ကၽြန္ေတာ္ျပန္လည္တူးေဖာ္ခ်င္ေသာ ေျမစိုင္ေျမခဲမ်ားအေၾကာင္း(၁၃) ကို ဖတ္ရန္

 

 

001

 

 

ပညာရွိမ်ား
“အႏု ပညာမွ ာ ပံုသဏၭ ာန္သာ အဓိ ကဗ်”

“အတြင္ းသားကသာ အဓိ က ကြ”

ပညာရွိမ်ား ျငင္းခုန္ ၾက၏  ။

အၾကာႀကီ းၾကာမွလူ စု ကြ  ဲသည္။

သူ တို့  ျပန္ေသာအခါ မို းႀကီ းရြာေနၿပီ။

အတြင္ းသားက အဓိ ကဟုေျပာေသာ ပညာရွင္ မ်ားက (ထီ းရိုး မပါ ထီ းရြက္ခ်ည္ းကိုသာ  ကိုယ္ေပၚအုပ္၍ ျပန္သြ ားၾကေလသည္။

ပံုသဏၭ ာန္အဓိ ကဟုေျပာေသာ ပညာရွင္မ်ားက (ထီ းရြက္ မပါ) ထီ းရိုးႀကီ းကို ပဲကိုင္ေဆာင္ းျပန္သြ ားၾကေလသည္။

 

တာရာမင္းေ၀

 

===============================================================

 

002

 

အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကို

ျငင္းၾကခုန္ၾကနဲ႔   ပုက်ိပုက်ိ ျဖစ္ေနျပီ ဆိုရင္

အဲဒီ အေၾကာင္းအရာ နဲ ့ပက္သက္ျပီး သူတိ႔ု ့ေသခ်ာ ေရရာ မသိေသးလို့ပဲ ဆိုတဲ့ စကားပံုေလး ၾကားဖူးပါတယ္ ။

ဟုတ္ေကာင္း ဟုတ္ပါလိမ့္မယ္ ။

ေသခ်ာ သ္ိလို ့ျငင္းတယ္ ဆိုလည္းး

အဲဒီ အသိ ေတြနဲ ့ပဲ သူတို ့ဟာ တယူသန္ျပီး အစြန္းေရာက္ေနၾကျပီ လို ့ ယူဆရင္ ရျပန္ပါေတာ့တယ္ ။

အႏုပညာ = ပံုသဏၭာန္ နဲ့ အတြင္းသား ကိစၥကို ဟို ပညာရွိၾကီးေတြ ျငင္းခံုေနၾကတဲ့ အထဲ . . .

ကြ်န္ေတာ္လည္း နည္းနည္း ဝင္ေျပာခ်င္လာပါတယ္ ။

သိလို ့ေျပာတာ မဟုတ္သလို မသိပဲနဲ ့ဝင္ေျပာတာလည္း မဟုတ္ပါဘူး ။

အစြန္း မေရာက္ခ်င္တာေလး ျပခ်င္လို ့ဝင္ ပူညံပူညံ လုပ္တာ လို့ပဲ ယူဆေစလိုပါတယ္ ။

=====================
သူတို ့ေျပာတဲ့ အႏုပညာပံုသဏၭာန္ဆိုတာကို . .

ပံုသဏၭာန္ဝါဒ ( FORMALISM )ေခတ္ဦးက လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ခဲ့တဲ့

ေရွ ့ေဆာင္ ပံုသဏၭာန္ဝါဒီ နွစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့………….

CLIVE BELL   နဲ ့ ROGER FRY တို ့ရဲ ့အယူဝါဒေတြ ထည့္ေျပာေနရင္ နားညည္းသြားပါလိမ့္မယ္ ။

ျပီးေတာ့ . . .

THEORY OF ARTISTIC AND AESTHETIC PURITY  ( အႏုပညာနွင့္ ရသ တို ့၏ သန့္စင္မွဳ သီဝရီ) ဆိုတဲ ့

ပံုသဏၭာန္ဝါဒ ရဲ ့အုတ္ျမစ္ၾကီးကိုလည္းး ျပန္ မတူးဆြခ်င္ေတာ့ပါဘူး ။

ဒါေပမယ့္ အဲဒီ အုတ္ျမစ္ၾကီးကို နည္းနည္း အနားကပ္ၾကည့္ရပါဦးမယ္ ။

တူးေဖာ္ျပသတဲ ့အဆင့္ လို ့မယူဆပါနဲ ့။

အလင္းဆက္ဆိုတဲ ့ ခပ္ညံညံ့ခ်ာတိတ္ကေလးက အဲဒီ အုတ္ျမစ္ၾကီးကို ဖုန္သုတ္ရံုေလာက္ သုတ္ေနတယ္ လို ့ ယူဆရင္ အိုေက ပါျပီ ။

=====================

ပံုသဏၭာန္ဝါဒီေတြရဲ့ သေဘာထားတစ္ရပ္အရ . .

