အောက်တိုဘာလသည် အမေရိကား/မြန်မာ ရွေးကောက်ပွဲရှိရာ နိုဝင်ဘာလ၏ရှေ့လဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲနှစ်မဟုတ်ငြား နိုင်ငံရေးဓလေ့ထုံးတမ်းအရ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပျက်များလှသည်။
အောက်ဖော်ပြပါတို့မှာ စက်တင်ဘာလထဲဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အောက်တိုဘာတွင် အရှိန်ရမည့် သတင်းထူးကိစ္စများဆိုပါစို့။ October Suprise ဟုခေါ်ပါသည်။

“ယူအက်စ်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် – Quid Pro Quo “
အမေရိကသမိုင်း၏ ၄ယောက်မြောက်သမ္မတအဖြစ် တရားစွဲဖြုတ်ချရန် ကွန်ဂရက်၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကိုစတင်ခြင်းခံရသည်။ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏အလားအလာအကောင်းဆုံးသမ္မတလောင်းတဦးဖြစ်သော (ယခင်ဒုတိယသမ္မတ) ဂျိုးဘိုင်ဒင်နှင့်သူ၏သားတို့မှာ ယူကရိန်းနိုင်ငံနှင့်ဆက်ဆံရာတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုရှိ/မရှိကို ယူကရိန်းအစိုးရ(သမ္မတ)အားဖိအားပေးစုံစမ်းခိုင်းခြင်းမှစဖြစ်သည်။
သမ္မတသည် မိမိနိုင်ငံသားတဦး(သို့) မိမိရွေးကောက်ခံမည့်ပြိုင်ဖက်ကို နိုင်ငံခြားအစိုးရ၏အာဏာပါဝါကို အကူအညီ‌ယူ၍စစ်ဆေးခိုင်းခွင့်မရှိပေ။
ဒီမိုကရက်တို့မှ စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်ကြေညာချိန်သည် ထရမ့်ကုလသမဂ္ဂတွင် မိန့်ခွန်းပြောသည်နေ့အချိန်ကိုက်ဖြစ်ပေရာ ကမ္ဘာနိုင်ငံခေါင်းဆောင်များအလယ်တွင်လည်း အမေရိကန်တို့ သိက္ခာကျရသည်။ ဒီမိုကရက်တို့သည် ရှေ့နှစ်ဖေဖော်ဝါရီ တရား၀င်ရွေးကောက်ပွဲအတွက်မဲဆွယ်ပွဲများမစခင်တွင် အသာစီးရရန် ပြင်ဆင်နေခြင်းလည်းဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ကုလသမဂ္ဂတွင်ပြောသည့်သမ္မတမိန့်ခွန်းမှာလည်း သူတက်လာစဥ် ကမ္ဘာပြောင်းစေခဲ့သည့် အမျိုးသားရေးနှင့်လူမျိုးရေးရှေ့တန်းတင်သာဖြစ်သည်။ ယခုခေတ်အခြေအနေတွင်မူ အဆိုပါအယူ၀ါဒတို့ကျဆင်းလာသည်ကို တွေ့ကြရမည်။
မိမိနိုင်ငံသားတဦးအားစစ်ဆေးစုံစမ်းပေးပါရန် သမ္မတအနေဖြင့်အခြားနိုင်ငံအားဖိအားပေးတောင်းဆိုခြင်းသည် စည်းကျွံခြင်းလည်းမည်သည်။
အမေရိကန်နှင့်အခြားနိုင်ငံသားများကို စည်းခြား၍မိမိတို့နှင့်သူတို့ဖြစ်အောင် အမေရိကအခြေခံဥပဒေ၌ပြဌာန်းခွဲခြားပေးထားသည်ကိုလည်း စည်းဖေါက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာကမြင်သော အမေရိကန်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့်အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်မှုကိုပင်ထိခိုက်သွားပေလိမ့်မည်။
သမ္မတကြီးထရမ့် ဤတောင်ကို အမောင်ကျော်နိုင်ကောင်းကျော်နိုင်ပါမည်။ သို့သော်..နိုင်ငံ‌‌ရေးသမားမဟုတ်မူပဲ သမ္မတတက်ဖြစ်သည် ဘီလီယံနာစီးပွားရေးသမားကြီးသည် ကမ္ဘာအမြင့်ဆုံးနိုင်ငံရေးလည့်ကွက် ကျားကွက်တို့တွင် တ၀ဲလည်လည်ကာ ထိုအရိပ်မည်းသည်သမ္မတရာထူးမှသက်တမ်းပြည့်အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင်ပင် တကောက်ကောက်လိုက်တော့မည်ကား သေချာနေသတည်း။

ယူကေဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ်ဂျွန်ဆင် – BoJo the Clown”
ဗြိတိန်အနေဖြင့် အောက်တိုဘာလအကုန်အချိန်ကိုက် ဥရောပသမဂ္ဂမှ မဖြစ်မနေနှုတ်ထွက်သွားနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားသည့် ၀န်ကြီးချုပ်ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်သည် မေးခွန်းထုတ် ထောက်ပြမှုများမှ တစုံတရာကာကွယ်နိုင်ရန် ပါလီမန်၂ရပ်လုံးလုံးအား ရပ်နားထားခဲ့သည်။ သို့သော် ဗြိတိန်၏အမြင့်ဆုံးတရားရေးစူပရင်းကိုသ့်မှ ပါလီမန်ရပ်နားထားခြင်းတရားမ၀င်ဟုဆုံးဖြတ်ပြီး ပြန်ဖွင့်စေလိုက်သောအခါ ၀န်ကြီးချုပ်၏ အစီအစဥ်များသဲထဲရေသွန်ဖြစ်ကုန်သည်။ ထို့အပြင် ဘုရင်မကိုလိမ်ညာသည်ပင်ဖြစ်၍ နှုတ်ထွက်ရန်ပင်တောင်းဆိုခံနေရ/အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲပြန်လုပ်မည်ပင်စိန်ခေါ်ခံနေရပါသည်။ မည်သို့ဆိုစေ ဗြိတိန်ထရမ့်ဟုပင်အမည်ပြောင်ရသော ၀န်ကြီးချုပ်သည် ကတိများတည်ရန်လွန်စွာကြိုးစားရပေလိမ့်မည်။ အခန့်မသင်လျှင် ယူကေရာဇ၀င်တွင်သက်တမ်းအတိုဆုံး၀န်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။

သူတို့၂ဦးလုံး ဒီမိုကရေစီစနစ်အရ မဲဖြင့်ရွေးကောက်တင်မြောက်ထားသူများဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အာဏာပါ၀ါအကြီးဆုံးကြီးများ၏ခေါင်းဆောင်များလည်းဖြစ်ကြသည်။
ထိုထိုသူတို့ကိုပင် မဲဆန္ဒရှင်တို့ပြန်ဆွဲချနိုင်သလို ပြန်ဆွဲချလေ့လည်းရှိပါသည်။ အစွမ်းဆုံးအာဏာရှိသူတို့အာဏာရှင်လမ်းမလိုက်သွားစေရန် အလွန်လိုအပ်သော နိုင်ငံရေး ချိန်ခွင်လျှာဖြစ်သည်။
လူသည်မှားတတ်သည်။ မဲပေးရာတွင်လည်း အခြေအနေအချိန်အခါကြောင့် မှားယွင်းမဲထည့်ခြင်းရှိနိုင်သလို ပြင်ပပယောဂတို့ကြောင့်လည်း အယူတိမ်း ယောင်ယိမ်းမိခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဤအမှားတို့ပြုခဲ့မိသည်ရှိသော် ပေးထားသောသက်တမ်းမကုန်မှီကြားချိန်တွင်ပင် ဘွာတေးစနစ်နှင့်ပြန်ဖြုတ်ချပိုင်ခွင့် ရှိကိုရှိရပေသည်။

