အခန္း (၁)
ဒီေနရာမွာ စကားစပ္မိတယ္လုိ႔ သေဘာထားၿပီး ပုစၦာကေလးတစ္ပုဒ္ ေလာက္ တြက္ၾကည္႔ရေအာင္လား ဗ်ာ။

ေပးခ်က္..ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သင္တန္းေတြမ်ဳိးစုံ တက္ခဲ့ၾကပါတယ္။
သက္ေသျပခ်က္ … ကြန္ပ်ဴတာ သင္တန္း၊ စကားေျပာသင္တန္း … စတာေတြ။

အခန္း (၂)
ကၽြန္ေတာ္ေမးခ်င္တာက
ေမးျမန္းခ်က္… ေအာင္ျမင္မႈ ဘယ္မွာလဲ။ ???

အခန္း (၃)
ဒါဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ပုစၦာ စတြက္ ၾကည့္ရေအာင္။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တေတြ ေငြထုပ္ပိုက္ၿပီး တေကာက္ေကာက္ လုိက္တက္ေနၾကရေပမယ့္ တကယ္တမ္း သင္တန္းေတြၿပီး လက္မွတ္ေတြရၾကတဲ့အခါ ဘာလုပ္ရမွန္းမသိ ေယာင္ခ်ာခ်ာ ျဖစ္ေနတတ္ၾကပါေရာ။ … ကြာ အဲဒီလုိ ေယာင္ခ်ာခ်ာ ျဖစ္မွန္းသိရင္ … အစကတည္းကေတာင္ မတက္ခဲ့ပါဘူးေပါ႔ …။ တခ်ဳိ႕က ေတာ့ ႏိုင္ငံျခားထြက္ အလုပ္လုပ္ျဖစ္ၾကတယ္။ ဒါဆုိရင္ အုိင္တီဆုိတာ ျပည္တြင္းမွာ အသံုးခ်လို႔မရတဲ့ ပညာရပ္ တစ္ခုတဲ႔လား။ တစ္ကယ္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြအတြက္ အုိင္တီနည္း ပညာကိုအသံုးခ်ၿပီး ျပည္တြင္းမွာ တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္လုပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းေလးေတြ မ်ားစြာရွိပါတယ္။ ဒါကုိSME (Small and Medium Enterprise) လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ နမူနာတစ္ခုခ်င္း ေျပာျပၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။

Normal Position

ပထမဆုံးက ပုံမွန္၊ သမား႐ုိးက် ၀န္ထမ္းအလုပ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေတြ အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းမွာပဲ သင္ၾကား လုိ႔ရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ ဒီပလိုမာေတြ ျဖစ္တဲ့ IDCS တို႔ IADCS တို႔၊ CCIE, CCNA ဒီဘြဲ႕ေတြ ယူၿပီးရင္ အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံထဲက တျခားဖံြ႕ၿဖိဳးတဲ့ စင္ကာပူတုိ႔လို ႏိုင္ငံမ်ဳိးေတြမွာ သြားၿပီး အလုပ္လုပ္ ႏိုင္ၾကပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စင္ကာပူမွာဆိုရင္ Programmer,System Analyst, Network Engineer, Project Manager စတဲ့ ရာထူးေတြမွာ ျမန္မာေတြ လုပ္ကိုင္ၾကတာမ်ားၿပီး လစာကေတာ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁,၅၀၀ ေလာက္က ေန ၅၀၀၀ ေလာက္အထိ ရတတ္ၾကပါ တယ္။ Project Manager (PM) လို ရာထူးမ်ဳိးဆိုရင္ေတာ့ MBA ဘြဲ႕လိုမ်ဳိးပါ တြဲရထားရင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀,၀၀၀ ေလာက္အထိ ရတတ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အခုလက္ရွိလည္း နာမည္ေက်ာ္ ေဖ႔စ္ဘြတ္တုိ႔၊ ဂူးဂဲလ္တုိ႔မွာ ျမန္မာ၀န္ထမ္းေတြ ရွိေနၾကပါတယ္။

