က်န္းမာပါရဲ ႔လားမိတ္ေဆြ

“အာေရာဂ်ံ ပရမံလာဘံ” က်န္းမာျခင္းသည္ လာဘ္တစ္ပါး ဆိုစကားရွိပါတယ္။
ေနမေကာင္းထိုင္မသာျဖစ္ေတာ႔မွ က်န္းမာျခင္းရဲ ႔တန္ဖိုးကို က်မတို႔ သိလာၾကတယ္။
ေနေကာင္းေနလို႔ကေတာ႔ အစားအေသာက္လည္းမေရွာင္၊ ေရခ်ိဳးမိုးခ်ိဳးလည္းမေရြး၊
အိပ္ေရးပ်က္တာေလာက္ကေတာ႔ ေအးေဆးပါ ဆိုျပီး ေပါ႔ဆတတ္ၾကပါတယ္။

က်မတို႔လို အရြယ္လြန္ေတြ … အထူးသျဖင္႔ က်မပါ၊ (ငါ မအိုေသး..) စိတ္နဲ႔
မာန္တင္းေနသလားပါပဲ။ မႏွစ္ကအထိက်ံဳးတစ္ပါတ္စက္ဘီးစီးေကာင္းတုန္း။ ေနာက္ပိုင္း
ဟိုနားက ဝွီးခနဲ ဆိုင္ကယ္တစ္စီးျဖတ္၊ ဒီနားကဝွီးခနဲကားတစ္စီးေက်ာ္နဲ႔ ၾကာေတာ႔
စက္ဘီးလက္ကိုင္ေလးယိုင္တိုင္တိုင္ကိုင္ရင္း ျဖစ္ေသးပါဘူးေလ ဆိုျပီး က်မစက္ဘီးေလး
ကို ခဏအနားေပး၊ လမ္းေလးပဲေလွ်ာက္ေနတာပါ။

က်မတို႔ေတြ တကယ္သရိုးသရီေနမေကာင္းျပီဆိုမွ ဆရာဝန္ဆီေျပးတတ္ၾကပါတယ္။
ေခါင္းေလးအံုတံုတံု ေလာက္ဆိုရင္ ပရုပ္ဆီဟိုပြတ္ဒီပြတ္နဲ႔ ေပ်ာက္သြားျပီလို႔ ထင္ေနတာ။
ဆက္ကိုက္ခဲဖ်ားနာေတာ႔မွ ဆရာဝန္ဆီေျပး၊ ေသြးခ်ိန္ ဘာညာခ်ိန္ေတာ႔မွ ေသြးတိုးေနျပီ၊
အဲဒီေတာ႔မွ အစားအစာေတြေရွာင္ၾက၊ လမ္းေတြေလွ်ာက္ၾက၊ တစ္ပြဲထိုးေတြ ထလုပ္ၾကေတာ႔
တာပါပဲ။

က်မအေမေျပာသလိုပဲ၊ မီးတြင္းထဲ တက္စာမစားရဘူးဆိုကာမွတဲ႔ ငါးသေလာက္ဆီျပန္ခ်က္
ေလးနဲ႔ ၊တမာခ်ဥ္ ငါးပိရည္ၾကိဳ တို႔ျမဳပ္စားခ်င္လိုက္တာေအ၊ မေျပာပါနဲ႔ေတာ႔တဲ႔။ လူစိတ္ကေလ မတည္႔တာမ်ားတယ္စားခ်င္သကိုး။ အသက္ၾကီးလာလို႔ ေသြးေတြတိုးလာျပီ
ဆိုကာမွ ဝက္သားဆို အဆီ အေခါက္မွစားခ်င္ၾကတယ္။ ( သြားမေကာင္းေတာ႔ အသားလည္း
မဝါးႏႈိင္ေတာ႔ဘူးကိုး။

