“I was elected to represent the citizens of Pittsburgh, not Paris,” – President Trump
ဆင္းရဲနိုင္ငံ ၄၈ နိုင္ငံ(လူသန္း၁၀၀၀) အက်ိဳးရွိျပီး ကာဗြန္အတြက္ေလွ်ာ္ေၾကးမ်ားလည္း ရႏိုင္ေခ်ရွိေအာင္ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ ပါရီရာသီသေဘာတူညီခ်က္ Accord de Paris ကေန အေမရိကားႏႈတ္ထြက္ေတာ့မယ္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇြန္လ၁ရက္ေန႔က သမၼတထရမ့္ေၾကညာပါတယ္။
သူဒီလိုလုပ္တာဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္ကတိအတိုင္းအေကာင္အထည္ေဖၚတာျဖစ္ျပီး အေမရိကန္ေတြရဲ႔ အက်ိဳးစီးပြားထိခိုက္လို႔ပါလို႔ဆိုေပမယ့္ အရင္ကတဲက ေတာက္ေလွ်ာက္ေျပာလာခဲ့တဲ့ ကမၻာပူေႏြးမႈဆိုတာဟာ လုပ္ၾကံဳ-လံၾကဳပ္ၾကီးပါဆိုတာကိုေတာ့ ထပ္ေျပာတာမေတြ႔ရသလို မီဒီယာေတြဖိေမးကိုလည္း ေရွာင္ေျဖေနတာပါ။
ဇြန္လ ၂၁ရက္ေန႔မွာေတာ့ သူ႔ဂတိအတိုင္းအေကာင္အထည္ေဖၚခဲ့လို႔ အေမရိကန္ေက်ာက္မီးေသြးတြင္းထြက္တူးအလုပ္သမားေပါင္း ၃၃၀၀၀အလုပ္ျပန္ရျပီးၾကျပီလို႔ေၾကညာျပန္ပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ အေျခအေနေတြအရ အေမရိကားစီးပြားေရးရဲ႔ စံႏႈန္းျပေရခ်ိန္တိုင္လို႔ဆိုရမယ့္ စေတာ့ရွယ္ရာေစ်းကြက္က အညႊန္းကိန္းေတြထိပ္မွာခ်ည္းတက္ကပ္ေနသမို႔ သမၼတထရမ့္ရဲ႔ ေပၚလစီေတြဟာ မွန္ေန(ေသး)တယ္ဆိုရမယ္ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိက (တရားခံ) ပထမ

တကယ္ေတာ့ အေမရိကန္ေတြ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္ရာမွာ ဂက္စ္(ရုပ္ၾကြင္းေလာင္စာေငြ႔)က ထိပ္ဆံုးနဲ႔ (၃၄%)၊ ေက်ာက္မီးေသြး( ၃၀.၄%) အႏုျမဴ (၂၀%)နဲ႔ ျပန္သံုးႏိုင္စြမ္းအင္( ေရ၊ေလ၊ေန၊ေျမပူ) ၁၅%ေတြကေန လွ်ပ္စစ္ရၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တနည္းေျပာရရင္ေတာ့ အေမရိကျပည္ေထာင္စုဟာ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးေခတ္ ၁၈ရာစုႏွစ္ဦးပိုင္းကစလို႔ စက္မႈႏိုင္ငံၾကီးလမ္းေပၚေလွ်ာက္ျဖစ္ခဲ့ျပီး ကမၻာပူေႏြးေစတဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္အပါအ၀င္ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႔( Greenhouse Gas)ေတြအမ်ားဆံုးထုတ္ခဲဲ့/ထုတ္ဆဲ/ထုတ္လတၱံေသာ ႏိုင္ငံတခုပါ။
၂၀၀၉မွာ အာဏာရတဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ သမၼတအိုဘားမားဟာ ကမၻာၾကီးဒီလိုပူေႏြးလာတာကို သတိျပဳမိျပီး ၂၀၀၉ ကိုေပေဟဂင္-ဒိန္းမတ္မွာက်င္းပတဲ့ (Conference of the Parties, COP-15) မွာေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားပါ၀င္ စိတ္၀င္စားလာေအာင္ အားစိုက္ဦးေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။