ဒီမွာပဲ ေနခ်င္တဲ့သူေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ျပည္တြင္းက အိုင္တီစီးပြားေရး လုပ္ငန္း၊ သို႔မဟုတ္ NGO ေတြမွာ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ပါတယ္။ စစခ်င္း မွာေတာ့ ကိုယ့္ေမွ်ာ္မွန္းထားသလို ၀င္ေငြ၊ အေျခအေနေတြကို ရႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ တန္ဖုိးျဖတ္လို႔ မရတဲ့၊ ေငြနဲ႔ေပး၀ယ္လို႔မရတဲ့ အေတြ႕ အၾကံဳကိုေတာ့ က်ိန္းေသရရွိႏုိင္မွာပါ။ အဲဒီအေတြ႕အႀကံဳေတြဟာ ကုိယ့္အတြက္ ေရႊဥကေလးေတြပါ။ ကိုယ့္လိုအပ္ခ်က္ ေတြကို ထပ္ျဖည့္ရင္းနဲ႔ ကိုယ္ေမွ်ာ္မွန္း ထားတဲ့အေျခအေနကို တစ္ထစ္ခ်င္း တက္လွမ္း ဖန္တီးႏိုင္ပါ တယ္။

သတိျပဳရမယ့္ အခ်က္တစ္ခ်က္က ေတာ့ ဘယ္လိုင္းကို လိုက္တဲ့သူပဲျဖစ္ျဖစ္ တစ္လိုင္းတည္း တစ္မ်ဳိး တည္း ရပ္တည္ လို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ကမၻာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအမ်ားစုဟာ T Person ပုဂ္ၢိဳလ္ ေတြကိုသာ လိုလားၿပီး အလုပ္ခန္႔ေလ့ရွိ ၾကပါတယ္။ T Person ပုဂ္ၢိဳလ္ဆိုတာက အဂၤလိပ္အကၡရာ T ကို ေဇာက္ထိုး ထားတဲ့ ပံုစံပါ။

က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အသိပညာ (Wide knowledge) ေပၚမွာအေျခခံၿပီး ကိုယ့္ရဲ႕ Wide knowledge ကို တည္ေဆာက္ယူရတဲ့ သေဘာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ အုိင္တီကုိ ေလ့လာၿပီးတဲ့အခါမွာ တျခား စီးပြား ေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈလိုင္းေတြကို တြဲဖက္ ေလ့လာထားလုိက္မယ္ဆုိရင္ ၀န္ထမ္း ေစ်းကြက္ (Labour-Market) မွာ ကိုယ့္ ကိုယ္ကိုယ္ ေစ်းေကာင္းေကာင္း (Skimming Price)နဲ႔ အစြံထုတ္ႏိုင္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Online Marketing

အင္တာနက္ကဖီးေတြကို ေနရာအႏွံ႕ ေတြ႕ျမင္လာရပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဒီအင္တာနက္ ကဖီး လုပ္ငန္းဟာလည္း နည္းပညာကုိ အေျချပဳတဲ့ စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းတစ္ရပ္ တစ္ခုအေနနဲ႔ ျဖစ္ထြန္း လာပါတယ္။ ေယဘုယ် အားျဖင့္ အင္တာနက္ကဖီးဆိုင္တစ္ဆိုင္ ဖြင့္ဖို႔ အခန္းငွားခ၊ ကြန္ပ်ဴတာ၀ယ္ဖုိ႔ ကုန္က်စရိတ္၊ အခန္းျပင္ဆင္စရိတ္၊ အင္တာနက္လိုင္း၊ အလုပ္သမားစရိတ္ စုစုေပါင္းသိန္း ၁၅၀ ၀န္းက်င္ေလာက္ ကုန္က်ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အင္တာနက္ ကဖီးတစ္ဆိုင္ရဲ႕ တစ္ေန႔၀င္ေငြဟာလည္း ေနရာေကာင္းေကာင္း (Strategic Location)၊ ပံုမွန္ေဖာက္သည္ (Loyal Customer) သာရွိမယ္ဆိုရင္ မေသးလွတာမို႔ အက်ဳိးအျမတ္ရွိတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းတစ္ခုလို႔ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။