ဆီးခ်ိဳ ရွိမွာ စိုးရိမ္တဲ႔ၾကားက ၾကံသကာ၊ ထန္းလ်က္ခဲေလးမွ ျမံဳ ႔ခ်င္ၾကတယ္။ဗမာပီပီ
အထူးသျဖင္႔ ေအာက္သူေအာက္သားပီပီ ငါးပိရည္ၾကိဳနဲ႔ အတို႔အျမဳပ္ မပါရင္ ထမင္းဝိုင္းၾကီးဟာ ကႏၱာရၾကီးမ်ားလားထင္မိပါတယ္။

သူမ်ားအိမ္ထမင္းစားဖိတ္လို႔ ဟင္းေတြမ်ားေပါ႔ေနရင္ စားလို႔ေတြမေကာင္းသလိုလို
အိမ္ျပန္ေရာက္ရင္ တစ္ထပ္ ထပ္စားမိေတာ႔ မလိုလိုပါပဲ။

ငါးပိ၊ငါးေျခာက္ အလြန္ၾကိဳက္တဲ႔ က်မတို႔ ျမန္မာစရိုက္က အေတာ္နဲ႔ ဘယ္ျပင္လို႔ ရပါ႔မလဲ။
ငါးရံ ႔ေျခာက္ဖုတ္္ေလးဆီဆမ္း ထမင္းၾကမ္းနဲ႔ နံနက္စာစားရတာကို က်မတို႔ ဒိုးနတ္နဲ႔ မလဲ
ႏႈိင္ခဲ႔ၾကဘူးေလ။

ဒညင္းသီးကတက္စာေနာ္၊ မတည္႔ဘူးေျပာေနရင္းနဲ႔ ဒညင္းသီးေထာင္း ျပားျပားေလးေပၚ
အုန္းႏို႔ဆမ္းေရာင္းတဲ႔အသည္ေတြ ေတြ႔ရင္ ဝယ္စားခ်င္လြန္းလို႔ လည္တျပန္ျပန္နဲ႔၊ ေကာက္
ညင္းေပါင္းကိုအေၾကာ္နဲ႔ ပူပူေႏြးေႏြးေလးစားေနရင္းက ပုစြန္ေျခာက္ႏိုင္ႏိုင္ပါတဲ႔ ငါးပိေၾကာ္
ေလးနဲ႔ ထပ္တို႔စားခ်င္ေနေသးတာ။

ဒီလိုဒီလိုနဲ႔ ကာလၾကာရွည္မွာ ေၾကာက္စရာေသြးတိုးေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ စတဲ႔ ေရာဂါစံု
တို႔ဟာ က်မတို႔ကိုရန္သူဝိုင္းသလို လာဝိုင္း ေတာ႔တာေပါ႔၊ တစ္ခ်က္သတိလစ္တာနဲ႔
တစ္သက္စာ ဆြဲ စားသြားမယ္ လို႔ ဟန္ျပင္ေနၾကျပီေပါ႔။

သတိရွိရွိနဲ႔ေလ႔က်င္႔ခန္းေလးဘာေလးလုပ္၊ အခ်ိဳေလွ်ာ႔၊ အငန္ေလွ်ာ႔ စသျဖင္႔ ၾကိဳတင္
အခင္းအက်င္းေလးဘာေလးလုပ္ထားရင္ေတာ႔ စည္းကေလးနည္းနည္းလံုသလိုလိုေပါ႔ေနာ။
က်မ မိတ္ေဆြ ဆရာဝန္တစ္ေယာက္ အၾကံေပးတာကေတာ႔ အလြယ္ဆံုးမွတ္ထားရမွာ
ကေတာ႔ (s) သံုးလံုးပါတဲ႔။
(1) Salt ဆား
(2) Soda ဆိုဒါ
(3) Stress စိတ္ဖိစီးမႈ
ဒီသံုးခု ဂရုစိုက္ျပီးေရွာင္ပါတဲ႔။

ဒါအျပင္ က်မတို႔ ေန႔စဥ္ေနထိုင္မႈပံုစံေလးေတြကလည္း က်န္းမာေရးအတြက္ အေရးၾကီးတာ
အမွန္ပါ။ အေနအထိုင္ပံုစံေပၚမွာမူတည္ျပီး က်န္းမာေရးလိုက္စားတယ္၊ မလိုက္စားဘူး
ရွိေသးတာကိုး။

