Knowlege ဆိုတာဘာလဲလို႕ေမးရင္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဗဟုသုတေပါ့လို႕ အလြယ္တကူပဲျပန္ေျဖႏိုင္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဗဟုသုတဆိုတာဘာလဲလို႕ဆက္ေမးရင္ေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕က အသိပညာလိုေျပာလိုေျပာ၊ အတတ္ပညာလိုေျပာလိုေျပာ ေရေထြးေနၾက
တာမ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Knowledge ဆိုတာဘာလဲဆိုတာကို တိတိက်က် နားလည္သေဘာေပါက္ဖို႕လိုလာပါတယ္။ Knowledge ဆိုတာ ဗဟုသုတလို႕ေျပာရင္မွန္ပါတယ္။ ဗဟု ဆိုတာက မ်ားတာကို ဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ သုတဆိုတာက သိတာကို
ဆိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ မ်ားမ်ားသိတာကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ မ်ားမ်ားသိိရင္ေကာင္းလား၊ နဲနဲသိရင္ေကာင္းလားလို႕ ေမးခြန္းတစ္ခုရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ အယူအဆအရဆိုုရင္ေတာ့ မ်ားမ်ားသိတာပိုေကာင္းတာျဖစ္ပါတယ္။
မ်ုားမ်ားသိေလေလ၊ မ်ားမ်ားေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေလေလ ျဖစ္လို႕ပါပဲ။ မ်ားမ်ားသိျခင္းဆိုေတာ့ ဘယ္လိုသိတာလဲလို႕ေမးလာစရာအေၾကာင္းရွိပါတယ္။ သက္ရွိေတြ သိပံုက အာရံုငါးပါးကစတယ္လို႕ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အာရံုငါးပါးဆိုတာက အာရံုခံ
ေတြျဖစ္တဲ့ မ်က္စိ၊ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ ကုိယ္ တုိ႕ ကစတာျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္စိက ျမင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစတယ္။ နားက ၾကားျခင္းကိုျဖစ္ေစတယ္။ ႏွာေခါင္းက အနံ႕ ကိုသိတယ္။ လွ်ာ ကအရသာကိုခြဲျခားႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ခႏၵာက အထိအေတြ႕ကိုသိတယ္။
ဒီလိုသိတာကို အာရံုးငါးပါးနဲ႕သိျခင္းလို႕ေခၚပါတယ္။

ဒီလိုအာရံုးငါးပါးနဲ႕ သိျခင္းဟာ လူေတြမွာသာ မဟုတ္ပါဘူး၊ တိရိစၦာန္္ေတြမွာလည္း ရွိပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ တိရိစၦာန္ေတြဟာ အာရံုခံစားမႈေတြနဲ႕ ပတ္သက္လာရင္ လူသားေတြထက္ေတာင္သာပါတယ္။ဥပမာအားျဖင့္ ေခြးေတြဟာ အနံ႕ ခံျခင္းမွာ အလြန္
ထက္ျမက္ၾကပါတယ္။ သိန္းငွက္ေတြဟာ အျမင္အရာမွာ အလြန္ထက္ျမက္ၾကပါတယ္။ ဒီလို ခံစားမႈေတြမွာ လူသားေတြဟာ တိရိစၦာန္ေတြကို မမွီပါဘူး။တိရိစၦာန္လို႕ဆိုတဲ့ေနရာမွာ တိ ဆိုတာက (၃) ကိုဆိုပါတယ္။ ရစၦာန္ဆိုတာက အလုပ္ကိုဆိုပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ တိရိစၦာန္ဆိုတာက အလုပ္သံုးမ်ိုးသာလုပ္တဲ့ သတၱ၀ါေတြသာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအလုပ္သံုးမ်ိဳးကေတာ့ အိပ္တာရယ္၊စားတာရယ္၊ ကာမဂုဏ္ မွီ၀ဲတာရယ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တိရိစၦာန္အခ်ိဳ႕ဟာ လူသားေတြထက္စာရင္ အာရံုခံစားမႈမွာသာေသာ္လည္း
ဥာဏ္သိ (သို႕) အသိဥာဏ္ ( Intelligent) နဲ႕ပတ္သက္လာရင္ ဘယ္လိုမွ ႏႈိုင္းယွဥ္လို႕မရေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လူသားေတြဟာ ဒီေန႕ကမၻာေပၚမွာျပိဳင္ဘက္ကင္း မဟာလူသားမ်ားျဖစ္လာရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