သမၼတအုိဘားမားေပၚလစီေၾကာင့္ အေမရိကားရဲ႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေတြမွာ ၂၀၂၅ခုႏွစ္ေရာက္ရင္ဓာတ္ဆီတဂါလံကို မိုင္ ၅၄.၅ ရေအာင္ေမာင္းရမယ္ျဖစ္ခဲ့ျပီး ျပည္တြင္းကာဗြန္ထုတ္ႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ဥပေဒအရကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြ သူ႔သက္တမ္း ၈ႏွစ္ထဲတင္းၾကမ္းထုတ္တားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ရလဒ္အျဖစ္လည္း ဟိုက္ဘရစ္ကားေတြ၊ လွ်ပ္စစ္ကားေတြေပၚလာျပီး ထရပ္ကားေတြေတာင္ တဂါလံနဲ႔ေမာင္းႏိုင္တဲ့ မိုင္ေတြ၂ဆေလာက္တက္ကုန္တာပါ။
သမၼတသက္တမ္းကုန္နားမွာေတာ့အရင္ Kyoto Protocol (၁၉၉၇) တံုးက ကာဗြန္ေလွ်ာ့ခ်ထုတ္ဖို႔ မပါ၀င္ခဲ့ၾကတဲ့ အိႏိၵယနဲ႔ ဘရာဇီးတို႔အပါအ၀င္ ခ်ိဳင္းနားကပါ အားစိုက္သေဘာတူၾကတဲ့ Accord de Paris ကို လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
အခု အေမရိကျပည္ရဲ႔ ရီပါ့ဗလစ္ကန္င္ပါတီ သမၼတထရမ့္ကေတာ့ အရင္တားဆီးမိန္႔အကုန္လိုလိုကို ေျပာင္းျပန္လွန္ျပီး ဥပေဒကဲ့သုိ႔အာဏာတည္ေသာအမိန္႔ထုတ္ ဖ်က္ပစ္ေနပါတယ္။
သူ႔ရဲ႔ မူလေပၚလစီဟာ အေမရိကပထမျဖစ္တာကိုး။ ကြန္ဆာေဗးတစ္ ေရွးရိုးစြဲေတြက ကမၻာ့ရာသီပူေႏြးေျပာင္းလဲလာတယ္ဆိုတာ Hoax ေကာလဟာသ လို႔ယူဆတာကိုး။

