ေဂါတမဗုဒၶ အမည္ေတာ္ရင္းက သိဒၶတၱမင္းသားျဖစ္ပါတယ္။ကမၻာ့အၾကီးဆုံးဘာသာအယူဝါဒေတြထဲမွာပါတဲ့ ဗုဒၶသာသနာကိုစတင္ပ်ိဳးေထာင္သူေက်းဇူး႐ွင္ျဖစ္ပါတယ္။နီေပါ နဲ ့နယ္စပ္ယွက္တင္ေနတဲ့ အေ႐ွ ့ေျမာက္အိႏၵိယျမိဳ ့ေတာ္ ကပၸိလဝတၱဳဘုရင့္သားေတာ္သိဒၶတၱဟာ ေဂါတမအမ်ိဳး သာကိယ(သက်Sakya)အႏြယ္ဝင္ျဖစ္ျပီး အခုနီေပါနယ္စပ္အဝင္ လုမၺိနီမွာ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ၅၆၃ ကေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။အသက္တစ္ဆယ့္ေျခာက္နွစ္အ႐ြယ္ေရာက္ေတာ့ ႐ြယ္တူနွမေတာ္နဲ ့လက္ဆက္ျပီးၾကီးစြာေသာမင္းစည္းစိမ္ကိုခံစားျပီးေနရေသာ္လည္း စိတ္မေပ်ာ္ေမြ ့ပါ။
လူသားအမ်ားစုဟာ ဆင္းရဲဒုကၡၾကံဳေတြ ့ေနရျပီး အျမဲသျဖင့္လိုရာမရျဖစ္ေနရပါတယ္။လူတစ္ခ်ိဳ ့ဟာခ်မ္းသာတယ္လို ့ဆိုရတာေတာင္ မၾကာခဏစိတ္ပ်က္စရာ၊မနွစ္သက္စရာကိစၥေတြၾကံဳရေသးတယ္။ေရာဂါေဝဒနာ တစ္မ်ိဳးျပီးတစ္မ်ိဳးၾကံဳရျပီး၊ေသျခင္းဆင္းရဲ ကိုဘယ္သူမွမလြန္ဆန္နိုင္ပါ။ခုလိုအခိုက္အတန္ ့နွစ္သက္ဖြယ္ေတြကို အိုနာေသေဘးေတြက မၾကာမီလႊမ္းမိုးသြားတာဘဲလို ့ေတြးတယ္။

သက္ေတာ္နွစ္ဆယ့္ကိုး၊သားဦးရတဲ့အခါ ေဂါတမက ခုလက္ရွိအေနအထိုင္ကိုစြန္ ့ခ်ိန္တန္ျပီလို ့ဆုံးျဖတ္တယ္။အမွန္တရားကိုစူးစူးစိုက္စိုက္႐ွာေဖြသင့္ျပီ ဆိုတဲ့အၾကံနဲ ့နန္းေတာ္ကိုစြန္ ့တယ္။ဇနီးကိုထားခဲ့တယ္။သားကို ပစ္ခဲ့တယ္။လူ ့ဘဝပိုင္ဆိုင္သမ်ွစည္းစိမ္ဥစၥာေတြ ကိုထားခဲ့ျပီး ပစၥည္းမဲ့ခရီး လွည့္လည္သြားလာေနသူျဖစ္ခဲ့တယ္။ေခတ္အခါအေလ်ွာက္ ပညာရွိ၊လူသူေတာ္အခ်ိဳ ့နဲ ့တြဲဖက္ျပီး က်င့္စဥ္အခ်ိဳ ့ကိုလိုက္က်င့္တယ္။သူတို ့နည္းကိုသိေတာ့ အတိမ္အနက္ကိုၾကံဆတယ္။လူ ့ဘဝဒုကၡေတြကို ေျဖေဖ်ာက္ျငိမ္းေအးေစတဲ့ နည္းေတြ မဟုတ္ဘူးလို ့သိတယ္။အလြန္အကဲ ျခိဳးျခံနိုင္မွ တရားမွန္ကို ရနိုင္မယ္လို ့အမ်ားတကာထင္ေနၾကတာကို အ႐ွင္ေဂါတမက လိုက္ျပီးသူေတာ္စင္ေတြလိုဘဲ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ျခိဳးျခံတဲ့အက်င့္ကိုက်င့္တယ္။ခႏၶာကိုယ္ကို ညွည္းတဲ့ အလုပ္ေတြအမ်ားၾကီးပါတယ္။ေနာက္ေတာ့ ဒီလိုသာ ခႏၶာကိုယ္ ကို နွိပ္စက္ေနရင္ ဦးေနွာက္အျမင္ မၾကည္လင္ဘဲသစၥာတရားနဲ ့ေဝးသထက္ေဝးလာမယ္လို ့သိလာတယ္။ဒါေၾကာင့္ျပင္းထန္လွတဲ့ က်င့္ဝတ္ကိုစြန္ ့ျပီး စားေသာက္ဖြယ္ေတြကို စားျမဲမ်ွတေအာင္မွီဝဲ သုံးေဆာင္ပါတယ္။

