ျမန္ၾတံ႕ႏုိင္ငံေရး အေၾကာင္းကုိ ကဗာေက ်ာ္ Game သီအုိရီထဲက Prisoner’s dilemma ဥပမာနဲ႕ ျမင္ေယာင္မိယ္။ ရာဇဝတ္သား ၂ဦး ရဲဖမ္းမိေတာ႕ လုံ
ေလာက္တဲ႕ အေထာက္အထား မရွိ၊ ဝန္ခံမွ စီရင္ခ်က္ ခ်ႏုုိင္မယ္။ သူတုိ႕ကုိ သီးျခားထားျပီး ေၿဖာင့္ခ်က္ေတာင္းတယ္။ ဒီဥပမာမွာ ၂ေယာက္စလုံးသည္ လုံေလာက္တဲ႕ ဆင္ျခင္ေတြးေခၚစြမ္း ရွိမယ္၊ အမႈစီရင္ခ်က္ ေနာက္ပုိငး္ လက္တုံ႕ျပန္မႈ၊ နာမည္ပ ်က္မႈ စတာေတြ ထည့္မစဥ္းစားရင္ ၄မ ် ဳိး ၿဖစ္ႏိုင္တယ္။

၁။ တေယာက္နဲ႕ေယာက္ သစ္စာေဖါက္၊ ရလဒ္ ေထာင္ဒဏ္ ၈ႏွစ္စီ

၂။ ပထမလူေဖၚဘူး၊ ဒုတိယလူ ကုိယ္လြတ္ရုန္း။ ရလဒ္ မေဖၚသူ အႏွစ္၂၀၊ ေဖၚသူ ကြင္းလုံးကၽြတ္လြတ္

၃။ ဒုတိယလူေဖၚဘူး၊ ပထမလူ ကုိယ္လြတ္ရုန္း။ ရလဒ္ မေဖၚသူ အႏွစ္၂၀၊ ေဖၚသူ ကြင္းလုံးကၽြတ္လြတ္

၄။ ၂ေယာက္စလုံး မေဖၚ၊ အျခင္းျခင္းကာကြယ္။ ရလဒ္ ၆လ အေသးစားျပစ္ဒဏ္

ေၿဖၾကိဳသိရင္ ၂ဦးစလုံး ဘူးခံျငင္းမယ္၊ တဦးအေပၚတဦး ကာကြယ္မယ္။ ၆လနဲ႕လြတ္လမ္းေရြးပါမယ္။ ေပးထားခ်က္ ဆင္ျခင္တုံစြမ္း ရွိသူခ်ည္းမုိ႕ မခုိင္လံုလ ်င္ အျပစ္မၾကီးတာ သိထားမွာ။ အယင္က မေဖၚေၾကး ကတိ ျပဳ ထားလိမ့္မယ္။ လက္ေတြ႕ စမ္းသပ္ေတာ႕ ကုိယ့္အတ္တ အေျခခံ ကြဲကုန္ပါေရာ။

သာမန္ေတြးရင္ အျခင္းျခင္း မယုံသကၤာစိတ္နဲ႕ ေဖၚမိတယ္။ ပုိေလးနက္တဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္မွာ ညီလုိ႕ ေထာင္၆လထက္ ကုိယ္လြတ္ရုန္းတာ အက ် ဳိးပုိရွိတယ္၂ဦးစလုံး ၆လသာ ခံရမည့္ ၿဖစ္ရပ္ (၄) ကုိ လက္လြတ္ခံျပီး တဦးနဲ႕တဦး ေဖၚရင္း ၿဖစ္ရပ္(၁) ရွစ္ႏွစ္စီ ျပစ္ဒဏ္ ေရြးၾကပါတယ္။ သင္ခန္းစာက ပဋိပခၿဖစ္ရင္ ပူးေပါင္းလုပ္တာထက္ တဦးအေပၚတဦး အျမတ္ထုတ္တာ က ် ဳိးေၾကာင္းဆီေလ ်ာ္၊ လက္ေတြ႕ဆန္တယ္။ ေျပာဆုိရင္း ညွိႏႈိင္းရင္း အဲဒီ မ ွ်ေျခကုိ ေရြ႕တာပဲ။