အခုေနာက္ပုိင္းမွာ ေခတ္စားလာတာကေတာ႔ မုိဘုိင္းဖုန္းဆုိင္လုပ္ငန္းပါ ပဲ။ သူကလည္း သိန္း ၂၀၀ ပတ္၀န္းက်င္ ကုန္က်ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုမၸဏီႀကီးေတြနဲ႔ ခ်ိတ္မိၿပီး ကုိယ့္ကုိ ယုံၾကည္ခဲ့လုိ႔ ေခါက္ျပန္ ေပးစနစ္ထားႏုိင္ခဲ႔ရင္ ပညာသင္တဲ့အလုပ္ကုိေတာင္ လွည့္မၾကည့္ ခ်င္ႏုိင္ေတာ႔ေလာက္ေအာင္ ေငြလက္ ဖ်ားသီးသြားႏုိင္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ေငြအရင္းအႏွီးက အဓိကအခက္အခဲ တစ္ခုပါ။ ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း မႏိုင္ရင္ သူငယ္ခ်င္း ငါးေယာက္ေလာက္ ေပါင္းၿပီး တစ္ေယာက္ကို သိန္း ၃၀ စီ ေလာက္ ထည့္ၿပီးလုပ္ ရင္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ ပါတယ္။ လူမ်ားေတာ့ ၀န္ထမ္းစရိတ္ လည္းသက္သာသလို အားလံုးတိုင္တုိင္ ပင္ပင္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္လို႔ရတာမို႔ ေအာင္ျမင္ဖို႔ Chance လည္း ပိုမ်ားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြရဲ႕ နဂုိဓေလ့က ပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းတာမို႔ အဲ့ဒီစိတ္ဓာတ္ေတြကို နည္းနည္းေလး ျပင္ၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရင္ တစ္ခုခု ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။

Hardware Service

အုိင္တီရဲ႕ ေနာက္အားသာခ်က္တစ္ခုက ကြန္ပ်ဴတာပစၥည္း Hardware ေရာင္း၀ယ္တဲ့လုပ္ငန္းနဲ႔ Service ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းပါ။ ဒီလုပ္ငန္းဟာ ဒီေန႔အထိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာ အတြင္က်ယ္ဆံုးနဲ႔ အလုပ္အျဖစ္ဆံုး လုပ္ငန္းတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ ႏွစ္ ၅၀ ေလာက္ အထိ အလုပ္ျဖစ္ေနဦးမယ္လုိ႔လည္း ကၽြန္ ေတာ္ထင္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာ Hardware ေရာင္း၀ယ္ေရးအတြက္ အရင္းအႏွီးေငြေၾကးပမာဏကေတာ့ ခုန က အင္တာနက္ကဖီး၊ မုိဘုိင္းဖုန္းဆုိင္ တုိ႔ထက္စာရင္ ပုိမ်ားလွပါတယ္။ အဲဒီလုိ ပဲရမယ့္ အက်ဳိးအ ျမတ္ကလည္း မေသး လွပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ကုမၸဏီႀကီးေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးမႈ၊ ယံုၾကည္မႈေတြအေပၚ မူတည္ ၿပီး ေခါက္ျပန္ေၾကးသေဘာမ်ဳိး ခ်ေပးတာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ စီမံခန္႔ခြဲမႈေပၚမူတည္ၿပီး ရင္းႏွီးေငြ ပမာဏ (Investment Amount)ကို ေလွ်ာ့ ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ခန္႔မွန္းေျခHardware နဲ႔ Service Center တစ္ခုအတြက္ ရင္းႏွီးေငြကေတာ့ က်ပ္ေငြ သိန္း ၅၀၀ ကေန တစ္ေထာင္အတြင္းမွာ ရွိပါတယ္။ အစုစပ္အျဖစ္ လုပ္ကိုင္သင့္ၾကတဲ့ လုပ္ငန္း တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

