ယခုလထင္ရွားေက်ာ္ၾကားျမန္မာမ်ားက႑အတြက္ အေမရိကျပည္ေထာင္စု၊Los Angeles County, Road Departmentတြင္ ၂၈ႏွစ္ၾကာ အင္ဂ်င္နီယာအလုပ္လုပ္ကိုင္ခဲ႔ေသာ ဟာဂ်ီဦးလွေမာင္(ေခၚ)ဟာဂ်ီ Esoof Dwood Madhaႏွင္႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ႔ပါသည္။

၁) အန္ကယ္႔ကိုယ္ေရးအက်ဥ္းကေနစေျပာျပပါ။

က်ေနာ္႔ကို ၁၉၃၄ဧျပီ၂၂မွာ ရန္ကုန္၊၄၄လမ္းမွာေမြးပါတယ္။ဂ်ပန္ေခတ္တေလွ်ာက္ သံလ်င္၊ခရမ္း၊ေက်ာက္တန္းေတြမွာ၄ႏွစ္ေနထိုင္ခဲ႔ပါတယ္။သံလ်င္ေျပာင္းေတာ႔သံလ်င္မွာဂ်ပန္ေက်ာင္းတက္လိုက္ပါေသးတယ္။ ၁၉၄၅မွာအေဖက ကာလကတၱားပို႔ျပီးေက်ာင္းထားတယ္။အဲဒီ႔မွာ ဟိႏၵဴမြတ္ဆလင္အေရးအခင္းျဖစ္ေတာ႔ ျမန္မာျပည္ကိုျပန္ပို႔ပါတယ္။၁၉၄၆မွာစိန္ဂၽြန္းဒိုင္အိုစီအထက္တန္းေက်ာင္းမွာ သူငယ္တန္းစတက္ျပီး၁၉၅၃မွာ အထက္တန္းေအာင္ျပီးတကၠသိုလ္ေရာက္တယ္။၁၉၅၅မွာ အင္ဂ်င္နီယာေကာလိပ္(BOC)ကိုေျပာင္းသြားတယ္။same batchေတြက အခုယူအက္စ္မွာေနတဲ႔ကိုတင္ထြဋ္၊ကိုတင္ေထြးတို႔။၁၉၅၉မွာ Cilvil Engineeringဘြဲ႔ကို University of Rangoonကေနေအာင္တယ္။လိပ္ခံုးကေပါ႔။အဲဒီ႔တုန္းက RITမရွိေသးဘူး။ဘြဲ႔ရျပီးက်ေနာ္ အာခီတက္ဦးတင္လက္ေအာက္မွာ အလုပ္လုပ္ခဲ႔ပါတယ္။မိုဟာမက္ယူဆြက္ကန္ထရိုက္တာနဲ႔လဲေပါင္းအလုပ္လုပ္ခဲ႔တယ္။မဂိုလမ္းနဲ႔ဒါလဟိုဇီေထာင္႔က ၅ထပ္တိုက္ၾကီးေတြက က်ေနာ္တို႔ေဆာက္ခဲ႔တာေပါ႔။

