Normal
0

false
false
false

EN-US
X-NONE
X-NONE

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin-top:0in;
mso-para-margin-right:0in;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0in;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:”Times New Roman”;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

map_of_syria

.. လက္တေလာ ျမန္မာျပည္ အြန္လိုင္းမွာ အလွမယ္ ခင္ဝင့္ဝါ သတင္းေတြ၊ အြန္လိုင္း ဗုတ္ ေတြ နဲ႔ အလုပ္မ်ားေနခ်ိန္ ႏိုင္ငံတကာသတင္းေတြမွာေတာ့ ဟစ္ ျဖစ္ေနတာက ဆီးရီးယား ကိစၥ..  အရင္ တစ္ပါတ္ ဗုဒၶဟူးေန႔ေလာက္မွာ ဆီးရီးယားအစိုးရက သူ႕ျပည္သူေတြကို ဓာတုလက္နက္ေတြသံုးၿပီး တိုက္ခိုက္ခဲ့တယ္ စြပ္စြဲခ်က္အၿပီးမွာ အေမရိကန္ကေန စစ္ေရးအရ ဝင္ေရာက္အေရးယူမယ္ ဆိုတဲ့ အသံေတြစထြက္လာခဲ့ပါတယ္.. အဲ့ေတာ့မွ ကုိယ္လဲ ဘာလဲဟဲ့ ဆီရီးယား ဆိုၿပီး စီအန္အန္ ကိုစလွန္ၾကည့္ရပါတယ္.. ကိုယ္သိတာက ဆီရီးယား ဆိုတာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းနားက ဆူညံဆူညံ ႏိုင္ငံတစ္ခု အျဖစ္သာ သိထားတာရွိေတာ့ အခုအေရးအေၾကာင္းဆိုမွ ဆီရီးယား အေၾကာင္း ABC ကျပန္စလိုက္ရပါတယ္.. အဆင္သင့္ေတာ့ စီအန္အန္က ကိုယ္လိုလူမ်ိဳးအတြက္ အလုိက္တသိ quick-read cheat sheet ေလးေရးေပးထားတာေတြ႕ပါတယ္.. အဲ့ဒါေလး ဖတ္ၿပီး ရြာထဲက ကိုယ္နဲ႔ဘဝတူ သမားေတြ ရွိေလာက္မယ္ အထင္နဲ႔ ျပန္ရွဲေပးလိုက္ပါတယ္.. ကုိယ့္ျပည္တြင္းေရးနဲ႔လည္းခပ္ဆင္ဆင္ရွိေတာ့ ေတြးစရာေလးေတြလည္းရတာေပါ့..

မူရင္းလင့္ http://edition.cnn.com/2013/08/28/world/meast/syria-how-did-we-get-here/index.html?hpt=hp_t2 ကို အလ်င္းသင့္သလို ဘာသာျပန္ထားပါတယ္.. (အလ်င္းသင့္ သလိုေနာ္)

.

.

.

ဆီးရီးယားအစိုးရ ရဲ႕ သူ႔ျပည္သူေတြ အေပၚ ဓာတုလက္နက္ေတြ သံုးၿပီး တိုက္ခိုက္မႈအတြက္ စစ္ေရးအရအေရးယူ တိုက္ခိုက္မႈေတြလုပ္ဖို႔ အသင့္ပဲ လို႔ ပင္တဂြန္ ကဆိုလိုက္ပါတယ္.. ဆီးရီးယား ဟာ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ပြားမႈ နဲ႔ အေျခအေနရွဳပ္ေထြး ေနရာကေန အခု အေမရိကန္ အစိုးရ ကိုယ္တုိင္ဝင္ေရာက္ပါတ္သက္မႈေတြ လုပ္ရေတာ့မယ့္ ကိန္းအထိ ဆိုက္လာၿပီျဖစ္လို႔ ဘယ္လိုကေန ဘယ္လို ဒီအေျခအေနထိ ေရာက္လာလဲဆိုတာ အၾကမ္းျဖင္း ေျခရာေကာက္ၾကည့္ရေအာင္ပါ..

