အရင္လက Have, make , get စသည့္ ႀကိယာေလးမ်ားျဖင့္ သံုးရတဲ့ structure ေလးေတြကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီ structure ေလးေတြကို grammar စာအုပ္ေတြမွာ causative လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီႀကိယာသံုးခုကိုလည္း causative verbs လို႔ လူသိမ်ားပါတယ္။ တစံုတေယာက္ကို တစံုတေယာက္ ေခ်ာ့ၿပီးျဖစ္ေစ၊ ေၿခာက္ၿပီးျဖစ္ေစ၊ တစံုတခု လုပ္ခိုင္းတယ္ ေပါ့။ ဒီေနရာမွာ ဒုတိယ Noun ေလးဟာ ျပဳလုပ္သူ ျဖစ္ကိုျဖစ္ရမွာပါ။ လူမဟုတ္တဲ့ noun ေလးေတြကို ဒီ structure မွာ ထည့္ၿပီး သံုးလို႔မရတာကို သေဘာေပါက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဥပမာ
“He got a book to show to his friends.”
အထက္ပါဝါက်ေလးကို သာမာန္အားျဖင့္ ၾကည့္လိုက္ရင္ေတာ့ Causative structure နဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ေပါ့။
N1 + get + N2 + Infinitive ျဖစ္ေနတာကိုး။ ဒါေပမဲ့ ဒီဝါက်မွာ “got” ဟာ causative verb မဟုတ္ပါ။ သူက စာအုပ္ကို တစံုတခုလုပ္ခိုင္းတာ မဟုတ္ပါ။ ဒီဝါက်မွာ got ဟာ သာမန္ရသည္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ေပါက္ေနတဲ့ သာမန္ႀကိယာေလးတခုပါ။ Causative structure ရဲ႕ အဓိပၸါယ္က တစံုတေယာက္က တစံုတေယာက္ကို ေခ်ာ့ၿပီး ခိုင္းလိုက္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာ ပါ။ structure အားျဖင့္ ဆင္တူယိုးမွားရွိေနေသာ္လည္း အဓိပၸါယ္ျခင္း တျခားစီပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤ causative get ကို အသံုးျပဳသည့္အခါ ဒုတိယ noun ကို လူႏွင့္သာ သံုးလို႔ရေၾကာင္း အထူးမွတ္သားထားေစလိုပါသည္။ အရင္လက ျပည့္ျပည့္စံုစံုေဖာ္ျပၿပီးခဲ့ေသာ္လည္း ေလ့က်င့္တဲ့အေနနဲ႔ ဥပမာေလးေတြ ထပ္မံေဖာ္ျပလိုက္ပါရေစ။
She got her husband to buy her a new car.
She had him lift the heavy box.
She made him clean the backyard.
get ကိုသံုးရင္ infinitive လိုက္ၿပီး have တို႔ make တို႔ကို သံုးသည့္အခါ Base form လိုက္တာကိုလည္း အထူးသတိထားမိဖို႔လိုပါသည္။ ဒီ causative verbs ေလးေတြအနက္ အထူးသျဖင့္ get နဲ႔ have တို႔ကို Passive voice အျဖစ္ သံုးၿပီး ေျပာေလ့၊ ေရးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီ structure ေလးကို မေတြ႔ဘူးသူ၊ မသံုးဘူးသူ၊ မသင္ယူရေသးသူမ်ားအတြက္ေတာ့ ရုတ္တ ရက္ နားလည္ဖို႔ခက္တတ္ပါတယ္။ သင္ဖူးသူ၊ ၾကားဖူးသူမ်ားအတြက္ေတာ့ နားလည္ဖို႔ မခဲယဥ္းလွပါ။ ဥပမာ – I got my hair cut today.