“အစ္စရေး၀န်ကြီးချုပ် ဘန်ဂျမန်နေသန်ရာဟု – King Bibi
ကွန်ဆာဗေးတစ်နှင့် အမျိုးသား‌ရေးပြင်းထန်သော အစ္စရေး၀န်ကြီးချုပ် ရာဟုသည် စက်တင်ဘာရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြိုင်ဖက်ကိုကပ်သီပြီးနောက် တဦးတည်းမနိုင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ရန်ဆွေး‌နွေးနေရသည်။ သူ၏Likudပါတီသည် ပါလီမန်ခုံ၁၂၀ တွင် ၃၂ခုံ။ ပြိုင်ဖက် ပါတီBlue and Whiteသည် ၃၃ ရခဲ့သည်ဖြစ်၏။ အစ္စရေး၏သက်တမ်းအကြာဆုံးထိုင်နိုင်ခဲ့သော သမ္မတထရမ့်နှင့်ကျောချင်းကပ်ထားသည့် ၀န်ကြီးချုပ်သည် ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ရန်သမ္မတ၏တိုက်ရိုက်အမိန့်ရထားသော်ြငား အကျင့်ပျက်ချစားအာဏာအလွဲသုံးမှုစသည့်ပြစ်မှု၃ခုကိုလည်းရင်ဆိုင်နေရသူဖြစ်ပါသည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အာရပ်ရေနံသူဌေးနိုင်ငံများနှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ အင်အားချိန်ခွင်လျှာအတွက် အစ္စရေးနိုင်ငံသည် စစ်/စီးပွား/နိုင်ငံရေးသာမက ဘာသာ‌ရေး/လူမှုရေးအထိ အလွန်အရေးပါသည်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကား၏နိုင်ငံရေး/စစ်ရေးတို့နှင့်စဥ်ဆက်သွားချိပ်မိနေသော အစ္စရေးနိုင်ငံ၏အခြေအနေကို အမေရိကထိုးပြထားသော ငွေရောင်ပိတ်ကားပေါ်တွင်သာကြည့်ရမည်ဖြစ်သတည်း။

ဆွိဒစ်ဆယ်ကျော်သက် ဂရေတာ သွန်းဘတ် – “How dare you”
အသက်၁၆နှစ်သာရှိသေးသော ဆွီဒစ်ရှ်ဆယ်ကျော်သက်မှ ဦးဆောင်၍ကမ္ဘာအနှံ့ မြန်မာနိုင်ငံအပါအ၀င်တွင် ကမ္ဘာရာသီပြောင်းအ‌ပေါ်ဖိအားပေး ဆန္ဒပြခြင်းတို့ပြုခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၈ က ဆွိဒစ်ရှ်သတင်းစာတွင် ပါတ်၀င်းကျင်ဂေဟအကြောင်းဆောင်းပါးပြိုင်ပွဲ၀င်ပြီးနောက်ဆုရ‌ရွေးချယ်ခံရကာ ပုံနှိပ်ဖေါ်ပြခံရပြီးနောက် ကမ္ဘာမြေဂေဟစနစ်အတွက်လှုပ်ရှားသူဖြစ်လာသူဖြစ်လာသည်။ ၂၀၁၈ နှစ်ကုန်ပိုင်းက သူမ၏အမည်ကိုအသုံးပြု၍ ငွေကြေးကောက်ခံသုံးစွဲမှုများကြောင့် မည်သည့်အသင်းအဖွဲ့/အဖွဲ့အစည်းတွင်မှမပါ၊ လွတ်လပ်သူလွတ်လပ်သူ ဟုကြေညာခဲ့သည်။ အမေရိကားရောက်လာပြီးနောက် စက်တင်ဘာလ၂၀ရက်နေ့တွင် Global Climate Strike တွင်ဦးဆောင် ပါ၀င်ခဲ့ရာ နိုင်ငံပေါင်း၁၅၀ တွင် နေရာပေါင် ၄၅၀၀၌ ကမ္ဘာအနှံ့ လူ၄သန်းကျော်ပါ၀င်ဆင်နွဲကြသည်အထိကြီးကျယ်သွားပါသည်။
စက်တင်ဘာ၂၃တွင် နယူးယောက်မြို့ ကုလသမဂ္ဂရုံးချုပ်၏ 2019 UN climate action summitတွင် သူမ မိန့်ခွန်းပြောကြားခွင့်ရရာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီမှခေါင်းဆောင်များအား ပစ်တင်ကြိမ်းမောင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ပွဲတက်သူများတွင် ဖန်လုံအိမ်အာနိသင်ဓာတ်အထုတ်ဆုံးနိုင်ငံများဖြစ်သော ချိုင်းနား။ယူအက်စ်နှင့်အိန္ဒိယနိုင်ငံခေါင်းဆောင်များလည်းပါသည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် ဂရေတာနှင့်ဆယ်ကျော်သက် ၁၅ယောက်တို့သည် ကမ္ဘာနိုင်ငံကြီး၅နိုင်ငံArgentina, Brazil, France, Germany, and Turkey တို့ကိုကာဗွန်ထုတ်မှုများဖြင့် တရားစွဲသည်။
မည်သို့ဆိုစေ သမ္မတထရမ့်သည် ကမ္ဘာရာသီပူနွေးပြောင်းသည်ကို အယုံအကြည်မရှိ။ Paris climate agreement(၂၀၁၅) မှပင်အမေရိကားအားဆွဲထုတ်ထားပါသတည်း။

