ထိုနည္းတူ မိုးရာသီတြင္လည္းေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ယူမႈေၾကာင့္ ပံုမွန္ေရထုထည္ စီးႏႈန္းထက္ ေလွ်ာ့နည္းသြားမည္ျဖစ္ရာ သဘာဝေရႀကီးကြင္း၊ ေရနက္ကြင္း ဧရိယာ မ်ားလည္း ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းသြားမည္ျဖစ္ပါသည္။ ဧရာဝတီျမစ္ႏွင့္ ခ်င္းတြင္း ျမစ္ဆံုရာ သဘာဝ ေရနက္ကြင္းမ်ား၊ ငဝန္ျမစ္အေနာက္ျခမ္းေရနက္ ကြင္းမ်ား စသည့္ဧရိယာမ်ားတြင္ သဘာဝေရမေရာက္ေတာ့သျဖင့္ ေဆာင္းသီးႏွံမ်ား စိုက္ပ်ိဳး ႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့၍အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ၾကေပေတာ့မည္။ သို႕ေသာ္ျမစ္ဆံုတမံေၾကာင့္ မိုးရာသီေရႀကီးမႈအျမင့္ ေလ်ာ့နည္းသြားသျဖင့္ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚေရေဘး ကာကြယ္ ေရးတာတမံမ်ားအတြက္ အသက္ရႈေပါက္ေခ်ာင္သြားႏိုင္၏။ ဒါေပမယ့္ သိပ္စိတ္ခ် ၍ေတာ့မျဖစ္ေသး။ မိုးရြာျခင္း၊ေရႀကီးျခင္း စသည္တို႕မွာ က်ဘမ္းကိန္းစဥ္ (Random Phenomena) မ်ားျဖစ္ၾက၏။ စာရင္းအင္းပညာ (Statistics) ျဖင့္ တြက္ခ်က္၍ သဘာဝေရႀကီးျခင္းကိုခန္႕မွန္းႏိုင္၏။ ယခုဤသို႕မ ဟုတ္ႏိုင္ေတာ့။ သဘာဝေရႀကီး ျခင္းမဟုတ္၊ လူကလုပ္သည့္ (Man-made) ေရႀကီးျခင္းျဖစ္ရာ ခန္႕မွန္းရန္ ခက္ခဲသြား၏။ ေရႀကီးပါက ဆည္အက်ိဳးမခံဘဲ ေရလႊတ္ခ်မည္သာျဖစ္သည္။ ေရႀကီးမႈျဖစ္စဥ္တြင္ ဧရာဝတီက သံုးပံု ႏွစ္ပံုပါဝင္၍ ခ်င္းတြင္းက သံုးပံု တစ္ပံုသာ ပါဝင္သည္။ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚတာတမံမ်ားကို ခါတိုင္းထက္ပင္တိုး၍ ေစာင့္ၾကပ္ရ မည့္ သေဘာရွိေပသည္။ နမူနာအားျဖင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းရွိ “ဘူမိေဘာ” ေရေလွာင္ တမံမွ ဘာမေျပာ ညာမေျပာႏွင့္ သူ႕ဆည္လံုၿခဳံေရးအတြက္ ေရလႊတ္ခ်လိုက္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေသာင္ရင္းျမစ္အတြင္း ေသလိုက္က်တဲ့ ျမန္မာေတြ….

ျမစ္ဆံုတမံေရႀကီးမႈကို တရုတ္ႀကီးက ခ်ံဳကင္း သို႕မဟုတ္ ပီကင္းမွ အေဝးထိန္းစနစ္ (Remote Control) ႏွင့္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္၏။ ေရႀကီးမႈသည္၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေရေၾကာင္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ ဆည္ေျမာင္း၊ တာတမံ၊ စည္ပင္၊ လမ္းတံတား တသည့္က႑အား လံုးႏွင့္ ဆက္စပ္ေန၏။ ေရႀကီးပါက မည္သူႏွင့္ ညွိႏႈိင္းရမည္နည္း? တရုတ္ႀကီးက “ဝ-မတိဘူးေလ၊ လု တို႕ကိစၥဘဲ” ဟုတ္ဆိုေသာ္ မခက္ပါေလာ?

“ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းရဲ႕ တမံအမ်ိဳးအစားဟာ ကြန္ကရစ္ မ်က္နွာျဖင့္ ေက်ာက္ျဖည့္တမံ (Concrete Face Rock Fill Dam-CFRD) အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ CFRD အမ်ိဳးအစားဟာ Zone Type အမ်ိဳးအစားထက္၊ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ရည္ရွိပါသည္” ဟုတ္ေဖာ္ျပထားပါသည္။ CFRD အမ်ိဳးအစားတမံသည္ ေဖာ္ျပပါအားသာခ်က္ရွိသ ကဲ့သို႕ အျခားအားနည္းခ်က္မ်ားလည္း ရွိသည္ကိုမေမ့သင့္ပါ။ တမံတည္ေဆာက္ မည့္ေနရာ ျမစ္ၾကမ္းျပင္ေအာက္ခံ ေက်ာက္အမ်ိဳးအစား အလြန္႕အလြန္ (အလြန္႕ အလြန္) ေကာင္းမြန္ရန္လိုအပ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္နည္း? ျမစ္ၾကမ္းျပင္တြင္ သပ္က်င္းတူးၿပီး ကြန္ကရစ္မ်က္ႏွာျပင္အ ျပားကိုေစာင္း၍ ေပ(၄၅၀) အျမင့္အထိ တည္ေဆာက္ မည္ျဖစ္ရာကုတ္အားေကာင္းရန္အတြက္ ေအာက္ခံေက်ာက္ အထူးေကာင္းမြန္ရန္ လိုအပ္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ကြန္ကရစ္ (ဘိလပ္ေျမ) အကုန္အက်နည္းရန္ အေရးႀကီးေသာ ေရွ႕ကာ အျပားကိုသာ ကြန္ကရစ္ထား၍ ေနာက္ဘက္က ေက်ာက္စီျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းတမံမ်ိဳးွား တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ သံုးစဲြေနၾကေသာ္လည္း ႏိုင္ငံတကာ တြင္မူ ေခတ္မစားလွေသးပါ။ “အခ်ိဳ႕စိုးရိမ္သ လိုတမံက်ိဳးတဲ့အဆင့္၊ ေရေတြဖြင့္ခ်ရ တဲ့အဆင့္ေရာက္လာ ဖို႕ဆိုတာ လံုးဝမ ျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး” ဟုေရးသားေဖာ္ျပခ်က္ကို လက္ခံရန္ ခက္ခဲလွပါသည္။ ေရႀကီးသျဖင့္ ေရေလွာင္ကန္တစ္ခု ေရဖြင့္ခ်ရသည္မွာ မဆန္းပါ။ မၾကာမီက အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ မႀကံဳစဖူး မစၥစပီျမစ္ေရႀကီးရာ ေရတံခါးမ်ား ဖြင့္ခ်ခဲ့ရသျဖင့္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားစြာ ေရနစ္ျမဳပ္ခဲ့ရသည္။ သို႕ေသာ္ႀကိဳတင္ေၾကျငာထားသျဖင့္ အခက္အခဲကို ေက်ာ္လႊား ႏိုင္ခဲ့သည္။ အဓိက တမံေရဆင္းဧရိယာအတြင္း မိုးရာသီတြင္ မိုးႀကီးႏိုင္၏ ေရႀကီးႏိုင္၏ ေတာင္ၿပိဳႏိုင္၏ ေႏြရာသီတြင္ ဟိမဝႏၱာေရခဲေတာင္ မ်ားအရည္ ေပ်ာ္ႏိုင္၏။ ဆည္အမ်ိဳးစားေကာင္းေကာင္း၊ ဒီဇိုင္းေကာင္းေကာင္း၊ ေရထုတ္အား ေကာင္းေကာင္း Monitoring စံနစ္ေကာင္းေကာင္း လိုအပ္ပါသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ မည္သည့္ဆည္ အမ်ိဳးအစားမွ ရာႏႈန္းျပည့္ စိတ္ခ်ရမႈအတြက္ အာမခံခ်က္မရွိပါ။ ႀကိဳတင္အသိရွိၿပီး ကာကြယ္ႏိုင္ျခင္းျဖင့္သာ၊ အခက္အခံ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အီတလီႏိုင္ငံရွိ Concrete Arch Dam ႀကီးတစ္ခု၏ ေရေလွာင္ကန္အ တြင္း ညအခ်ိန္ေတာင္ႀကီးတစ္ခုလံုး ရုတ္တရက္ၿပိဳက်သြားရာ တမံေအာက္ဘက္ရွိ ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕လံုး စိစိ ညက္ညက္ ေၾကသြားသည္ကို ယေန႕တိုင္ေလ့လာႏိုင္ရန္ ျပသထားပါသည္။ ျမစ္ဆံုတမံ တစ္ခုခု ျဖစ္သြားပါက ဧရာဝတီျမစ္ဖ်ားမွ ပင္လယ္ဝအထိ ျမစ္ကိုျဖတ္၍တည္ေဆာက္ထားေသာ တံတား ႀကီးမ်ား သမိုင္းယဥ္ေက်းမႈ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီရွိခဲ့ေသာ ၿမိဳ႕ျပအိမ္ယာ မ်ားသည္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္အတြင္း သက္ဆင္းသြားႏိုင္ေပသည္။

