မေန႔က ေနျပည္ေတာ္ၾကီးမွာရွိတဲ့ ကုမၸဏီမ်ားမွတ္ပုံတင္ရုံး က တစ္ေယာက္နဲ႔ ေျပာဆိုရင္း အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီေတြ တည္ေထာင္ခြင့္ျပဳလိုက္ပါျပီတဲ့။ အခုရက္ပိုင္း တိတိက်က်ေျပာရရင္ ျပီးခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႕ကမွ တည္ေထာင္ခြင့္ျပဳလိုက္တာပါတဲ့။ ေသခ်ာမသိသူမ်ားကေတာ့ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီေတြ ျမန္မာျပည္မွာ အရင္က တည္ေထာင္ခြင့္မျပဳဘူးလား လို႔ ေစာေၾကာပါလိမ့္မယ္။ အင္း.. မရွိတာလည္း မဟုတ္သလို ရွိတာလည္း မဟုတ္ဘူးဗ် လို႔ပဲ မရွင္းမရွင္းေျဖခြင့္ျပဳပါ။ ျဖစ္ပုံက ဒီလိုပါ။ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္အရ စီးပြားေရးကုမၸဏီမ်ားတည္ေထာင္ခြင့္ျပဳတာေတာ့ ဥပေဒအရ အမ်ားပုိင္(Public Company)ေကာ သီးသန္႔ပိုင္(Private Company)ေကာ တည္ေထာင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္….( ျမန္မာျပည္မွာ အဲဒီ သို႔ေသာ္ေတြ အလြန္မ်ားခဲ့ မ်ားဆဲ…မ်ိဳးၾကီးေလသံနဲ႔ ဆိုၾကည့္ပါ…မ်ားခဲ့…မ်ားဆဲ… အခ်ိန္မီသာျပင္ဆင္ခြင့္မရွိရင္..) ၁၉၉၇ခုႏွစ္ ေအးရွား စေတာ့ေစ်းကြက္ ျပိဳလဲမွဳမွာ တိုင္းျပည္အမ်ား ထိခိုက္တာကို ေၾကာက္လန္႔သြားေသာ ေရႊဥာဏ္ေတာ္ရွင္ၾကီးက သို႔ကလိုဆိုရင္ျဖင့္ ေရႊျပည္ၾကီးမွာ အဲသလိုမျဖစ္ေအာင္ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီေတြ မေထာင္ေစနဲ႔ကြာဆိုျပီးလုပ္ခ်လိုက္တယ္ လို႔ ပါးစပ္ရာဇဝင္ ရွိပါတယ္။ သည္လိုနဲ႔ ခြင့္မျပဳဘူးဆိုျပီး လုပ္ထားတာၾကီးကို ထိုေရႊဥာဏ္ေတာ္ရွင္ၾကီး လက္ထက္မဟုတ္ေတာ့တဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း ဘယ္သူ႔ကမွ လွ်ာရွည္ျပီး ခြင့္မျပဳရဲဘူးျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ အခုေတာ့ ပတ္သက္သူ၊လုပ္ကိုင္ခ်င္သူ၊တာဝန္ရွိသူ အဆင့္ဆင့္က အထက္အဆင့္ဆင့္ကို တင္ျပီးျပီးေနာက္ ခြင့္ျပဳလိုက္ပါဆိုလို႔ ျပန္လည္ခြင့္ျပဳပါေတာ့မယ္။

အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီအျဖစ္ေလွ်ာက္ထားလိုသူမ်ားအတြက္ အေျခခံအခ်က္ ၇ခ်က္ရွိပါတယ္တဲ့။ မေန႔ကေျပာတဲ့သူကေျပာေပမယ့္ ကိုကလည္း သတင္းေထာက္အစစ္မဟုတ္ေတာ့ လိုက္ခ်ျပီး မေရးျဖစ္ပါဘူး။ အခုေလာေလာဆယ္ သူတို႔ရုံးမွာ ဘုတ္ေထာင္ဖို႔ ဗီႏိုင္းကလည္း အပ္ထားတုန္းတဲ့။ အခ်က္ ၇ခ်က္ကို အၾကမ္းမွတ္မိသမွ်အေျခခံက်တာေတြကို ျပန္ေျပာျပရရင္
– ဒါရိုက္တာ အဖြဲ႕ဝင္ ၇ဦးအနည္းဆုံးရွိရပါမယ္။ (မူလ တည္ေထာင္သူ ဒါရိုက္တာမ်ား)
– သင္းဖြဲ႕စည္းမ်ဥ္းကို အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီသင္းဖြဲ႕စည္းမ်ဥ္းအတိုင္းျဖစ္ရမယ္
– အစုရွယ္ယာမ်ားကို လႊဲေျပာင္းခြင့္ကို မကန္႔သတ္ထားရဘူး
– မတည္ရင္းႏွီးေငြ ရဲ႕ ပထမအၾကိမ္ထည့္ဝင္မွဳကို မူလ တည္ေထာင္သူ ဒါရိုက္တာ အဖြဲ႕ဝင္ ၇ဦးက အျပည့္အဝ ထည့္ရပါမယ္။ ( Paid-up Capital – First Call )
– ဒါရိုက္တာ ၇ဦးစလုံးရဲ႕ အဆိုျပဳခံဝန္ခ်က္
စတာေတြနဲ႔ က်န္ ၂ခ်က္ကေတာ့ ထုံးစံအတိုင္း သိပ္အေရးမၾကီးတဲ့အခ်က္ေတြပါ။ မွတ္ပုံတင္တို႔ ဘာတို႔ ဆိုတာမ်ိဳးေတြေပါ့။