အက်ဥ္းသား မစဥ္းစား ငျမင္းႏြား တယွဥ္းပြား

 

စစ္တပ္နဲ႕ ဒီမုိ အားျပဳိင္ေနတာ လူတုိင္းသိတဲ႕ လ ွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္။ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေၾကြးေၾကာ ္ေပမဲ႕ တဦးနဲ႕တဦး ေခ်ာင္းေနတယ္။ စစ္တပ္က အရပ္သားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဖရုိဖရဲၿဖစ္ရင္ အာဏာျပန္သိမ္း (သို႕) ဘြားေဒၚအလြန္ ကြဲၿပဲမည့္ ႏုိင္ငံေရးေလာကကုိ ေစာင့္တယ္။ ဒီမုိကလည္း အာဏာရွင္ေဟာင္း ဦးသန္းေရႊအလြန္ တပ္သေဘာထား၊ ဒါမွမဟုတ္ တုိင္းျပည္ခ်မ္းသာလာျပီး စစ္တပ္ၾသဇာ ေလ ်ာ႕လာဖုိ႕ ေမ ်ွာ္တယ္ ၂ဖက္ညီရင္ ပုိေကာင္းတဲ႕အေၿဖ ရမွန္း သိေသာ ္ျငား လက္ေတြ႕မဆန္၊ ကုိယ္စီ အက ် ဳိးစီးပြား ခံယူခ်က္ေၾကာင့္ ေၾကာင္းက ် ဳိး မဆီေလ ်ာ္ဘူး။ တဦးေနာက္ေၾကာ ဓါးနဲ႕ထုိးမွ ေနသာထုိင္သာရွိ၊ အလုပ္ၿဖစ္မယ္။

ဘာသာေရးႏြယ္ရင္ေတာ႕ သည္းခံ၊ ခြင့္လႊတ္၊ အတ္တကုိယ္စီ ေလ ွ်ာ႕တာေၿဖပဲ။ အျခား ဘာသာ အသာထား ဗုဒ္ဓ တရားေတာ္မွာလည္း ေခတ္အဆက္ဆက္ ေၿဖရွင္းႏုိင္တဲ႕ ျပသနာကုိ စြန္႕လႊတ္ျခငး္တရားနဲ႕ ရွင္းတယ္။ ခက္တာ ဒီေခတ္မွာ ဘာသာဂိုဏ္းဂဏကုိယ္တုိင္ ရႈပ္ေထြးေန၊ သူ႕ေတာင္ ေလာကီပညာရွင္ေတြ ေၿဖာင္းၿဖေနရေတာ႕ သိပ္မနိပ္ေပဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္ျခင္းကိုယ္ျခင္း ျပန္လွည့္ရေအာင္။

ေဒၚစုသြားတဲ႕ သင္ပုန္းေခ်ေရး၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အာင္ျမင္မွာလား။ ေရွ႕မွာ ေတာင္အာဖရိက၊ အာဆီယံမွာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွ အသြင္ေျပာင္း အင္ဒုိနီးရွား ရွိလုိ႕ အားတက္စရာ။ မတူတာ ျမန္ၾတံ႕စစ္တပ္ မရင့္က ်က္၊ အရႈံး မခံစားတတ္ေသးဘူး၊ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ အလုံပိတ္ သီးျခားေနတယ္။ အရပ္သားစနစ္ကုိ က ်ားသနားလုိ႕ ႏြားခ်မ္းသာတဲ႕ အျမင္မ်ဳိး ရွိတယ္။ လုံေလာက္တဲ႕ အေျခခံဥပေဒ ျပဌာန္းခ်က္ ဆုပ္ကုိင္ထားတယ္။ ဘြားေဒၚ ဘယ္လုိေျပာေျပာ စစ္တပ္ကုိ ေခ်ာ႕ေနရတယ္၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေခါင္းစဥ္ေအာက္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈကာလအတြင္း နစ္နာသူ မ်ားအတြက္ လုံေလာက္တဲ႕ ႏွစ္သိမ့္ ေဆာင္ရြက္မႈ မရွိ။ ဆန္ရင္းနာနာဖြပ္ တုိင္းျပည္အတြက္ စံျပၿဖစ္ဖုိ႕ ကုိယ့္လူကုိယ္ ေထာင္းတာေတြ႕တယ္။ အာဏာရ ဒီခ်ဳပ္ပါတီဝင္မ်ား လက္ခံႏုိင္ပမဲ႕ ဒုိးတူေဘာင္ဖက္ အနစ္နာခံလာသူ အျခားလႈပ္ရွားသူမ်ား မေၾကနပ္စရာ ၿဖစ္လုိ႕ေနျပီ။ တဖက္ကုိ မႏုိင္လုိ႕ က ်န္တဖက္ ဖိရင္ စစ္မွန္ေသာ ႏွစ္ဖက္ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး မၿဖစ္ႏုိင္။ စစ္တပ္နဲ႕ ဒီခ်ဳပ္ ၂ဖြဲ႕ပဲ ရွိရင္ တမ ်ဳိးပါ..။

