လူတိုင္း အသက္ရွဴေနၾကရတယ္။ ရွဴသြင္းလိုက္တဲ့ေလထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကို သံုးျပီး ေသြးကို သန္႔ေအာင္ လုပ္ေပးဘို႔ပါ။ ေသြးထဲမွာ ေသြးနီဥရွိတယ္။ ေသြးနီဥမွာ ေအာက္စီဂ်င္ကို အသံုးခ်ႏိုင္တဲ့ (ဟီမိုဂလိုဘင္)ဆိုတာက သံဓါတ္ နဲ႔လုပ္ရတာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ သံဓါတ္နည္းတာကို ေသြးအားနည္းတယ္လို႔ ေယဘူယ်ေခၚတယ္။ ေသြးစစ္ရင္ “HB နည္းေနသည္”လို႔ အေျဖ ထြက္မယ္။ ပံုမွန္ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၁၁ မွ ၁၂၊ နဲ႔ ေယာက္်ားေတြမွာ ၁၃ မွ ၁၄ g/dl ရွိရပါတယ္။

ေသြးအားနည္းေရာဂါက တမ်ိဳးမကရွိတာ။ ရက္တိုနဲ႔ နာတာရွည္။ နည္းနည္းဆိုးတာနဲ႔ မ်ားမ်ားဆိုးတာ။ ျဖစ္ရင္ မ်က္ခြံ၊ ႏုတ္ခမ္း၊ အသားအေရ အေရာင္ျဖဴေလ်ာ့ေနမယ္၊ ေမာလြယ္မယ္၊ အသက္ရွဴမ၀၊ ႏွလံုးခုန္မမွန္၊ ရင္ပတ္နာ၊ ေခါင္းမူး၊ ေျခလက္ေအးစက္၊ ေခါင္းကိုက္။

လစဥ္ ရာသီေသြးဆင္းေနရတာကိုက ေသြးအားနည္းေစတယ္။ ေနာက္ျပီး ကိုယ္၀န္ရွိတာတို႔၊ မစားႏိုင္လို႔-မစားတတ္လို႔ အစားအစာ ေရြးလြန္းလို႔၊ အရက္ ၾကာၾကာေသာက္သူေတြ၊ အူေရာဂါတမ်ိဳးရွိသူ၊ အူကို အရွည္ၾကီး ျဖတ္ျပစ္ရသူ၊ နာတာရွည္ ေက်ာက္ကပ္၊ အသဲ၊ ကင္ဆာ ေရာဂါေတြရွိသူ၊ ဓါတုအဆိပ္မိသူေတြဟာ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ (ရူမတြိဳက္) အဆစ္နာေရာဂါ၊ AIDS ေတြေၾကာင့္လည္း ေသြးအားနည္း ႏိုင္ေသးတယ္။

အမ်ားဆံုးကေတာ့ သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ရင္ သံဓါတ္ပါတဲ့ အစား အစာေတြ ေရြးစားရပါမယ္။ အစားအမ်ိဳးအစားေတြကို ခ်င့္ခ်ိန္သိေအာင္ သံဓါတ္ပါတဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြနဲ႔ တြဲမွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ အသဲ (၇၀)၊ ပဲပုတ္ (၅၀)၊ တျခားပဲ (၂၀-၂၅)၊ တိုဖူး (၂၀)၊ ဟင္းႏုႏြယ္ (၂၀)၊ အမဲသား (၁၀-၂၀)၊ ၾကက္သား (၆)၊ ေပါင္မံု႔ (၆)၊ ၀က္သား (၄)။

