စိတ္ သို႕မဟုတ္ ဦးေႏွာက္

 

ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေႏွာကံ ဆိုတဲ့ ျပဳမူမႈ႕ သံုးမ်ိဳးရိွတာကို သိႀကမွာပါ။ အဲဒီ သံုးမ်ိဳးကို ေစစားသူဟာ ဦးေႏွာက္ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဂၤလိပ္လို Mind ဆိုတဲ့ ဦးေႏွာက္တြင္း ျဖစ္ေပၚတဲ့စိတ္၊ အဲဒီကမွတဆင့္ မွတ္ဥာဏ္ျဖစ္ေတာ့ Memory ေပါ့၊ ျပီးေတာ့ စိတ္ကူးစိတ္သန္းကို Idea တဲ့ စသည္ျဖင့္ ေ၀ါဟာရေတြရိွတယ္။ အဲဒါေတြဟာ ဦးေႏွာက္ကေန ျဖာထြက္မႈ႕ေတြပါဘဲ။

သာမန္လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ဟာ ႏိုင္ငံတကာအေလးခ်ိန္နဲ႕ဆို ၃ ေပါင္၊ ျမန္မာအေလးခ်ိန္နဲ႔ဆို ၈၅ က်ပ္သား ေလာက္ရိွတယ္လို႕ ေဆးက်မ္းမွာေဖာ္ျပထားပါတယ္၊ ေယာက္်ားရဲ႕ ဦးေႏွာက္က မိန္းမရဲ႕ ဦးေႏွာက္ ထက္ ပိုေလးပါတယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဦးေႏွာက္အေလးခ်ိန္စီးေလ ဥဏ္ပိုေကာင္းေလလို႕ေျပာႀကပါတယ္၊ သုေတသီေတြကေတာ့ ဒီသေဘာကိုလက္မခံႀကပါဘူး၊ မမွန္တာကို သုေတသနျပဳျပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေႏွာက္ဟာ အလြန္ေသးငယ္မႈန္မႊားတဲ့ ဆဲလ္ ( cell ) ကလာပ္စည္းေတြနဲ႔ ဖဲြ႕စည္းထားတာျဖစ္ပါတယ္၊ ကလာပ္စည္းတစ္ခုတိုင္းဟာ အလုပ္၀တၱရား တစ္ခုစီကို ေဆာင္ရြက္ပါတယ္၊ မ်က္စိနဲ႔ ဆက္သြယ္တဲ့ဆဲလ္၊ နားနဲ႔ဆက္သြယ္တဲ့ဆဲလ္၊ ေျခ လက္ တို႕နဲ႔ ဆက္သြယ္တဲ့ဆဲလ္၊ စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့။ ဦးေႏွာက္ကို ေလ့လာရင္ ပဓာနအပိုင္း ၃ ပိုင္းရိွပါတယ္။ အဲဒီအပိုင္းေတြကေတာ့ ဦးခံြေအာက္မွာရိွတဲ့ ဦးေႏွာက္ႀကီးပိုင္း၊ ေနာက္ပိုင္း ေအာက္ဘက္က ဦးေႏွာက္အေသးပိုင္း နဲ႔ ဦးေႏွာက္ရိုးတံ ( Brain Stem ) ပိုင္း တို႕ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေႏွာက္ဟာ အာရံုေႀကာစနစ္ရဲ႕ အေရးပါအဂၤါႀကီးလို႕ ဆိုျပီး သူနဲ႔ ေက်ာရိုးတို႕က ဗဟိုအာရံုေႀကာစနစ္ကို ဖဲြ႔စည္းျပီး အေျခခံလုပ္ငန္းေတြ ျဖစ္ႀကတဲ့ ႏွလံုးခုန္ျခင္း၊ အသက္ရႈျခင္း၊ ကိုယ္ခႏၶာအပူခ်ိန္ ထိန္းျခင္းတို႕ကို လုပ္ေဆာင္ပါတယ္။