ဆိတ္ျငိမ္ရာမွာ တစ္ပါးတည္းအားထုတ္တာကေတာ့ ဘဝရဲ ့ခ်ဳပ္ျငိမ္းရာ တရားပါဘဲ။ေနာက္ဆုံးတစ္ညေန ေညာင္ပင္ၾကီးေအာက္မွာ ထိုင္ေနရင္း တစ္စစီ တစ္ပိုင္းစီးျဖစ္ေနတဲ့ သဘာဝတရားေတြဟာ အလိုလိုအခ်ိဳးက်ေအာင္ စီစဥ္ျပီးျဖစ္လာတယ္။သိဒၶတၱဟာ တစ္ညလုံးေပၚေပါက္သိရွိလာတဲ့ တရားေတာ္ကို ေလးေလးစားစားျပန္လွန္ဆင္ျခင္ျပီး၊ရွာေနတဲ ့အေျဖရျပီး နံနက္အ႐ုဏ္လာတဲ့အခါ “ဥာဏ္ပြင့္လင္းျပီး”ဗုဒၶျဖစ္ျပီ။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ သက္ေတာ္ သုံးဆယ္ငါးနွစ္ရွိျပီ။က်န္ရွိေနတဲ့ ေလးဆယ္ငါးနွစ္မွာ (မဇၥိဳမေဒသ)မွာ ေဒသစာရီၾကြခ်ီျပီး ဝါဒသစ္ကို နာလိုသူတိုင္း ေဟာေျပာ ဆုံးမေတာ္မူပါတယ္။ပရိနိဗၺာန္ ယူတဲ့ ၄၈၃ ဘီစီမွာ တရားေတာ္ကို လက္ခံသူေထာင္နဲ ့ခ်ီျပီး ရွိလာျပီ။အစက တရားေတာ္ကို အကၡရာတင္ထားျခင္းမရွိပါ။တပည့္အရိယ သံဃာေတြက နႈတ္တက္အာဂံုေဆာင္ထားၾကတယ္။ဒီလိုနဲ ့ဆရာစဥ္ဆက္ေပၚလာျပီး တရားေတာ္ကိုထိန္းသိမ္းလာၾကတယ္။

တရားအခ်ဳပ္ကို ေျပာရရင္ ”သစၥာေလးပါး”ျဖစ္တယ္။

(၁)ဒုကၡသစၥာ၊(၂)သမုဒယသစၥာ(၃)နိေရာဓသစၥာ(၄)မဂၢသစၥာ

နိဗၺာန္သို ့ေရာက္ေစနိုင္ေသာ တရားလမ္းေကာင္းျဖစ္ေသာ မဂၢင္ရွစ္ပါး

(၁)သမၼာဒိဠိ(၂)သမၼာသကၤပၸ (၃)သမၼာဝါစာ(၄)သမၼာကမၼ ႏၱ(၅)သမၼာအာဇီဝ
(၆)သမၼာဝါယမ(၇)သမၼာသတိ(၈)သမၼာသမာဓိ 

ဗုဒၶဝါဒ ရဲ ့ထင္ရွားမွတ္သားဖြယ္ျဖစ္တဲ့ အခ်က္နွစ္ခ်က္က လူမ်ိဳးကန္ ့သက္ခ်က္နဲ ့ဟိႏၵဴေတြလို ဇာတ္အၾကီး၊အလတ္၊အည့ံဆိုတာမ်ိဳး မရွိပါ။

ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ျပဳျပီးေနာက္၊ဗုဒၶဝါဒဆိုတဲ့ အယူသစ္ကတျဖည္းျဖည္းပ်ံ ့နွ့ံ လာတယ္။ေနာက္ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ သုံးရာစုနွစ္မွာ အိႏၵိယဧကရာဇ္ အေသာကမင္းတရားၾကီး ဗုဒၶသာသနာကိုသက္ဝင္ ယုံၾကည္လာတယ္။မင္းၾကီးရဲ ့တိုက္တြန္းအားေပးခ်က္နဲ ့ဗုဒၶသာသနာျပဳေတြေပၚလာျပီး၊ဗုဒၶၾသဇာနဲ ့တရားေတာ္ဟာ အိႏၵိယမွာ ေရာအိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံေတြမွာပါ ပ့်ံနွံ ့လာပါတယ္။ဗုဒၶဝါဒဟာ ေတာင္ဘက္ကို သီရိလကာၤ၊အေရွ ့ဘက္ကို ျမန္မာ၊အဲဒီကေနမွ အေရွ ့ေတာင္အာရွ မေလး႐ွားနဲ ့အင္ဒိုနီးရွား တို ့ကိုေရာက္သြားပါတယ္။ဗုဒၶဝါဒဟာ ေျမာက္ဘက္မွာ ဆိုရင္ တိဘက္ကိုတိုက္႐ိုက္ေရာက္ျပီး အဲဒီကေနမွ အေနာက္ေျမာက္ အာဖကန္နစၥတန္နဲ ့ဗဟိုအာရွကိုေရာက္သြားပါတယ္။တ႐ုတ္ကိုေရာက္ျပီး ကိုရီးယား ဂ်ပန္ကိုေရာက္ပါတယ္။

