ယခင္လေတြက Simple sentence ေလးေတြအေၾကာင္း အေတာ္ေလးျပည့္ျပည့္စံုစံုေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ယခုလမွာေတာ့ compound sentence ေလးေတြအေၾကာင္းေဖာ္ျပလိုပါတယ္။ Simple sentence ေလးေတြကုိလူႀကိဳက္နည္းပါးတယ္။
ဒါေပမဲ့ compound sentence ေလးေတြကိုေတာ့ လူအမ်ားစုက ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ သဘာဝေပါ့ေနာ္။ စံုတြဲေလးေတြကိုလူတိုင္းလုိလို သေဘာက်ၾကပါတယ္။ The whole world loves a lover လိ႔ အဂၤလိပ္ဆိုရိုးစကားရွိပါတယ္။ compound sentence ဆိုတဲ့ အတုိင္း ဝါက်ႏွစ္ခုကို conjunction ေလးေတြသံုးၿပီး ဆက္ထားတာကုိ လူတိုင္းသေဘာက်ၾကတယ္ထင္ပါရဲ႕။ compound sentence တိုင္းမွာ FANBOYS လို႔ မွတ္ရလြယ္ေအာင္ အမည္ေပးထားတဲ့ conjunction ေလးေတြပါရပါတယ္။ compound sentence တုိင္း မွာ အနည္းဆံုးကတၱားႏွစ္ခုႏွင့္ ႀကိယာႏွစ္ခု ပါကိုပါ ရပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေဖၚျပပါဝါက်ေလးနွစ္ခုကို ၾကည့္ၾကရေအာင္။
Bo Bo loves Ma Ma and admires Htew.
Bo Bo loves Ma Ma, and he admires Htew.
ပထမဝါက်မွာ And ပါေသာ္လည္း ကတၱားတခုတည္းသာရွိတဲ့အတြက္ simple sentence ေလးသာျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယဝါက်မွာေတာ့ And ပါတဲ့ အျပင္ ကတၱားႏွစ္ခု၊ ႀကိယာႏွစ္ခုပါေနတဲ့အတြက္ compound sentence ေလးသာအစစ္အမွန္ပါ။ အဓိပၸာယ္ အားျဖင့္ေတာ့ ဒီဝါက်ႏွစ္ခုဟာ အတူတူပါဘဲ။ FANBOYS ဆိုတာ For, and, nor, but, or, yet, so တို႔ကိုမွတ္ရလြယ္ေအာင္ေခၚဆိုထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဦးစြာပထမ and ႏွင့္ but ကိုသံုးတတ္ေအာင္ေလ့လာၾကစို႔။ and ႏွင့္ but တို႔ဟာ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ conjunction ေလးေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဆင္္တူတာေလးေတြကို and ႏွင့္သံုးၿပီးေဖာ္ျပတတ္သလုိ မတူတာေတြကို but ကိုသံုးၿပီးေဖၚျပေလ့ရွိပါတယ္။ and ကိုအရင္ၾကည့္ၾကရေအာင္။
Khin Khin likes icecream Hla Hla likes icecream
အထက္ပါဝါက်ေလးေတြဟာ အဓိပၸယ္ရွင္းသေလာက္ အရုပ္ဆိုးလွပါတယ္။ လွပတဲ့ခင္ခင္နဲ႔၊ ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ လွလွတို႔နွင့္ လံုးဝမလိုက္ဖက္တဲ့ ဝါက်ႏွစ္ခုေပါ့ေနာ္။ ဒီေတာ့ And ကိုသံုးၿပီး
Khin likes ice cream, and Hla Hla does too. လို႔၄င္း
Khin Khin likes ice cream, and so does Hla Hla. လို႔၄င္း compound sentence ေလးအျဖစ္ေျပာင္းၿပီးသံုးေပးလိုက္တဲ့အခါ ၾကည့္လို႔ေကာင္းသြားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ရည္းစားကပစ္သြားလို႔ဘဲျဖစ္ပါေစ။ ဇနီးသည္ျမန္မာျပည္ကိုအၿပီးျပန္ သြားလို႔ဘဲျဖစ္ပါေစ။ စံုတြဲေလးေတြကိုမုန္းတီးေနလို႔ and ေလးကိုမသံုးခ်င္ရင္ And ကိုျဖဳတ္ထားခဲ့လို႔ရပါတယ္။
Khin Likes ice cream. So does Hla Hla. စသျဖင့္ေရးလို႔ရပါတယ္ဆိုပါစို႔။ ဆင္တူတာေတာ့ဟုတ္တယ္။ ႀကိဳက္တာျခင္းမတူဘူး။ မႀကိဳက္တာျခင္းတူေနတယ္ဆိုရင္ and ကို neither တို႔ either တို႔ႏွင့္ တြဲၿပီးသံုးရပါတယ္။ ဥပမာ –
Mg Mg doesn’t like Pizza, and neither does his wife.
Mg Mg doesn’t like Pizza, and his wife doesn’t either.
And ႏွင့္ neither ကို၄င္း And ႏွင့္ either တို႔၄င္း သံုးလိုသည္႔ အခါ ေဖၚျပပါ structure ေလးေတြကို မွတ္ထားဖို႔လိုပါတယ္။ be ႀကိယာႏွင့္သံုးသည့္ verb ႏွင့္ အျခားႀကိယာမ်ားႏွင့္သံုးသည္ verb မတူတာကုိ သတိျပဳမိပါေစ။
– N1 + verb + object, and so + do / does / did + N2
– N1 + verb + object, and + N2+ do / does / did + too