 

၁။ ျပည္တြင္းစစ္ အၿပဲအကြဲ မတိုင္ခင္ ဆီးရီးယား အေျခအေန

အမွန္ေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္ မတိုင္ခင္ကတည္းက ဆီးရီးယား ျပည္တြင္းအေရးမၿငိမ္းခ်မ္းတာ ႏွစ္ေပါင္းၾကာပါၿပီ.. ၁၉၈၂ သမၼတ Hafez al-Assad လက္ထက္မွာ Muslim Brotherhood အဖြဲ႕ရဲ႕ ပုန္ကန္ဆန္႔က်င္မႈေတြကို ႏွိမ္နင္း ရတယ္ (ကိုယ့္ဆီမွာေတာ့ ေရႊဝါေရာင္ အေရးအခင္း ျဖစ္ေပါ့).. အဲ့လို ႏွိမ္နင္းရာမွာ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေသပါတယ္.. ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ Hafez ေသေတာ့ သူ႔သား Bashar al-Assad တက္လာပါတယ္ (ဒါေတာ့ သူတို႔ကသာသြားၿပီ).. Bashar တက္လာေတာ့ ေခတ္မွီ လြတ္လပ္ပြင္လင္းတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုတည္ေဆာက္ပါမယ္လို႔ ကတိေပးခဲ့ပါတယ္ (ဒါလည္းတူတယ္).. သူလည္းသူ႔ကတိအတိုင္း reform လုပ္ဖို႔ႀကိဳးစားေပမယ့္ ဆီးရီးယားျပည္သူေတြ၊ ျပည္သူ႔အေရးလွဳပ္ရွားသူေတြ ရဲ႕ ေက်နပ္မႈအထိကို မေရာက္တဲ့အျပင္ အာဏာရွင္စနစ္၊ လက္တစ္ဆုတ္စာ လူတစ္စုေကာင္းစားေရးသာ ေရွးရွဳတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလို႔ ေျပာခံရတဲ့ အျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြလုပ္ဖို႔ ဖိအားေပးျခင္းခံရပါတယ္.. လူမ်ိဳးကြဲ၊ ဘာသာကြဲအေရး မၿငိမ္မသက္ျဖစ္တာကလည္း ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုစာရွိေနပါတယ္.. ၂၀၀၀ခုႏွစ္ ဘာသာေရး ထၾကြမႈေတြျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၄ မွာေတာ့ Kurdish (လူမ်ိဳး) ပုန္ကန္မႈေတြျဖစ္ပါတယ္..

 

၂။ ျပည္တြင္းစစ္ စျဖစ္ပံု

ျဖစ္ပံုကေတာ့ ၂၀၁၁ ေဖေဖာ္ဝါရီ Daraa ၿမိဳမွာ အာဏာပုိင္ေတြက ေက်ာင္းသာ ၁၅ ဦးကို ဖမ္းတာကစပါတယ္ (သူတို႔ဆီလည္း ေက်ာင္းသား နဲ႔ စညိတာပဲ).. အမႈကေတာ့ အစိုးဆန္႕က်င္တဲ့ graffiti ေတြ ဆြဲလို႔ပါတဲ့.. ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ လက္ရွိအာဏာရွင္စနစ္ကုိ ျဖဳတ္ခ်ခ်င္ေနၿပီဆိုတဲ့ အဓိပါယ္ကို graffiti ထဲမွဆြဲသလို ေက်ာင္းသားေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း ဒီသေဘာကိုပဲ ခပ္တင္းတင္း ဆိုခ့ဲၾကပါတယ္ တဲ့..