မဆံုးႏိုင္တဲ့ ျမစ္ဆံု

ကမၻာ့ေရအမ်ားဆံုးေပးႏိုင္တဲ့မုတ္သုန္မိုးေဒသမွာထိုင္ထားျပီး ဧရာ၀တီ၊ခ်င္းတြင္း။ စစ္ေတာင္း၊သံလြင္ျမစ္ၾကီးေတြျဖတ္ဆင္းေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ဟာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ကို မူလကအားကိုးခဲ့ၾကေပမယ့္ ၂၀၀၈ ေလာက္စျပီး ခ်ိဳင္းနားနဲ႔ နီးကပ္လြန္းသြားမွာကို စိုးရိမ္တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႔စနစ္တက် ပရိုပဂမ္ဒါလုပ္မႈေအာက္ေရာက္လို႔ ခ်ိဳင္းနားကဦးေဆာင္ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမယ့္ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းမ်ားကိုလည္း အျပင္းအထန္ေတြ ျငင္းကန္ေနပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီျမစ္ဆံုစီမံကိန္းေတြဟာ မဆလလက္ထက္က ျမန္မာအစိုးရ၀န္ထမ္း ပညာရွင္ေတြနဲ႔အင္ဂ်င္နီယာၾကီးေတြ တင္ေလွ်ာက္ထားတဲ့ စီမံကိန္းအစိတ္အပုိင္းေတြျဖစ္ပါတယ္။
စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြမို႔ လာဘ္လာဘစား/ထိုးျပီး ခ်ိဳင္းနားျပည္ဖက္က ေငြရင္းႏွီးထုတ္သူေတြဟာ သိသာစြာအသာစီးယူထားမွာေသခ်ာပါတယ္။ ဒါကို သမၼတဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ မလုပ္မရႈပ္နဲ႔ မျပဳတ္ရေအာင္ဆိုင္းငံ့ခဲ့ျပီး ဒီမိုကေရစီအစိုးရလို႔ေခၚရမယ့္ေ ဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရလက္ထက္မွာအထိ လိပ္ခဲတည္းလည္းျဖစ္လို႔ပါ။
ေသခ်ာျပန္စိစစ္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ဒီလိုျဖစ္ၾကတာဟာ ျမန္မာေတြ တရုတ္ကိုမုန္းသြားတာေၾကာင့္လို႔ေျပာလို႔ရမယ္ထင္ပါတယ္။ သကၠရာဇ္၁၂၈၅ မွာ နရသီဟပေတ့မင္းကို တရုတ္ေတြကတိုက္ထုတ္ျပီး ပုဂံမင္းေနျပည္ေတာ္ကိုဖ်က္စီးခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းေတာ္ကရန္စလည္းရွိတာကိုး။ (တကယ္ေတာ့ အဲဒီတရုတ္ဆိုတာ အခုခ်ိဳင္းနားျပည္ကအဓိကလူမ်ိဳးစုၾကီးျဖစ္တဲ့ ဟန္လူမ်ိဳးေတြမဟုတ္ပဲ ကူဘလိုင္ခန္မင္းရဲ႔ မြန္ဂို-တာတာေတြလို႔ သမိုင္းတည့္ေပးသူလည္းမရွိခဲ့) ။ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာလူထုကိုဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ စစ္အစိုးရေတြလက္ထက္မွာ လူထုတရပ္လံုးဖက္ကမရပ္တည္ပဲ စစ္အစိုးရဖက္ကရပ္တည္ေပးခဲ့တဲ့ အျငိဳးလည္းက်န္ရဲ႔၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ ခ်ိဳင္းနား-ျမန္မာနယ္စပ္ကေနပဲ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးရဲ႔ အေျခခံသံုးကုန္ေတြအကုန္လိုလို ေရာင္း၀ယ္ေဖါက္ကားေနၾကရတဲ့ မခ်စ္ေသာ္လည္း ေအာင့္ကာနမ္းဘ၀ျဖစ္ပါတယ္။ ဗမာေတြအပါအ၀င္ တိုင္းရင္းသားေတြ သန္းခ်ီလည္း နယ္စပ္ကေန ခ်ိဳင္းနားျပည္ထဲ၀င္/ထြက္အလုပ္လုပ္ၾကရေပါ့။

မုန္းျမန္မာေတြဟာ ျမစ္ဆံုဆည္ေတြတင္မက ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးက ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ေကာင္းတဲ့ေနရာေတြမွာပါ ဆည္ေတြေဆာက္၊ ေရေတြေလွာင္၊လွ်ပ္စစ္ထုတ္တာကိုလည္း ေၾကာက္လန္႔ကုန္ပါေတာ့တယ္။
“ဧရာ၀တီကိုကယ္တင္ပါ”တို႔၊ “ရာဇ၀င္မ်ားရဲ႔သတို႔သမီး”တို႔နဲ႔ ေအာ္ကုန္သူေတြဟာ ေႏြရာသီေရာက္ရင္လမ္းေလွ်ာက္ျဖတ္ကူးလို႔ရသြားျပီျဖစ္တဲ့ ျမစ္ဧရာ၀တီရဲ႔ ေကာ/တိမ္ေနတဲ့အျဖစ္ဆိုးကိုလည္း မျမင္မသိႏိုင္ပါေလေတာ့။ ေႏြေရာက္ရင္ေရရွားလို႔ မိုးတြင္းဆို ေရၾကီးတာကို ဆည္ေဆာက္တာေရေလွာင္တာနဲ႔ ထိန္းသိမ္းရတယ္။ ဆည္ထားႏိုင္တယ္ဆိုတာလည္း မေတြးေတာ့။
ကခ်င္ျပည္နယ္တေၾကာက ေတာင္ၾကီးေတြတြင္းျဖစ္ေအာင္တူးပစ္ေနတဲ့ ကမၻာ့ဗရမ္းဗတာအႏိုင္ဆံုး ေက်ာက္တူး၊ ေရႊတူးလုပ္ငန္းေတြကေန ေဖ်ာ္ခ်/ေပ်ာ္က်လာတဲ့ အဆိပ္ရည္အျပည့္နဲ႔ ေရ၊ေျမ၊ေလေတြကိုလည္း မျမင္မသိပါေလေတာ့။
ခ်ိဳင္းနားျပည္ထုတ္ ေရနံကထြက္တဲ့ဖေယာင္းတိုင္ေလးမ်ားကိုင္ရင္း လွ်ပ္စစ္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ စြမ္းအင္ရင္းျမစ္ေတြမလုပ္ဖို႔ ဆႏၵေတြထုတ္ေဖၚေနၾကပါေတာ့တယ္။