စာေပအနုပညာဟာ သန္ ့စင္တဲ့ အနုပညာ မဟုတ္ဘူးးးလို ့ သတ္မွတ္ ခံခဲ့ရပါတယ္ ။

(((CLIVE BELL , ”ART ” , LONDON ,  CHATTOS AND WINDUS , 1974 , စာမ်က္နွာ 153 )))

LITERATURE IS NEVER PURE ART.

=====================

ပံုသဏၭာန္ဝါဒီေတြရဲ ့အဆိုအရ . . .

ဥပမာ = ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္မွာ

လူပံု  ပန္းပြင့္ပံု   ရွဳခင္းပံုနဲ ့အျခား အျဖစ္အပ်က္ အေၾကာင္းအရာေတြ မပါပဲ  ေရးဆြဲမွ  သန့္စင္တယ္ . . . တဲ့ ။

သေဘာကေတာ့  အေၾကာင္းအရာေတြ အျဖစ္အပ်က္ေတြ ပါေနရင္

အဲဒါ . . .သန့္စင္တဲ့အနုပညာ မဟုတ္ဘူးးးတဲ့ ။

ဥပမာ =  ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းပံု ပံုတူပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္ / ဗိုလ္ခ်ဳပ္အေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ /

ခံစား ဖတ္ရွဳ လိုက္တဲ့အခါ

ခံစားသူအေနနဲ့  ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ့ ဘဝ နဲ့ ဂုဏ္ရည္သတိၲမ်ား

ခ်ီးမြမ္းခ်င္စိတ္  ကဲ့ရဲ့ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ျခင္းမ်ား

အတိတ္သမိုင္းရဲ ့ခံျပင္းေဒါသ ထြက္စရာ ကိစၥမ်ား ကို ျပန္ ေတြးေတာ ခံစားမိေစပါတယ္ ။

အဲဒီ  ခံစားခ်က္ေတြ  ရတာထက္  ပိုျပီး သန့္စင္တဲ့ အနုပညာခံစားမွဳ ျဖစ္ေသာ . . .

နွစ္သက္ၾကည္န ူးမွ  ု ေပးနိုင္ျခင္း  ကို  ရဖို ့…လိုပါတယ္တဲ့ ။

( ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္မွာ ဆိုရင္ )   မ်ဥ္းေတြ အေရာင္ေတြ အလင္းအေမွာင္န႔ဲ ့ထုထည္သေဘာေတြ

သီးသန့္ (သီးသန္႔)နဲ ့  အေၾကာင္းအရာကိုပစ္ပယ္ျပီး  ေရးဆြဲျပနိုင္ျခင္းကို  သာ

ပံုသဏၭန္ဝါဒီေတြက  သန့္စင္တဲ့ အနုပညာလို ့  သတ္မွတ္ပါတယ္ ။

ဂီတဆိုရင္လည္း

စကားလံုးန႔ဲ ့အေၾကာင္းအရာကို ေဖာ္ျပေနတာေတြ

ဗ်ည္းသံ  သရသံ ေတြ  မပါတဲ့

ဘာသာစကားမပါတဲ့  ( သံစဥ္သက္သက္နဲ ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့ )  ခြင္ထဲမွာ   နွစ္သက္ သာယာဖြယ္  သံစဥ္ေတြကို  စီကာစဥ္ကာ ဖြ႔ဲ ့စည္းထားတဲ ့

ဂီတသံစဥ္   (သို့မဟုတ္) တီလံုးသက္သက္ ကိုသာ

သန့္စင္တဲ့ ဂီတအနုပညာလို ့  သူတိ႔ု ့သတ္မွတ္ပါတယ္ ။

( ကြ်န္ေတာ္တို ့ဆီမွာ…..  စိန္ေဗဒါတို ့လို ဂီတပညာရွင္ၾကီးေတြ ရ႔ဲ ့ဆိုင္းလက္သံ တီးလံုးေတြ  ရွိပါတယ္။

သူတို ့ေျပာတဲ့ သန့္စင္တဲ့အနုပညာစာရင္းထဲ  သြင္းလို ့ရမယ္ထင္ပါရဲ ့ေလ )