အဲ့ဒီအတြက္ ေက်ာင္းသားေတြ အက်ဥ္းစခန္းမွာ ႏွိပ္စက္ခံရတယ္လည္း ဆိုေရာ မေက်နပ္မႈေတြ၊ ေပါက္ကြဲမႈေတြနဲ႔ အတူ အစိုးရဆန္႔က်င္ေရးလွဳပ္ရွားမႈေတြ ပိုဆိုးသြားခဲ့ပါတယ္.. လံုၿခံဳေရး အဖြဲေတြရဲ႕ ပစ္ခတ္မႈနဲ႔ အနည္းဆံုး လူ ၄ဦး ေသဆံုးတယ္လို႔ဆိုပါတယ္.. အဲ့ဒီေနာက္မွာေတာ့ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာပါတဲ့ လူထု သပိတ္ႀကီးအျဖစ္ ရက္ပိုင္းအတြင္းေျပာင္းလဲသြားပါတယ္..

 

၃။ ဒီလိုမၿငိမ္မသက္ ျဖစ္မႈကေန ပုန္ကန္မႈအျဖစ္ေျပာင္းလဲလာပံု

ဒီလို မၿငိမ္မသက္ဆူပူမႈနဲ႔ ပါတ္သတ္လို႔ al-Assad အစိုးရက ဆူပူေသာင္းၾကမ္းသူ ျပည္သူေတြကို အျပစ္ဖို႔ခဲ့ပါတယ္ (ဘစိန္တို႔ သတိထားေစဖို႔).. ၂၀၁၁ မတ္လ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ မိန္႔ခြန္းမွာ ဒီလိုဆူပူမူေတြဟာ ေသြးထိုးလွဳံေဆာ္သူေတြ၊ တိုင္းျပည္မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေစလိုသူေတြ ေၾကာင့္သာျဖစ္ရတယ္လို႔ ဆိုလိုက္ပါတယ္.. ဒီလုိ ေျပာဆိုခ်က္ရယ္၊ အဲ့ဒါကို လက္ခုပ္တီးအားေပးၾကတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြရယ္ေၾကာင့္ လူထု မေက်နပ္မႈ ပိုဆိုးလာပါတယ္..

ေနာက္ ၂ရက္ေလာက္ အၾကာမွာေတာ့ al-Assad အစိုးရတစ္ခုလံုး ျဖဳတ္ခ်ဖို႔ လွဳပ္ရွားမႈေတြ စျဖစ္လာၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ အစိုးရကို လက္နက္ကိုင္ဆန္႔က်င္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ al-Assad အစိုးရကို အၿပီးတိုင္ ဖယ္ရွားေရးကေန တျပားသားမွေလ်ာ့မယ့္သေဘာမရွိေတာ့ပါဘူး.. အစိုးရဖက္ကလည္း ၄င္းတို႔ကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ အျဖစ္သေဘာထားၿပီး အေလ်ာ့မေပးတာေၾကာင့္ သူတို႔ ႏွစ္ဖက္ၾကားတိုက္ပြဲမွာ ေသဆံုးမႈက ၁၀၀၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ထိရွိလာၿပီျဖစ္ပါတယ္..

 

၄။ အဲ့လိုေတြျဖစ္ေနတာ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ၾကာေနၿပီး အခုမွ US ကဘာလို႔ဝင္ပါဖို႔ စဥ္စားတာလဲဆိုတာ ၾကည့္ရေအာင္ပါ

ဆီးရီးယားနဲ႔ ပါတ္သတ္လို႔ မႏွစ္က အိုဘားမား ေျပာသြားတာေလးရွိပါတယ္.. (အရသာ မပ်က္ေအာင္ မူရင္းအတုိင္း ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္)

“a red line for us is, we start seeing a whole bunch of chemical weapons moving around or being utilized.”

အဓိပါယ္က ရွင္းပါတယ္.. ဆီးရီးယားက သူတို႔ျပည္တြင္းစစ္မွာ ဓာတုလက္နက္သံုးတယ္ ဆိုတာနဲ႔ အေမရိကန္ေတြ အေနနဲ႔ တစ္ခုခုတံု႔ျပန္ရမယ့္သေဘာေပါ့..

