ေအာက္တုိဘာ ရ ရက္ေန႕က တင္တာ ဘာရယ္ေၾကာင့္မသိ မန္းေဂဇက္ေဖ႕စ္ဘြတ္မွာ မတက္လုိ႕ ေကာ္ပီေပ႔စ္ ကက္တီဂုိရီနဲ႕ ထပ္တင္သည္။  ။။။။
 မီဂ်ီဂ်ပန္ႏုိင္ငံထံ ကုိရီးယားပုိက္နက္နယ္ေျမ အပ္ရေသာ တရုတ္ကြင္ဘုရင့္ႏုိင္ငံ…
၁၈၉၄ ၾသဂုတ္ ၁ မွ ၁၈၉၅ ဧၿပီ ၁၇ အထိ တရုတ္ကြင္ဘုရင္ႏုိင္ငံသည္ မီဂ်ီဂ်ပန္အင္ပါယာ ႏွင့္ ကုိရီးယားနယ္ေျမ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ တုိက္ခုိက္ခဲ႕ျပီး ဂ်ပန္မွ ျပတ္ၿပတ္သားသား အႏုိင္ရခဲ႕သည္။ စစ္ပြဲအၿပီး ကုိရီးယားကၽြန္းဆြယ္အား ဂ်ပန္ လက္ေဝခံအၿဖစ္ သြပ္သြင္းလုိက္ကာ ထုိင္ဝမ္ ေဖၚမုိဆာကၽြန္း၊ ပန္ဂူကၽြန္းႏွင့္ လ ွ်ဳိေဒါင္ ကၽြန္းဆြယ္တုိ႕အား ရရွိခဲ႕သည္။ အေခ်ာင္သက္သက္ ရခဲ႕တာေတာ႕မဟုတ္၊ တရုတ္စစ္သား သုံးေသာင္းငါးေထာင္ နီးပါး စစ္ပြဲတြင္ က်ဆုံးဒဏ္ရာ ရၿပီး ဂ်ပန္ဖက္တြင္ စစ္သားႏွင့္ အမႈထမ္း ငါးေထာင္နီးပါး ဆုံးရႈံးမႈ ရွိသည္။ ဆုိးတာက ႏွစ္ဖက္ တင္းမာမႈ ၿပီးဆုံးမသြားဘဲ ဒုတိယကဗာစစ္၏ တစိတ္တပုိင္း ၿဖစ္ေသာ ဒုတိယ တရုတ္ – ဂ်ပန္ စစ္ပြဲ ၁၉၃၇ခုႏွစ္တြင္ ဆက္လက္ၿဖစ္ပြားသည္။ ။။။။
ပဋိပက္ခ ကာလ
၁၉ရာစုႏွစ္ ဒုတိယပုိင္းတြင္ အေမရိကန္ ေရတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မက္သယူး ပယ္ရီ ၿပင္ပကဗာႏွင့္ မဆက္ဆံ အထီးက်န္ ပိတ္ဆုိ႕ေနထုိင္ေသာ တုိကူဂါဝါ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံအား အင္အားသုံး ဖြင့္လွစ္ခဲ႕သည္။ ရႈိဂန္ နယ္စား အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အဆုံးသတ္ခဲ႕ရျပီး ၁၈၆၈ ေမဂ်ီဘုရင္၏ ေခတ္မွီၿပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာလ ဂ်ပန္ ေက်ာ္ၿဖတ္ႏုိင္ခဲ႕ကာ အလ်င္အျမန္ ေခတ္မီွတုိးတက္ စစ္အင္အားၾကီး တႏုိင္ငံ မရည္ရြယ္ဘဲ ၿဖစ္လာသည္။ ။။။။