ဝတၳဳတို ့ ကဗ်ာတို့မွာလည္းး အေၾကာင္းအရာ

( ဇာတ္လမ္း ဇာတ္အိမ္ သေဘာ / အခင္း အခက္ အေျဖ ဆိုတဲ့ ေရးဟန္သေဘာေတြ ကို )

ပစ္ပယ္ ထားမွ  သန္ ့စင္တဲ့ စာေပအနုပညာ ျဖစ္တယ္ ေပါ ။

(((   IMPRESSIONISM  ဟာလည္း  ပံုသဏၭာန္ဝါဒ  ေခတ္ဦးမွာ

အားေကာင္ေကာင္းနဲ ့ပ်ံ ့နွံ ့ေနခဲ့ပါတယ္ ။ အေၾကာင္းအရာ ရဲ့အေရးပါမွ  ု   ဆိုတာေတြကို စြန႔္ ့လႊတ္ၾကဖို ့ေၾကြးေၾကာ္  လွ  ုပ္ရွားၾကေတာ့တာပါပဲ  ။  ))))

ဆိုေတာ့ . . . . . . . . အတြင္းသား လို ့ေခၚတဲ့  အေၾကာင္းအရာကို ပစ္ပယ္မွ  သန့္စင္တဲ့အနုပညာ ျဖစ္တယ္  ဆိုတဲ့

ပံုသဏၭာန္ဝါဒီေတြရဲ ့အဆိုကို   ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္  မွတ္သား ေတြးေခၚ ခဲ့ ရတာပါပဲ ။

သူတို ့အေတြးအေခၚၾကီးေတြ ကို ဆက္လက္ ေတြးေခၚ ပြါးမ်ားျပီး  ကြ်န္ေတာ္တို ့အနုပညာ သမိုင္းသစ္ကို  ဆက္ေရးဖိ႔ု ့ၾကိဳးစား ရပါတယ္ ။

============================

ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့

ဘာဝါဒ အစြဲမွ  စြဲ မထားခ်င္သူမို ့

ပံုသဏၭာန္ဝါဒီေတြရဲ ့အယူအဆေတြကို  အၾကြင္းမဲ ့ လက္မခံပါဘူး။

ဒီ ဝါဒ မွာလည္း  အျခား အျခားေသာ  အနုပညာ သီဝရီေတြ  နည္းတူ  လွစ္ဟာေနတဲ ့အခ်က္ေတြ  အားနည္းေနတ့ဲ ့အခ်က္ေတြ    ရွိေနတာပါပဲ ။

============================

ကြ်န္ေတာ့္ အလိုအရဆိုရင္ . .

ပံုသဏၭာန္ ဝါဒ အရ ဖန္တီး ထားတဲ့ အနုပညာပဲျဖစ္ျဖစ္ . . .

အတြင္းသားအဓိက အယူအဆအရ ဖန္တီးထားတဲ့အနုပညာ  ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ . . .

နွစ္မ်ိဳး ေရာေထြး ေနတဲ့  အနုပညာပဲ ျဖစ္ျဖစ္  . . .

ခံစားသူအတြက္  နွစ္သက္ၾကည္နူးမွ ု ဆိုတဲ့  အနုပညာရသ ကို ေပးစြမ္းနိုင္ဖို ့ က  အဓိက ပဲ လို ့ ယူဆမိပါတယ္ ။

အနုပညာဟာ  အနုပညာ ျဖစ္ေနဖို ့ပဲ လိုတယ္ေပါ့ဗ်ာ ။

 

ဇာတ္လမ္း ဇာတ္အိမ္ ခိုင္ခိုင္နဲ ့ ကြ်န္ေတာ္တို ့ အသည္းကို   ခ်ဳပ္ကိုင္ လႊမ္းမိုးနိုင္စြမ္း  ရွိတဲ့

စာေပလက္ရာေတြလည္း   ရွိခဲ ့ /ရွိေန ပါတယ္ ။

ေရွ့က  ဆရာၾကီး ဆရာမၾကီး ေတြရဲ ့ စာေပလက္ရာတခ်ိဳ့ဟာဆ္ိုရင္ . . .ဂႏၳဝင္ေျမာက္စြာ သမိုင္းမွာ ပစ္ပယ္မရ ပဲ ေနရာယူခဲ့တာေတြ ရွိတာပါပဲ ။

အဲဒီလိုပါပဲ ။

ဇာတ္လမ္းဇာတ္ကြက္နဲ ့ အေၾကာင္းအရာကို  ပစ္ပယ္ျပီးးး  ဖန္တီးထားတဲ့

စာေပလက္ရာေတြကလည္းး

ဆန္းသစ္လြန္းစြာ အံ့ၾသေစျပီးးး တသသတဖြဖြ ျပန္ သတိရေနေစမယ့္

စာေပလက္ရာ ဖန္တီးအားထုတ္မွ ုေတြ  ရွိခဲ့ / ရွိေနတာပါပဲေလ ။

===============

တကယ္ေတာ့ . . . . .