.. လက္ရွိအေျခအေနမွာ ဆီးရီးယားအစိုးရက ဓာတုလက္နက္ေတြသံုးၿပီး သူ႔ျပည္သူေတြကို တိုက္ခိုက္တယ္လို႔ ယူဆရေၾကာင္း (တကယ္ ဟုတ္မဟုတ္ေတာ့ UN ကသြားစစ္ေနပါတယ္၊ စေနေန႔ အေျဖထြက္ပါမယ္) အိမ္ျဖဴေတာ္က ေျပာလိုက္ၿပီဆိုေတာ့ အေျခအေနက အလွည့္အေျပာင္းတစ္ခုျဖစ္လာပါၿပီ..

 

၅။ လူေသတာျခင္းအတူတူ ဘာလို႔ ဓာတုလက္နက္က်မွ သည္းသည္းလွဳပ္ျဖစ္ရတာလဲ

တခ်ိဳက အဲ့လိုေမးၿပီး သိပ္အဓိပါယ္မရွိဘူး ဆိုပါတယ္..

.. ဒါေပမယ့္ အိမ္ျဖဴေတာ္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရသူကေတာ့ ရွင္းရွင္းပဲဆိုသြားပါတယ္.. အခုလို ဓာတုလက္နက္ေတြကို က်ယ္ျပန္႔စြာ အသံုးခ်မႈနဲ႔ ဒီလိုလက္နက္ေတြ ထပ္မံပ်ံ႕ပြားမယ့္ အႏၱရာယ္ ဟာ အေမရိကန္ ရဲ႕ အမ်ိဳးသား အက်ိဳးစီးပြားနဲ႔ တကမၻာလံုးအေရးအတြက္ ျခမ္းေျခာက္မႈတစ္ခုလို႔ သတ္မွတ္ေၾကာင္း ေျပာသြားပါတယ္.. (ကိုယ္ဆီက ဘဘ ႀကီးေတြကေတာ့ နပ္တယ္လို႔ ဆိုရမယ္)

 

၆။ ဒါျဖင့္ ေစာေစာ ကတည္းက ဘာလို႔ အတိုက္အခံေတြကို လက္နက္ အကူအညီေတြ မေပးခဲ့တာလဲ

.. ဒီေလာက္မရိုးရွင္းပါဘူးတဲ့.. နဂိုကတည္းက မၿငိမ္မသက္ျဖစ္တဲ့ ေဒသ၊ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ေတြ ရွိတဲ့ ေဒသကို လက္နက္ေတြ ေထာက္ပံ့ရတာ အႏၱရာယ္ႀကီးလွပါတယ္.. ဆီးရီးယား အစိုးရကို လက္နက္ကိုင္ ပုန္ကန္ေနသူ အတုိက္အခံေတြကလည္း အယ္လ္ကိုင္းဒါးေတြနဲ႔ ခံယူခ်က္ ယံုၾကည္ခ်က္ျခင္း သေဘာဆင္တူတဲ့လူေတြျဖစ္ပါတယ္.. အီရတ္ အာဖဂန္ တို႔မွာရွိတဲ့ အေမရိကန္ ရဲ႕ ရန္သူေတြ နဲ႔ အတူတူလိုပါပဲ..

.. အဲ့ေတာ့ ဆီးရီးယား အတိုက္အခံေတြက လက္နက္ေတြ အစြန္းေရာက္ေတြဆီကို မပ်ံ႕ႏွံေစရပါဘူးလို႔ ကတိေပးလည္း အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ ကိစၥမို႔လို႔ ကန္႔ကြက္ၾကပါတယ္.. ရုရွသမၼတ ပူတင္ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ စီးပြားေရး ဖိုရမ္တစ္ခုမွာ လက္နက္ကူညီဖို႔ကိစၥကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႕ကြက္သြားပါတယ္

 

၇။ ဆီးရီးယားနဲ႔ ပါတ္သတ္လို႔ ရုရွ ရဲ႕သေဘာ

.. ပူတင္ကေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာၿပီးသားပါ.. ဆီးရီးယားနဲ႔ ပါတ္သတ္လို႔ သူတို႔ နဲ႔ US အျမင္ျခင္းမတူပါဘူးတဲ့..

