ကၽြႏု္ပ္တို႕ဆိုတာက ကၽြႏု္ပ္တို႕လူသားအားလံုးကိုဆိုလိုပါတယ္။ ဘံုရန္သူနံပါတ္ (၁) ဆိုတာကေတာ့ ကၽြႏု္ပ္တို႕ အားလံုး အတူတကြရင္ဆိုင္ၾကရမဲ့ ရန္သူနံပါတ္(၁)ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္သူလို႕ဆိုလိုက္ရင္ မိမိတို႕ရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ ပိုင္ဆိုင္မႈ၊ အက်ိဳးအျမတ္ေတြကို ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္းျဖစ္ေစသူေတြ၊ ျဖစ္ေစတဲ့သေဘာတရားေတြ၊ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္း ေတြျဖစ္ပါတယ္။

လူသားအားလံုးအတြက္ ပထမအဆိုးဆံုးရန္သူနံပါတ္ (၁)ကေတာ့ လူသားတို႕ရဲ႕ အသိဥာဏ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို အေႏွာက္ အယွက္အဟန္႕ အတားျပဳသူေတြ၊ ျပဳလုပ္တဲ့အေတြးအေခၚယူဆခ်က္ေတြ၊ ျပဳလုပ္တဲ့နည္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ အသိဥာဏ္ကို အဂၤလိပ္ဘာသာစကားနဲ႕ ဆိုရင္ (Intelligent) လို႕ေခၚပါတယ္။ အသိဥာဏ္ဆိုတဲ့ အထဲမွာဘာေတြပါလဲဆိုေတာ့ အေတြ႕အၾကံဳ (Experience)၊ သင္ယူမႈ (Learning)၊ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ (Thinking)၊ က်ိဳးေၾကာင္းဆင္ခ်င္မႈ (Reasoning) နဲ႕ မွတ္ဥာဏ္လို႕ေခၚတဲ့ (Memory) တို႕ပါ၀င္တာျဖစ္ပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္ေတြဟာ ပံုေသမဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္အခါ၊ အသက္အရြယ္နဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္အေပၚမူတည္ၿပီးေျပာင္းလဲေနပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္ကို တိုးေအာင္လုပ္လို႕ရပါတယ္။

အသိဥာဏ္တိုးရန္အတြက္ လူသားေတြဟာစာဖတ္ဖို႕လိုပါတယ္။ စာဖတ္တယ္ဆိုတာက ေလ့က်င့္ယူရပါတယ္။ စာဖတ္ျခင္းကိုမေလ့က်င့္ေပးရင္ လူသားေတြဟာ စာမဖတ္္လိုပါဘူး။ ေလ့က်င့္ထားလို႕စာဖတ္တာစြဲသြားၿပီဆိုရင္လည္း မရပ္မနားဖတ္ေတာ့တာပါပဲ။ ဖတ္စရာစာေတြမွာ အနီးအနားမွာ ရႏိုင္တဲ့၊ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္း၊ ၀တၳဳ၊ ကဗ်ာကအစ သက္ဆိုင္ရာ ဘာသာရပ္ေတြအထိ ပါ၀င္ပါတယ္။ အခုေတာ့ Internet မွာပါ ဖတ္စရာေတြ ရွိလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မိမိဖတ္တဲ့စာေပဟာ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ ပါ၀င္တဲ့ စာျဖစ္ဖို႕လိုပါတယ္။ မိမိအသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ Information ေတြပါ၀င္တဲ့ စာျဖစ္ဖို႕လိုပါတယ္။ မွ်မွ်တတ ေရးသားထားတဲ့စာျဖစ္ရပါမယ္။ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ေရးသားထားတဲ့စာျဖစ္ရပါမယ္။ အေ၀ဖန္ခံႏိုင္တဲ့စာျဖစ္ရပါမယ္။ ဒါေတြမကိုက္ညီဘူးဆိုရင္ ဒီစာေပေတြဟာ ဘာမွ အသံုးမ၀င္ပါဘူး။ လူသားေတြအတြက္ အဆိပ္အေတာက္ ပင္ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ဖတ္မဲ့စာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေရြးခ်ယ္သင့္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က နားေထာင္ရန္ျဖစ္ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ Information Technology နဲ႕ Television Network ေတြဟာ အလြန္ က်ယ္ျပန္႕လာတဲ့အတြက္ သတင္းအေတာ္မ်ားမ်ားကို Satellite Television ေတြမွာ နားေထာင္ႏိုင္ ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္လဲ Radio မွာနားေထာင္ႏိုင္ပါတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းမ်ား ေျပာၾကားတာကိုလည္း နားေထာင္ႏိုင္ပါတယ္။  ဒီ သတင္းေတြဟာ တဖက္ေစာင္းနင္းေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ ယံုၾကည္ဖို႕၊ မယံုၾကည္ဖို႕ဆိုတာက မိမိရဲ႕ အေတြ႕အၾကံဳနဲ႕ သံုးသပ္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