အသိဥာဏ္ (Intelligent) ကို တစ္ခ်ိဳ႕က အသိပညာနဲ႕ ေရာေထြးေနတာလည္းရွိပါတယ္။ အသိပညာဆိုတဲ့စကားလံုးကေရာေထြးေနတဲ့စကားလံုးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အသိ ဆိုတာတဲ့ေနရာမွာ အသိဥာဏ္လို႕သာသံုးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပညာဆိုတာက အဓိပၸါယ္ သပ္္သပ္ရွိပါတယ္။ ပညာဆိုတာက အမွားအမွန္ကိုေ၀ဖန္ပိုင္းျခားႏိုင္ေသာ အသိဥာဏ္ကိုဆိုပါတယ္။ အတတ္ကိုလည္း ပညာလို႕ပဲေခၚပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသိပညာဆိုၿပီး ေျပာလိုက္ေတာ့ လူသားေတြနားလည္မႈေတြဟာ ေရာေထြးကုန္ေတာ့တာပါပဲ။  ဒီလိုေရာေထြးၿပီးေတာ့ ဘာမွ ဂဃနဏ နားမလည္သူေတြျဖစ္လာၾကရတာပါပဲ။ ဒီေတာ့ အသိဥာဏ္ဆိုတာဘာလဲ၊ အသိဥာဏ္မွာ ဘာေတြပါလဲဆိုတာသိလိုလိုလာပါတယ္။ အသိဥာဏ္မွာ ပထမဦးဆံုးပါတာက အေတြအၾကံဳ (Experience)
ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယ တစ္ခုကေတာ့ သင္ယူႏိုင္ျခင္း (Learning) ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယတစ္ခ်က္ကေတာ့ စဥ္းစားျခင္း (Thinking) ျဖစ္ပါတယ္။ စတုတၳတစ္္ခ်က္ကေတာ့ က်ိဳးေၾကာင္းဆင္ျခင္ျခင္း (Reasoning) ျဖစ္ပါတယ္။ ပဥၥမအခ်က္ကေတာ့
မွတ္ဥာဏ္ (Memory) တို႕ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါေတြဟာ အသိဥာဏ္လို႕ ျခံဳငံုၿပီးေခၚတဲ့အခ်က္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြ အားလံုးေပါင္းလိုက္ရင္ အသိဥာဏ္ဆိုတာျဖစ္လာပါတယ္။

အေတြ႕အၾကံဳကို လူသားေတြသာအသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ မိုးဦးက်ကာလမွာ ပလူေကာင္ေတြထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ပလူေကာင္ေတြဟာ အလင္းေရာင္ရွိရာ အိမ္မ်ားအတြင္းကို အုပ္လိုက္၀င္လာေလ့ရွိပါတယ္။ အလင္းေရာင္ရွိတဲ့ဘယ္ေနရာကိုမဆို
တိုးေ၀ွ႕ေလ့ရွိပါတယ္။ မီးေခ်ာင္းေတြကို တိုးသလို၊ ဖေယာင္းတိုင္ေတြကိုလည္းတိုးတာပါပဲ။ ဖေယာင္းတိုင္ကိုတိုးမိတဲ့အေကာင္ေတြဟာ ေတာင္ပံေတြမီေလာင္ၿပီးေအာက္ကိုက်သြြားၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္လုိက္လာတဲ့အေကာင္ေတြဟာ ဆက္မတိုး
ပဲမေနပါဘူး။ ဆက္တိုးတာပါပဲ။ ဒီသေဘာကိုၾကည့္ရင္ တိရိစၦာန္ေတြဟာ ေရွ႕ကျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြကို အေတြ႕အၾကံဳယူႏိုင္ျခင္းမရွိပါဘူး။ လူသားေတြကေတာ့ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ပါတယ္။ ပူေလာင္တဲ့အရာ၀တၳဳမ်ိဳးကုိ မေတာ္တဆထိမိလို႕ ပူသြားတယ္
ဆိုရင္ ေနာက္တစ္ခါဒီအရာက္ုိ ထပ္မထိေတာ့ပါဘူး။ ဆုိလိုတာက လူသားေတြဟာ အေတြ႕အၾကံဳကိုအေကာင္းဆံုးအသံုးခ်ႏိုင္တဲ့ သတၱ၀ါမ်ားျဖစ္လို႕ပါပဲ။