Web Ownership

အခု လတ္တေလာမွာ စတင္ထြန္းကားစ ျပဳလာၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီအမ်ဳိးအစားက Website Service နဲ႔ Web Ownership လုပ္ငန္းပါ။ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ျပည္တြင္းအုိင္တီ ပစၥည္းေတြက သယ္ေရာင္းအဆင့္ပဲ ဆုိေတာ႔ အက်ဳိးအျမတ္ မရႏိုင္ေသးေပမယ့္ ဒီလုပ္ငန္းကေန မက္ေလာက္စရာIncome နဲ႔ Profit ေတြ ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ လွမ္းျမင္ေနရပါတယ္။ Web Site business အတြက္ ႐ုံးခန္း ေနရာ (office space)ေတြ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ မႈ (Investment) ေတြ ဘာမွ သိပ္ႀကီးႀကီးမားမား မလိုပါဘူး။ အင္တာနက္ Service နဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာတစ္လံုးရွိရင္ အခ်ိန္မေရြး ေနရာမေရြး Website တစ္ခုကို Operate လုပ္လို႔ရပါတယ္။ ကြၽမ္းက်င္မႈ (Skill) နဲ႔ အႀကံၪဏ္ (Idea)ေတာ့လိုအပ္တာ ေပါ့။ ကမၻာေက်ာ္ Google တုိ႔ Facebook တို႔ဟာ ဒီလိုနဲ႔အစျပဳၿပီး ေအာင္ျမင္မႈရခဲ့ ၾကတာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြအတြက္လည္း တကယ့္ကုိ ႀကီးႀကီး မားမား အိပ္မက္ႀကီးေတြ မက္ခ်င္တိုင္းမက္ႏိုင္တဲ့ နယ္ပယ္တစ္ခုပါပဲ။ စစခ်င္းမွာေတာ့ ေလာေလာလတ္ လတ္ ကိုယ့္ျပည္တြင္းမွာ လုပ္လို႔ကိုင္လို႔ အဆင္ေျပ အလုပ္ ျဖစ္ႏိုင္မယ့္ လုပ္ငန္းမ်ဳိးေလးေတြကေန အစျပဳ လုပ္ကုိင္သင့္ပါတယ္။ ဥပမာ-Online ကေန လက္ေဆာင္ပစ္ၥည္းတို႔ ပါဆယ္တို႔ ပို႔ေပးတဲ့ Service လိုဟာမ်ဳိး ေလးေတြပါ။ Idea ေကာင္းရင္ ေကာင္းသေလာက္ အက်ဳိးရွိႏိုင္တဲ့လုပ္ငန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ေတာ႔ လူတုိင္းကုိ အိပ္မက္ မက္ေစခ်င္ပါတယ္။

Freelance Professional

လူေတြသိပ္မျမင္ၾကတဲ့Hidden Opportunity တစ္ခုကေတာ့ အလြတ္ Professional အျဖစ္ရပ္တည္မႈ Free-lance Professionalismပါ။ ဒါကေတာ့ ကိုယ္ကြၽမ္းက်င္တဲ့နယ္ပယ္ WebDesign, Network တစ္ ခုခုမွာ အလြတ္တမ္း Service Provider အျဖစ္ ရပ္တည္တဲ့ သေဘာပါ။ ႐ုံးေန႔တိုင္းတက္ရတာတို႔၊ စည္း မ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ ေနရတာတို႔ကို မႏွစ္သက္တဲ့ လူငယ္ေတြအတြက္ အထူး သင့္ေတာ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ဒီဇုိင္နာတစ္ေယာက္ဟာ ႐ုံးတစ္ခုခုမွာ လုပ္ေနရင္တစ္လကို လစာေငြ တစ္သိန္း ၀န္းက်င္ေလာက္ပဲ ရႏိုင္ေပမယ့္ ျပင္ပက အပ္တဲ့ဒီဇိုင္းေတြကို တကယ္လုပ္ေပးႏိုင္ ရင္ ပွ်မ္းမွ်တစ္လကို ေလး ငါး ေျခာက္ သိန္းေလာက္အထိ ၀င္ေငြရရွိႏိုင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ သင္ၾကားေရးကို၀ါသနာပါတဲ့ လူငယ္ေတြအတြက္ကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ ျပဳဘြဲ႕၊ ဒီပလိုမာေတြကို ထူးထူးခြၽန္ခြၽန္ ေအာင္ၿပီးသြားရင္ အလြတ္သေဘာနဲ႔ Guide အျဖစ္ သင္ၾကားျပ သေပးလို႔ရသလို ကြန္ပ်ဴတာ သင္တန္းေတြမွာလည္း အခ်ိန္ပုိင္းနည္းျပအျဖစ္ ၀င္ေရာက္ သင္ၾကားေပး ႏိုင္ပါတယ္။ Guide ေတြ၊ သင္တန္းနည္းျပဆရာေတြရဲ႕ ၀င္ေငြကလည္း တစ္လကို သိန္းခ်ီ ၀င္ေငြရွိပါ တယ္။

