ႀကံ့ဖြံ႔သန္းေရႊအုပ္စုဟာ ေနရာတကာ လႊမ္းမုိးခ်င္ပါတယ္။ ပါးစပ္က ဘုရားဘုရား လက္ကကားယားကားယားဆုိတာ သူတုိ႔ပဲ။ ဒီမုိကေရစီဆုိတာ ဘာမွန္းမသိေပမယ့္ သူတုိ႔မတရားလုပ္တာကုိ ဒီမုိကေရစီအစစ္အမွန္လုိ႔ ေျပာေနျပန္ၿပီ။ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ ထင္သလုိအႏုိင္က်င့္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ တုိင္းျပည္မွာ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္တဲ့အစုိးရ ေပၚထြက္လာမယ္ဆုိေတာ့ ေတာ္ေသးတာေပါ့လုိ႔ ျမင္သူေတြလည္း ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျခခံဥပေဒ အခန္း (၁) မွာ ေဖာ္ျပတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ အေျခခံမူေတြဟာ တခုနဲ႔တခု ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္ေနတာကုိ ႏုိင္ငံျခားအစုိးရေတြ သတိမထားမိၾကဘူးထင္တယ္။

တရားမွ်တမႈ၊ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ ညီမွ်မႈဆုိတဲ့ ေလာကပါလတရားမ်ား ထြန္းကားေရးန႔ဲ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေရးမွာ စစ္တပ္ဦးေဆာင္ေရးကုိ အစဥ္တစုိက္ဦးတည္ၿပီး စစ္မွန္၍ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီစနစ္ကုိ က်င့္သုံးတယ္လုိ႔ အေျခခံမူမွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။ စစ္တပ္ႀကီးစုိးေရးနဲ႔ ေလာကပါလတရား ထြန္းကားေရးဟာ ဆန္႔က်င္ဘက္အယူအဆ ျဖစ္ေနတာကုိ ေလာဘေဇာတုိက္ေနတဲ့ စစ္အုပ္စုက သတိထားမိပုံမရဘူး။ ေကာင္းမြန္တဲ့ ကုိယ္က်င့္တရားနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ႀကီးစုိးေရးကုိ ေရာေမႊလုိက္ရင္ စစ္ဗုိလ္ႀကီးစုိးေရးကုိ လက္ခံလာလိမ့္မယ္လုိ႔ လြယ္လြယ္နဲ႔ တြက္ထားပုံရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နအဖအေျခခံဥပေဒ အခန္း (၁) ကုိ ၾကည့္တာနဲ႔ မလိမ့္တပတ္လုပ္ထားတာ ထင္ရွားေနတယ္။

ကုိယ္သုံးတဲ့ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ကုိ စစ္မွန္ၿပီး စည္းကမ္းျပည့္တဲ့ ဒီမုိကေရစီဆုိၿပီး ၀ိေသသနေတြ တတ္ထားတာဟာ ၀ါဒျဖန္႔တာပဲ။ ဒီမုိကေရစီ စစ္တယ္မစစ္ဘူးဆုိတာ အေျခခံဥပေဒက ျပမွာပါ။ အခုလုိ ေၾကာ္ျငာေနစရာ မလုိပါဘူး။ စစ္ဗိုလ္ႀကီးစုိးတဲ့ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ကုိ ဒီမုိကေရစီလုိ႔ ေျပာရဲတာဟာ ဘာမဆုိ လုပ္ရဲတယ္ဆုိတာကုိ ျပတာပဲ။ ဆုိရွယ္လစ္ဆုိတဲ့ ေ၀ါဟာရကုိ ဗိုလ္ေန၀င္းက နာမည္ဖ်က္ခဲ့သလုိ ဒီမုိကေရစီကုိ ဗိုလ္သန္းေရႊက နာမည္ဖ်က္တာပါပဲ။ ႀကံ့ဖြံ႔သန္းေရႊတီထြင္တဲ့ ဒီမုိကေရစီျဖစ္လုိ႔ ႀကံ့ဖြတ္ကေရစီလုိ႔ေခၚမွ သဘာ၀က်မယ္။ အဂၤလိပ္လုိေတာ့ Kleptocracy ေပါ့။ သူခုိးလက္ထဲ အာဏာအပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ျဖစ္တယ္။

ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးကုိ ရယူႏုိင္ခဲ့တဲ့ ၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒဟာ ဒီမုိကေရစီစနစ္ကုိ ပီျပင္စြာက်င့္သုံးႏုိင္ျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ ၁၉၇၄ မွာ တပါတီဆုိရွယ္လစ္ဒီမုိကေရစီကုိ တည္ေဆာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ ၁၉၈၈ မွာ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ဆုိရွယ္လစ္အေျခခံဥပေဒလည္း ရပ္ဆုိင္းသြားရတယ္လုိ႔ နိဒါန္းမွာ ေရးထားတယ္။ ၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒဟာ ေျခာက္ျပစ္ကင္း မဟုတ္ေပမယ့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ေရးဆြဲၿပီး လြတ္လပ္ေရးကုိ ရယူထားတဲ့ မူလဥပေဒျဖစ္တာမုိ႔ ဒီဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္သုံးစြဲတာဟာ ဒီမုိကေရစီနည္းျဖစ္ၿပီး ဗုဒၶဘာသာတရားနဲ႔လည္း ကုိက္ညီတယ္။ အရင္က ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ တရားဥပေဒ ဓေလ့ထုံးစံနဲ႔အညီ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္ၿပီး ထင္သလုိဥပေဒမျပဳဖုိ႔ ဗုဒၶဘာသာက်မ္းေတြမွာပါတဲ့ ‘အပရဟာနိယ’ တရားက ၫႊန္ၾကားထားတယ္။ ဒီတရားကုိ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက်င့္သုံးခဲ့လုိ႔ အေနာက္တုိင္းသားေတြ တုိးတက္တာလုိ႔လည္း ဆုိတယ္။

နအဖအေျခခံဥပေဒပါ လႊတ္ေတာ္ (၄) မ်ဳိးစလုံးမွာ စစ္တပ္ကုိယ္စားလွယ္က (၂၅) ရာခုိင္ႏႈန္းပါရွိေနတာဟာ ႏုိင္ငံေရးအာဏာရဲ႕ အေျခခံဟာ ျပည္သူ႔ဆႏၵသာ ျဖစ္ရမယ္ဆုိတဲ့ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အပုိဒ္ (၂၁) ကုိ ဆန္႔က်င္တယ္။ တေစၧမွင္စာ၊ ဘီလူးသရဲနဲ႔ နာနာဘ၀ကုိ ယုံၾကည္သူေတြကသာ နအဖအစုိးရ ျပ႒ာန္းတဲ့ ဒီမုိကေရစီကုိ ယုံၾကည္လိမ့္မယ္လုိ႔ ျမန္မာျပည္ဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးကုိယ္စားလွယ္ ပင္ညဲ႐ုိးက ၂၀၀၈ မတ္လ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာ ေျပာသြားတယ္။ သိပ္မွန္တာေပါ့။ ၾကပ္ေျပးသန္းေရႊဟာ ဘုရားတည္၊ ယၾတာေခ်၊ နတ္တင္တဲ့ေနရာမွာ နံပါတ္ (၁) ပဲ။ တန္းခုိးရွိတယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ၾကတဲ့ ျမနန္းႏြယ္ (ေခၚ) သုိက္နန္းရွင္ (ေခၚ) အမေတာ္ဆုိတဲ့ နတ္႐ုပ္ကုိ ၾကပ္ေျပးသန္းေရႊအမိန္႔နဲ႔ ညတုိင္း လက္ထိတ္ခတ္ေနတာ ၾကာၿပီဆုိပဲ။

