လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ေလာက္ကစျပီး ကမ ၻာ့တစ္၀ွမ္းတြင္ အင္တာနက္ အသံုးျပဳမူ ႐ုတ္တရက္ ျမင့္တက္လာတာနဲ႕ အမွ် အြန္လိုင္း Scams နဲ႕ Frauds ပမာဏကလည္း ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ယေန႕တြင္ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူ အမ်ားစုဟာ သူတို႕ရဲ႕ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ အင္တာနက္ အသံုးျပဳမူအတြက္ အမွန္တကယ္ ျပဳိင္ဆိုင္ေနတဲ့ ျဖစ္ပ်က္ေလ့ရွိတဲ့ အြန္လုိင္း ျခိမ္းေျခာက္မူ အမ်ားအျပားကို သတိမမူၾကပါဘူး။ ရလဒ္တစ္ခုအေနနဲ႕ အြန္လိုင္း လံုျခံဳမူက အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူ အမ်ားစုအတြက္ ေမးစရာ ေမးခြန္းတစ္ခု ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အသံုးျပဳသူမ်ား က ေတြ႕ရတတ္တဲ့ Scams နဲ႕ Frauds တို႕ကို သတိထားလာတဲ့ အြန္လုိင္း မလံုျခံဳမူကို တားဆီးဖို႕ နဲ႕ သူတို႕ကိုယ့္ သူတို႕ ဘယ္လို ကာကြယ္ရမယ္ဆိိုတာ သိဖို႕က ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူ (၉၁) ရာခိုင္ႏူန္း ေက်ာ္ေက်ာ္က အြန္လုိင္း Scam မ်ားကို သတိမမူပါဘူးလို႕ ေလ့လာမူ တစ္ခုက ဆိုထားပါတယ္။ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူမ်ားက သူတို႕ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို စိုးရိမ္လာၾကပါျပီ။ သင္က အဲဒီ (၉၁) ရာခိုင္ႏူန္းထဲ ပါေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားက သင့္ အြန္လိုင္း လံုျခံဳမူကို ေသခ်ာေစတဲ့ အခ်က္ (၁၀) ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

၁။ အျမဲတမ္း ေကာင္းမြန္တဲ့ Antivirus Software တစ္ခုကို တင္ထားျပီး Up-to-date ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ပါ။ Spyware ေတြကေန သင့္ ကြန္ပ်ဴတာကို ကာကြယ္ဖို႕ ေကာင္းမြန္တဲ့ Anti-spyware တစ္ခုလည္း တင္ထားပါ။

၂။ အျမဲတမ္း ရင္ႏွီးထားျပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ ၀က္ဆိုဒ္မ်ားကိုသာ လည္ပတ္ပါ။ သင္ မရင္ႏွီးတဲ့ ၀က္ဆိုဒ္မ်ားကို လည္ပတ္ရေတာ့မယ္ဆိုရင္ သံသယရွိတဲ့ Links နဲ႕ Banners ေပၚတြင္ ကလစ္မႏွိပ္မိပါေစနဲ႕။

၃။ အသံုးမျပဳခင္ သင္ ေဒါင္းလုပ္ လုပ္ထားတဲ့ ဖိုင္မ်ား၊ အီးေမးလ္ Attachment မ်ားေပၚတြင္ Virus Scan ကို လုပ္ေဆာင္ေပးပါ။

၄။ သင့္ Operating system နဲ႕ Browser software မ်ားကို ပံုမွန္ Update လုပ္ေပးပါ။ ပိုမို ေကာင္းမြန္တဲ့ လံုျခံဳမူအတြက္ သင့္ Browser ပ႐ိုဂရမ္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုး ဗားရွင္းနဲ႕အင္တာနက္ကို အသံုးျပဳပါ။

၅။ ဘယ္လို အေၾကာင္းျပခ်က္ပဲရွိရွိ ဘယ္သူနဲ႕မွ သင့္ စကား၀ွက္ကို မမွ်ေ၀ပါနဲ႕။ ခက္ခဲတဲ့ စကား၀ွက္တစ္ခုကို ေရြးျပီး ဥပမာ သံုးလတစ္ၾကိမ္ေလာက္ ပံုမွန္ ေျပာင္းေပးပါ။ ခန္႕မွန္းရ လြယ္ကူတဲ့ စကား၀ွက္မ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း ေရွာင္ရွားပါ။ ( ဥပမာ အိမ္ေမြး တိရစ ၦာန္ရဲ႕ နာမည္ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးရဲ႕ နာမည္ )