ဟောင်ကောင်နိုင်ငံရေးသမား ဂျိုရွှာ‌ဝေါင်း – Umbrella Revolution”
ဟောင်ကောင်တွင် ၂၀၁၄ Umbrella protestsကို စတင်ဖေါ်ဆောင်ဦးဆောင်သူတဦးဖြစ်သော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဂျိရွှာဝေါင်းသည် ထောင်အကြိမ်ကြိမ်ကျခံရဖူးသူဖြစ်သည်။
ယခုနှစ်တွင် အသက်၂၂ရှိလာသော သူသည် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဒီမိုကရေးစီရေးလှုပ်ရှားသူမှ ပါတီထောင်နိုင်ငံရေးလောကထဲ၀င်လာသူလည်းဖြစ်သည်။
၂၀၁၇နိုဗယ်ဆုရှင်အဖြစ် ရည်ရွယ်မှန်းခြင်းခံရဖူးသူသူသည်ယခုဟောင်ကောင်တွင် ၆လကြာဖြစ်နေသော ဟောင်ကောင်သပိတ်မှောက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဦးဆောင်ပါနေသူတဉီးလည်းဖြစ်ကာ အမေရိက၏ကွန်ဂရက်တွင်လည်းဟောင်ကောင်းအ‌ရေးကြားနာရန်ဖိတ်ကြားခံရသူဖြစ်၏။

“တိမ်‌တောင်ငွေနားကွပ် – Silver lining
မြန်မာနိုင်ငံသည် နေရင်းထိုင်ရင်း လုပ်ရင်းရှုပ်ရင်းဖြစ်နေလေသည်။ မြုတ်ပါမြုတ်ကုန်ပြီဆိုရအံ့။
သိန်းချီထွက်ပြေးသွားကြသော ရိုဟင်ဂျာများအတွက် ပြန်လည်လက်ခံပါမည်ပြောနေလျှက်ကယ်နှင့်မည်သူမှလည်းပြန်မလာ။
ထိုမှ နိုင်ငံတကာအပါအ၀င် အမေရိကနိုင်ငံ၏ တိုက်ရိုက်အရေးယူမှုတို့တင်းကြပ်လာသည်ကို တွေ့ကြရသည်။ အဆိုပါရိုဟင်ဂျာအရေးအခင်းသတင်းဖြင့် မြန်မာဂျာနယ်လစ်လူရွယ်၂ဦးပူလစ်ဇာဆု(၂၀၁၉)ရဖူးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံစစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် စစ်အာဏာရှင်ကို ဖီဆန်ရုံးကန်ရသော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လည်း ငြိမ်းချမ်း‌ရေးနိုဗယ်ဆု(၁၉၉၁)ရဖူးသည်။

မြန်မာ့ ဘိန်းနှင့်Meth(ယာဘ) ‌ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားထုတ်လုပ်နေရာလမ်းကြောင်းများ။ စီးပွားရေးများသည်လည်းကောင်း။
ကျောက်စိမ်းနှင့် ရေမဆေးသမားတို့၏ဘ၀။ ချိုင်းနီစ်းများနှင့် အစိုးရ/စစ်တပ်အာဏာပိုင်များနှင့်ပေါင်းစားရိုက်စားများသည်လည်းကောင်း။
တနိုင်ငံ အစိုးရ၂ရပ်ကဲ့သို့ ရှုပ်ယှက်ခတ်နေသော တပ်မတော်နှင့် ရွေးကောက်ခံအစိုးရ ထိုမှ ဘာသာရေးပေါ်တွင်အခြေကျလွန်းသော လူထုတို့၏ ၃ပွင့်ဆိုင်အားလည်းကောင်း။ကောက်တတ်ယူတတ်လျှင် ကမ္ဘာတန်းဆုများရနိုင်ပါသည်။ အဖြစ်တို့ကိုကမ္ဘာသိအောင်တင်ပြနိုင်ခြင်းသည် ဤမြေကမ္ဘာ၏ လူ့ယဥ်ကျေးမှုသမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ကျန်ရာ။ ချန်ရစ်ရာများမဟုတ်ပါလား။
အစွန်းတို့တွင်အလှတရားတခု တနည်းအားဖြင့် တိမ်တောင်တွင် ငွေရောင်တောက်နားကွပ်ရှိသည်။ အလိုရှိရာသုံးကြပါလေ။