ထိုအခ်ိန္တြင္ အေရွ႕အာရွ အစဥ္အလာ အင္အားၾကီး ကြင္တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္ ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကုိ ေခတ္မွီတည္ေဆာက္ရန္ ပ်က္ကြက္သၿဖင့္ အေနာက္ အင္အားၾကီးႏုိင္ငံမ်ားအား ဘိန္းစစ္ပြဲ ႏွစ္ပြဲတြင္ ရႈံးနိမ့္သည္။ ေဒသတြင္း အင္အားအၾကီးဆုံးမုိ႕ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာ ကုိရီးယား၊ ဗီယက္နမ္ ကဲ႕သုိ႕ အိမ္နီးျခင္း လက္ေဝခံ ႏုိင္ငံမ်ား၏ ရုိက်ဳိးလုိက္နာမႈကုိ ခံယူခဲ႕ရျပီး ရံဖန္ရံခါ ဂ်ပန္ ပင္ပါသည္။ ။။။။
အဂၤလိပ္ ႏွင့္ ၿပင္သစ္တုိ႕ သူ႕ အားနဲခ်က္ကုိ ေဖၚလုိက္တာမုိ႕ တရုတ္ အရွက္ကြဲ သိပ္ခါက်ၿပီး ၁၉ ရာစုႏွစ္ ကုန္ခါနီးတြင္ ဂ်ပန္က ထုိအားနဲခ်က္ကုိ အျမတ္ထုတ္ရန္ အားထုတ္သည္။ ။။။။
ဂ်ပန္ ရည္မွန္းခ်က္မွာ ဓါးဦးခၽြန္ဟု စစ္ေရးကၽြမ္းက်င္သူမ်ား ယုံၾကည္သည့္ ကုိရီးယားကၽြန္းဆြယ္ သိမ္းပုိက္ရန္ၿဖစ္သည္။ ကုိရီးယားမွာ တရုတ္ ႏွင့္ ဂ်ပန္ ဘတျပန္ က်ားတျပန္ တလွည့္စီ က်ဴးေက်ာ္ရန္စသည့္အခါ ၿဖစ္ေနက် စစ္တလင္း ၿဖစ္သည္။ ဥပမာအားၿဖင့္ ကူဗလုိင္ခန္ ဂ်ပန္အား ၁၂၇၄ ႏွင္ ၁၂၈၁ တြင္ က်ဴးေက်ာ္ရန္စၿပီး မင္တရုတ္ၿပည္ကုိ တုိယုိတုိမီ ဟုိင္ဒီယုိရွီ ၁၅၉၂ ႏွင့္ ၁၅၉၇ တြင္ သိမ္းပုိက္ရန္ ၾကဳိးစားဖူးသည္။ ။။။။
ပထမ တရုတ္ – ဂ်ပန္ စစ္ပြဲ
ရာစုႏွစ္မ်ားစြာ ကုိရီးယားကုိ ဗုိလ္က်စုိးမုိးခြင့္ ရွိထားျပီးေနာက္ ဂ်ပန္ နွင့္ တရုတ္၁၈၉၄ ဇူလုိင္ ၂၈ အာဆန္ တုိက္ပြဲမွစတင္ကာ ခ်က္ျခင္း ရန္သူၿဖစ္ကုန္သည္။ ဇူလုိင္ ၂၃၊ ဆုိးလ္ကုိ ဂ်ပန္တုိ႕ ဝင္ေရာက္ျပီး ဘုရင္ ဂုိေဂ်ာင္ Joseon King Gojong အားထိန္းသိမ္းကာ တရုတ္လက္မွ လြတ္ေျမာက္ျခင္း အမွတ္အသား အၿဖစ္ ဂြမ္မူကုိရီးယား အင္ပါယာဘြဲ႕ ေျပာင္းလဲ ခံေစသည္။ ငါးရက္အၾကာတြင္ အာဆန္၌ တုိက္ခုိက္မႈမ်ား စတင္သည္။ ။။။။