အခုလက္ရွိ ျမန္မာျပည္မွာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မတိုင္မီနဲ႔ ၾကားထဲမွာ အထူးမွတ္ပုံတင္ခြင့္ရထားေသာ မွတ္ပုံတင္ျပီးသား အမ်ားပုိင္ကုမၸဏီ ေတြက ေအာက္ကအတုိင္းပါ။
၁-( ျပည္သူခ်စ္ ဦးပိုင္ ) ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံစီးပြားေရးဦးပိုင္လီမိတက္
၂-ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ာဘဏ္
၃-ေရႊႏိုင္ငံအေရွ႕အာရွကုမၸဏီ ( စီး-ကူး နဲ႔ ျပင္ပလုပ္ငန္းရွင္တို႔ရဲ႕ အစိုးရတပိုင္းအမ်ားပိုင္လုပ္ငန္း )
၄-သစ္ေတာထြက္ပစၥည္းမ်ားဖက္စပ္လုပ္ငန္း ( FPJV ဆိုျပီး အမ္စက္(MSEC) မွာ အစုရွယ္ယာေတြေရာင္းပါတယ္)

အဲဒီအျပင္မွာ နာမည္ေက်ာ္ ပထမျမန္မာရင္ႏွီးျမဳပ္ႏွံမွဳ အုပ္စု (FMI) ကေတာ့ မွတ္ပုံတင္သက္တမ္းတိုးခြင့္မရရွာတဲ့အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္တိုးခြင့္မရသလဲ မေမးပါနဲ႕။ သိပ္ေျဖခ်င္ေနလို႔။
ေနာက္ျပီး ဘာေၾကာင့္စာရင္းမဝင္မွန္းမသိတဲ့ MICT Park နဲ႔ မေအာင္ျမင္တာလား ဘာျဖစ္ေနတာမွန္းမသိတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းက ေထာင္မယ္လုပ္တဲ့ အမ်ားပိုင္လုပ္ငန္းတို႔လည္း စာရင္းမွာမပါ ပါဘူး။
ေျပာရရင္ လက္ခ်ိဳးေရရင္ေတာင္ လက္တစ္ဖက္မျပည့္ဘူး ဆိုတာလိုမ်ိဳးေပါ့။

အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီေတြ ခြင့္ျပဳမယ္ ဆိုတာအလြန္ေကာင္းပါတယ္။ အမ်ားအတြက္အက်ိဳးရွိသလို တုိင္းျပည္စီးပြားေရးအတြက္အားေကာင္းေမာင္းသန္ လုပ္ငန္းၾကီးေတြ ေပၚထြန္းလာႏိုင္တာမုိ႕ လွိဳက္လွဲစြာၾကိဳဆိုပါတယ္။
သို႔ေသာ္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွဳျပဳလုပ္မည့္ ျပည္သူအမ်ားကလည္း အမ်ားပိုင္လုပ္ငန္းဆိုတာဘာလည္း ေသခ်ာသိဖို႔ေတာ့ လိုတာေပါ့။ အလြယ္ေျပာရရင္ လူအမ်ားက ရင္းႏွီးထည့္ဝင္ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ကိုအမ်ားပိုင္ကုမၸဏီလို႔ေခၚပါသည္။ အဲဒီအမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီၾကီးေတြကို စီမံခန္႔ခြဲဖို႔ ဒါရိုက္တာအဖြဲ႕ကို ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွဳပမာဏအလိုက္ မဲေပးခြင့္သတ္မွတ္ထားခ်က္အတိုင္း ဒါရိုက္တာအဖြဲ႕ကို ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ရပါတယ္။ အေသးစိတ္ကို ထိုလုပ္ငန္းရဲ႕ သင္းဖြဲ႕စည္းမ်ဥ္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ထိုလုပ္ငန္းမ်ားမွ ႏွစ္စဥ္အျမတ္ေငြ (dividend)ကိုအစုရွယ္ယာဝင္မ်ားကို ခြဲေဝေပးပါတယ္။
သို႔ေသာ္ အမ်ားပိုင္လုပ္ငန္းေတြမွာ Public Company ဆိုတာ Profit or Growth ဆိုတဲ့ ေရြးစရာႏွစ္ခုထဲက တစ္ခုကို ေရြးရတာပါ။ အျမတ္မ်ားမ်ားလိုခ်င္သလား လုပ္ငန္းၾကီးထြားတာ၊အစုရွယ္ယာေစ်းတက္တာ ကိုလိုခ်င္တာလား ဆိုတဲ့ ႏွစ္ခုထဲက တစ္ခုကိုေရြးျပီး ေလွ်ာက္လွမ္းရတာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ အျမတ္ေငြေတြ ခြဲေပးလိုက္ရင္ လုပ္ငန္းတိုးတက္ဖို႔ ခ်ဲ႕ထြင္ဖို႔ျပန္ရင္းဖို႔ ေငြမရွိဘူးေလ။ ေငြေတြျပန္ရင္းျပီး အျမတ္နည္းနည္းပဲထုတ္လိုက္ရင္ေတာ့ လုပ္ငန္းၾကီးထြားလာမယ္ အစုရွယ္ယာေစ်းေတြတက္လာမယ္ ေနာက္ေတာ့ dividend အျမတ္ႏွဳန္း percentage က ျငိမ္ေနေပမယ့္ ပမာဏမ်ားလာမယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အခုထူေထာင္တဲ့ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီမ်ား အျမတ္ႏွဳန္းကို ၁၁% ၁၂% ကေန အမ်ားဆုံး ၁၅%ထက္ပိုေပးၾကမယ္မထင္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔တုန္းဆိုေတာ့ ဘဏ္အတိုးႏွဳန္းက ေခ်းေငြကို ၁၀%ပဲေလ။ လုပ္ငန္းသာ ေအာင္ျမင္တယ္ဆိုရင္ ဘဏ္ေတြက ေခ်းခ်င္လြန္းလို႔။ အဲသလို ေခ်းေငြ ၁၀% နဲ႔ ယူလို႔ရေနတာကို အျမတ္ေဝစု ၁၅% ေပးရင္ ေတာ္ေတာ္မွားတာလို႔ပဲေျပာရမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေထာင္ေခ်ာက္ျဖစ္မယ္။ ၁၀%နဲ႔ေခ်းယူျပီး လုပ္ရင္ အျမတ္ပိုရမွာျဖစ္သလို ရွယ္ယာေတြကို ေစ်းကြက္မွာ ထုတ္မေရာင္းရင္ ရွယ္ယာေစ်းတက္မွာလည္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ ၁၅%မ်ားေပးေနတဲ့ အမ်ားပိုင္လုပ္ငန္းေတြ ရွိလာရင္ ခ်ိန္ဆသာ ထည့္ၾကေပေတာ့။

အမ်ားပိုင္လုပ္ငန္းမွာထည့္ျပီးထားရင္ ဆုံးရွဳံးမွဳ လုပ္ငန္းအရွဳံးျပတာ ေဒဝါလီခံတာေတြျဖစ္ရင္ေတာ့ ျပန္မရဘူးေနာ္။

အခုေတာ့ တကယ္လုပ္ႏိုင္သူေတြက အမ်ားပိုင္လုပ္ငန္းေတြထူေထာင္မယ္ ဆိုေနၾကသလို အခြင့္အေရးသမားအခ်ိဳ႕လည္း ပါလာႏိုင္တာမို႔ သာမန္ျပည္သူမ်ား သတိထားၾကေစခ်င္လို႔ မိတ္ဆက္သေဘာေရးျပတာပါ။
တကယ္တမ္း ဒီလို ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွဳေစ်းကြက္ျဖစ္လာရင္ အလကားေနရင္း ေစ်းကစားၾကတဲ့ ေျမေစ်း ေရႊေစ်းေတြ အလန္႔တၾကား အေၾကာင္းမဲ့ မတက္ေတာ့ပါဘူး။ ေစ်းကစားခ်င္သူေတြဆြဲေဆာင္ရာေနာက္ကို ေငြယားရွိသူ သာမန္ျပည္သူမ်ား လိုက္ျဖစ္ခ်င္မွ လိုက္ျဖစ္ေတာ့မွာမို႔ပါ။

ေနာက္ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီၾကီးေတြမွာ အမွဳေဆာင္အရာရွိ အလုပ္ေတြ လူငယ္ေတြ လုပ္ႏိုင္ၾကပါေစ။ ႏိုင္ငံတကာ လုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ ယွဥ္ျပိဳင္ျပီး ၂၀၁၅ မတိုင္မီ ေအာင္ျမင္ၾကပါေစ။

About လင္းေဝ

LIN KYAW has written 154 post in this Website..

Man in the middle of nowhere…. But in the heart full of hope with pragmatic view in optimism