ဆိုပါစို႔။ ဟာ ဘယ္လိုႀကီးပါလိမ့္။ ဝါက်တစ္ခုတည္း မွာ Got ေရာ cut ေရာ သံုးထားၿပီး and တို႔ but တို႔လည္း မပါပါလား။ သဒၵါစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ အားလံုးခ်ိဳးေဖါက္ထားပါလားလို႔ ထင္ယူစရာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဝါက်ေလးရဲ႕မူလျဖစ္ တဲ့ active sentence ေလးေတြလိုက္တဲ့အခါ သေဘာေပါက္နားလည္းသြားပါလိမ့္မယ္။
I got the barber to cut my hair ဒီေနရာမွာ လူအမ်ားစုဟာ active voice ကို သံုးေလ့မရွိပါ။ ဆံပင္ညွပ္ပါတယ္ဆိုမွေတာ့ ဆံညွပ္သမားက ညွပ္မွာေပါ့။ အထူးေဖာ္ျပေနဖို႔ မလို ပါ။ လူတိုင္းသိၿပီး၊ နားလည္းၿပီးသားပါ။
Thanksgiving ပါဆိုမွေတာ့ Turkey ပဲေကၽြးမွာေပါ့။ အမဲသားေတြ ဝက္သားေတြမေကၽြးသလိုပါဘဲ။ ဝါက်ရဲ႕ ပထမပိုင္း Noun 1 နဲ႔ causative verb ကို မေျပာင္းရပါ။ ဒုတိယ ျပဳလုပ္သူျဖစ္တဲ့ Noun 2 ေခၚ ဒီဝါက်မွာ the barber ကိုေတာ့ လံုးဝျဖဴတ္ပစ္လိုက္ပါတယ္။ ကံျဖစ္တဲ့ object ျဖစ္တဲ့ my hair ကိုေရွ႕ကိုပို႔လိုက္ၿပီး cut ဆိုတဲ့ past verb ကို cut ဆိုတဲ့ past participle အျဖစ္ ေျပာင္းေပးလိုက္တဲ့အခါ I got my hair cut ဆိုတဲ့ passive ဝါက်ေလးကို ရပါတယ္။ (အားလံုးမွတ္မိၾကပါလိမ့္မယ္။ Passive မွာ ေနာက္ဆံုးႀကိယာေလးဟာ အၿမဲ တမ္း past participle သာ ျဖစ္ရပါတယ္။) ေဖာ္ျပပါ ဝါက်မွာ ဒုတိယျပဳလုပ္သူျဖစ္တဲ့ the barber ဆိုတဲ့ noun 2 ေလးကို by နဲ႔တြဲၿပီး ေဖၚျပခ်င္ရင္ ေဖၚျပလို႔ရပါတယ္။ ဒီဝါက်မွာေတာ့ မလို အပ္လို႔ မေဖၚျပထားပါ။ ဆိုပါစို႔ ။ ဆံညွပ္သမားဆီမွာ မသြားဘဲ ခ်စ္သူေလးက ခ်စ္စႏိုးဆံပင္ညွပ္ေပးလိုက္တယ္ဆိုပါစို႔။ ဒီလိုဆိုရင္ by ေလးသံုးၿပီး Agent ကိုထည့္ေပးလို႔ ရပါတယ္။ ဥပမာ
I got my hair cut by my girlfriend
အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ get တိ႔ု have တို႔ကို ဒီလိုဝါက်မ်ိဳးေတြမွာ by + agent မပါဘဲ ေရးေလ့သံုးေလ့ရွိပါတယ္။
ဥပမာ – I had my hair cut
I had my lawn mowed
I got my house painted
အထက္ေဖာ္ျပပါ ဝါက်ေလးေတြကို Active voice တြင္ I had the barber cut my hair
I had the gardener mow my lawn
I got the painter to paint my house စသျဖင့္ ေတြ႔ရွိႏိုင္ေသာ္လည္း လက္ေတြ႔တြင္ passive voice အျဖစ္သာ အသံုးမ်ားပါသည္။ ဆံပင္ညွပ္သည့္အခါ ၊ ျမက္ရိတ္သည့္အခါ၊ ေဆးသုတ္သည့္အခါမ်ိဳးတို႔တြင္ ျပဳလုပ္သူကို အထူး ေဖာ္ျပေနဖို႔မလိုပါ။ ဘယ္သူညွပ္ညွပ္၊ ဘယ္သူရိတ္ရိတ္၊ ဘယ္သူသုတ္ သုတ္ အဓိကကေတာ့ အလုပ္ၿပီးသြားဖို႔ပါပဲ။ ဒီေလာက္ဆို causative ေလးေတြအေၾကာင္း ေတာ္ေတာ္ေလးၿပီးျပည့္စံုသြားပါသျဖင့္ ႀကံဳႀကိဳက္လို႔လူသံုးမ်ားေသာ္လည္း အသံုးမွားေနတတ္ တဲ့ ေဝါဟာရေလးေတြအေၾကာင္း ဆက္လက္ေဖာ္ျပလိုပါတယ္။ အထူး ဒုကၡေပးတဲ့ ေဝါဟာရေလးကေတာ့ together ပါဘဲ။ ျမန္မာလိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကဗ်ာဆန္တဲ့ ေဝါဟာရေလးေပါ႔။