ဦးေႏွာက္ဖဲြ႔စည္းပံုအေနနဲ႔ ပထမပိုင္းက ဦးေႏွာက္ႀကီးလို႔ ဆိုရမယ့္ ဆယ္ရီဗရမ္ အပိုင္းျဖစ္ပါတယ္၊ အဂၤလိပ္လို Cerebrum ျဖစ္ပါတယ္၊ သူသည္ဦးေႏွာက္တစ္ခုလံုးမွာ ေျခာက္ပံုငါးပံု ေနရာယူပါတယ္၊ သိမႈ ထိမႈ ဥာဏ္ပညာ စတဲ့ မွတ္ယူ ေစစား ညႊန္ႀကားတဲ့ တာ၀န္ယူသူျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေႀကာင့္ လူဘ၀အတြက္ အလြန္အေရးပါတဲ့ အဂၤါစုလို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္၊ သူခၽြတ္ယြင္း ပ်က္စီးရင္ေတာ့ ဘ၀ဆံုးျပီေပါ့ေလ။ ဒီဦးေႏွာက္ကို အထက္ေအာက္ခဲြ ႀကည့္မယ္ဆိုရင္ အထပ္ႏွစ္ထပ္ေတြ႕ရမွာပါ၊ အျပင္က အနည္းငယ္ပါးလႊာျပီး မီးခုးေရာင္အဆင္း ရိွကာ အတြင္း ထပ္က အေရာင္က အျဖဴပါ၊ အျပင္အထပ္ကို Gray matter ဟုေခၚျပီး အတြင္းအထပ္ကိုေတာ့ White matter လို႕ေခၚပါတယ္။ မဲြျပာေရာင္အျပင္အထပ္ပိုင္းက လူတို႕ရဲ႕အသိဥာဏ္နဲ႔ ယွဥ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေဆာင္ရြက္ေပး ပါတယ္။ သူ႕ဆီက လိုရာသတင္းနဲ႕ အေႀကာင္းအခ်က္ကို အတြင္းထပ္မွာရိွတဲ့ အာရံုေႀကာမွ်င္ေတြကတဆင့္ ဆိုင္ရာကိုယ္ခႏၶာ ကလာပ္စည္းဆီကို ခ်က္ခ်င္းပို႕ေပးပါတယ္၊အျပင္အထပ္မွာ အာရံုေႀကာကလာပ္စည္းေတြ သန္းဂဏန္းခ်ီေအာင္ ပါရိွသလို အတြင္းထပ္မွာေတာ့ အာရံုေႀကာမွ်င္ေတြ ပါရိွပါတယ္။

ဒုတိယပိုင္းက ဦးေႏွာက္ေသးလို႕ဆိုရမယ့္ ဆယ္ရီဗယ္လမ္ အပိုင္းျဖစ္ပါတယ္၊ အဂၤလိပ္လို Cerebellum ျဖစ္ပါတယ္၊ သူက ဦးေႏွာက္မွာက်န္တဲ့ ေျခာက္ပံုတစ္ပံုေနရာကိုယူထားတာပါ၊ ေက်ာရိုးက တက္လာတဲ့ ဦးေႏွာက္ရိုးတံ ( brain stem )ေနာက္မွာတဲြျပီး တည္ရိွတဲ့ သီးျခားဦးေႏွာက္ငယ္ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဦးေႏွာက္ႏွစ္ခု စလံုးဟာ တျပန္႕တျပဴးမရိွႀကပါဘူး၊ အလိပ္လိပ္အေခြေခြနဲ႔သာ တည္ရိွတာပါ၊ အေပၚယံက ႀကည့္ရင္ ေခြလိပ္ ေနတဲ့ ပံုသဏၭာန္ေတြဟာ ထြန္သြားနဲ႔ျခစ္ထားတဲ့ ေျမသားအစင္း အေျမွာင္းေတြ ျဖစ္ေနသလိုမ်ိဳးျမင္ရမွာျဖစ္ျပီး အဂၤလိပ္လို cerebral hemisphere လို႕ သံုးႏႈန္းတဲ့ ဦးေႏွာက္လံုးျခမ္း ႏွစ္ခုကိုေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္၊ အဲဒီ ဦးေႏွာက္ လံုးျခမ္းႀကီး တစ္ခုစီကိုေတာ့ cortex လို႕ေခၚတဲ့ အလႊာတစ္ခုက ဖံုးထားပါတယ္၊ဒီအလႊာတြင္းက အျပင္အထပ္ ကို Gray matter ဟုေခၚျပီး အတြင္းအထပ္ကိုေတာ့ White matter လို႕ဘဲေခၚျပီး သူမွာလဲ အျပင္သားဟာ အာရံုေႀကာ ကလာပ္ စည္းဆဲလ္ေတြ ျပည့္ႏွက္ေနျပီး အတြင္းသားမွာေတာ့ အုရံုေႀကာမွ်င္ဖိုက္ဘာေတြ ျပည့္၀ ေနပါတယ္။

ဦးေႏွာက္ေသးရဲ႕အသားက ဦးေႏွာက္ႀကီးနဲ႔စာရင္ ပိုျပီး ႏူးညံေပ်ာ့အိတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္၊သူကို ဦးေႏွာက္ရိုးတံ ေနာက္ဖက္မွာ ေတြ႔ရမွာပါ၊ ဦးေႏွာက္ႀကီးလိုဘဲ အသားေတြဟာ ေခြလိမ္ေနျပီး လံုး၀န္းတဲ့အသြင္ ရိွပါတယ္၊ သူကိုထူထဲတဲ့ အာရံုေႀကာလမ္းေႀကာင္းေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ထားပါတယ္၊ ဦးေႏွာက္လံုးျခမ္းႏွစ္ခုကို အာရံုေႀကာ မွ်င္ (nerve figer ) ျပားႀကီးက တြယ္ဆက္ေပးထားပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ေသးရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္က ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ အမွတ္မဲ့ တံု႔ျပန္မႈ႔တို႕၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမွာ ဟန္ခ်က္ ညီေစဖို႕တို႕ ထိန္းခ်ဳပ္လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႕ ျဖစ္တယ္၊ မ်က္လံုးထဲ ဖုန္၀င္တဲ့အခါ အလိုလိုမ်က္ရည္ထြက္ေစျပီး ဖုန္စင္ေစေအာင္ ဦးေႏွာက္ေသးက ဦးေႏွာက္ႀကီးကို သတင္းေပး၊ သူက ဆိုင္ရာကလပ္စည္းကို ညႊန္ႀကားေပးတာပါ။ လမ္းေလ်ာက္တဲ့အခါ ယိမ္းထိုး၊ ယိုင္လဲတာမ်ိဳး မျဖစ္ေစေအာင္ ထိန္းေပးပါတယ္၊ ဒါေႀကာင့္ဦးေႏွာက္ေသးထဲမွာ ဆိုင္ရာကလာပ္စည္း ပ်က္ျပီဆိုရင္ မိမိကိုယ္ ကို မထိန္းႏိုင္ေတာ့ဘဲ လမ္းလည္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ေတာ့ဘူးျဖစ္တယ္။