ေသြးအားေကာင္းေစတဲ့ ေဆးေတြကို ေဆးကုမၸဏီေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္တယ္။ Iron တမ်ိဳးထဲအျပင္ Folic acid နဲ႔တြဲ၊ Vitamin B, C ပါ ေရာထားတာလဲ ရွိတယ္။ (ဗမာျပည္မွာ ျဖဴရာမင္ ဘီစီ)။ ပံုမွန္ေသြးအားနည္းေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္ကို သံဓါတ္ပါ စားေဆး (၃)လၾကာ ေပးသင့္တယ္။ အခ်ိန္ကာလ ၾကာၾကာေသာက္ရမွာမို႔ ေစ်းခ်ိဳတာ ရွာ၀ယ္ပါေလ။ ဗမာျပည္တံုးကေတာ့ UNICEF ကေန အလားကားေ၀တာကို ထုတ္ေရာင္းလို႔ ၁၀၀၀ ဗူးကို ၁၀ မေပးရဘူး။

သံဓါတ္ေဆးဆိုေတာ့ သံေခ်းနံ႔ရလို မၾကိဳက္သူေတြအတြက္ အေပၚကသၾကားအုပ္ေဆး ထုတ္တယ္။ ေဆး မျမိဳတတ္သူေတြအတြက္ ေဆးအရည္ထုတ္တယ္။ ကိုယ္၀န္လာအပ္တဲ့ သားဦး မိန္းကေလးတေယာက္ အေတာ္ ေသြးအားနည္းေနလို႔ ေဆးခန္းကို တခါလာရင္ ေဆး ၁ ပါတ္စာေပးပါတယ္။ အရပ္စကား ျပန္ၾကားမွ အနံ႔မၾကိဳက္လို႔ ေဆးမေသာက္ဘူးဆုိတာ သိရတယ္။ ဒါနဲ႔ ေနာက္တခါလာေတာ့ မသိခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ျပီး၊ ထိုးေဆး အ၀ယ္ခိုင္းျပီး ထိုးေပးတယ္။ အဲဒါလဲ သိပ္အဆင္ မေျပပါဘူး။ ေဆးထိုးတာကလဲ နာလို႔တဲ့၊ ၂ ခါဘဲ လာထိုးတယ္။ သူေမြးရင္ အေတာ္ ဂရူစိုက္ရလိမ့္မယ္လို႔ ဆရာမေတြကို မွာထားရတယ္။

သံဓါတ္က ၀မ္းခ်ဳပ္တတ္လို႔ ၀မ္းလြယ္ေအာင္ သေဘၤာသီး၊ မန္က်ီးမွည့္၊ ကန္ဇြန္းရြက္၊ စတာေတြကိုပါ စားသင့္တယ္။ ျမန္မာဘယေဆးမ်ားကလည္း အသံုး၀င္လွပါတယ္။

သံဓါတ္အျပင္ (ေဖါလစ္အက္စစ္) နည္းတဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါဆိုတာရွိတယ္။ သာမန္အခ်ိန္မွာ 400 ႏို႔တိုက္ေနရင္ 500 ကိုယ္၀န္ရွိရင္ 600 mcg ေန႔စဥ္ လိုအပ္ပါတယ္။ Folic acid ပါတဲ့ အစာေတြကေတာ့ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ လိေမၼာ္သီး၊ နာနတ္သီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ သေဘၤာသီး၊ စပ်စ္သီး၊ ပဲႏို႔၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ မံုညင္း၊ မံုလာ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အာလူး၊ ၾကက္သြန္နီပင္စတဲ့ အသီးအရြက္ စိမ္းေတြ၊ ေနၾကာေစ့၊ ေျမပဲ၊ အေစ့အဆံေတြ၊ အသဲ-အျမစ္၊ ေျပာင္း-ေျပာင္းဖူးထြက္ အစာေတြ၊ ေပါင္မံု႔၊ ဂ်ဳံမံႈ႕၊ ေခါက္ဆြဲ၊ ဆန္ေတြျဖစ္တယ္။

