ခ်ိဳ႕လဲ ေကာင္းျခင္းမ်ားနဲ႕ တစ္ခ်ိဳ႕လဲ ရြံ႕မုန္းစရာမ်ားနဲ႕ ရာဇဝင္ တြင္ပါတယ္။

အမ်ား သိတဲ့အတိုင္း 1885 သူမ်ား လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ျပီး ႏွစ္ေပါင္း ၆၃ႏွစ္ ၾကာ အျပီး1948 မွာ လြတ္လပ္ေရး ရပါတယ္။

ဒီေန႕ ဆို လြတ္လပ္ေရး ရတာ ၆၅ႏွစ္ေပါ့။။

 

၁၈၈၅ ကေန ၁၉၄၈ – ၆၃ႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာျပည္ တိုးတက္မႈ …

နဲ႕

၁၉၄၈ ကေန ၂၀၁၃ – ၆၅ႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာျပည္ တိုးတက္မႈ …

 

တိုင္းျပည္ နဲ႕ လူထုကို သူမ်ားကြၽန္ဘဝ ကေလာက္ေတာင္ လူေရာင္မထြက္ ေအာင္ စီမံခန္႕ခြဲထားႏိုင္သူ တာဝန္ရွိသူ အားလုံး ရွက္တတ္ရင္ ရွက္ၾကပါ။

ကိုယ့္ဝမ္းဝဖို႕ ဘဲ ၾကည့္တာေတြ ရပ္ၾကပါေတာ့။

ေနရာ အတြက္ စစ္မက္ေတြ ျဖစ္တာ ရပ္ၾကပါေတာ့။

တိုင္းျပည္ကို ဆက္ျပီး ဒုကၡမေပးၾကပါနဲ႕။

မဟုတ္လို႕ ဒီအတိုင္း အသုံးမက်သူ အာဏာ႐ူး ေတြ ဆက္အုပ္ခ်ဳပ္ ေနရင္ေတာ့ ျမန္မာ့သမိုင္းက ရက္စြဲ ေတြ ထဲ မွာ ေကာင္းက်ိဳးရလာဒ္ အျဖစ္အပ်က္ ေတြ ကို ဘယ္ေတာ့မွ ေမာ္ကြန္းတင္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ကိုယ့္ ရဲ့ ေနာင္မ်ိဳးဆက္ ေတြအတြက္ အစစ္အမွန္ေစတနာထားဖို႕ အခ်ိန္ေရာက္ပါျပီ။

ကိုယ့္ မလုပ္ႏိုင္တာ၊ မလုပ္တတ္တာ သိၾကပါ။

တိုင္းျပည္ အတြက္ တကယ္လုပ္ႏိုင္သူ လက္ထဲ ကို ရသင့္တဲ့ အာဏာ ပါဝါ လႊဲေပး လိုက္ၾကပါ လို႕  ေတာင္းပန္လိုက္ပါတယ္။

သမိုင္းဆိုတာ အျမဲက်န္ရစ္ တတ္တဲ့ သေဘာ ရွိတာ မေမ့ၾကပါနဲ႕။
ေကာင္းေသာေျပာင္းျခင္း နဲ႕ ကိုယ့္သမိုင္း ကို အရုပ္ဆိုးအက်ည္းမတန္ရေလေအာင္ ေရးသြားႏိုင္ၾကပါေစ။

(အင္တာနက္ မွ ဝီကီပီးဒီယား (http://en.wikipedia.org/wiki/Thibaw_Min) ကို သုံး၍ စုေဆာင္းထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။)

About ျမစပဲ႐ိုး

Khin Latt has written 240 post in this Website..