၁။       ရွင္သန္ေနတဲ့အရာေတြဟာ လႈပ္ရွားမႈနဲ႕ႀကီးထြားမႈရွိတယ္။ ရွင္သန္ေနတဲ့လူသားေတြဟာ အျမဲတမ္း ေျပာင္းလဲ ေနတယ္။ ေျပာင္းလဲႏိုင္တဲ့အေလွ်ာက္ေလ့က်င့္ေပးလို႕ရတယ္။ ေလ့က်င့္ထားတဲ့အတိုင္းသာျပဳမႈၾကေလ့ရွိတယ္။ ေလ့က်င့္ေပးမႈ ေတြဟာတစ္ခါတစ္ရံ ရည္ရြယ္ၿပီးလုပ္တာေတြရွိသလို မရည္ရြယ္ပဲနဲ႕သဘာ၀အေလွ်ာက္ ေလ့က်င့္ ေပးသလို ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးေတြလည္းရွိတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ တံငါနားနီးရင္ တံငါအျဖစ္မ်ားတယ္။ မုဆိုးနားနီးရင္ မုဆိုးအျဖစ္မ်ားတယ္။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွာေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိသားစုတစ္ခုမွာေသာ္လည္းေကာင္း၊ လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ခုမွာေသာ္လည္းေကာင္း လက္ခံထားတဲ့ တန္ဖိုးေတြ၊ အစဥ္အလာေတြ၊ ကိုးကြယ္မႈေတြနဲ႕ ရွင္သန္မႈပံုစံေတြရွိတယ္။ ဒါေတြကို ကားခ်ာလ္ (Culture) လို႕ေခၚတယ္။ လူ႕အသုိင္းအ၀ိုင္းေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသလို ကားခ်ာလ္ (Culture) ေတြလည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ငယ္ရြယ္တဲ့လူေတြကို မိမိတို႕လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ လိုခ်င္တဲ့ ပံုစံကိုရေအာင္ ပံုသြင္းေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးတာကို အက္ဂ်ဴေကးရွင္း (Education) လို႕ေခၚတယ္။ လူသားေတြဟာ ၀င္ေငြဆင္းရဲျခင္း၊ အတတ္ဆင္းရဲျခင္းတို႕ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ ဒီလူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ လိုခ်င္တဲ့ပံုစံမွားယြင္း ေနတာ လည္းျဖစ္ႏိုင္သလို ပံုသြင္းေလ့က်င့္ေပးျခင္း (Education) စနစ္မွားယြင္းေနလို႕လည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ ႏွစ္ခုစလံုးမွားယြင္းေနလို႕လည္းျဖစ္တယ္။

၂။       အက္ဂ်ဴေကးရွင္း (Education) ဆိုတာက လက္တင္ဘာသာစကား (Educatio) ကလာတာျဖစ္တယ္။ လက္တင္စကား Educatio ဆိုတာက ငယ္ရြယ္တဲ့လူေတြ၊ တိရိစၦာန္ေလးေတြကို မိမိတို႕လိုခ်င္တဲ့ ပံုစံကိုသြင္းျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အက္ဂ်ဴေကးရွင္းအားလံုးကို စည္းကမ္း (Discipline) ေတြနဲ႕သာသြားရတယ္။ တိုးတက္လာတဲ့ အသိဥာဏ္အဆင့္အတန္းအလိုက္ နားလည္သေဘာေပါက္ႏိုင္ေအာင္၊ လက္လွမ္းမွီႏိုင္ေအာင္ ေဘာင္ေလးမ်ား (Frame) ေလးေတြလုပ္ေပးရတယ္။ ၿပီးရင္သင္ေပးရတယ္။  ဘယ္ေလာက္ တတ္ေျမာက္လာလဲ ဆိုတာ စစ္ေဆးျခင္း (Assessment) လုပ္ရတယ္။ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္း၊ ေကာလိပ္ နဲ႕ တကၠသိုလ္မ်ားအထိ အဆင့္ဆင့္ဖြင့္လွစ္ေလ့ရွိတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး စနစ္တက်ပံုသြင္းမႈမ်ိဳးကို Formal Education လို႕ေခၚတယ္။ (Education ကို ျမန္မာဘာသာစကားျဖင့္ ပညာလို႕ဘာသာျပန္တာ လံုး၀မွားပါတယ္။ ပညာဆိုတာက အမွားအမွန္ကို ေ၀ဖန္ပိုင္းျခား ႏိုင္ေသာ အသိဥာဏ္ကိုေခၚတာျဖစ္တယ္။ ပံုသြင္းေလ့က်င့္တာမဟုတ္ဘူး။) လူသားေတြကို ပံုသြင္းေလ့က်င့္ ေပးမႈေတြမွာ အဓိကလိုအပ္ခ်က္က တာ၀န္သိတတ္ သူမ်ားျဖစ္လာေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရန္ျဖစ္တယ္။

၃။       လူသားေတြကို ပံုသြင္းသင္ၾကားေပးတဲ့ေနရာမွာ စာေတြ႕သင္ေပးျခင္း (Academic) နဲ႕ လက္ေတြ႕သင္ၾကား ေပးျခင္း (Practical) ဆိုၿပီးရွိတယ္။ လူသားေတြဟာ မိမိသင္ယူလိုသည္မ်ားကို လိုက္လံသင္ယူျခင္းကိုေတာ့ သင္ယူျခင္း (Learning) လို႕ေခၚတယ္။ Formal Education မရခဲ့သူေတြ၊ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္း သြားတဲ့သူမ်ိဳးေတြအတြက္ကေတာ့ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းသင္တန္းမ်ား (Vocational Training) မ်ားကို ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးရတယ္။