ပထမ တရုတ္ – ဂ်ပန္ စစ္ပြဲ အမ်ားစုမွာ ေရေၾကာင္းတုိက္ပြဲ ၿဖစ္ၿပီး တရုတ္ဘုရင္မ ေဒါင္ဝါဂါ စီဇီ (Empress Dowager Cixi) မွ တရုတ္ေရတပ္ ေခတ္မွီေရး သုံးရမည့္ေငြမ်ားကုိ ေပက်င္းရွိ ေႏြရာသီနန္းေတာ္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရာ၌ သုံးခဲ႕ေရြ႕ ေနာက္က်ေနေသာ ၿပဳိင္ဖက္တရုတ္အား ဂ်ပန္ေရတပ္ အသာဆီးရခဲ႕ေၾကာင္း သတင္းမ်ားတြင္ဆုိသည္။ ။။။။
တရုတ္ ျမဳိ႕ေစာင့္တပ္အတြက္ ေထာက္ပုိ႕လမ္းေၾကာင္းမ်ားကုိ အာဆန္တြင္ ဂ်ပန္တုိ႕ ေရတပ္ၿဖင့္ ၿဖတ္ေတာက္ ဟန္တားၿပီး ဂ်ပန္ ႏွင့္ ကုိရီးယား စစ္တပ္တုိ႕ အင္အား ၃၅၀၀ရွိ တရုတ္တပ္အား ဇူလုိင္ ၂၈တြင္ ဝင္ေရာက္စီးနင္းရာ တရုတ္ငါးရာ က်ဆုံး၊ က်န္လူမ်ားစြာ အဖမ္းခံရအျပီး ႏွစ္ဖက္စလုံးမွ စစ္ၿဖစ္ေၾကာင္း ၾသဂုတ္ ၁ တြင္ တရားဝင္ ေၾကျငာသည္။ ။။။။

လြတ္ေျမာက္သြားေသာ တရုတ္တပ္မ်ား ေျမာက္ပုိင္းျမဳိ႕ေတာ္ ၿပဳံယမ္းသုိ႕ ဆုတ္ခြာျပီး ကတုတ္က်င္းတူးကာ ကြင္ဘုရင္ စစ္ကူတပ္ေစာင့္ေနေသာေၾကာင့္ ၿပံဳယမ္းရွိ တရုတ္ျမဳိ႕ေစာင့္တပ္ဦးေရ ၁၅၀၀၀ နီးပါးရွိလာသည္။ ၁၈၉၄ စက္တင္ဘာ ၁၅ မနက္အေစာပုိင္းတြင္ အေမွာင္ထု အကာကြယ္ယူေရြ႕ ျမဳိ႕ကုိ ဂ်ပန္တုိ႕ ဝိုင္းကာ ေနရာေပါင္းစုံမွ တၿပဳိင္နက္ ထုိးစစ္ဆင္သည္။ ၂၄နာရီၾကာ တုိက္ပြဲ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ၿဖစ္ၿပီးေနာက္ ၿပဳံယမ္းကုိ ဂ်ပန္တုိ႕ ရသြားကာ တရုတ္ ၂၀၀၀ ေသ၊ ၄၀၀၀ ဒဏ္ရာရ (သုိ႕) ေပ်ာက္ဆုံးၿပီး ဂ်ပန္ဘုရင့္တပ္မွ ၅၆၈ဦး ဒဏ္ရာရ၊ ေသ (သုိ႕) ေပ်ာက္ဆုံးခဲ႕ေၾကာင္း မွတ္တမ္းရွိသည္။ ။။။။

ၿပဳံယမ္းတုိက္ပြဲ ယုံတမ္းမုိက္ခဲ

ၿပဳံယမ္းက်ျပီးေနာက္ ။။။။ ။။။။။