၂) အေမရိကားကိုထြက္ျဖစ္ခဲ႔တဲ႔အေၾကာင္း။

က်ေနာ္တို႔မိသားစုက ရန္ကုန္၂၆လမ္းမွာ DH Madha Building Materialေရာင္း၀ယ္ေရးလုပ္ပါတယ္။၁၉၆၂ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းအစိုးရတက္လာခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔မိသားစုပိုင္၂၆လမ္းကဆိုင္ကို ျပည္သူပိုင္အသိမ္းခံလိုက္ရတယ္။က်ေနာ္တို႔မွာလုပ္စားစရာမရွိေတာ႔ဘူး။အဲဒီ႔အခ်ိန္မွာ တိုင္းျပည္အျပင္ထြက္ခ်င္သူေတြေလွ်ာက္ပါေျပာေတာ႔ ၁၉၆၄မွာ US Embassyကိုဗီဇာေလွ်ာက္တယ္။၁၉၆၄မွာUS Embassyက ကိုတာsystemရွိတာ တႏွစ္ကိုလူတရာထက္ပိုမသြားရဘူးဆိုတာ။ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းအစိုးရအာဏာသိမ္းေတာ႔ အကုန္သြားေလွ်ာက္ေတာ႔ျပံဳသြားေရာ။Johnsonအစိုးရတက္ေတာ႔Preference Systemဆိုလုပ္ေနတယ္ခဏေစာင္႔ပါ၊ပညာတတ္တဲ႔သူမွလက္ခံမယ္ဆိုေတာ႔ ၁၉၆၄ဒီဇင္ဘာမွာသြားေလွ်ာက္တာ တမိသားစုလံုးapproveလုပ္လိုက္တယ္။ျမန္မာပတ္စ္ပို႔သြားေလွ်ာက္တာ ၁ႏွစ္ခြဲေက်ာ္ၾကာတယ္မေပးဘူး။ က်ေနာ္တို႔ညီအကိုတ၀မ္းကြဲေတြက ကမာရြတ္မွာဆပ္ျပာစက္ရံုပိုင္တယ္ဆိုေတာ႔သူတို႔နဲ႔ပတ္သက္ေနတယ္ဆိုျပီး ပတ္စ္စပို႔ကိုမထုတ္ေပးဘူး။၁၉၆၆ေမလမွ ပတ္စပို႔ရျပီး ၁၉၆၆ဇြန္၄ရက္မွာထြက္လာတယ္။

၃) အေမရိကားမွာ ဘယ္လိုရုန္းကန္ခဲ႔ရသလဲ။အခက္အခဲေတြေတြ႔ခဲ႔တဲ႔အေၾကာင္း။

အယ္လ္ေအေရာက္ေတာ႔ သူငယ္ခ်င္းကိုတင္ေအာင္ကေစာင္႔ေနတယ္။တ၀မ္းကြဲညီအကိုတေယာက္အိမ္မွာ ခဏေနတယ္။ၾသဂုတ္မွာအလုပ္ေလွ်ာက္တာ ၃လ၄လအလုပ္မရဘူး။ေက်ာင္းေတြပိတ္ေနလို႔။အစိုးရအလုပ္Countyမွာေလွ်ာက္ေတာ႔ ဟိုကေအာင္လာတဲ႔ဘြဲ႔ကို USAမွာEvaluate လုပ္ဖို႔လိုတယ္ေျပာတယ္။ဒါနဲ႔Long Beachေကာလိပ္သြားတာ ေက်ာင္းပိတ္ခ်ိန္။ပေရာ္ဖက္ဆာတေယာက္မွမရွိဘူး။စာရြက္ေတြထားခဲ႔ရတယ္။USAမွာ Experienceမရွိေတာ႔ အလုပ္ရဖို႔ကခက္ေနတယ္ေလ။ေနာက္ေတာ႔Plastic Companyမွာတနာရီတေဒၚလာစားနဲ႔အလုပ္ရေတာ႔အလုပ္ရွင္က“မင္းကပညာတတ္တေယာက္ပဲ”ဆိုျပီးQuality Control Inspectorခန္႔ျပီး တနာရီ၂ေဒၚလာခြဲေပးတယ္။တေန႔၁၆နာရီ(2Shifts)လုပ္တယ္။ႏို၀င္ဘာမွာLong Beachေကာလိပ္ကဖုန္းေခၚျပီး က်ေနာ္႔အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ကိုလက္ခံေၾကာင္းစာထုတ္ေပးတယ္။LA Countyမွာသြားျပေတာ႔ Building Saftyမွာလူျပည္႔ေနလို႔ Road Departmentမွာလုပ္ရမယ္ေျပာတယ္။Supervisorကဒီမွာ Experienceလို႔ We will train you လို႔ေျပာတယ္။
၁၉၆၆ႏို၀င္ဘာ၁၄ကေန Cilvil Engineer Assiatance (CEA) ရာထူး တလ၇၃၅ေဒၚလာနဲ႔လုပ္ျဖစ္တယ္။အဲဒီ႔မွာ Mike Aye Myintကေရာက္ႏွင္႔ေနတာ တလရွိျပီ။၁၉၉၄မတ္လမွာ က်ေနာ္ပင္စင္ယူပါတယ္။