သိမ္းပိုက္ရယူျခင္းအႏုပညာ

ၾကားရတဲ့သတင္းစကားမ်ားအရ ျမစ္ဆံုဆည္စီမံကိန္းတခ်ိဳ႔ဟာ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္ေပမယ့္ ဆက္လုပ္ခဲ့ရင္ NLD အစိုးရအတြက္ ႏိုင္ငံေရးသတ္ေသမႈျဖစ္မွာ ဆိုၾကပါသတဲ့။ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈၾကီးတခုကို တဖက္သတ္ပိတ္၊ စာခ်ဳပ္ေဖါက္ဖ်က္ျပီး အူလည္လည္ လုပ္ထားတာဟာျဖင့္ ရွိတဲ့/လာမယ့္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမယ့္သူေတြကိုလည္း ေတြေ၀စိုးရိမ္ေစပါတယ္။
သမၼတထရမ့္ရဲ႔ ၁၉၈၇ခုႏွစ္ထုတ္စာအုပ္အမည္ဟာ “The Art of the Deal”ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ဆိုလိုသေဘာအရ ညိွႏႈိင္းလို႔ သိမ္းပိုက္ရယူတာဟာအႏုပညာတရပ္ျဖစ္ျပီး ေလ်ာ့တင္းကစားရင္း မရယူႏုိင္တာရယ္လို႔မရွိစေကာင္းရယ္ပါ။ ဆိုေတာ့.. ျမစ္ဆံုဆည္ကို ျမန္မာကအသာစီးယူျပီး လံုျခံဳစိတ္ခ်တဲ့ လွ်ပ္စစ္လည္းထြက္ ေဂဟလည္းမပ်က္တဲ့ ေဒသၾကီးျဖစ္လိုပါသလား။ “The Art of the Deal” နဲ႔သြားပါ။
ျမန္မာ့သစ္ေတြမကုန္။ ေျမေတြမတူး၊ ေက်ာက္စိမ္းေတြမေပး အိမ္နီးခ်င္းခ်ိဳင္းနားက ျမန္မာျပည္ကို တန္းတူ (သို႔) ေအာက္ေလေလးနဲ႔ဆက္ဆံေစခ်င္ပါသလား။ “The Art of the Deal” နဲ႔သြားပါ။
လူသားမွာ တဦးနဲ႔တဦးစြမ္းအား ပါ၀ါမတူ။ အႏုပညာထည့္လုပ္ႏိုင္သူရွိကိုရွိပါေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာေတြထဲမလုပ္တတ္ရင္ ကမၻာ့အေကာင္းဆံုး ညွိယူႏိုင္သူမ်ားျဖစ္တဲ့ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးေတြကိုလည္း ငွားရမ္းသံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္။