ယာလူးျမစ္ တုိက္ပြဲတြင္ ေရတပ္ အေရးနိမ္႕သည့္အျပင္ ျပဳံယမ္းပါ ဆုံးရႈံးသၿဖင့္ ကုိရီးယားမွ တရုတ္ ဆုတ္ခြာရန္ ဆုံးၿဖတ္ျပီး နယ္စပ္တြင္ အခုိင္အမာျပဳသည္။ ၁၈၉၄ ေအာက္တုိဘာ ၂၄၊ ယာလူးျမစ္အား ဂ်ပန္တုိ႕ တံတားထုိး ၿဖတ္ကာ မန္ခ်ဴးရီးယာားထဲ ခ်ီတက္ဝင္ေရက္သည္။ တခ်ိန္ထဲဲတြင္ ေပက်င္းႏွင့္ ေျမာက္ကုိရီးယား အၾကား ပင္လယ္ဝါထဲ ေငါထြက္ေနသည့္ အခ်က္အျခာက် လ ွ်ဴေဒါင္ ကၽြန္းဆြယ္သုိ႕ ဂ်ပန္ေရတပ္ ကမ္းတက္ထုိးသည္။ မၾကာခင္ တရုတ္ျမဳိ႕မ်ားၿဖစ္ေသာ Mukden, Xiuyan, Talienwan ႏွင့္ Lushunkou ( Porn Arthur ပုိ႕အာသာ) တုိ႕အား ဂ်ပန္တုိ႕ သိမး္ပုိက္သည္။ ႏိုဝင္ဘာ၂၁ အစတြင္ လက္နက္မဲ႕ တရုတ္အရပ္သား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အသတ္ခံရမည့္ ရာဇဝင္တြင္သည့္ ပုိ႕အာသာ လူသတ္ပြဲ ၿဖစ္ရာ လူရႊန္းကူၿမဳိ႕အား ဂ်ပန္တပ္မ်ား ဒလၾကမး္ စီးနင္းသိမ္းပုိက္ခဲ႕သည္။ ။။။။
အေရးနိမ့္သြားေသာ ကြင္ေရတပ္အုပ္စုဟာ ေဝဟုိင္ေဝၿမဳိ႕ ဆိပ္ကမ္း ခံတပ္သုိ႕ ျပန္ဆုတ္ခြာခဲ႕သၿဖင့္ လုံျခဳံစိတ္ခ်ၿပီ ထင္မွတ္စရာ ၿဖစ္ခဲ႕သည္။ သုိ႕ေသာ္ ျမဳိ႕အား ဇန္နဝါရီ ၂၀ ၁၈၉၅ တြင္ ဂ်ပန္ၾကည္းတပ္၊ ေရတပ္ ဝုိင္းထားမိသည္။ ေဝဟုိင္းေဝကုိ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၂ အထိ ထိန္းထားႏုိင္ျပီး မတ္လတြင္ ရင္ကူ၊ မန္ခ်ဳးရီးယား ႏွင့္ ထုိင္ဝမ္အနီး Pescadores ကၽြန္းမ်ား တရုတ္ လက္လြတ္ရသည္။ ဧျပီတြင္ ဂ်ပန္တပ္မ်ား ေပက်င္းသုိ႕ ခ်ီတက္လာၿပီကုိ ကြင္အစုိးရ နားလည္သေဘာေပါက္သည္။ တရုတ္တုိ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကမ္းလွမ္းရန္ ဆုံးၿဖတ္လုိက္သည္။ ။။။။။
ရွီမုိႏုိဆီကုိင္း စာခ်ဳပ္
၁၈၉၅ ဧၿပီ ၁၇၊ တရုတ္ – ဂ်ပန္ စစ္ပြဲ အဆုံးသတ္သည့္ ရွီမုိႏုိဆီကိုင္းစာခ်ဳပ္ကုိ ကြင္တရုတ္ ႏွင့္ မီဂ်ီဂ်ပန္ လက္မွတ္ထုိးသည္။ ကုိရီးယားတြင္ တရုတ္၏ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ အားလုံးကုိ ဖ်က္သိမ္းရကာ ဂ်ပန္ အေစာင့္ေရွာက္ခံ နယ္ေျမအၿဖစ္ ၁၉၁၀ခုႏွစ္ အထိ ဆက္တုိက္ သေဘာတူ ေပးရခဲ႕ရသည္။ ထုိင္ဝမ္၊ ပန္ဂူကၽြန္းမ်ား နွင့္ လ ွ်ဴေဒါင္ ပင္နီဆူလာ ကၽြန္းဆြယ္မ်ားကုိလည္း ဂ်ပန္တုိ႕ ရရွိသည္။ ။။။။