သြားအတူ လာအတူ၊စားအတူဆိုေတာ့ ခ်စ္သူေလးေတြအထူး ႏွစ္သက္တဲ့ေဝါဟာရေလးပါ။ မလိုအပ္တဲ့ေနရာမွာထည့္သံုးလိုက္ေတာ့ ကဗ်ာဆန္ေနရာကေန မဟာအမွားႀကီးျဖစ္သြားတတ္ ပါတယ္။အသံုးေလွ်ာ့ၾကဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံလိုပါတယ္။ ဥပမာ- We went to the movie together,We had lunch together စသျဖင့္ သံုးဖို႔ရေသာ္လည္း အထက္ပါဝါက်မ်ား၌ together ကို တကယ္မလိုအပ္လွပါ။ together မပါလည္း အဓိပၸါယ္က ရွင္းေနပါတယ္။ အဲ မလိုအပ္ဘဲ We were laughing together , We talked together for hours စသျဖင့္ together ကို အလြန္ အကၽြံသံုးလိုက္သည့္အခါ ၾကားရသူအတြက္ ရယ္စရာႀကီး ျဖစ္သြားတတ္ပါသည္။ together ကို မသံုးဘဲထားရင္ အေကာင္းဆံုးပါ။ သိပ္ကိုသံုးခ်င္ရင္ေတာ့ ေလွ်ာ့ၿပီးသံုးဖို႔ သတိေပးပါရေစ။
အလားတူ အသံုးမွားတတ္တဲ့ ေဝါဟာရေလးတခုကေတာ့ each other ပါ။ သိပ္ၿပီးကဗ်ာဆန္တဲ့ ေဝါဟာရေလးဆိုေတာ့ သိပ္ၿပီးသံုးစြဲခ်င္ၾကတာပါ။
ဥပမာ – Mg Mg and Mya Mya love each other very much အထက္ပါ ဝါက်ေလးက မွန္လည္းမွန္ပါတယ္။ အားလည္းအားက်စရာေလးေပါ့။ သိပ္ခ်စ္တဲ့ ခ်စ္သူႏွစ္ေယာက္ေပါ့ေနာ္။
ဒါေပမဲ့ Mg Mg , Mya Mya and their two children are a model family. They all love each other very much. ဆိုရင္ မွားသြားပါၿပီး။ each other ကို ႏွစ္ေယာက္တည္းရွိတဲ့အခါ သံုးရပါတယ္။ မိသားစုက ေလးေယာက္ရွိတာကို each other နဲ႔ သံုးထားေတာ့ ႏွစ္ေယာက္ကို သတ္ျပစ္လိုက္ရမွာလား၊ စြန္႔ျပစ္လိုက္ရမွာလား ေဝခြဲဖို႔ ခက္သြားပါၿပီ။ တကယ္ေတာ့ ဒီေနရာမွာ each otherအစားပိုေတာင္းတဲ့ one anotherကိုသံုးရမွာပါ။
ဥပမာ – Mg Mg , Mya Mya and their two children are a model family. They all love one another very much.
ပိတ္ရက္ေတြမွာ မိသားစုေတြအားလံုး ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္နဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးႏိုင္ၾကပါေစ၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးေတြအားလံုး တိုးတက္ၾကပါေစလို႔ ဆုေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္။

kai

About kai

Kai has written 942 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.