သင္ယူမႈကို တိရိစၦာန္ေတြမလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အနည္းအက်ဥ္းေလာက္ကိုေတာ့သင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ဆပ္ကပ္မွာသင္ထားတဲ့ တိရိစၦာန္ေလးေတြ၊ အိမ္ေမြး ေခြးေလးေတြ၊ ေၾကာင္ေလးေတြ၊ ေမ်ာက္ေလးေတြ သတင္းစာယူေပးတာတို႕၊ လမ္းျပတာ
တို႕၊ အုန္းပင္တက္ေပးတာတိုကေလာက္ေတာ့သင္ေပးလို႕ရပါတယ္။ အေမရိကန္သိပၸံပညာရွင္ေတြ စမ္းသပ္ခ်က္အရ လူူ၀ံတစ္ခ်ိဳ႕ကို တစ္နဲ႕ တစ္္နဲ႕ေပါင္းရင္ ႏွစ္ရတယ္ဆိုတဲ့သေဘာေလးကိုသင္ေပးလို႕ရတယ္။ အာကာသထဲ ဒံုးပ်ံေတြစမ္းသပ္
ျပစ္လႊႊတ္မႈေတြမွာ လူေတြလိုက္မပါေသးခင္၊ ေလ့က်င့္ၿပီးသားလူ၀ံေတြကိုထည့္သြင္းစမ္းသပ္တဲ့ေနရာမွာသံုးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏွစ္နဲ႕ ႏွစ္ေျမွာက္ရင္ ေလးရတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳးကိုေတာ့ ဘယ္လိုမွသင္ေပးလို႕မရပါဘူး။ လူသားေတြအတြက္ကေတာ့
၅ ႏွစ္ အရြယ္ေက်ာင္းေနခ်ိန္ဆိုရင္ ဒီသေဘာတရားကိုနားလည္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူသားေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုဟာ သင္ယူျခင္းပါပဲ။ တစ္ခ်ိဳ႕အလြန္ထူးျခားတဲ့ ဥာဏ္ႀကီးရွႈင္လူသားေတြမွာဆိုရင္ သံုးႏွစ္ေလာက္ဆိုရင္
ဒီသေဘားတရားေတြအားလံုးတတ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က စဥ္းစားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ စဥ္းစားျခင္းကို လူသားေတြသာလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာမွာ ဒႆဏိက ပညာရွင္ႀကီးတစ္ဦးေျပာခဲ့တဲ့စကားေလးတစ္ခုရွိပါတယ္။ I think therefore I am. ဆိုၿပီးျဖစ္ပါတယ္။  ငါဟာစဥ္းစားတယ္၊ဒါေၾကာင္
့ ငါဟာျဖစ္တည္တယ္လို႕ အနက္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူသားေတြမွာ မိမိကိုယ္မိမိ ျဖစ္တည္ႏိုင္ရန္ စဥ္းစားၾကဘိုလိ႕ုပါတယ္။ မစဥ္းစားသူေတြသာ လူသားေတြအျဖစ္မွ ေလွ်ာက်ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာပါပဲ။ သူမ်ားေျပာတာေတကို မစဥ္းစားပဲ ယံုၾကည္သူ
မ်ားဟာလူသားေတြအေနနဲ႕ ရပ္တည္ႏိုင္စြမ္းမရွိေတာ့ပါဘူး။ သူတစ္ပါးရဲ႕ အျပဳခံလူသားေတြသာျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင္း လူသားေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္မွာ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ ဆိုတာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအေနနဲ႕ အလြန္အေရးႀကီးတာျဖစ္ပါတယ္။
မုူလအားျဖင့္ လူသားေတြဟာ စဥ္းစားတဲ့အလုပ္ကို သိပ္မလုပ္လိုၾကပါဘူး။ လြယ္လြယ္နဲ႕ အင္အားသံုးလုပ္တာေတြကို သာလုပ္လိုၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရရွည္မွာ စဥ္းစားတတ္သူေတြနဲ႕ မစဥ္းစားတတ္သူေတြဟာ အလြန္ကြာဟလာတာျဖစ္ပါတယ္။
စဥ္းစားတတ္သူေတြဟာ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြ၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အဆံုးအျဖတ္ေပးသူေတြျဖစ္လာၾကၿပီးေတာ့၊ မစဥ္းစားတတ္သူေတြဟာ စဥ္းစားရန္မလိုတဲ့အလုပ္ေတြျဖစ္တဲ့ အိမ္ေဖၚအလုပ္ေတြျဖစ္ျဖစ္၊ အလုပ္ၾကမ္းသမားေတြသာျဖစ္လာပါတယ္။