Jack C. Richards ေျပာတဲ႔ လူ(၃)မ်ိဳးကေတာ႔
(1) Couch Potato
(2) Fitness Freak
(3) Sports Fan တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

Couch Potato ဆိုတဲ႔လူမ်ိဳးက တစ္ေနကုန္ တီဗီစက္ေရွ ႔မွာထိုင္ျပီး မလႈပ္မရွားေနတတ္သူ
မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။
Fitness Freak ဆိုတဲ႔လူမ်ိဳးကေတာ႔ အားကစားမ်ိဳးစံုကို အသည္းအသန္ေလ႔က်င္႔ ကစားေန
တတ္သူျဖစ္ပါတယ္။
Sports Fan ကေတာ႔ ဘာမွမကစားပါဘူး။ ဒါေပမဲ႔ ဘယ္အားကစားအေၾကာင္းမဆိုသိတယ္။
အားကစားဂ်ာနယ္၊မဂၢဇင္း ဘာမဆိုဖတ္တယ္၊ ESPN, Sports စသျဖင္႔ အားကစားရုပ္သံလိႈင္း
အကုန္ၾကည္႔သူ၊ အားကစားသမားကအစ သူတို႔ဘဝဇာတ္ေၾကာင္းအကုန္သိသူ ဆိုတဲ႕
လူမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ(၃)မ်ိဳးစလံုး က်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ မေပးႏိႈင္ပါဘူး။ က်မတို႔ ေရွးစကားအရ
ကေတာ႔အသက္ဥာဏ္ေစာင္႔သတဲ႔။ က်မတို႔ တတ္ႏႈိင္သမွ် စားသံုးမဲ႔ အစားအစာနဲ႔ အာဟာရ
မွ်တဖို႔၊ အခ်ိန္မွန္ဖို႕၊ ကိုယ္ကာယေလ႔က်င္႔ခန္းကို မိမိအသက္နဲ႔ ခံႏႈိင္စြမ္းနဲ႔ မွ်တေအာင္ေလ႔က်င္႔ဖို႔၊ က်န္းမာေရးဗဟုသုတေတြ ျပည္႔ဝၾကဖို႔ လိုေနမယ္ ဆိုတာ မျငင္းႏိႈင္ပါ။

မိတ္ေဆြေရာ အေပၚကေျပာျပခဲ႔တဲ႔ Couch Potato, Fitness Freak, Sports Fan
တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာပါေနျပီလားဟင္။ ဒါမွမဟုတ္ က်န္းေကာက်န္းမာပါရဲ ႔လားဆိုတာကို
ေမးခြန္းလႊာေလးေျဖၾကည္႔ရေအာင္ေနာ္။

(၁) သင္႔အစာႏွင္႔ အာဟာရ
(က) တစ္ေန႔ ဘယ္ႏွစ္ခါ အစာစားပါသလဲ
1. နည္းနည္းခ်င္း (၄) ၾကိမ္၊ (၅) ၾကိမ္ ………….. (၅ မွတ္)
2. (၃) ၾကိမ္…………………….. (၃ မွတ္)
3. (၁) ၾကိမ္ ၊ (၂) ၾကိမ္……………. (၀ မွတ္)

(ခ)ေန႔စဥ္အခ်ိန္မွန္မွန္ ဘယ္လိုစားသလဲ
1. အျမဲတမ္း …………………….. (၅) မွတ္
2. မ်ားေသာအားျဖင္႔ ………………… (၃) မွတ္
3. ၾကံဳသလို …………………….. (၀) မွတ္

(ဂ) ေန႔စဥ္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သို႔မဟုတ္ အသီးအႏွံ ဘယ္ေလာက္စားသလဲ
1. (၅) မ်ိဳး ……….. (၅) မွတ္
2. (၁) မ်ိဳးမွ (၄) မ်ိဳး … (၃) မွတ္
3. ဘာမွမစား ………. (၀) မွတ္