.. ရုရွ နဲ႔ ဆီးရီးယား ဟာ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၿပီး ရုရွက ဆီးရီးယားကို၂၀၀၇ နဲ႔ ၂၀၁၀ အတြင္း ၅ ဘီလီယံဖိုး လက္နက္ေရာင္းထားပါေသးတယ္ (သူတို႔က်ေရာင္းတယ္ေနာ.. ကိုယ့္အိမ္နီးခ်င္း ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတာင္ သတိရမိပါေသးတယ္).. ရုရွ ရဲ႕ေရတပ္ အေျခစိုက္စခန္းကလည္း ဆီးရီးယား ကမ္းေျခမွာ ဆိုေတာ့ ဆီးရီးယားကုိ လက္လြတ္လိုက္ရမယ္ ဆို ရုရွအတြက္ တန္ဖိုးႀကီးလွပါတယ္.. ဒီေတာ့ ရုရွက ဆီးရီးယား အစုိးရကုိ ဆက္လက္ က်ားကန္ေပးလိမ့္မယ္လို႔လဲ သံသယ ရွိစရာရွိပါတယ္..

 

၈။ ဘာသာေရး နဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈ

အစိုးရ အဖြဲ႕အတြင္းမွာ al-Assad မိသားစုဝင္ေတြ အမ်ားအျပားရွိၿပီး သူတို႔ဟာ ရွီယိုက္ မြတ္စလင္ေတြျဖစ္ပါတယ္.. တိုင္းျပည္ရဲ႕ လူမ်ားစု ၃ပံု ၄ပံုေလာက္က ဆြန္နီ မြတ္စလင္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္.. ဒီလုိအေျခအေနေၾကာင့္ ဘာသာေရးအဓိကရုဏ္းမ်ား ျဖစ္ခဲ့ရင္ အေျခအေနေတြ ပိုဆိုးသြားႏိုင္စရာရွိပါတယ္..

 

၉။ အဆိုးဆံုးျဖစ္ႏိုင္ေျခ

ကြ်မ္းက်င္သူေတြ အဆိုအရ ဒီျပႆနာသာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကို ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားရင္ နဂိုကတည္းက ျပႆနာမေသးတဲ့ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း တဝိုက္အေျခအေနပိုဆိုးသြားႏိုင္တယ္ လို႔ေျပာၾကပါတယ္.. ဆီးရီးယား အနီးတဝိုက္မွာ လက္ဘႏြန္၊ အီရတ္၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ အစၥေရး၊ တူရကီ တို႔ရွိေနပါတယ္.. ဒီႏိုင္ငံေတြဟာ ဆီးရီးယား ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးရတဲ့ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ ရဲ႕ ဦးတည္ရာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္.. ဒီနယ္စပ္မွာ ေနတဲ့ ေဒသခံေတြ နဲ႔ ဆီးရီးယားစစ္ေျပးေတြ ရဲ႕ ၾကားတင္းမာမႈ ေတြလည္းရွိေနႏွင့္ ၿပီးျဖစ္ပါတယ္..

 

ဒီေဒသေတြမွာက ဘာသာေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ သမိုင္း ေနာက္ခံ ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းမရ ေအာင္ရွဳပ္ေထြးစြာရွိပါတယ္.. ဒီလုိမ်ိဳး မတည္ၿငိမ္တဲ့ ေဒသတစ္ခုမွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ ကိစၥျဖစ္လို႔ ကမၻာတလႊားက ျပည္သူေတြက စိုးရိမ္စြာ ေစာင့္ၾကည့္လ်က္ရွိပါတယ္..

.

.