ျပီးေတာ့ေနာက္အပိုင္းက ဦးေႏွာက္ရိုးတံ( Brain Stem ) ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈ႔ကေတာ့ ေက်ာရိုးနဲ႔ ဦးေႏွာက္ အျခားအပိုင္းေတြႀကား သတင္းပို႕ေပးဖို႕နဲ႔ ဦးခံြအာရံုေႀကာ ၁၂ တဲြအနက္က ၁၀ တဲြနဲ႔ ဆက္ထားျပီး အသက္ရႈ လုပ္ငန္း ေအာ့အန္စရာရိွရင္ ေအာ့အန္ေစတဲ့ အလုပ္ေတြကို လုပ္ေပးပါတယ္၊ ျပီးေတာ့ ခႏၶာကိုယ္အေရးပါတဲ့ ေသြးထိနန္းလုပ္ငန္းကို လုပ္ေပးပါတယ္။

အဲဒီဦးေႏွာက္ေတြကို ဖံုးအုပ္ေပးထားတာကေတာ့ ဦးခံြျဖစ္ပါတယ္၊ ဦးေႏွာက္ေပၚမွာအေျမွးသံုးထပ္ရိွျပီး သူ႕အေပၚ ကမွ ဦးခံြရိွတဲ့အတြက္ ေတာ္ရံုတန္ရံုျပိဴလဲမႈ႔မွာ ဦးေႏွာက္ကို မထိုက္ခိုင္ႏိုင္ပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္လာသူေတြ အသက္ဆံုးရံႈးတတ္တဲ့ ကိစၥရပ္တစ္ခုကေတာ့ ေရခ်ိဳးခန္းထဲေခ်ာလဲ မႈ႔ေႀကာင့္ဦးေခါင္း နဲ႔ ဦးေႏွာက္ထိခိုက္မႈ႔ပါဘဲ၊ သတိထားစရာအခ်က္ပါ။

လူဘ၀တစ္ခုလံုး ျဖစ္စဥ္မွာ ဦးေႏွာက္ ပါ၀င္ရတဲ့ အခန္းက႑ဘယ္မွ်အေရးႀကီးေႀကာင္း၊ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္တဲ့ စြမ္းေဆာင္မႈ႔တို႕ကို သိေစခ်င္လို႕ရယ္ အဲဒီေလာက္အေရးပါတဲ့ ဦးေႏွာက္ကို ကိုယ္ခႏၶာရဲ႔

အခ်ဴပ္အားျဖင့္ ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေႏွာကံ ေတြကို စီမံခန္႕ခဲြတဲ႔ ဦးေႏွာက္ဟာ စိတ္ကိုျဖစ္ေစ ေစတသိက္ကို ျဖစ္ေစ ေပါက္ဖြားေစေသာ မဟာစြမ္းအားရွင္အျဖစ္ လူခႏၶာကိုယ္တြင္ တည္ရိွသူျဖစ္ပါသျဖင့္ အျခားအဂၤါေတြ လိုဘဲ အဟာရျဖစ္ေစဖို႕ အနားေပးဖို႕လိုပါတယ္၊ ဒါေႀကာင့္ အစားအေသာက္ကို ဆင္ခ်င္စားျပီး တစ္ေန႕တာ လႈပ္ရွားမႈ႔အျပီးမွာ ေကာင္းစြာအိပ္စက္အနားယူကာ ဦးေႏွာက္စြမ္းအင္ အားျပန္ျဖည့္ေစျခင္းသည္ မျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္၊ အဲဒီလိုဘဲ စိတ္ကိုေပ်ာ္ေအာင္ထားျခင္းသည္ ဦးေႏွာက္ကိုလန္းဆန္းေစပါတယ္လို႕ ဖတ္ဖူးတဲ့ စာေပထဲမွ မွ်ေ၀ေရးလိုက္ပါ၏။ ( မူရင္းေရးသူ – ျမန္မာ့အသံ ေက်ာ္မင္း )

 

 

ဖတ္ရႈ႔သူမ်ားေက်းဇူးပါ။

ခင္ခ။

ခင္ခ

About ခင္ခ

ခင္ ခ has written 458 post in this Website..