သင်လိုလူစား တယောက်မှမရှိ
အထက်ဖေါ်ပြပါလူငယ်နှစ်ဦး။လူကြီး၃ဦးသည် ကမ္ဘာကအာရုံအထူးစိုက်ခံထားရသည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ နိုဗယ်ဆုရှင်ဖြစ်နိုင်သူများလည်းဖြစ်သည်။ လူသန်းပေါင်းများစွာကို ကိုင်လှုပ်နိုင်သူများလည်း ဖြစ်ပါသည်။
တကယ်တော့ဆယ်ကျော်သက်ဟူသည် ကမ္ဘာအမြင်တွင်လည်း အသက်မပြည့် ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချခွင့်မရှိ ဆိုင်ရာအုပ်ထိမ်းသူကိုမှီခိုရသည့် အရွယ်ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးရှာနိင်ဦး ကိုယ်တိုင်အမှီအခိုကင်းစွာ ဘာမှမလုပ်နိုင်။ အရက်သေစာ လောင်ကစားလည်ကိုယ်ပိုင်ငွေဖြင့်မပြုနိုင်။ သို့ပါသော်ြငား ယခုဆယ်ကျော်သက်တို့က သူတို့ဘာလုပ်နိင်သည်ကို ကမ္ဘာကိုပြလိုက်သည်။ လူသားသည် ပုခုန်းနှစ်ဖက်ကြာခေါင်းပေါက်သည်ငြား တဦးနှင့်တဦးလုံး၀မတူ။ လူတတဦးကို တဦးအစားမထိုးနိုင်။ ကမ္ဘာပြောင်းအရေးအခင်ကြီးများ အမှုကိစ္စကြီးများ၌ တဦးတည်းကသာ အရာရာကို လွှမ်းမိုးလုပ်နိုင်ပါသည်။
သင်လိုလူစား တယောက်မှမရှိ။ လုပ်နိုင်စွမ်းနိုင်ခြင်းတွင်အသက်ငယ်သည်ကြီးသည်ဟူ၍မရှိ။ အသက်၇၀ကျော်-၈၀နားရောက်မှာလည်း ကမ္ဘာအမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်တက်ဖြစ်နိုင်သည်။ သင်စွမ်းလျှင် နတ်မပါသည်။သိပ်ကြီးကျယ် ပြန့်ကားတွေးမနေလင့်။
သတ္တိရှိရှိ တစိုက်စိုက်မတ်မိတ် လုပ်ပါ။ စိတ်၀င်တစားလုပ်ပါ။ လုံ့လစိုက်ပြင်းပြင်းထန်ထန်လုပ်ပါ။ ဇွဲထားအချိန်ရှည်ကြာလုပ်ပါ။
ကမ္ဘာနောက်ဆုံးရောက် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြန်မာလူမျိုးတို့တွင် ကမ္ဘာတကမ္ဘာလုံးသို့ ဟင်,ဟာဖြစ်အောင်တင်ပြနိုင်သောအချက်အလက်များ တင်းကြမ်းရှိပါသည်။ အမှုမဲ့မနေပါလင့်။
သို့ဆိုလျှင်ကမ္ဘာတန်းအဆင့်ရောက်ရန် ပိုလွယ်ပါသည်။ သင်ရောက်လျှင် သင့်ဘေးသူ သင့်လူမျိုးများ‌ရောက်မည်။ မြန်မာဇာတိနွယ်တို့ ကမ္ဘာတန်းအဆင့်ဆု/လုပ်ရပ်များ/ခေါင်းဆောင်မှုများသာမက ကမ္ဘာမီဒီယာကြီးများ၏ ပုံနှိပ်သတင်းစာများတွင်မျက်နှာဖုံးသတင်းများ၌ ပါနေသည်ကို မြင်ရလိုပါ၏။ ဤခေတ်၌ ပါခြင်းသာလိုသည်။ ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုးအရေးမကြီးပေ။

kai

About kai

Kai has written 982 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.