ဒါကေတာ့ CNN ရဲ႕ ဆီးရီးယား အေၾကာင္းျပန္ေႏြးေပးတာေပါ့ေလ.. ဒါကေန ဆက္စပ္ၿပီး စဥ္းစားစရာေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္..

– US က စစ္ေရးအရ ဝင္ေရာက္ပါဝင္မယ္ ဆိုရင္ တရားမွ်တမႈ ရွိမရွိ

– ဝင္ပါဖို႔ အတြက္အေၾကာင္းျပခ်က္က humanitarian ground လို႔ တြင္တြင္ေျပာၾက ေရးၾကေပမယ့္ ဒါ့အျပင္ တျခား interest ေလးေတြ အေၾကာင္း

– အေျခသိပ္မလွခဲ့တဲ့ အရင္ အီရတ္၊ အာဖဂန္ အေတြ႕အႀကံဳေတြ ေၾကာင့္ US ရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္ပံု ေျပာင္းမလား

– ကုိယ့္ ႏိုင္ငံ နဲ႔ ႏွိင္းယွဥ္ သံုးသပ္စရာေတြ လည္း အမ်ားသားပဲ

 

ေနာက္ဆက္စပ္ စဥ္းစားမိတာက ျမန္မာျပည္ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔က US အေပၚ အေကာင္းျမင္စိတ္မ်ားပါတယ္.. အေၾကာင္းကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ hard liner soft liner ထဲမွာ ေရးမိသလိုမ်ိဳး ကုိယ္လူဆိုး လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ ဘက္နဲ႔ မတည့္ပဲ၊ ကိုယ္လူေကာင္းလို႔ သတ္မွတ္တဲ့ ဘက္နဲ႔ အဆင္ေျပတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါလိမ္မယ္.. ဒါေၾကာင့္ လြယ္လြယ္ပဲ တရုပ္ဆို အဆိုး၊ အေမရိကန္ဆို အေကာင္း သတ္မွတ္တာျဖစ္မလားပဲ.. အိုဘားမား လာတုန္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးစြာ ဆက္ဆံၾကတာေတြကလည္း ျပည္သူေတြ အတြက္ အမ်ားႀကီး အဓိပါယ္ တာသြားပါတယ္.. ဒါေပမယ့္ ဆရာလူထု စိန္ဝင္း တို႔က်ျပန္ေတာ့လဲ US တို႔ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို သိပ္ဘဝင္မက်တတ္ၾကဘူး.. လူ႔အခြင့္ အေရး စတာေတြ၊ တရားမွ်တမႈ စတာေတြမွာ အဘိဓာန္ ႏွစ္အုပ္ထားၿပီး သူတို႔ လိုခ်င္သလို အဓိပါယ္ဖြင့္ ၿပီးသူတို႔ အက်ိဳးအတြက္သာလုပ္တယ္ ဆိုတဲ့သေဘာမ်ိဳး ေရးထားတာေလး အမွတ္ရပါတယ္..

ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ကိုယ္အေနနဲ႔ေတာ့ ဘယ္ႏိုင္ငံမဆို ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား ၾကည့္တတ္ၾကတာပဲလို႔ ယူဆပါတယ္.. ဒါက ရွဳပ္ခ်စရာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး.. ဒါေပမယ့္ ျမင္ေအာင္ၾကည့္တတ္ၾကဖို႔ေတာ့ လိုမယ္လို႔ထင္ပါတယ္.. ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားၾကည့္တတ္တာခ်င္း အတူတူ တာဝန္ယူမႈ၊ လူအခြင့္ အေရး အေလးေပးမႈ စတာေတြကို အေလးထားမႈ ေပၚမူတည္ ၿပီး ဘယ္ႏိုင္ငံေတြ နဲ႔ ဘယ္လိုဆက္ဆံမလဲ ဆိုတာ အေရးႀကီးတယ္ လို႔ ထင္ပါတယ္..

