ဓါတ္ပံုပညာ မွတ္စုမ်ား (၃)

ကင္မရာတစ္လံုးနဲ႔ ဓါတ္ပံုရိုက္တဲ႔ အခါမွာ ရိုက္လိုက္တဲ႔ အေၾကာင္းအရာကို ကင္မရာကေန ဓါတ္ပံုအျဖစ္ဖမ္းယူေတာ႔ ပံုေကာင္းေလးတစ္ပံု ရဖို႔ဆိုတာက Exposure (အလင္းေပး) မွန္ဖို႕ လိုပါတယ္။ မွန္ကန္တဲ႔ အလင္းေပးမႈ (Correct Exposure = CE) လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ကင္မရာတိုင္းမွာ ဒီအခ်က္ကို အဓိက ပူးတြဲ ထိမ္းခ်ဳပ္ဖို႔ Aperture (အလင္းဝင္ေပါက္)၊ Shutter Speed (အလင္းတံခါး အျမန္နုန္း) နဲ႔ ISO (အလင္းစြဲနုန္း၊ အလင္းသိရွိ လက္ခံနိုင္မႈ ျမန္နုန္းအဆင္႔) ဆိုတာေတြ ပါပါတယ္။

Correct Exposure ပံုေလးတစ္ပံု

ကင္မရာ ျပင္ပက ပံုရိပ္ဟာ ကင္မရာမွန္ဘီလူးကို ျဖတ္ဝင္လာတဲ႔ အခါ အလင္းအနည္းအမ်ားကို မွန္ဘီလူးမွာပါတဲ႔ Aperture အလင္းဝင္ေပါက္ကို အက်ဥ္းအက်ယ္လုပ္ ထိမ္းခ်ဳပ္ၿပီး လိုအပ္သေလာက္ (လိုသလို) ဝင္ေရာက္ေစတာ၊ မွန္ဘီလူး အပါခ်ာဆီက ျဖတ္လာတဲ႔ ပံုရိပ္ကို ပံုရိပ္ဖမ္းမဲ႔ေနရာဆီကို ျဖတ္သြားခြင္႔ျပဳမယ္႕ ကင္မရာရဲ႕ Shutter (အလင္းတံခါး) က လိုအပ္သလို အခ်ိန္ထိမ္းခ်ဳပ္ ဖြင္႔ပိတ္ေပးတာ၊ Image Sensor ပံုဖမ္းလြာ (Film, Digital Camera ေတြမွာေတာ႔ CCD, CMOS စသည္) ကေန ေရာက္လာတဲ႔ ပံုရိပ္ကို စြဲထင္ေစတဲ႔နုန္းတစ္ခု သင္႔ေတာ္ရာနဲ႔ (ISO 50,100,200,400,..စသည္) ဖမ္းယူတာ ေတြက  ဓါတ္ပံုရိုက္တာမွာ အေျခခံအလင္းေပးမႈ (Exposure) ပါ။

ဒီေန႕ဆက္ေျပာမွာေလးက အဲဒီ အထဲကတစ္ခုျဖစ္တဲ႔ အပါခ်ာ Aperture ဆိုတဲ႔ အေၾကာင္းေလးပါ။ ဒီအေၾကာင္း (သေဘာတရားေလး) သိထားရင္ Amature ကင္မရာ ကိုင္ေနသူေတြေရာ၊ Pro ကင္မရာကိုင္မယ္႕သူေကာ အသံုးဝင္ပါတယ္။ မွန္ဘီလူးမွာ ပါတဲ႔ lris Diaphragm က Aperture အက်ဥ္းအက်ယ္ကို လုပ္ေပးပါတယ္။ Aperture ကို “ f  “ သေကၤတ နဲ႔ေဖၚျပပါတယ္။ မတူတဲ႔ ကင္မရာ၊ မွန္ဘီးလူးေတြေပၚမွာ မူတည္ၿပီး အပါခ်ာ နံပါတ္ေတြက  f 1.4, 2 , 2.8 , 4 , 5.6, 8 , 11 , 16 , 22 , 32 ဆိုတဲ႔ နံပါတ္ေတြ ပါပါတယ္။ ဒါက အေျခခံ အပါခ်ာ နံပါတ္ေတြပါ။ ဒီနံပါတ္ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု အေျပာင္းအလဲကို one stop လို႔ ေခၚပါတယ္။ Digital Camera ေတြမွာေတာ႔ ဒီနံပါတ္ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုၾကားမွာ ထားရိုက္လို႔ရတဲ႔ ေနရာ တစ္ခု၊ နွစ္ခုေလာက္စီ ရွိတတ္ပါေသးတယ္။ (ဥပမာ – f 8 နဲ႔ f 11 ၾကားမွာ f 9 , f 10 တို႕လိုမ်ိဳး ရွိတာကို ေျပာတာပါ)