စာလဲအေတာ္အတန္ဖတ္ၿပီးၿပီ၊ ေတာ္ေတာ္လည္းနားေထာင္ႏိုင္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ မိမိသိလာတဲ့ဟာ၊ တတ္လာတဲ့ဟာကို ေရးၾကရန္လိုပါတယ္။ စာေရးတဲ့ေနရာမွာေတာ့ နဲနဲေတာ့အခက္အခဲရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သိပ္ခက္ခက္ခဲခဲႀကီးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ကုိယ္စကားေျပာတာကို ခ်ေရးဖို႕ပါပဲ။ ကုိယ္ေပးခ်င္တဲ့ Message ကို တစ္ဖက္လူနားလည္ရင္ အဆင္ေျပပါတယ္။ သိပ္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားလြန္းရင္ မေရးျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ အရင္က ကိုယ္ေရးတဲ့စာကို သူမ်ားေတြ ဖတ္ေအာင္လုပ္ဖို႕ေတာ္ေတာ္ခက္ပါတယ္။ အခုေတာ့ Facebook တို႕၊ Internet Magazine ေတြေပၚလာတဲ့အတြက္ ကုိယ္ႀကိဳက္ရာကို ေရးႏိုင္ပါၿပီ။ ကုိယ့္စာကိုဖတ္ၿပီး ေ၀ဖန္လာရင္ေတာ့ ဖတ္လာတာကို ေက်းဇူးတင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေရၿပီးၿပီဆိုရင္ေတာ့ သင္ၾကားၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္၊ မသင္ေသးရင္ နားလည္မႈနဲနဲလိုေနဦးမယ္။ အနည္းဆံုးေတာ့ မိမိညီအစ္ကိုေမာင္ႏွစ္မေတြ၊ ငယ္ရြယ္သူေတြ၊ အေတြ႕အၾကံဳမရွိေသးသူေတြကစရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္က သင္ၾကား ေပးၾကည့္မွ လူသားေတြရဲ႕ နားလည္ႏိုင္မႈ အေျခအေနေတြကို သိလာမွာျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဘာေတြ သိဖို႕ လိုေနေသးလဲ ဆိုတာသိလာပါတယ္။ သူက ဘာေၾကာင့္ဒီလုိစဥ္းစားရသလဲဆိုတာကို နားလည္လာလိမ့္မယ္။ ဒါဆိုရင္ ခြင့္လႊတ္ လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ခရီးသြားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ခရီးသြားျခင္းဆိုတဲ့ေနရာမွာ မိမိေနထိုင္တဲ့ ၿမိဳ႕ထဲက ေနရာအားလံုးကို ေရာက္ဖူးရဲ႕လား၊ မိမိေနထိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံတြင္းက ေနရာအားလံုးကိုေရာက္ဖူးလား၊ လူသားေတြေနထိုင္တဲ့ ကမၻၻာႀကီး တစ္ခုလံုးကို ေရာက္ဖူးလား၊ ျမင္ဖူးလားဆိုတာ စဥ္းစားၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခရီးသြားဖို႕ကေတာ့ ေငြေၾကးရယ္၊ က်န္းမာေရးရယ္၊ အခ်ိန္ရယ္ရွိမွသြားလို႕ရတာပါ။ ခရီးသြားၾကဖို႕ကိုအားေပးၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွ အျမင္က်ယ္ လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ႏိုင္တဲ့အင္အားနဲ႕ ခရီးသြားၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခရီးသြားရင္းနဲ႕ ေလ့လာေနၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အသိဥာဏ္တိုးလာရန္အတြက္ မိတ္ေဆြမ်ားမ်ားရွိဖို႕လိုပါတယ္။ လူသားေတြအားလံုးကို ေျခာက္ပစ္ကင္းသဲလဲစင္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူ႕ေနရာနဲ႕ သူ အသံုး၀င္ေနတာေတာ့ရွိပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ ဘ၀မွာ မိတ္ေဆြေတြဟာ အေရးႀကီးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ နံရံအျမင့္ႀကီးေတြကာထားၿပီး နန္းေတာ္ႀကီးေတြလို အိမ္ေတြနဲ႕ေနတဲ့လူေတြျဖစ္ေပမဲ့ မိတ္ေဆြမရွိဘူးဆိုရင္၊ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြနဲ႕သာေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြတစ္ဦးရွိထားသူဟာ ရန္သူေတြ လာမတိုက္ႏိုင္ေအာင္ အကာအကြယ္ေပးထားတဲ့ ခံတပ္ႀကီးမ်ားနဲ႕တူပါတယ္။ လူသားဆိုရင္ ေလးစားတဲ့စိတ္နဲ႕ ေမတၱာတရားနဲ႕ ဆက္ဆံၾကရန္လိုပါတယ္။

လူသားေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္တိုးလာရန္ စာဖတ္ဖို႕လိုမယ္၊ နားေထာင္ဖို႕လိုမယ္၊ ေရးသားဖို႕လိုမယ္၊ သင္ၾကားဖို႕လိုမယ္၊ ခရီးသြားဖို႕လိုမယ္၊ မိတ္ေဆြမ်ားမ်ားထားဖို႕လိုပါမယ္။ ဒါေပမဲ့အေရးႀကီးဆံုးက မွ်တတဲ့စိတ္၊ သမာသမတ္ က်တဲ့စိတ္ရွိဖို႕လိုတာျဖစ္ပါတယ္။ မွ်တတဲ့စိတ္၊ သမာသမတ္က်တဲ့စိတ္ကို Righteousness လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီ Righteousness ကိုမေမြးျမဴေပးႏိုင္ရင္ အသိဥာဏ္ေတြဟာ ဘယ္ေတာ့မွ တိုးမလာေတာ့ပါဘူး။ မွ်တတဲ့စိတ္မရွိသူမ်ားဟာ သတၱိမရွိပါဘူး။ အျမဲဖုန္းကြယ္ေနလိုတဲ့ ဆႏၵ႐ွိပါတယ္။ ဘယ္ေတာ့မွ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း မေလ့လာလိုေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္နားလည္သေဘာေပါက္မႈ အားနည္းသြားပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ သူဘာလုပ္ရမယ္ ဆိုတာ နားမလည္ ေတာ့ဘူးဆိုရင္ အေျခအေန (၂)မ်ိဳးျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ပထမတစ္မ်ိဳးက အလြန္ေဒါသႀကီးတတ္ပါတယ္။ ဒုတိယတစ္မ်ိဳးက အလြန္အားငယ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဒါသႀကီးသူေတြ၊ အားငယ္တတ္သူေတြေတြ႕ရင္ နားလည္ဘို႕ လိုေနေသးတယ္ဆိုတာ သိရပါမယ္။

လူသားေတြဟာ အသိဥာဏ္မတိုးလာေတာ့ဘူးဆိုရင္ တိရိစၦာန္နဲ႕ဘာမွ မျခားပါဘူး၊ တိရိစၦာန္ထက္ပင္ မိုက္မဲတဲ့ သတၱဝါေတြျဖစ္လာေလ့ရွိပါတယ္။ လူသားေတြကို သမာသမတ္က်ေအာင္မွ်တတဲ့စိတ္ရွိေအာင္ မေလ့က်င့္ ေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေန၊ ခြန္အားရွိတဲ့ မွ်တတဲ့ Information ပါတဲ့စာေပေတြကို မရႏိုင္တဲ့အေျခအေန၊ ေရးသားတဲ့ေနရာနဲ႕ နားေထာင္တဲ့ေနရာမွာ မမွန္ကန္တဲ့အရာေတြ၊ အႏွစ္သာရမပါတဲ့ သင္ၾကားမႈေတြ၊ အလြတ္က်က္ၿပီး ေျဖဆိုမႈေတြ၊ ခရီးမသြားဘဲ က်ဥ္းေျမာင္းစြာသာရွင္သန္ေနသူေတြ၊ မိတ္ေဆြအေပါင္း အသင္းမရွိသူမ်ားဟာ အသိဥာဏ္ကို မဖြံ႕ၿဖိဳးမတိုးတက္ေစႏိုင္တဲ့အတြက္ အားလံုးအတြက္ဘံုရန္သူနံပါတ္ (၁) ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။

About asiamasters

Khin Maung Lwin has written 78 post in this Website..

I'm interested to change for the better of Myanmar people. I value income, knowledge, strength, technology and humanity.