၄) လုပ္ငန္းခြင္အေတြ႔အၾကဳံေျပာျပပါဦး။

Road Designကို အရင္ကမလုပ္ခဲ႔ဖူးဘူး။ျမန္မာျပည္မွာကတိုက္ေဆာက္တာဘဲလုပ္ခဲ႔တာေလ။သီအိုရီပိုင္းပဲသိခဲ႔တာေပါ႔။ အလုပ္ထဲမွာပဲလုပ္ရင္းနားလည္သြားတာ။ Blvdေတြေဖာက္တယ္။Diamond Bar, Palmdale, Santa Clrita, Lancasterတို႔မွာ အစကလမ္းမၾကီးေတြမရွိဘူးေလ။အဲဒီ႔လမ္းေတြဒီဇိုင္းအစအဆံုးလုပ္ရတယ္။တျဖည္းျဖည္းpromotionေပးတယ္။၁၉၇၈မွာ subdivisionဘက္ေျပာင္းလိုက္တာ၁၉၉၄ထိ။

၅) အလုပ္ထဲမွာ ဘာလူမ်ိဳးေတြမ်ားလဲ။အခြင္႔အေရးမွာ လူမ်ိဳးတခုနဲ႔တခုျခားနားတာာမ်ိဳးရွိလား။

အေမရိကန္လူျဖဴေတြအမ်ားဆံုး။အာရွသားနည္းတယ္။အာဖရိကန္အေမရိကန္ဆိုပိုနည္းတယ္။supervisorဆို လူျဖဴေတြအမ်ားဆံုးယူထားတာ။promotionပိုရတာလဲမ်ားတယ္။ဟိုတုန္းကေတာ႔ ခြဲျခားမႈရွိတယ္။သိသာတယ္။က်ေနာ္တို႔promotionရဖို႔စာေမးပြဲေျဖရတာ၇၀%စာပိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔အျပည္႔ရတယ္။Promotabilityပိုင္း၃၀%က်ေတာ႔ လူျဖဴေတြကအျပည္႔ရေတာ႔၁၀၀%ရတယ္။က်ေနာ္တို႔ကို ၁၀၀%မေပးဘူး။တကယ္က် က်ေနာ္တို႔ကသူတို႔ထက္ပိုေကာင္းေကာင္းလုပ္ႏိုင္တယ္။ခုလဲဒါမ်ိဳးရွိေတာ႔ရွိေသးတယ္။နည္းသြားျပီ။က်ေနာ္ကေတာ႔အျမဲpositiveဘဲ စဥ္းစားပါတယ္။သူမ်ားႏိုင္ငံ၊ သူမ်ားလက္ေအာက္မွာလုပ္ေနရတာပဲေလ။ျမန္မာျပည္မွာေနစဥ္တုန္းကလဲ discriminateအလုပ္ခံခဲ႔ရတာပဲ။သီးခံျပီးလုပ္ပါတယ္။

၆) တိုင္းတပါးမွာအလုပ္လုပ္ေနတဲ႔ျမန္မာလူငယ္တြကို အန္ကယ႔္အေတြ႔အၾကံဳအရေဆာင္ရန္၊ေရွာင္ရန္ ဘာေျပာခ်င္ပါလဲ။