 အနွစ္ငါးရာေက်ာ္ေတာ့ အိႏၵိယေျမေပၚမွာဗုဒၶအယူသစ္ကို သက္ဝင္ယုံၾကည္သူနည္းလာတယ္။အနွစ္တစ္ေထာင့္နွစ္ရာ ႐ွိတဲ့အခါယုံၾကည္သူမရွိလို ့ေျပာရမတတ္တိမ္ေကာသြားတယ္။ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္၊ဂ်ပန္မွာေတာ့ ေ႐ွ ့ေဆာင္ယုံၾကည္မႈဝါဒၾကီး တစ္ရပ္အေနနဲ ့ရွိေနပါတယ္။တိဘက္နဲ ့အေရွ ့ေတာင္အာရွမွာ ဆိုရင္ ထိပ္တန္းကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈဘာသာတရားအျဖစ္နဲ ့ရာစုနွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ထြန္းေနပါတယ္။

ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ျပဳျပီးရာစုနွစ္ေပါင္းအမ်ားၾကီးၾကာေအာင္ အကၡရာတင္ျပီးေရးမွတ္ထားတာမေတြ ့ရ။ဂိုဏ္းေတြ အမ်ားၾကီးကြဲသြားတာက မဆန္းလွပါ။အၾကီးအခ်ဳပ္လို ့ေျပာရမယ့္ဂိုဏ္းၾကီးနွစ္ခုက အေရွ ့ေတာင္အာရွမွာ အားေကာင္းျပီး အေနာက္တိုင္းသုေတသီေတြက ဗုဒၶေဟာၾကားေတာ္မူရင္းနဲ ့အနီးစပ္ဆုံးျဖစ္မယ္လို ့ယူဆတဲ့ ေထရဝါဒနဲ ့တိဘက္၊တ႐ုတ္နဲ ့အၾကမ္းအားျဖင့္ေျမာက္ပိုင္းအာရွ မွာ ထင္ရွားတဲ့ မဟာယာနတို ့ျဖစ္ပါတယ္။

ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားကို ကမၻာ့အၾကီးဆုံးအယူဝါဒ အပါအဝင္ျဖစ္တဲ့ ဗုဒၶသာသနာကို စတင္ခဲ့လို ့ဒီစာရင္းမွာ ထိပ္ဆုံးတစ္ ေနရာက ပါရမွာ အမွနိျဖစ္ပါတယ္။လူဦးေရကိုတြက္စစ္လိုက္ေတာ့ ဗုဒၶသာသနာဝင္က ကုေဋနွစ္ဆယ္၊မူဆလင္ က ကုေဋ ငါးဆယ္၊ခရစ္ယန္က ကုေဋ တစ္ရာ။စာရင္းအရ မိုဟာမက္နဲ ့ဂ်ီးစပ္စ္ေလာက္ အင္အားမရွိပါဘူး။ဒါေပမယ့္ လူမ်ားတိုင္းသာ တယ္မေျပာနိုင္ပါဘူး။ခက္ပါတယ္။””အိႏၵိယမွာ ဟိႏၵဴက ဗုဒၶဝါဒေတြအမ်ားၾကီး သူတို ့ဝါဒေတြထဲမွာ ထည့္သြင္းလိုက္တာရယ္၊တ႐ုတ္မွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္လို ့နာမည္မခံသူေတြကလည္း ဗုဒၶဒႆနေတြ အမ်ားၾကီးကို လိုက္နာေနၾကတယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ေတြကို စဥ္းစားပါ။””

 ခရစ္ယန္ နဲ ့အစၥလာမ္ မွာထက္ဗုဒၶတရားေတာ္ မွာျငိမ္းခ်မ္းေရးအျခင္းအရာေတြပိုေတြ ့ရွိရပါတယ္။အၾကမ္းမဖက္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြကိုသာ ဗုဒၶသာသနာ ဝင္နိုင္ငံေတြမွာ နိုင္ငံအေရးမွာ အေရးထားလုပ္ေဆာင္ ေနတာကို ေတြ ့မွာျဖစ္ပါတယ္။လူပုံအလယ္မွာ မၾကာခဏေျပာေလ့ရွိတဲ့ စကားတစ္ရပ္မွာ…….