က်ိဳးေၾကာင္းဆင္ျခင္ျခင္းဆိုတာက လူသားတစ္ဦးျဖစ္လာရင္ မိမိျပဳမူ၊ ေျပာဆို လုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ မိမိရဲ႕ လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဓေလ့ထံုးတမ္းမ်ားအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ စာရိတၱပိုင္း (    Morale) အရေသာ္လည္း
ေကာင္း၊ ကုိယ္က်င့္သိကၡာ (Ethic) ပိုင္းအရအေသာ္လည္း၊ အမ်ားသေဘာတူေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိကိုးကြယ္တဲ့ဘာသာအရေသာ္လည္းေကာင္း  မွ်တမွန္ကန္မႈရွိမရွိ က်ိဳးေၾကာင္းဆင္ျခင္တတ္ရန္လိုပါတယ္။ ဒီလိုမဆင္ျခင္
တတ္ဘူးဆိုရင္လည္း အဆင့္နိမ့္ပါးတဲ့ လူသားေတြသာျဖစ္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အဆင့္နိမ့္တဲ့ လူသားေတြနဲ႕ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ လု႔အသိုင္းအ၀ိုင္းဟာ ျမင့္မားတဲ့လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြနဲ႕ ဘယ္လိုမွဆက္စပ္လို႕ မရႏိုင္ပါဘူး။