အလုပ္လုပ္ေနတဲ႔တိုင္းျပည္ရဲ႔ပညာပိုင္းေတြအတုယူသင္႔တယ္။ Mandagementေတြဘယ္လို handleလုပ္တယ္။
ေရွာင္ရန္ကအဓိကက လုပ္ငန္းပိုင္းမွာ ဘယ္သူနဲ႔မွထိပ္တိုက္မေတြ႔ဖို႔ပါပဲ။supervisorမေကာင္းတဲ႔သူေတြရွိတယ္။ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္လဲခံခဲ႔ရတယ္။ ဒါကိုမေက်နပ္တဲ႔ေဒါသစိတ္ဆိုတာလူတိုင္းမွာရွိတယ္။ဒါေပမယ္႔ ကိုယ္ကမခံႏိုင္လို႔ရန္ျဖစ္ျပီးနာမည္ပ်က္နဲ႔အလုပ္ထြက္လာရင္ ေနာက္အလုပ္တခုမွာနစ္နာမယ္။ဒီအလုပ္ကတျခားအလုပ္တခုထပ္ေျပာင္းရင္ referenceေပးရတဲ႔အခါ အဲဒီ႔နာမည္ပ်က္ပါသြားရင္ေနာက္အလုပ္မွာကိုယ္ပဲနစ္နာမယ္။

၇) အေမရိကားေရာက္ခ်ိန္ကေနခုထိကာလမွာ အန္ကယ္႔စိတ္ထဲအမွတ္တရအျဖစ္အပ်က္။

ျမန္မာျပည္ကထြက္ေတာ႔လူတေယာက္ကို တေဒၚလာပဲေပးယူတယ္။က်ေနာ္တို႔ထြက္လာတာ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ကေလး၆ေယာက္၊ေမြးစားသား၁ေယာက္။အၾကီးဆံုးသမီးက၈ႏွစ္။အငယ္ဆံုးသမီးက၃ႏွစ္။ေလယာဥ္က နယူးေယာက္ကေန ေလာ႔စ္အိန္ဂ်လိ္စ္ကိုconnecting flightမရဘူး။သူတို႔လဲဘာမွမတတ္ႏိုင္ဘူး။က်ေနာ္တို႔မိသားစုစားစရာ ၊ေနစရာမရွိေတာ႔ ကံေကာင္းသြားတာက နယူးေယာက္ Seven Days Advantage Hospitalမွာလုပ္ေနတဲ႔မိတ္ေဆြေဟာင္းအေမရိကန္ဆရာ၀န္။သူကျမန္မာျပည္မွာလဲ အလုပ္လုပ္ဖူးတယ္။က်ေနာ္႔ကေလးတေယာက္က ျမန္မာျပည္မွာေနစဥ္က သူ႔လက္ေအာက္မွာေမြးဖူးတယ္။သူေခၚသြားတာတဲ႔သူ႔အိမ္ခန္းမွာ ၁၃ရက္ေနခဲ႔ရတယ္။စိတ္ထဲမွာ ေက်နပ္၀မ္းသာမိတာကေတာ႔ က်ေနာ္နဲ႔BOCမွာအတူတူတက္ခဲ႔ဖူးတဲ႔ ကိုတင္ေထြး+မYvonne ေထြးအပါအ၀င္ မိတ္ေဆြေဆြမ်ိဳးျမန္မာမိသားစု၃၀-၄၀ေလာက္ကို sponserေပးေခၚခဲ႔တာပါပဲ။