“ပိတ္ဆို႕မႈ (Sanction) ဆိုတာႀကီးေၾကာင့္၊ ေခ်းေငြဆိုတာ နတၳိျဖစ္၍ တရုတ္ ႏိုင္ငံက Foreign Direct Investment (FDI) ႏွင့္ တာဝန္ယူ တည္ေဆာက္ရသည္” ဟုေဖာ္ျပထားခ်က္အတြက္ စိတ္မေကာင္းပါ။ သို႕ရာတြင္ တရုတ္ႏွင့္ခ်ဳပ္ဆိုေသာ စာခ်ဳပ္စာတမ္းမ်ားကို ထုတ္ျပန္ျခင္းမရွိ၍ အက်ိဳးအေၾကာင္း မသိရေသာ္လည္း (FDI) ဆိုျခင္းေၾကာင့္ ဆည္ႏွင့္တကြ ေရေဝ ေရလဲ ဧရိယာထိန္း ခ်ဳပ္မႈအားလံုး တရုတ္လက္တြင္းသို႕ ႏွစ္အကန္႕အသတ္မရွိ ေရာက္ရွိသြားေၾကာင္း ယူဆ ဖြယ္ရာရွိပါသည္။ တရုတ္၏ အက်င့္အတစ္ခုမွာ ဥပမာ သစ္ခုတ္ခြင့္သေဘာ တူညီမႈရစဥ္က အျမစ္ပါတူး၍ ေျမလွန္ၿပီး ရသမွ်ယူေသာ အက်င့္ျဖစ္ပါသည္။ ယခုလည္း ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းလုပ္ငန္းမ်ားစသည္ႏွင့္ ေရႊထြက္ေသာ ျမစ္ဆံုေျမမ်ားကို အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးျပ၍ ေန႕စဥ္အလံုပိတ္ကားႀကီးမ်ားျဖင့္ နယ္စပ္မွတစ္ဆင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံအတြင္း အစစ္အေဆးအေမးအျမန္းမရွိ သယ္ေဆာင္ၿပီး ေရႊက်င္ရယူေန ၾကသည္။ ထို႕ျပင္ ျမစ္ဆံုေက်ာက္ဟုေခၚေသာ ေက်ာက္စိမ္း လည္းထြက္ေသး၏။ ရသမွ်သယံဇာတ မ်ားမွာ အဖိုးထိုက္တန္ေသာ ကုန္ၾကမ္းပစၥည္းမ်ားျဖစ္ရာ၊ မိမိပိုင္ ပစၥည္းမ်ား ေလ်ာ့နည္းမသြားေစရန္ ထိန္းသိမ္းထားေရးမွာ ႏိုင္ငံသားတိုင္း၌ တာဝန္ ရွိပါသည္။

ေရအရင္းအျမစ္ကို သားစဥ္ေျမဆက္ေရ ရွည္တည္တဲ့ခိုင္ၿမဲေစႏိုင္ေသာ နည္းလမ္း မ်ားျဖင့္ ထိန္းသိမ္း အသံုးခ်သြားႏိုင္ေရးသည္၊ အနာဂတ္လူ႕အဖဲြ႕အစည္း အတြက္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားအနက္ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္းေဖာ္ျပရင္း၊ ျမစ္ဆံု တမံ တည္ေဆာက္ေရးကို စဥ္းစဥ္းစားစား လုပ္ပါဟုသာ တင္ျပလိုပါသည္။

(၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၉ ရက္ ႏွင့္ ၁၀ ရက္ေန႕ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာပါ ေဆာင္းပါးမ်ားကို ရည္ညႊန္းပါသည္)

 

ဧရာဝတီကိုခ်စ္သူ

ဆည္ေျမာင္းမွ ၿငိမ္းစားအရာရွိတစ္ဦး

 

About Minn Zin

Minn Zin has written 8 post in this Website..

မအားလပ္တဲ့ၾကားကေန စာေရးဖုိ႕ႀကိဳးစားေနတဲ့ သာမန္လူတစ္ေယာက္ပါ။