အစြန္းတစ္ဖက္မွာ  သြားရပ္မိျပီဆိုရင္  က်န္တဲ့တစ္ဖက္က ထိုးထိုးေထာင္ေထာင္ ျဖစ္ျပီးးး

ကိုယ္ ရပ္ေနတဲ့  ေနရာေလး   ယိမ္းထိုး လွ ုပ္ခတ္ / ယိုင္လဲ နိမ့္က်သြားဖိ႔ု ့အလားအလာေတြ  ရွိေနပါတယ္ ။

ဒါေၾကာင့္ . . . . . . .ဘယ္ကိစၥမဆို  အစြန္းနွစ္ဖက္က လြတ္တဲ့ ေနရာကေန  ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္ တာက  အေကာင္းဆံုးမို ့

ကြ်န္ေတာ္. . . . . .

ကြ်န္ေတာ္ ……ဒီကိစၥမွာ  . . . . . .

ခလယ္ကပဲ  ေနပါဦးမယ္ ။

—————————————————–

 

ေလးစားစြာျဖင့္

 

အလင္းဆက္

 

 

=================================================

 

 

ေမာ္ဒန္ပန္းခ်ီမွာ …..

Pointillim / Pointillisime ဆိုတဲ ့ နည္းစနစ္တစ္ရပ္ရွိပါတယ္.. ။

အင္ပရင္ရွင္ နစ္ လက္သစ္ ၀ါဒီေတြရဲ ့ နည္းစနစ္လို ့ သိရပါတယ္ ။

ေဂ်ာ့ဆူးရတ္ဆိုသူက ဦးေဆာင္ျပီး.သံုးစြဲခဲ့တယ္…တဲ ့ ။

ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္ကို ေသးငယ္တဲ ့…

အစက္အေျပာက္ေလးေတြနဲ ့ ေဖာ္ေဖာင္ျပျခင္းလို ့….. ခပ္လြယ္လြယ္ေျပာနိုင္ပါတယ္ ။

အခု…ဆရာတာရာမင္းေ၀… တင္ျပခဲ့တဲ ့ ၀တၳဳတိုေလးေတြဟာ…. ဇာတ္လမ္းသေဘာ / ဇာတ္ကြက္သေဘာမ်ိဳးေတြ..ကို

အားျပဳတာထက္…..

ပိွြဳင့္ ( Point ) သေဘာကို..ေဆာင္ေနပါတယ္ ။

အယူအဆ အေတြးအေခၚေတြကို…. ခံစားသိနဲ ့..ေဖာ္ထုတ္ေပးနိုင္မယ္ ထင္ပါတယ္ ။

အဲဒီလို…က်စ္လ်စ္လြန္းတဲ ့ စာသားတိုတို ၀တၳဳေလးေတြကို…

ကၽြန္ေတာ္…ခ်စ္ျမတ္နိုးမိပါတယ္ ။

ဒါေၾကာင့္…..

ဆရာတာရာ ရဲ ့ ဖန္တီးမွဳကို… မဖတ္ရေသး / မသိရေသးတဲ ့ စာဖတ္သူေတြအတြက္..ျပန္လည္ ေ၀မွ်လိုက္ပါတယ္ ။

ဖတ္ျပီး/ သိျပီးသူေတြလည္း….. ျပန္လည္ သတိရ ျပီး.ခံစားနိုင္ေအာင္…..

ကၽြန္ေတာ့္အေတြး နဲ ့အေရးက္ိုပါ….. ပူးတြဲျပီး… တင္ျပလိုက္ပါတယ္ ။

 

 

 

 

တာရာမင္းေ၀

ကၽြန္ေတာ္တူးေဖာ္ခဲ့သည့္ ေျမစိုင္ေျမခဲမ်ားအေၾကာင္း

၁၉၉၇ / နို၀င္ဘာလထုတ္

 

 

 

 

alinsett

About alinsett

alinsett has written 615 post in this Website..

. . .