အခုလက္ရွိကိစၥမွာ ဆိုလည္း US ကို အထင္ႀကီးလက္စမို႔လို သူလုပ္တာမွန္တယ္လို႔လည္းမဟုတ္၊ ေနရာတကာ လွ်ာရွည္တာကြာ ဆိုၿပီး ေသာက္ျမင္ကပ္စိတ္ နဲ႔ လည္းမဟုတ္ပဲ လူသားျခင္းစာႏွာမႈ ရွဴေထာင့္၊ သူ႔ရဲ႕ အမ်ိဳးသား အက်ိဳးစီးပြား ရွဴေထာင့္ကေနၿပီး သံုးသပ္တာေလးေတြ လုိက္ဖတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာေၾကာင့္ ကြန္မန္႔ထဲ ဝင္ေဆြးေႏြးၾကဖို႔အတြက္ ရြာထဲက ဆရာ ဆရာမ ေတြကို  ဒီေနရာကေနပဲ နတ္ဒိုးေလးနဲ ပင့္လိုက္ပရေစဗ်ား..

 

Zaw Thant

Creadit to CNN

Reference: http://edition.cnn.com/2013/08/28/world/meast/syria-how-did-we-get-here/index.html?hpt=hp_t2

မူရင္းပိုစ့္

The Pentagon says it’s “ready to go” if it gets orders to carry out a military strike in response to Syria’s suspected use of chemical weapons against its own people.

Most people know Syria’s civil war has been raging for more than two years. But the situation is so complicated that it’s hard for even the biggest news junkie to keep track.

Now that Washington is seriously thinking about ordering limited missile strikes in one of the most volatile regions of the world, it’s a good time to retrace events and remember how we got here.

Here’s a quick-read cheat sheet about the Syrian civil war. It’s not intended to be an all-encompassing encyclopedia, but it will bring you up to date on what’s really important about a scary situation in an already volatile part of the world.

Who wants what after chemical weapons horror?

1. What did Syria look like before the conflict?

Even before the uprising in Syria, things weren’t peaceful there. Discontent simmered for decades.

In 1982, President Hafez al-Assad clamped down on a Muslim Brotherhood uprising. In one attack, his iron fist left tens of thousands dead.

When Hafez al-Assad died in 2000, his son Bashar al-Assad took over the presidency. He promised to build a more modern and democratic nation.

But reforms didn’t come fast enough for activists, who called for change and slammed Syria’s government as an “authoritarian, totalitarian and cliquish regime.”

Sectarian and ethnic unrest shook Syria over the past decade, too. A Druze uprising flared in 2000, and a Kurdish rebellion erupted in 2004.

2. How did the civil war begin?

It all started in February 2011 in the city of Daraa, when authorities arrested 15 schoolchildren for painting anti-government graffiti on the walls of a school. The children didn’t mince words with the message they painted: “The people want to topple the regime.”

Word spread that the children were allegedly mistreated while in custody. Outrage over their arrest grew, fueling protests.

Security forces opened fire, activists say, killing at least four protesters.

These four, activists say, were the first deaths in Syria’s civil war.

Within days, according to Human Rights Watch, protests grew into massive rallies made up of thousands.

Their rallying cry: “Daraa!” the city whose children sparked a national movement.

Iran: U.S. military action in Syria would spark ‘disaster’

3. How did the unrest turn into a call for an end to al-Assad’s rule?

It didn’t take long for al-Assad to criticize protesters in Daraa. In a March 2011 speech before lawmakers, he said “conspirators” started out there and wanted to spread unrest.

His dismissive remarks, and the way lawmakers applauded afterward, only further fueled protests.

“That speech had a catastrophic impact,” the International Crisis Group’s Peter Harling said last year. “People who wanted to support the regime at the time were shocked.”

Two days later, weekly anti-government protests began across Syria. Calls for reforms soon escalated into calls for the removal of the entire al-Assad regime.

Now, armed rebels have vowed to accept nothing less than al-Assad’s ouster, while the Syrian government has labeled them terrorists and vowed not to back down.