(ဃ) အာဟာရမဲ႔ အစားအစာ (Junk Foods) ေတြ ဘယ္ေလာက္စားသလဲ
1. မစားသေလာက္ ………(၅) မွတ္
2. ပွ်မ္းမွ် ………….. (၃) မွတ္
3. အမ်ားၾကီး ………… (၀) မွတ္

(င) ဗီတာမင္ေဆးေသာက္သလား
1. ေန႔တိုင္း …………. (၅) မွတ္
2. တစ္ခါတစ္ရံ ………. (၃) မွတ္
3. လံုးဝ …………… (၀) မွတ္

(၂) ကိုယ္ကာယ ေလ႔က်င္႔ခန္း
(စ) ေလ႔က်င္႔ခန္း သို႔မဟုတ္ အားကစား ဘယ္ႏွစ္ခါလုပ္သလဲ
1. တစ္ပတ္ (၃) ၾကိမ္ ႏွင္႔ အထက္…………(၅) မွတ္
2. တစ္ပတ္ (၁) ၾကိမ္၊ (၂) ၾကိမ္ ………. (၃) မွတ္
3. တစ္ခါမွ မလုပ္ ………………….. (၀) မွတ္

(ဆ) ဘယ္လိုေလ႔က်င္႔ခန္မ်ိဳးလုပ္သလဲ
1. ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ညွိတဲ႔ ေလ႔က်င္႔ခန္းမ်ိဳးနဲ႔ ေအရိုးဘစ္ … (၅) မွတ္
2. တစ္ခုခု ……………………………….. (၃) မွတ္
3. ဘာမွမလုပ္ ……………………………….(၀) မွတ္

(ဇ) ေလ႔က်င္႔ခန္းဟာ ဘယ္ေလာက္အေရးပါသလဲ
1. အရမ္းအေရးပါ ………. (၅) မွတ္
2. ေတာ္ရံုမွ်သာ ……….. (၃) မွတ္
3. လံုးဝ အေရးမပါ ……… (၀) မွတ္

(၃) က်န္းမာေရး
(စ်) ကိုယ္အေလးခ်ိန္
1. မိမိအသက္အရြယ္၊အရပ္နဲ႔ကိုက္မဲ႔အေလးခ်ိန္ထက္(၆)ေပါင္/(၃)ကီလိုေလ်ာ႔ (၅) မွတ္
2. မိမိအသက္အရြယ္၊အရပ္နဲ႔ကိုက္မဲ႔အေလးခ်ိန္ထက္(၁၀)ေပါင္/(၄.၅)ကီလိုေလ်ာ႔ (၃) မွတ္
3. မိမိအသက္အရြယ္၊အရပ္နဲ႔ကိုက္မဲ႔အေလးခ်ိန္ထက္(၁၂)ေပါင္/(၅.၅)ကီလိုေလ်ာ႔ (၀) မွတ္

(ည) ကာယစစ္ေဆးမႈ ဘယ္ႏွစ္ခါလုပ္သလဲ
1. တစ္ႏွစ္တစ္ခါ …………… (၅) မွတ္
2. (၂)ႏွစ္၊ (၃)ႏွစ္ တစ္ခါ …….. (၃) မွတ္
3. တစ္ခါမွ မလုပ္ …………… (၀) မွတ္

(တ) အိပ္လို႔ေပ်ာ္ရဲ ႔လား
1. အျမဲတမ္း …………….. (၅) မွတ္
2. တစ္ခါတစ္ေလ …………… (၃) မွတ္
3. မေပ်ာ္တာမ်ား ……………. (၀) မွတ္

အမွတ္ေပါင္း (၄၆ – ၅၅) ေတာ္။
အမွတ္ေပါင္း (၃၁- ၄၅) ေကာင္း။
အမွတ္ေပါင္း (၁၆- ၃၀) ပွ်မ္းမွ် ေအာက္။
အမွတ္ေပါင္း (၁၅ ႏွင္႔ ေအာက္) က်န္းမာသန္စြမ္းရန္လိုေသး။

ကဲ မိတ္ေဆြတို႔ေရ… အမွတ္ဘယ္ေလာက္ရလဲဟင္။

About TTNU

has written 88 post in this Website..