၄။       တာ၀န္သိတတ္သူဆိုတာဟာ မိမိကုိယ္မိမိအားကိုးသူ၊ မိမိေၾကာင့္သူတစ္ပါးကို ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးမျဖစ္ေစလိုသူ၊ မိမိ၏လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ အျခားလူတစ္ဦးကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း ထိခုိက္နစ္နာရမႈကို မလိုလားသူ၊။ မိမိ၏က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္သူ၊ အလကားမလိုခ်င္သူ၊ သူတစ္ပါး၏ အက်ပ္အတည္းကို အျမတ္မထုတ္လိုသူ၊ မွ်တေသာစိတ္ရွိသူ၊ ေျဖာင့္မတ္တည္ၾကည္သူ၊ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ခ်က္ ခိုင္မာျပတ္သားသူ၊ ေကာင္းေရာင္း ေကာင္း၀ယ္လုပ္စားလိုသူ၊ ကတိတည္သူ၊ လူသားတို႕၏ ေကာင္းျခင္းဘက္ကို ျပင္းျပစြာယံုၾကည္သူ၊ တစ္သက္တာဆက္လက္သင္ယူၿပီး အျမင့္မားဆံုးသို႕ေရာက္တစ္ရက္ ၿပီး တစ္ရက္ ႀကိဳးစားေန သူ ကိုေခၚတယ္။ ဒါအခ်က္ေတြကို လူသားေတြကို ပံုသြင္း ေလ့က်င့္ မေပးထားရင္ (ဒါမွမဟုတ္) ပံုသြင္း ေလ့က်င့္တဲ့ အထဲမွာ မပါ၀င္ခဲ့ရင္ လူသားေတြဟာ ေႏွာင္ႀကိဳးမဲ့ ေလတံခြန္မ်ားလို လြင့္လိုရာလြင့္ပါကုန္တယ္။ တာ၀န္မဲ့သူေတြ ႀကီးစိုးလာတဲ့လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားဟာ ညစ္ပတ္ ဆင္းရဲၿပီး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ားဆိတ္သုန္းကုန္တယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းကို ဘယ္သူကမွ မကူညီႏိုင္ဘူး။ အကူအညီေတြဟာ ျခအံုထဲထည့္လိုက္တဲ့ ထင္းရႈးေခ်ာင္း ေတြလိုပဲျဖစ္မယ္။ တာ၀န္သိတတ္သူေတြျဖစ္လာေအာင္ ပံုသြင္းေလ့က်င့္သင္ၾကားရမယ္။

၅။       ဂရုစိုက္မႈလြန္ကဲျခင္းမ်ားဟာ လူသားေတြကို ေပ်ာ့ညံ့ေသာလူသားမ်ားျဖစ္လာေစတယ္။ မိမိကိုယ္ မိမိအားကိုး တတ္ေအာင္မသင္ေပးခဲ့တဲ့မိဘမ်ားဟာ သားသမီးမ်ားရဲ႕ ဒုကၡေပးမႈေတြကို ခံရတာခ်ည္းပါပဲ။ ေရႊလိုဥခံထားရတဲ့ သားသမီးမ်ားဟာ ျပင္ပေလာကနဲ႕ အဆက္ျပတ္ၿပီး အသိဥာဏ္နဲပါးသြားေလ့ရွိတယ္။ လူငယ္ေတြကို မ်ားမ်ားသင္ယူ လိုစိတ္ရွိလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႕လိုတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားကိုးတတ္ေအာင္ေလ့က်င့္ေပးရတယ္။ ပထမပိုင္းမွာ လံုျခံဳတဲ့ေလ့လာေရးခရီးမ်ားကို သြားခိုင္းရတယ္။ မိတ္ေဆြမ်ားမ်ားေပါင္းတတ္ေအာင္လုပ္ေပးရတယ္။ တာ၀န္ သိတတ္ သူမ်ားျဖစ္လာေအာင္ေလ့က်င့္ေပးရမယ္။ တျဖည္း ျဖည္း အသိဥာဏ္ရင့္က်က္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ပ်ံသန္းခြင့္ေပးဖို႕လိုတယ္။ ဒါမွသူဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အျမင့္မားဆံုးသူေတြျဖစ္လာမွာျဖစ္တယ္။ တာ၀န္မဲ့သူမ်ားကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ပ်ံသန္းခြင့္ေပးလိုက္တာဟာ သူတို႕ကို အႏၱရာယ္တြင္းထဲ သက္ဆင္းခိုင္းလိုက္တာနဲ႕ အတူတူပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ လူသားတို႕ရဲ႕ ေကာင္းျခင္းကို လိုလားသူမ်ားဟာ တာ၀န္သိတတ္ျခင္းအေျခအျမစ္ကို ပံုသြင္းေလ့က်င့္ေပးၿပီးမွ လြတ္လပ္စြာ ပ်ံသန္းႏိုင္မဲ့ ေတာင္ပံတစ္စံု ကိုေပးအပ္ရန္ လုိတယ္။

About asiamasters

Khin Maung Lwin has written 78 post in this Website..

I'm interested to change for the better of Myanmar people. I value income, knowledge, strength, technology and humanity.