“ခရစ္ေတာ္ သာလူ ့ျပည္တစ္ေခါက္ ျပန္ေရာက္မယ္ဆိုရင္ သူ ့ဝါဒ ကိုလက္ခံက်င့္သုံးေနပါတယ္ဆိုျပီး ဂိုဏ္းကြဲေတြေပၚေနတယ္။သူ ့နာမည္ကိုသုံးျပီး တစ္ဦးကိုတစ္ဦး ေသြးေခ်ာင္းစီးေအာင္ သတ္ျဖတ္ေနၾကတယ္။အဲဒါေတြကို ေတြ ့ရင္အၾကီးအက်ယ္ထိတ္လန္ ့အ့ံၾသသြားမယ္ထင္တယ္။””

ဆိုတဲ့စကားပါဘဲ။

“”ဗုဒၶဘုရားရွင္လဲ ဗုဒၶဝါဒီလို ့ေျပာျပီး ျပဳမူေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးစုံကိုေတြ ့ရရင္ အ့ံၾသသြားမယ္ အမွန္ပါဘဲ။””

ဗုဒၶဂိုဏ္းကြဲေတြကမ်ားတယ္။ၾကီးက်ယ္တဲ့ျခားနားခ်က္ေတြရွိတယ္။ဒါေပမယ့္ခရစ္ယန္သာသနာဝင္ ေတြဘဲရွိတဲ့ ဥေရာပ မွာလို ရက္စက္ၾကမ္းတမ္းတဲ့သာသနာေရးစစ္(Religious War)ဆိုတာမ်ိဳးကိုမီဖို ့ေဝးလို ့အနည္းအပါးနီးစပ္တဲ့ သတ္ျဖတ္မႈမ်ိဳးေတာင္နႈိင္းယွဥ္ျပစရာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြမွာ မေတြ ့ပါ။အဲဒီမွာ ခရစ္ဝါဒထက္ ဗုဒၶဝါဒက သက္ဆိုင္ရာဘာသာဝင္မ်ားအေပၚမွာ ၾသဇာသက္ေရာက္တယ္လို ့ဆိုရပါမယ္။

ဗုဒၶနဲ ့ကြန္ျဖဴးရွပ္ ရဲ ့အယူဝါဒေတြဟာ ကမၻာ့လူသားေတြအေပၚမွာ အၾကမ္းသေဘာေျပာရရင္ ၾသဇာရွိပုံျခင္းတူသလိုရွိတယ္။ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ေခတ္ခ်င္းလည္းတူတယ္။လိုက္နာယုံၾကည္သူ အေရအတြက္လည္းဆတူနီးပါးျဖစ္တယ္။အဆင့္(၄)နဲ ့အဆင့္(၅)ဆိုျပီး ဗုဒၶကို ေရွ ့ကြန္ျဖဴးရွပ္ကိုေနာက္ထားျပီးစီရတာမွာ အေၾကာင္းအရာနွစ္ခ်က္ရွိတယ္။တ႐ုတ္နိုင္ငံမွာ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒထြန္းကားလို ့ကြန္ျဖဴးရွပ္ဝါဒအမ်ားၾကီးတိမ္ျမဳပ္ရတာက တစ္အခ်က္၊တ႐ုတ္နိုင္ငံအျပင္ကို ကြန္ျဖဴးရွပ္ဝါဒ က်ယ္က်ယ္ျပန္ ့ျပန္ ့မေရာက္တာက နွစ္အခ်က္ျဖစ္တယ္။လက္ရွိတ႐ုတ္သေဘာထားေတြမွာကြန္ျဖဴးရွပ္ရဲ ့အေတြးအေခၚဟာျမဳပ္သြားပီ။ဗုဒၶရဲ ့ဆိုဆုံးမခ်က္ေတြကေတာ့ယခင္ရွိျပီး အိႏၵိယ နယ္ကိုေက်ာ္ျပီး ျပန္ ့ထြက္လာျခင္းက ဗုဒၶတရားေတာ္ရဲ ့ပင္ကိုအသိနဲ ့လူအမ်ားလက္ခံက်င့္သုံးနိုင္ေအာင္ေလးနက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။

About အတိသဥၹာ နာဂရခ်စ္သူ/ သန္းထြဋ္ဦး

အတိသဥၹာ နာဂရခ်စ္သူ/ သန္းထြဋ္ဦး has written 139 post in this Website..

ေၾကာက္တတ္ ရင္ ႏွစ္ခါ ေသတယ္။