The United Nations estimates that the fighting has claimed more than 100,000 lives.

4. OK, but that all started more than two years ago. Why do some people think the United States needs to take action now?

Talking about Syria last year, President Barack Obama said “a red line for us is, we start seeing a whole bunch of chemical weapons moving around or being utilized.”

The implication was clear. If Syria uses chemical weapons in the civil war, the United States will have to do something.

Now, the White House says it looks like Syria has used chemical weapons against its own people. So here we are.

What will Obama do in response? Whatever it is, it’s time to sit up and take notice, because this news story is moving to another level.

What justifies intervening if Syria uses chemical weapons?

5. What makes chemical weapons a game changer?

Some argue that conventional weapons like guns or bombs also have a massive human toll. They say chemical weapons shouldn’t be a turning point for the world to act.

But the White House maintains that they’re a game-changer.

“The use of chemical weapons is contrary to the standards adopted by the vast majority of nations and international efforts since World War I to eliminate the use of such weapons. … The use of these weapons on a mass scale and a threat of proliferation is a threat to our national interests and a concern to the entire world,” White House spokesman Jay Carney said this week.

6. Why didn’t the United States just send a bunch of weapons to the opposition when it had the chance?

In June, the United States said it would send the rebels small arms, ammunition and potentially anti-tank weapons. But that was long after the unrest started. Why the delay?

Some argue that sending weapons to a region of the world that also contains Islamic extremists is risky business.

Many of the rebel fighters are militants with pro-al Qaeda sympathies, the same stripe of militants America has battled in Iraq and Afghanistan.

The Syria rebels have promised U.S. and European officials that any military weaponry they get won’t end up in extremists’ hands. But that hasn’t quelled criticism from some quarters that arming the rebels is a dangerous risk.

Russian President Vladimir Putin has slammed the decision to arm the opposition. At an economic forum in June, he cautioned, “Where will those weapons end up?”

7. What’s the deal with Russia? Why are they criticizing the U.S.?

Putin has made it clear that Russia and the United States don’t see eye to eye when it comes to Syria.

Russia and Syria are longtime allies. For one, just take a look at their weapons deals. Between 2007 and 2010, Russian firms selling weapons to Syria made almost $5 billion.

It would be costly for Russia to end that relationship, analyst Peter Fragiskatos said this year

“Russia’s leadership still sees much to lose economically and strategically from cutting Syria loose,” Fragiskatos wrote. “Russia sees Syria as another test case for the West’s appetite for intervention and views the danger of U.S. involvement as a direct threat to its own interests.”

There are other reasons to suspect that Russia will keep supporting Syria. Russia’s only naval base in the Mediterranean is on the Syrian coast, and Putin is still upset about NATO’s bombing in Libya two years ago that removed Russian ally Moammar Gadhafi from power.

‘Red line’ debate: Chemical weapons worse than attacks?

8. What’s religion got to do with it?

The al-Assad family is Alawite, a Shiite Muslim offshoot that’s one of the minorities in a country that is nearly three-quarters Sunni.

Al-Assad has filled key positions in his government with extended family members, and many of his supporters are Alawites and other minorities who fear what might happen if the Sunnis were to gain power.

Because the Syrian regime is Alawite and the majority of the country is Sunni, there are concerns that Syria could spiral into even more violence.

9. What’s the worst that could happen?

In a worst-case scenario, experts say, the fighting could spill over and make trouble for Syria’s neighbors, threatening stability in a part of the world that’s already known to be volatile.

Surrounding Syria are Lebanon, Iraq and Jordan, Israel and Turkey. The violence has been prompting war refugees to seek safety in some of these nations. In Turkey, there are ethnic tensions involving Kurds who live along its southern border with Syria.

All of these countries have a lot of religious, cultural and historical issues between them that add countless layers of complexity to the crisis. And when an entire region of the world loses stability, that worries the international community as a whole.

About Zaw Thant

Zaw Thant has written 9 post in this Website..