 

မွန္ဘီးလူးေပၚက အပါခ်ာ နံပါတ္ေတြ

ဒီ Aperture နံပါတ္ေလးေတြကို Manual ကင္မရာေတြ၊ Manual Setting (Function) ပါတဲ႔ camera ေတြ နဲ႔ Semi Manual (/Auto) camera မွာ ထိမ္းခ်ဳပ္ အသံုးျပဳနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အပါခ်ာ “ f “ နံပါတ္ေသးေတြက အလင္းဝင္ေပါက္ က်ယ္ၿပီး အလင္းဝင္တာ မ်ားပါတယ္။ “ f “ ႀကီးရင္ အလင္းဝင္ေပါက္က်ဥ္းၿပီး အလင္းဝင္တာ နည္းပါတယ္။ ဆိုလိုတာက f 5.6 က f 11 ထက္ အလင္းပိုဝင္ (one stop ပိုမ်ား) တဲ႔သေဘာပါ။ ဒီေတာ႔ ရိုက္မယ္႕ ဓါတ္ပံုတစ္ပံုမွာ အလင္းမ်ားဖို႔ လိုတယ္ဆိုရင္ အပါခ်ာကို ဖြင္႕ေပး (က်ယ္ေပး) (or) အပါခ်ာနံပါတ္ငယ္ေပး ရၿပီး ရိုက္မယ္႕ ဓါတ္ပံုအေျခအေနက အလင္းမ်ားေနလို႔ အလင္းေလွ်ာ႕ေပးဖို႔ လိုတယ္ဆိုရင္ အပါခ်ာကို က်ဥ္းေပး (or) အပါခ်ာနံပါတ္ငယ္ႀကီး ရပါတယ္။

အထက္မွာေျပာခဲ႔သလို ပံုေလးတစ္ပံုကို Exposure ေပးရာမွာ မွန္ကန္တဲ႔ အလင္းေပးမႈ Correct Exposure CE က အပါခ်ာ 16 ၊ Shutter တံခါးဖြင္႔ပိတ္ အျမန္နုန္းက တစ္စကၠန္႕ရဲ႕ 100 ပံု တစ္ပံု နဲ႔ အလင္းသိမႈ႕နုန္းက ISO 100 လို႕ဆိုပါစို႕။ Correct Exposure CE = Aperture ( f 16 ) x Shutter Speed ( 1/100 ) x ISO (100 )

ဒါဆိုရင္ အပါခ်ာ နံပါတ္ေျပာင္းသြားလို႔  ဓါတ္ပံုမွာ အလင္းအနဲအမ်ား ျဖစ္သြားမယ္႕ ပံုေလးေတြကို ေအာက္မွာ ေလ႕လာၾကည္႕ပါ။ (f 16 ထက္ အပါခ်ာ က်ဥ္းသြားရင္ ပံုကေမွာင္ (ရင္႕) လာၿပီး f 16 ထက္ က်ယ္လာရင္ ပံုက လင္း (ေဖ်ာ႔) လာတာကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္)။

အပါခ်ာ အကွဥ္းအက်ယ္၊ အလင္းအနဲအမ်ား

အပါခ်ာ နံပါတ္ေျပာင္း တာက အလင္းအနဲအမ်ားတစ္ခုတင္ ေျပာင္းတာမဟုတ္ဘူးဗ်။ ပံုထဲမွာ ေတြ႔ရတဲ႔ Subject (အေၾကာင္းအရာ) ေတြရဲ႕ ေရွ႕ေနာက္ ျပတ္သားမႈဇုန္နယ္ Depth Of Field (ကိုယ္ခ်ိန္လိုက္တဲ႔ focus ျဖတ္လိုက္တဲ႔ အရာဝထၳဳရဲ႕ အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ မွာ ရွိတဲ႔ အရာဝထၳဳမ်ားရဲ႕ ျပတ္သားမႈ) ကိုလည္း ေျပာင္းလဲေစပါတယ္။ အပါခ်ာ က်ဥ္းရင္ ကိုယ္ခ်ိန္လိုက္တဲ႔ အရာဝထၳဳရဲ႕ အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ မွာ ရွိတဲ႔ အရာဝထၳဳမ်ားရဲ႕ ျပတ္သားမႈက ပိုေကာင္း (ပိုျပတ္သား) ၿပီး အပါခ်ာ က်ယ္ရင္ ကိုယ္ခ်ိန္လိုက္တဲ႔ အရာဝထၳဳရဲ႕ အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ မွာ ရွိတဲ႔ အရာဝထၳဳမ်ားရဲ႕ ျပတ္သားမႈ ဇုန္နယ္က နဲသြားၿပီး ကိုယ္ခ်ိန္တဲ႔ အရာဝထၳဳတစ္ခုတည္းသာ ျပတ္သားကာ က်န္ အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ မွာ ရွိတဲ႔ အရာဝထၳဳမ်ားက ဝါးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီရလဒ္ကိုပဲ ဓါတ္ပံုရိုက္သူေတြက ကိုယ္လိုတဲ႔ ဓါတ္ပံု အေျခအေနမ်ိဳးရေအာင္ ထားၿပီး ရိုက္ယူၾကပါတယ္။