– N1 + be + adjective, and so + be + N2
– N1 + be + adjective, and N2 + be + too
– N1 + verb + object,and neither + do / does / did +N2
– N1 + verb + object,and + N2 + don’t / doesn’t / didn’t +either
– N1 + be + adjective, and neither + be + N2
– N1 + be + adjective, and + N2 + negative be + either
မတူညီတာေလးေတြေဖၚျပတဲ့အခါမွာေတာ့ but ကိုအသံုးျပဳတာမ်ားပါတယ္။ but ကိုသံုးရင္ ဆန္႔က်င္ဖက္စကားလံုးေလးေတြနဲ႔ သံုးတာမ်ားပါတယ္။ အသက္ႀကီးလာလို႔ vocabulary ေလးေတြေမ့ေနရင္ေတာ့ negative ေလးနဲ႔သာသံုးလိုက္ပါ။ ဥပမာ –
– Hla Hla is very sweet, but her dad is very mean.
– Hla Hla is attractive, but her sister isn’t.
But ႏွင့္အဓိပၸါယ္ဆင္တဲ့စကားလံုးေလးကေတာ့ yet ပါဘဲ။ ပထမဝါက်ရဲ႕ ေနာက္မွာ မထင္မွတ္တဲ့ ဒုတိယဝါက်ေလးပါလာတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ သံုးစြဲေလ့ရွိပါတယ္။ ဥပမာ –
– San San is really pretty, but her daughter is rather plain.
– They have a lot of money, yet they spend very little of it.
So ဆိုတဲ့ conjunction ေလးကေတာ့ အထူးအသံုးဝင္ပါတယ္။ ဒီ so ေလးကုိထပ္တလဲလဲေျပာေနရံုနဲ႔ လူတစ္ေယာက္ကုိ အလုပ္ျပဳတ္သြားတဲ႔အထိ ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ မလုပ္သင့္ပါဘူ။ လုပ္ဖို႔လည္းအားမေပးပါဘူး။ သေဘာေျပာျပတာပါ။
ဥပမာ – အေနနဲ႔ေဖၚျပပါ dialog ေလးကိုၾကည္ပါ။
– Boss: You were nearly an hour late this morning.
– Employee: “so?”
– Boss: You’ve been late almost every day this week.
– Employee: “so?”
– Boss: I’m going to cut your salary in half.
– Employee: “so?”
– Boss: I’ll report you to the CEO.
– Employee: “so?”
ဒီလို တဘက္သားက ဘာလဲေျပာေျပာ၊ so ေလးတလံုးဘဲျပန္ေျပာေနရင္ တဖက္လူကေဒါသထြက္လာၿပီး မေျပာသင့္တာေတြေျပာမိမယ္။ မလုပ္သင့္တာေတြလုပ္မိၿပီး ဒုကၡလွလွေရာက္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ထားပါေတာ့ေလ တကယ္ေတာ့ so ဟာဝါက်ႏွစ္ခု ကုိဆက္ေပးႏိုင္တဲ့ conjunction ေလးတစ္ခုဆိုရင္ မမွားပါဘူး။ ပထမဝါက်က အေၾကာင္း ဒုတိယဝါက်က အက်ိဳးေပါ့ေနာ္။ ဥပမာ –
-He worked hard, so he got a promotion.
-She didn’t study at all, so she failed the exam.
ပထမဝါက်မွာ အလုပ္ႀကိဳးစားျခင္းက အေၾကာင္းေပါ့ ရာထူးတိုးသြားျခင္းက အက်ိဳးေက်းဇူးေပါ့ေနာ္။ အလားတူပါဘဲ ဒုတိယဝါက်မွာ စာမႀကိဳးစားျခင္းက အေၾကာင္းပါ။ စာေမးပြဲက်ျခင္းက အက်ိဳးေက်းဇူးပါဘဲ။ or ဆိုတဲ့ conjunction ကိုေတာ့ေရြးခ်ယ္တဲ့ ေနရာမွာ အသံုးမ်ားပါတယ္။ ဥပမာ –
-Do you want a cup of coffee, or do you prefer a cup of tea?.
ဒီ Compound sentence ေလးကို simple sentence အျဖစ္ေျပာင္းလိုလွ်င္ လြယ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါအတုိင္းေျပာင္းၿပီး ေရးလိုက္ရံုပါဘဲ။ အျခားဥပမာေလးမ်ား ျပပါဆိုရင္ Do you want coffee or tea?
– We can use a simple sentence, or we can employ a compound sentence.
– You can land me a hundred dollars, or you can just give it to me.
စသျဖင့္ေရးလို႔ရပါတယ္။ or ပါတဲ့ နာမည္ႀကီးဝါက်ေလးတစ္ခုကုိ American Hero တစ္ေယာက္ျဖစ္သူ Patrick Henry ဆုိသူက ေျပာခဲ့ဘူးပါတယ္။ Give me Liberty, or give me death. ဆိုတဲ့ဒီမွတ္သားဖြယ္ရာ ဝါက်ေလးဟာ Democracy ကိုျမတ္ ႏိုးသူတိုင္း ထာဝစဥ္ရင္ခြင္ထဲမွာ သိမ္းဆည္းထားသင့္ပါတယ္။ ေနာက္လၾကမွ အျခားေလးေတြ အေၾကာင္း ဆက္လက္ေဖၚျပေပးပါဦးမယ္။

kai

About kai

Kai has written 933 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.