ႏုိင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲမွာ ရွိရမယ့္ အရည္အခ်င္းကုိ ေဖာ္ျပရာမွာ ခင္ပြန္း (သုိ႔မဟုတ္) ဇနီးက ႏုိင္ငံျခားသားျဖစ္ရင္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ မရွိဘူး။ သားသမီး (သုိ႔မဟုတ္) သားသမီးရဲ႕ ဇနီး (သုိ႔မဟုတ္) ခင္ပြန္းက ႏုိင္ငံျခားသားျဖစ္ရင္လည္း လုပ္ပုိင္ခြင့္မရွိဘူးလုိ႔ ေဖာ္ျပတယ္။ ၁၉၈၉ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမွာလည္း ဒီပုံစံအတုိင္း ေရးထားတာဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ရည္ရြယ္တာလုိ႔ ျမင္ၾကတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းပါ၀င္ေရးဆြဲတဲ့ ၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒမွာလည္း ဒီလုိပဲ ျပ႒ာန္းတယ္လုိ႔ နအဖဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ (၇၄) အပုိဒ္ (၁) မွာ ႏုိင္ငံျခားသားအျဖစ္ ခံယူသူဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ခြင့္ မရွိဘူးလုိ႔သာ ေရးထားတာပါ။ ခင္ပြန္း (သုိ႔မဟုတ္) ဇနီး၊ သား (သုိ႔မဟုတ္) ေခၽြးမက ႏုိင္ငံျခားသားျဖစ္ေနရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မရွိဘူးလုိ႔ နအဖစစ္အစုိးရ ေရးထားတာဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ မပါႏုိင္ေအာင္ တမင္ရည္ရြယ္ၿပီး ေရးထားသလုိ ျဖစ္ေနတယ္။ ေဒၚစုဟာ အဂၤလန္မွာ အၿမဲတမ္း ေနထုိင္ခြင့္ရဖူးတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသူသာျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ (၂) ႏွစ္အတြင္း အဂၤလန္ကုိ ျပန္မလာရင္ အၿမဲတမ္းေနထုိင္ခြင့္ ပ်က္ျပယ္တာမုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ဒီအခြင့္အေရး ဆုံး႐ႈံးေနတာ ၾကာၿပီ။ အီတလီႏုိင္ငံသူနဲ႔ လက္ထပ္ထိမ္းျမားထားတဲ့ ရာဂ်စ္ဂႏၵီ အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာတာကသာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမုိကေရစီသေဘာတရားကုိ ျပသတာလုိ႔ ျမင္ၾကတယ္။

အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲပုံေရးဆြဲနည္းဟာ အေျခခံဖြဲ႔စည္းပုံဥပေဒလုိပဲ အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ဆုိ႐ုိးရွိတယ္။ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲရာမွာ လူတန္းစားအသီးသီးနဲ႔ တုိင္ပင္ႏွီးေႏွာတာမ်ဳိးမလုပ္ဘဲ ဟန္ျပညီလာခံက်င္းပၿပီး စစ္တပ္က တဖက္သတ္ေရးဆြဲတာေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာတဲ့ အေျခခံဥပေဒဟာလည္း စစ္တပ္ကုိ မတရားလုပ္ပုိင္ခြင့္ ေပးထားတယ္။ ျပည္သူ႔ဆႏၵမဲနဲ႔ အတည္ျပဳရမယ့္ အေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းကုိ ဆႏၵမဲေပးပြဲမတုိင္မီ ရက္သတၱ (၅) ပတ္ေရာက္မွ ထုတ္ျပန္တယ္။ ျမန္မာစာနဲ႔သာ ေရးထားတာေၾကာင့္ ျမန္မာစာမတတ္တဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြ မသိၾကဘူး။ ရန္ကုန္ကဆုိင္ေတြမွာ တေစာင္ (၁,၀၀၀) နဲ႔ ေရာင္းတာမုိ႔ ႏုိင္ငံသားအမ်ားစုဟာ ဘာမွန္းမသိလုိက္ဘူး။ ေလ့လာမိတဲ့ လူနည္းစုဟာ ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြးႏုိင္ခြင့္ မရွိဘူး။ နာဂစ္မုန္တုိင္းဒဏ္ခံရတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ (၄၇)၊ ႏုိင္ငံျခားေရာက္ ျမန္မာ၊ သံဃာစတာေတြ မဲဆႏၵေပးခြင့္မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ နအဖအစုိးရကေတာ့ မဲေပးခြင့္ရွိသူ (၉၆) ရာခုိင္ႏႈန္း မဲဆႏၵရတယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။