၈) အန္ကယ္ဘာသာေရးပတ္သက္ျပီးေဆာင္ရြက္ခ်က္။

က်ေနာ္က University of Rangoonမွာေက်ာင္းတက္ထဲက၁၉၅၇-၅၈ထိ Muslim Student Associtionမွာ Chairmanလုပ္ခဲ႔တယ္။ဒီေရာက္တဲ႔အခ်ိန္ အယ္လ္ေအမွာ ဗလီဆိုတာမရွိဘူး။မြတ္စလင္ဘာသာ၀င္အိမ္၅အိမ္၆အိမ္ေလာက္က အပတ္စဥ္ညေနတိုင္း ကေလးေတြကို တလွည္႔စီ ဘာသာေရးသင္ေပးတယ္။ဥပုပ္လဆိုအိမ္ခန္းေတြမွာဘုရား၀တ္ျပဳရတယ္။၁၉၆၈မွာ ၀ါရွင္တန္ဒီစီ၊အီဂ်စ္သံရံုးကေန ၀န္ထမ္းတဦးကို ဗလီေဆာက္ဖို႔အယ္လ္ေအကိုလႊတ္လိုက္တယ္။East LAမွာဗလီတခုစဖြင္႔တယ္။အာရပ္ေတြပိုက္ဆံနဲ႔ေဆာက္တာ။ခိုးတာနဲ႔ဖ်က္ဆီးခံရတာနဲ႔ွဆိုေတာ႔ St’s Andrew Placeမွာ ကိုရီးယားခရစ္ယာန္ေက်ာင္းတခုကို၀ယ္ျပီး Islamic Center of Southern Californiaဖြင္႔ခဲ႔တယ္။၁၉၇၃ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာမြတ္စလင္ေတြေရာက္လာတာမ်ားတာနဲ႔ Westsideမွာ Islamic Centerတခုထပ္ဖြင္႔တယ္။ ၁၉၇၇-၇၈မွာ Jamate Masjidul IsLam ကို Inglewoodမွာ က်ေနာ္တို႔ကစျပီး Fonderလုပ္ျပီးဖြင္႔ခဲ႔တယ္။၁၉၉၀မွာက်ေနာ္တို႔ဇနီးေမာင္ႏွံ ဟာ႔ခ်္လုပ္ပါတယ္။၁၉၉၈မွာ Umraကိုဆိုဒီအာေရးဗ်ားမွာလုပ္ပါတယ္။ဟာ႔ခ်္ဆိုတာက တသက္မွာတခါလုပ္ကိုလုပ္ရတာ။Umraဆိုတာတသက္မွာဘယ္ႏွစ္ခါမဆိုသြားလို႔ရတယ္။တခါသြားရင္ကိုယ္႔ရဲ႔sinေတြwashလုပ္တဲ႔သေဘာပါ။

၉) အန္ကယ္႔အေနနဲ႔ အေမရိကားေရာက္တဲ႔ဗမာ-မြတ္စလင္မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြရဲ ႔ ဘာသာေရးယံုၾကည္ခ်က္ေတြကို အားရမႈရွိပါလား။

ျမန္မာျပည္တြင္းမွာက Islamတရားသိတာမ်ားတာေပါ႔။က်ေနာ္တို႔ေရာက္ေတာ႔က် ကေလးေတြကတပတ္မွ စေနတနဂၤေႏြ၂ရက္ပဲသင္ေပးရတယ္ေလ။ၾကီးလာေတာ႔ေမ႔သြားၾကတယ္။က်ေနာ္တို႔က စီးပြားေရးရုန္းကန္ရတာနဲ႔အခ်ိန္မေပးႏိုင္တာလဲပါပါတယ္။ က်ေနာ္႔ကေလးေတြဆို လူျဖဴေတြနဲ႔အိမ္ေထာင္က်ၾကတယ္။ဒါေပမယ္႔ ကိုယ္႔ဘာသာေတာ႔မစြန္႔လႊတ္ဘူး။ၾကီးလာမွReligionျပန္လုပ္ၾကပါတယ္။ဘာသာေရးကိုနားလည္ေအာင္ျပန္ဖတ္ၾကတယ္ ။ခုေရာက္လာတဲ႔ကေလးေတြအတြက္က် သိပ္ေကာင္းသြားျပီ။လူမ်ိဳးစံုဖြင္႔ထားတဲ႔ Islamicေက်ာင္းေတြရွိေနျပီ။အစိုးရကလဲrecordလုပ္တယ္။English, Arabic, Islamic၃မ်ိဳးလံုးသင္တဲ႔ေက်ာင္းေတြ Orange Countyမွာဆုိ high schoolထိရွိတယ္။Culver Cityမွာဆို ၂၀၀၁ကစတည္ေထာင္တဲ႔ King Fahad Mosqueဘာသာေရးသင္တန္းေက်ာင္းမွာ ျမန္မာ-မြတ္စလင္ကေလးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတက္ၾကပါတယ္။