အခန္း (၄)
တစ္ခါတုန္းက နယ္ေျမသစ္၊ ေဒသ သစ္ေတြ ရွာေဖြႏုိင္လုိ႔ ကုိလံဘတ္ကုိ ဘုရင္မႀကီးက ဂုဏ္ၿပဳသတဲ႔။
ျဖစ္ခ်င္ေတာ႔ အဲဒီဂုဏ္ျပဳအခမ္းအနားမွာကုိပဲ ကုိလံဘတ္စ္ကုိ မေကာင္း ေျပာတဲ့သူေတြရွိတယ္ ဆုိပဲ။ အဲဒီလူေတြ က “ကုိလံဘတ္ေလာက္ကေတာ႔ ငါတုိ႔လည္း ရွာႏုိင္တာေပါ႔ကြာ…” တဲ့။

အဲဒီလုိ ေျပာေန၊ ဆုိေနၾကတာ မ်ားလာေတာ ကုိလံဘတ္ႀကီး စိတ္ထဲ မ႐ုိး မရြ ျဖစ္လာတယ္နဲ႔ တူပါတ ယ္။
“ကဲ၊ ဒါျဖင္႔ ေဟာဒီ ေျပာင္ေခ်ာေနတဲ႔ စားပဲြေပၚမွာ ေဟာဒီ ၾကက္ဥကုိ ဘယ္သူ ေထာင္ျပႏုိင္သလဲ” ဆုိၿပီး ထၿပီး စိန္ေခၚ ပါေလေရာ..။

ေ၀ဖန္သံေတြ ၿငိမ္သြားလုိက္တာ၊ ယုတ္စြအဆုံး တီးတုိးသံကုိ ၾကားဖုိ႔ေ၀း လုိ႔ တစ္ေယာက္ အသက္႐ွဴသံ ေတာင္ တစ္ေယာက္ ျပန္ၾကားရေတာ႔တဲ့အထိပဲ၊၊ အဲဒီလုိ ေျပာင္ေခ်ာေနတဲ့ ေက်ာက္သလင္း စားပဲြႀကီး တစ္ခုေပၚမွာ လုံး၀န္း တဲ႔ ၾကက္ဥတလုံးကုိ ေထာင္ျပႏုိင္ဖုိ႔ဆုိတာ လြယ္ကူတဲ့ကိစၥမွ မဟုတ္တာ။ နတ္ ေဒ၀ါေတြလုိ အစြမ္းေတြမ်ား ကိုလံဘတ္ ႀကီး ရွိေနၿပီလားေပါ႔။ ဘာလဲ …။ ၿငိမ္ၿပီး အားလုံး …ေစာင္႔ၾကည့္ေနၾက တုန္း …။
“ကဲ ။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ မေထာင္ႏုိင္ရင္ က်ဳပ္ေထာင္ၿပပါမယ္” … ဆုိၿပီး .. ၾကက္ဥဖင္ကုိ ခြပ္ကနဲ ႐ုိက္ၿပီး ေထာင္ျပ လုိက္တယ္ ဆုိပါေလေရာ …
“ဟာကြာ”… ဆုိတဲ႔ အာလုပ္သံ ႀကီး ေ၀ါကနဲ ထြက္လာေတာ႔တယ္။
“ဒီေလာက္ေတာ့မ်ားကြာ”
“ေအးေလ။ ဒါေလးမ်ားေအ ..”
“လြယ္လြယ္ေလးကုိ… ”
ဆုိတဲ႔ စကားသံေတြ ႂကြက္စီႂကြက္စီ နဲ႔ ဘ၀ဂ္ညံေနေအာင္ကုိ ထြက္လာေတာ့ တာေပါ႔။
ကုိလံဘတ္ႀကီးကေတာ႔ ဘာမွ ျပန္ မေၿပာပါဘူး။
ေအးေအးေဆးေဆးပါပဲ။ ၿပီးေတာ႔ …။
ခပ္ၿပံဳးၿပံဳးပါပဲ။

အခန္း (၅)
ေျဖရွင္းခ်က္… ကၽြန္ေတာ္ ၾကက္ဥ ေထာင္ျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

About ေဇယ်ာစံ

zay san has written 5 post in this Website..

~ လူစြမ္းေကာင္းမ်ား သည္ အတြင္းခံေဘာင္ဘီ ကုိ အၿပင္ထုတ္၀တ္ၾက၏