၆။ Login စာမ်က္ႏွာမ်ားကို ၀င္ဖို႕ဆိုရင္ သင့္ Browser ရဲ႕ လိပ္စာေနရာတြင္ ၀က္ဆိုဒ္ရဲ႕ URL ကို အျမဲတမ္း ႐ိုက္ထည့္ေပးပါ။ ( ဥပမာ သင့္ Gmail အေကာင့္ကို ၀င္ဖို႕ဆိုရင္ http://mail.google.com လို႕ ႐ိုက္ပါ )

၇။ ဘယ္ Login စာမ်က္ႏွာမဆို သင့္ စကား၀ွက္ကို မထည့္ခင္ http အစား https လားဆိုတာ ေသခ်ာၾကည့္ပါ။ HTTPS ပ႐ိုတိုေကာက SSL ( Secure Sockets Layer ) ကို အေထာက္အကူ ျပဳပါတယ္။ အဲဒါက သာမန္ HTTP ထက္ ပိုျပီး လံုျခံဳစိတ္ခ်ရပါတယ္။

၈။ Phishing အီးေမးလ္မ်ားကို သတိျပဳပါ။ အီးေမးလ္ရဲ႕ စာကိုယ္တြင္ Link တစ္ခုကို ကလစ္ႏွိပ္ျခင္းနဲ႕ သင့္ Login အေသးစိတ္ကို Update လုပ္ဖို႕ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ဘယ္ အီးေမးလ္မဆို မတံုျပန္ပါနဲ႕။ အဲဒီ Link မ်ားက အေယာက္ေဆာင္ Login စာမ်က္ႏွာမ်ား ( Spoofed Pages ) ကို ေခၚေဆာင္သြားႏိုင္ပါတယ္။

၉။ Browser ၀င္းဒိုးစ္ကို ႐ုတ္တရက္ ပိတ္လိုက္ျခင္းထက္ သင့္ Login အပိုင္းကို ပိတ္ဖို႕ဆိုရင္ အျမဲတမ္း Logout ခလုပ္ကို ႏွိပ္ေပးပါ။ မန္မိုရီနဲ႕ သင့္ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ Hard Disk ထဲတြင္ သိမ္းဆည္းထားတဲ့ ယာယီဖိုင္မ်ားကို ဖယ္ရွားမယ္ဆိုရင္ အသံုးျပဳျပီးတိုင္း သင့္ ၀က္ဘ္ Browser cache မ်ားကို ရွင္းလင္းပါ။

၁၀။ အေရၾကီးတဲ့ အခ်က္အလက္မ်ားကို ဆက္သြယ္ဖို႕ အင္တာနက္ ကေဖးမ်ားတြင္ အမ်ားသံုးကြန္ပ်ဴတာမ်ား အသံုးျပဳျခင္းကို ေရွာင္ရွားပါ။ သင့္ အီးေမးလ္ ဒါမွမဟုတ္ ဘဏ္အေကာင့္မ်ားကို Login လုပ္ဖို႕ အဲဒီလို ကြန္ပ်ဴတာမ်ားကိုလည္း ေရွာင္ရွားပါ။ သင့္ အေနနဲက အဲဒီလို ကြန္ပ်ဴတာေပၚတြင္ Spyware မ်ား၊ Keystroke-logger မ်ား၊ Password-sniffer မ်ားနဲ႕ တျခားဆိုးက်ဳိးရွိတဲ့ ပ႐ိုဂရမ္မ်ားကို Installation လုပ္မထားဘူးလို႕ မေသခ်ာပါဘူး။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အခ်က္ (၁၀) ခ်က္ကို လုိက္နာပါက သင့္ အြန္လိုင္း လံုျခံဳမူကို (၉၀) ရာခိုင္ႏူန္း ေက်ာ္ေက်ာ္ အာမခံႏို္င္ပါတယ္။

About ေမာင္လင္းငယ္

Zaw Lin has written 83 post in this Website..