Folic acid ဟာ Spina bifida စတဲ့ ေမြးရာပါ ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ Spina bifida ဆိုတာ (ရျဖဴဂ်ီ)ထဲက ရခိုင္-ဗမာ ကေလးတေယာက္မွာ ျဖစ္တာ။ ခြဲစိတ္ကုေပးႏိုင္လို႔ အေတာ္အေျခအေန ေကာင္းတယ္။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္မွာဆို သနားပါတယ္ဘဲ ေျပာႏိုင္ၾကမွာ။ အခု ပိုကံေကာင္းတယ္ ေျပာရမယ္ တတိယႏိုင္ငံ ေရာက္ျပီး၊ အေတာ္ တိုးတက္ေနျပီတဲ့။ ေက်ာင္းလဲတက္ေနျပီ။

ေနာက္တမ်ိဳးက ဗီတာမင္ ဘီ-၁၂ နဲတဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါ။ တေန႔ကို 7 mcg လိုအပ္ပါတယ္။ နည္းေနရင္ Vitamin 12 ထိုးေပးရမယ္။ B-12 ဟာ ေသြးအတြက္သာမက အာရံုေၾကာအတြက္လည္း အသံုး၀င္တယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ ၁၂ မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြကေတာ့ ခရု၊ အသဲ၊ ေကာက္ႏွံေတြ၊ ငါး၊ အမဲသား၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ႏြားႏို႔၊ ဥ၊ ၾကက္သားတို႔ပါ။

(ရိုးတြင္းျခင္ဆီ) မေကာင္းသူေတြမွာ Aplastic anemia နဲ႔ (လူကီးမီးယား) ေသြးအားနည္းေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးသြင္းေပးရတာတို႔ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ အစားထိုးေပးတာတို႔ လုပ္ေပးရတယ္။ ေသြးအားနည္းတာကို အိပ္ေပါက္နဲ႔ ဖါးေကာက္သလို မျဖစ္ေအာင္ အေၾကာင္းရင္းကိုပါ ကုေပးရပါမယ္။ လိပ္ေခါင္းက ေသြးယိုတာ၊ ရာသီဆင္းမ်ားတာ၊ သြားဖံုး-ႏွာေခါင္းက ေသြးယိုတာေတြ ေျပာတာပါ။ အစာလမ္းကေန မသိမသာ ေသြးယိ ုဖန္မ်ားျပီး၊ ရက္ေတြ၊ လေတြၾကာမွ ေသြးအား အလြန္နည္းေနတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တယ္။ ၀မ္းသြားတဲ့အထဲ ပါတဲ့ေသြးကို မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္လို႔ ၀မ္းစစ္မွ ေတြ႕ႏိုင္တယ္။

ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ (ပရက္ရွာ)က်တာ မတူဘူး။ ခုခ်က္ခ်င္းၾကီး ေသြးယုိ-ေသြးဆင္းသူကို ေသြးဖိအားေခၚတဲ့ Blood Pressure တိုင္းရင္ေတာ့ နည္းေနတာကို ေတြ႕ရေပမဲ့ ရက္ၾကာၾကာ ေသြးအားနည္းေနသူေတြက (ပရက္ရွာ) ပံုမွန္ ျဖစ္ေနမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ BP ေကာင္းေပမဲ့ ေသြးအားနည္းေနႏိုင္တယ္။

ေသြးသြင္းတာဟာ အေရးေပၚနဲ႔ ဆိုး၀ါးတဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါေတြအတြက္ အသက္ကို ကယ္ႏိုင္တယ္။ ေသြးနီဥဆိုတာ ရက္ ၉၀-၁၂၀ သာ အသက္ရွည္ျပီး အသစ္ထပ္ထပ္လဲေနၾကတာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေသြးလွဴရွင္ တဦးဟာ ရက္ ၁၂၀ ဒါမွမဟုတ္ ၄ လတခါ (ေသြးလွဴဘဏ္က လက္ခံရင္) စိတ္ခ် လက္ခ် လွဴႏိုင္ပါတယ္။

Dr.Tint Swe
၄-၁၂-၀၉

About khunmyomyat

Khun Myat has written 15 post in this Website..

thinking innocent...living simple