မွတ္ဥာဏ္ဆိုတာက လူ႕ဦးေႏွာက္က ပတ္၀န္းက်င္မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့အေျခအေနေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြကို မွတ္ယူထားၿပီး လုိအပ္ခ်ိန္မွာျပန္လည္ထုတ္ယူသံုးစြဲႏိုင္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ မွတ္ဥာဏ္ ဟာလူသားေတြအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ လူသား
ေတြမွာ ကမွတ္ဥာဏ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က တစ္ခါဖတ္လိုက္တာနဲ႕ အားလံုးကို ဓါတ္ပံုရိုက္ထားသလို မွတ္မိႏိုင္တယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကလည္း ျမန္ျမန္မွတ္မိၿပီး ျမန္ျမန္ပဲ ေမ့ေပ်ာက္လြယ္သြားတာမ်ိဳးလည္းရွိပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ လြယ္လြယ္
မမွတ္မိႏိုင္ပါဘူး၊ ဒါေပမဲ့ မွတ္မိလိုက္ရင္ မေမ့ေတာ့တဲ့ မွတ္္ဥာဏ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို လြယ္လြယ္နဲ႕ မမွတ္မိႏိုင္တဲ့သူေတြဟာ သူတို႕ကိုယ္သူတုိ႕ ညံ့တယ္လုိ႕ ယူဆတတ္ပါတယ္။ အမွန္တကယ္က်ေတာ့ သူတို႕ဟာ ထူးျခားေသာ မွတ္ဥာဏ္
မ်ိဳးကို ပိုင္ဆိိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိမွာ ဘယ္လိုမွတ္ဥာဏ္မ်ိုဳးရွိလဲဆိုတာသိဘို႕လိုပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ Education စနစ္က မွတ္ဥာဏ္ကိုဦးစားေပးတဲ့ စနစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အလြတ္က်က္ၿပီး ေျဖတာမ်ိဳးေတြပဲမ်ားပါတယ္။ ဒီလို အလြတ္က်က္
ေျဖတာမ်ီုးပဲျဖစ္တာေၾကာင့္ အသိဥာဏ္ပိုင္းမွာ အလြန္ခ်ိဳ႕တဲ့ကုန္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

လူသားေတြဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္တယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ အသိဥာဏ္ပိုင္း ဖြံ႕ၿဖိဳးလာမႈကအလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ အထက္မွာေဖၚျပထားတဲ့အတိုင္း အသိဥာဏ္ဆိုတာက အေတြ႕အၾကံဳ၊ သင္ယူႏိုင္ျခင္း၊  စဥ္းစားျခင္း၊ ကိ်ဳးေၾကာင္းဆင္ျခင္ျခင္းနဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ေတြ
ျဖစ္ပါတယ္။ လူသားေတြဟာ အသိဥာဏ္မဖြံ႕ၿဖိဳးမတိုးတက္ဘူးဆိုရင္ အာရံုခံစားမႈေတြေနာက္ကိုသာလိုက္လာေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီအာရံုခံစားမႈထဲမွာသာေနေတာ့တယ္ဆိုရင္ လူေတြဟာတိရိစၦာန္နဲ႕ သိပ္မကြာပါဘူး။ တိရစၦာန္ေတြထက္ကုိ ရက္စက္ၾကမ္း
ၾကဳတ္သူေတြျဖစ္္လာပါတယ္။ အသိဥာဏ္အျမင့္မားဆံုးအပိုင္းကိုေရာက္သူေတြဟာ အာရံုခံစားမႈေတြေနာက္ကို လံုး၀ မလုိက္ေတာ့ျပန္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အျပစ္ရွိသူ (sinners) ေတြနဲ႕ သူေတာ္စင္ ( Saints) တို႕ကြာဟလာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေလာကီ
(Secular)နဲ႕ပတ္သက္တဲ့လူသားေတြအေနနဲ႕ အာရံုခံစားမႈေတြကိုလည္းပစ္ပယ္လို႕ မရေသးတဲ့အတြက္ အာရံုခံစားမႈနဲ႕ အျမင့္မားဆံုးအသိဥာဏ္ၾကားမွာ ေနထိုင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဗဟုသုတလို႕ဆိုတဲ့အတိုင္း မ်ားမ်ားသိလာသူေတြဟာ မ်ားမ်ား
ေရြးခ်ယ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ။  တစ္ဆက္တည္း မွာ အသိဥာဏ္တိုးတက္လာေအာင္လဲလုပ္ေဆာင္ရင္း ပိုမိုေကာင္းမြန္တာေတြကို ေရြးခ်ယ္သြားၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ဒီေတာ့ အသိဥာဏ္ကို ဘယ္လိုတိုးေအာင္လုပ္ၾကမလဲ ဆိုတာ ေနာက္တစ္ပုဒ္မွာ ဖတ္ၾကရ
ေအာင္။

About asiamasters

Khin Maung Lwin has written 78 post in this Website..

I'm interested to change for the better of Myanmar people. I value income, knowledge, strength, technology and humanity.