ဥပမာေျပာရရင္ ရႈခင္း ၊ ဒါမွမဟုတ္ ရႈခင္းနဲ႔ တြဲၿပီး အမွတ္တရ ရိုက္တာမ်ိဳးလို ရိုက္ရမယ္႕ပံုမ်ိဳးေတြကို အပါခ်ာ က်ဥ္းေပးရမွာ ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္ရိုက္မဲ႔ အရာဝထၳဳတစ္ခုတည္းသာ ျပတ္သားေစကာ က်န္အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ မွာ ရွိတဲ႔ အရာဝထၳဳမ်ားကို ဝါးသြားေစလိုတဲ႔ ပံုမ်ိဳးမွာ ဆိုရင္ေတာ႕ အပါခ်ာကို က်ယ္နိုင္သေလာက္ က်ယ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္ကပံုေလးေတြကို ေလ႕လာပါ။

ျပတ္သားမႈ ဇုန္နယ္

အေပၚပံုေလးမွာ ရိုက္တဲ႔ ကင္မရာနဲ႔ အကြာအေဝး မတူတဲ႔ ေနရာက လူေတြထဲက ကိုယ္ခ်ိန္ထားတဲ႔လူ (Best focus point) ကေန အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ လက္ခံနုိင္တဲ႔ ျပတ္သားမႈ ဇုန္နယ္ (Depth of field) ကို ပံုမွာ ျပထားပါတယ္။ DOF area ပိုမ်ား (ပိုက်ယ္လိုရင္) အပါခ်ာကို ပိုက်ဥ္းေပူရပါတယ္။ Depth of field မွာ Best focus point ကေနဆိုရင္ ျပတ္သားမႈ ဇုန္နယ္က အေရွ႕ထက္ေနာက္က ပိုမ်ားပါတယ္။ ေအာက္ပံုေလးမွာ အပါခ်ာ နဲ႔  Depth of field အေျပာင္းအလဲကို ၾကည္႕ပါ။

အပါခ်ာ အက်ဥ္းအက်ယ္နဲ႔ ျပတ္သားမႈ ဇုန္နယ္

အထက္မွာ ေျပာခဲ႔တာေတြကေတာ႔ ဓါတ္ပံုတစ္ပံု ရိုက္ရာမွာ ပံုေလးကိုေကာင္းေစဖို႕၊ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ႔ ပံုမ်ိဳးရေစဖို႕ အဓိက အလင္းေပး Exposure ယူရာမွာ ပူးတြဲ ထိမ္းခ်ဳပ္ရတဲ႕ Aperture ၊ Shutter Speed  နဲ႔ ISO ေတြထဲက Aperture ရဲ႕ အေၾကာင္းေလးေတြပါ။

အပါခ်ာ၊ ရွပ္တာ၊ ISO မွန္ေအာင္တြဲပါမွ

ပညာရပ္ကို အဆင္႔ဆင္႔ တက္လွမ္းနိုင္ေစဖို႔၊ ဓါတ္ပံုပညာ သူငယ္တန္းစာ ဗဟုသုတကို သိသမွ် ေဝငွေနသူပါ။ (အေျခခံ အဆင္႔ေလးမ်ားမို႔ ၾဆာေမွာ္၊ ၾဆာဂီ တုိ႕ကဲ႔သို႕ ၾဆာမ်ား လိုတာေလးေတြ ျဖည္႕ေပးေစလိုေၾကာင္းပါ ခင္ညာ :D )

စိန္ေသာ႕

 

About Diamond Key

Sein Thort has written 64 post in this Website..

ပြင္႕လင္းလြတ္လပ္စြာ ေရးသားေဖၚျပခြင္႕ရျခင္း၊ ဖတ္ရႈခြင္႕ ရျခင္းမ်ားကို အလြန္ နွစ္သက္သေဘာက်သည္။ သို႕ေသာ္ ထိုအခြင္႕အေရးကို သံုးကာ သူတပါးအား နစ္နာရန္ မမွန္မကန္ ျပဳမူျခင္းမ်ိဳးကို မႏွစ္သက္။ မိမိစာတစ္လံုးသည္ အမ်ားသူငါ အတြက္ တစ္စံုတရာ အက်ိဳးျပဳနိုင္ပါေစ။

   Send article as PDF