၀မ္းသာရမွာလည္း ၀မ္းနည္းရမွာလား မိျမန္မာ

၀မ္းသာစရာက ျမန္မာျပည္ဟာ ကာဗြန္ထုတ္အနည္းဆံုးတိုင္းျပည္တခုပါ။
၀မ္းနည္းစရာကေတာ့ ျမန္မာျပည္ဟာ ကမၻာအဆင္းရဲဆံုးႏိုင္ငံတခုျဖစ္ခဲ့ျဖစ္ေနယံုမက ကမၻာပူေႏြးလာတာေၾကာင့္ ကေမာက္ကမျဖစ္တဲ့ ရာသီဥတုဒဏ္ကို အခံရဆံုးတိုင္းျပည္တခုျဖစ္ေနပါတယ္။ Global Climate Risk Index ထဲ ၁၇၈ႏိုင္ငံမွာ ၁၉၉၆-၂၀၁၅ စာရင္းအရ အခံရဆံုးနံပါတ္၂ ပါတဲ့။
အခုအေျခအေနအရ ကုန္းတြင္းပိတ္ႏိုင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ လာအုိျပည္ကေန လွ်ပ္စစ္၀ယ္ရမယ့္အေျခအေန၊ ဒီဇယ္နဲ႔ေမာင္းတဲ့ ဂ်င္နရိတ္တာထြက္ လွ်ပ္စစ္၀ယ္သံုးရတဲ့အေျခအေနနဲ႔ ေရအားကေနလွ်ပ္စစ္ကထုတ္တာထက္ အဆမ်ားစြာပိုေစ်းၾကီးတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးကထုတ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ကို ရယူသံုးစြဲဖို႔အေျခအေနပါဆိုက္ေရာက္ေနပါတယ္။

ဤသူဆိုလိုခ်င္တဲ့သတင္းစကားကျဖင့္ ျမန္မာျပည္ဟာအင္မတန္ဆင္းရဲတယ္။
အဲဒီလိုဘ၀အခ်ိန္ကေန လြတ္ေျမာက္ေအာင္ဆိုရင္ ကမၻာ့အေရး၊ ကမၻာပူတာေႏြးတာေအးတာ ဘာဘာဘာမွမသိ။ အကုန္ပစ္ခ် အတၱၾကီးၾကီးထား ကိုယ့္ျပည္ခ်မ္းသာေအာင္ ဦးစားေပးတြန္းလုပ္ၾကပါလို႔ ေျပာလုိရင္း။
ဂလိုဘယ္၀မ္းတာ တူးတာ နားမလည္ လွ်ပ္စစ္ရျပီး,ျပီးေရာ လုပ္ၾကရမယ္လို႔ ဆိုလိုရင္း။ ေက်ာက္မီးေသြးကထြက္ထြက္ ေျမကထြက္ထြက္၊ ေရကထြက္ထြက္ လွ်ပ္စစ္ထုတ္ၾကဖို႔သာ ဆႏၵေတြျပဳၾကပါလို႔ ေျပာလိုရင္း။

ကာဗြန္အထုတ္ဆံုးနဲ႔ ထုတ္ေနဆဲတိုင္းျပည္ၾကီးျဖစ္တဲ့ အေမရိကားကေတာင္ ထုတ္ဆဲ။ ထုတ္မည္။ ထုတ္လတၱံတဲ့။ ခ်ိဳင္းနား၊ အိႏိၵယ၊ ရုရွား၊ ဥေရာပစက္မႈႏိုင္ငံေတြ လုပ္ခဲ့ဖူးျပီး လုပ္ေနျပီ။ ခ်မ္းသာကုန္ျပီ၊ ခ်မ္းသာျပီ။
သူတို႔ကသာ တာ၀န္အရွိဆံုးၾကီးမယ္ ဒီလိုထ,လုပ္ေနၾကတာမွာ ငမြဲတို႔တိုင္းျပည္သားေတြက ဘာမ်ား ေသာက္ဂရုစိုက္ေပးေနစရာရွိလဲေပါ့။
ဟုတ္ပ၊ ျမန္မာတဲ့ေဟ့ .. ပထမ။ ။

kai

About kai

Kai has written 939 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.