နယ္ေျမမ်ား သိမ္းပုိက္ရရွိသည့္အျပင္ စစ္ေလ်ာ္ေၾကး ေငြတုံး သန္းႏွစ္ရာကုိလည္း တရုတ္ထံမွ ဂ်ပန္ ရရွိသည္။ ယာလူးျမစ္ဆီသုိ႕ ဂ်ပန္သေဘၤာမ်ား ဝင္ခြင့္ျပဳၿခင္း၊ တရုတ္ပုိင္ ဆိပ္ကမ္းမ်ားတြင္ ဂ်ပန္ ကုန္ထုတ္လုပ္ခြင့္ ျပဳၿခင္း၊   ဂ်ပန္ကုန္သေဘၤာမ်ားအား ေနာက္ထပ္ တရုတ္ပုိင္ ဆိပ္ကမ္းေလးခု ဖြင့္ေပးၿခင္း အပါအဝင္ အထူး ကုန္သြယ္မႈ အခြင့္အေရးမ်ား ဂ်ပန္ကုိ တရုတ္ လုိက္ေလ်ာရသည္။ ။။။။
ရွီမုိႏုိဆီကုိင္း စာခဳ်ပ္ေရးထုိးအၿပီးတြင္ ေမဂ်ီဘုရင့္ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ အလ ွ်င္အျမန္ ႏုိးထလာမႈကုိ သတိျပဳမိေသာ ဥေရာပအင္အားၾကီး ႏုိင္ငံသုံးႏုိင္ငံမွ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္သည္။ ရုရွားတုိ႕ လုယူထားေသာ လ ွွ်ဴေဒါင္ ကၽြန္းဆြယ္ ဂ်ပန္တုိိ႕ သိမ္းပုိက္ၿခင္းကုိ ရုွား၊ ဂ်ာမနီ၊ ျပင္သစ္တုိ႕ အျပင္းအထန္ ကန္႕ကြက္သည္။ အင္အားၾကီး သုံးႏုိင္ငံမွ ဂ်ပန္အား ဖိအားေပးေရြ႕ ေငြတုံးသန္း၃၀ႏွင့္ လဲလွယ္ေရြ႕ လ ွ်ဴေဒါင္ကုိ ရုရွားအား ျပန္ေပးခုိင္းသည္။ ေအာင္ပြဲယစ္မူးေနေသာ ဂ်ပန္စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ား၏ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈကုိ အႏုိင္က်င့္ အရွက္ခြဲျခင္းဟု ယူဆၾကျပီး ယင္းမွ ၁၉၀၄ – ၀၅ ရုရွား – ဂ်ပန္စစ္မီး ေတာက္ေလာင္ရန္ ေလပင့္ေပးခဲ႕သည္။ ။။။။
တရုတ္သဗုံ ေအာ္ေကြ႕က်ီ ေၾကးမုံဂ်ီး၏ဘဲ ဆာမူရုိင္း တန္ပူရာေၾကာင္ *=)) rolling on the floor
မူရင္း။ ။။ https://www.thoughtco.com/first-sino-japanese-war-1894-95-195784
ဦးေၾကာင္ၾကီး

About ဦးေၾကာင္ၾကီး

ေအာင္ၾကဴ း has written 632 post in this Website..

ပန္းတပြင့္ လွမ္းအစြင့္ နမ္းအလင့္မွာ……….. ဟတ္ခ်ဳိး ဟတ္ခ်ဳိး