၁၀) ျမန္မာျပည္ျပန္ျဖစ္လား။အန္ကယ္ျမန္မာျပည္မွာေနစဥ္တုန္းကနဲ႔ ခုျပန္ေတာ႔တိုင္းျပည္တိုးတက္လာတာေတြ႔ရသလား။

၁၉၇၁မွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေတာ႔ အေမေနမေကာင္းေတာ႔ျပန္ဖို႔ ၁၉၇၂မွာျမန္မာသံရံုးကိုေမးေတာ႔ ဘာpassportလဲေမးျပီး အေမရိကန္Passportဆိုေတာ႔၀င္ခြင္႔မေပးဘူး။အေမလဲဆံုးသြားတယ္။မျပန္လိုက္ရဘူး။၁၉၈၈ေနာက္ပိုင္းမွာဗီဇာျပန္ေပးေတာ႔၁၉၉၅မွာ ႏွစ္၃၀မွာ ကိုယ္ေမြးခဲ႔တဲ႔ေနရာကို ပထမဆံုးျပန္ျဖစ္တယ္။ရွင္းရွင္းေျပာရရင္တိုးတက္လာတာမေတြ႔ရဘူး။လမ္းေလးေတြကက်ဥ္းက်ဥ္းေလးေတြမွာ လူေတြကအမ်ားၾကီး။က်ေနာ္တို႔ေနစဥ္က ၂၃မီလ်ံလူဦးေရ။ ခုက်၄၆-၄၇မီလ်ံေလာက္ျဖစ္ေနျပီ။လူေတြကအထက္အညာကေရာ ရန္ကုန္ကိုပိုက္ဆံရွာဖို႔ဆင္းလာၾကတာ။က်ေနာ္ရန္ကုန္ဘဲေရာက္ပါတယ္။မိတ္ေဆြေတြ၊ေဆြမ်ိဳးေတြေတြ႔တယ္။လူေတြကိုၾကည္႔ရတာ က်ေနာ္စိတ္ထဲမေကာင္းဘူး။ဆင္းရဲတဲ႔လူေတြမ်ားၾကတယ္။ပင္ပင္ပန္းပန္းအလုပ္လုပ္ၾကရတယ္။က်န္းမာေရးမေကာင္းၾကဘူး။ ကိုယ္႔တိုင္းျပည္ဘယ္လိုျဖစ္သြားတာလံဲ။ ဒီေလာက္ခ်မ္းသာျပီး ဒီေလာက္လွပတဲ႔တိုင္းျပည္ဘယ္လိုျဖစ္ရတာလဲဆိုျပီး ငိုခ်င္လာတယ္။အနီးအပါးတိုင္းျပည္ေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ နိမ္႔ပါးေနတယ္။ က်ေနာ္ အျမဲဆုေတာင္းတယ္။ျမန္မာျပည္မွာက်န္ခဲ႔တဲ႔သူေတြ အျမန္ဆံုးေကာင္းပါေစ။အဆင္ေျပပါေစ။က်ေနာ္တို႔လဲ ကိုယ္ေမြးခဲ႔တဲ႕ၾကီးခဲ႕တဲ႔တိုင္းျပည္မွာျပန္ေနခ်င္ပါတယ္။

မႏၱေလးေဂဇက္အတြက္အခ်ိန္ေပးျပီး ေမးျမန္းသမွ်စိတ္ရွည္လက္ရွည္ေျဖၾကားေပးတဲ႔ အန္ကယ္ဟာဂ်ီဦးလွေမာင္ alias ဟာဂ်ီ Esoof Dwood Madhaကိုေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

မွတ္ခ်က္။ ။ မႏၱေလးေဂဇက္ ၂၀၁၁ ဒီဇင္ဘာလထုတ္တြင္ ပံုႏွိပ္ေဖၚျပျပီးျဖစ္ပါသည္။

kai

About kai

Kai has written 933 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.