“အခန္း (၁၄) ကူးေျပာင္းေရးကာလ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား” ဆုိတာဟာ နအဖအုပ္စု မတရားလုပ္ထားတာေတြကုိ အေရးယူခြင့္နဲ႔ တရားစြဲခြင့္မရွိဘူးလုိ႔ ျပ႒ာန္းထားတာပဲ။ နအဖအဖြဲ႔၀င္တဦးဦး (သုိ႔မဟုတ္) အစုိးရအဖြဲ႔၀င္တဦးဦးရဲ႕ တာ၀န္အရ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ကုိ တရားစြဲခြင့္နဲ႔ အေရးယူခြင့္မရွိဘူးလုိ႔ ပုဒ္မ (၄၄၅) က ဆုိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ICTJ – Internationa Center for Transitional Justice က ၂၀၀၉ စက္တင္ဘာမွာ ထုတ္ေ၀တဲ့ (၄၅) မ်က္ႏွာစာတမ္းမွာေတာ့ နအဖလုပ္သမွ်ကုိ အေျခခံဥပေဒက မကာကြယ္ႏုိင္ဘူးလို႔ဆုိတယ္။ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္သတ္ျဖတ္တာမ်ဳိးဟာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဥပေဒအရ အျပစ္ရွိတဲ့အတြက္ အေျခခံဥပေဒက မကာကြယ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ဆုိတယ္။ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္တာမ်ဳိးကုိ အေရးယူဖုိ႔နဲ႔ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ၁၉၅၆ နဲ႔ ၁၉၉၂ ဂ်နီဗာသေဘာတူခ်က္ကုိ ဗမာအစုိးရ အတည္ျပဳၿပီးျဖစ္လုိ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဥပေဒနဲ႔ နအဖအေျခခံဥပေဒ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတယ္။

တခ်ဳိ႕ကလည္း နအဖရဲ႕အစီအစဥ္မွာ ၀င္ေရာၿပီး တျဖည္းျဖည္းခ်င္း အေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ယူမယ္လုိ႔ စိတ္ကူးတယ္။ နအဖအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ခ်င္ရင္ ပထမဦးစြာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ (၇၅) ရာခု္ိင္ႏႈန္းေက်ာ္က ေထာက္ခံရမယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ျပည္လုံးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပရမယ္လုိ႔ဆုိတယ္။ ႀကံ့ဖြံ႔၊ စစ္ဗိုလ္ေဟာင္းနဲ႔ အရပ္သားကုိယ္စားလွယ္စုစုေပါင္းက (၇၅) ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ရွိတာမုိ႔ ဒါကုိ ေက်ာ္ဖုိ႔ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္သေလာက္ပဲ။ (၂၅) ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ စစ္တပ္ကုိယ္စားလွယ္ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အထဲ၀င္ၿပီး အေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ယူမယ္ဆုိတာဟာ စိတ္ကူးယဥ္အိပ္မက္သေဘာပဲျဖစ္ေနတယ္။ ေတြးၾကည့္ရင္ သိႏုိင္ပါတယ္ ေျပးၾကည့္စရာ မလုိပါဘူး။ အစုိးရပုံစံေျပာင္းသြားေပမယ့္ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကေတာ့ မစႏုိင္ေသးပါဘူး။

About smytu1996

soe tun has written 142 post in this Website..

i just wanna share my knowledge via web.