တဦးနဲ႕တဦး ေဆာ္တဲ႕လမ္း ၿဖစ္လာမွာ။ ဘြားေဒၚ ဘယ္ေလာက္ပဲ သစ္စာရွိ ႏႈတ္ပိတ္ေနတဲ႕လမ္း ေရြးပါေစ၊ ေျမျပင္ အေျခအေနမွာ (သီအုိရီကလည္း ရွိထားသမုိ႕) ေျပာင္းျပန္ၿဖစ္မွာပဲ။ တရားခံ စစ္တပ္နဲ႕ဒီမုိအၾကား တရုပ္နဲ႕အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား ရဲလုပ္စားေပါ့။ လူဆုိး၂ဦးလုိပဲ သိသိၾကီးနဲ႕ ပုိဆုိးတဲ႕လမ္း ေရြးပါဦးမယ္။ က ် ျခင္းက ် ေခြးက ် က ်တာထက္ ေၾကာင္က ် က ်ႏုိင္ဖုိ႕ အေရးၾကီးတာေပါ့ေနာ ္။

သာကီဝံ ျမန္ၾတံ႕လူမ်ဳိးကလဲ ေခါင္းမာတယ္။ ရာစုႏွစ္ဝက္ေက ်ာ္ ႏုိင္ငံေရးပဋိပခမွာ စစ္တပ္ ဘယ္သူခြဲခြဲ ဒုိ႕မခြဲ အျမဲခဲထားသလုိ အတုိက္အခံက  လဲတာေတာင္ ေလမေလ ွ်ာ႕၊ ထုသားေပသားက ် ေနျပီ။ တနုိင္ငံထဲ အစုိးရႏွစ္ခု စနစ္၂မ်ဳိးသြားေနလုိ႕ ႏုိင္ငံအတြင္း ႏုိင္ငံေလးတည္..။ ေျပာေၾကးဆုိ ဝေဒသကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျမဳိ႕ၿပႏုိင္ငံပါ ထပ္တုိးရမယ္။ ဘြားေဒၚဦးေဆာင္ေသာ အရပ္သားအစုိးရ ဘ႑ာေရး ျခဳိးျခံေျခြတာ၊အသံုးအစြဲ အေတာင္းအရမ္း ပြင့္လင္းျမင္သာ၊ အက ်င့္ပ ်က္ျခစားမႈ တုိက္ဖ်က္ေသာ္ျငား စစ္တပ္က ထုိးစစ္အသစ္မ်ားဆင္၊ စစ္လက္နက္မ်ား ဝယ္တယ္။ သူတုိ႕တင္သည့္ ကာကြယ္ေရးဘတ္ဂ ်က္ မစစ္ေဆးႏုိင္၊ အလုိက ် ခြင့္ျပဳရသည့္ အေနအထား..။ အိတ္ေပါက္ႏွင့္ဖါးေကာက္လုိ႕ မရ…။ ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲတဲ႕ ႏုိင္ငံမ်ားလုိ လုံးလုံးလ ်ားလ ်ား ေျပာင္းလဲျခင္း မဟုတ္။ ေျပာင္းလဲဖုိ႕ကုိ ေျပာင္းေနရင္းနဲ႕ စစ္တပ္ ေသနတ္ေျပာင္း ျပန္လွည့္လာကိန္း ၿမင္တယ္။

အခြင့္ရွိလ ်က္ ပုိဆုိးတဲ႕လမ္း ေရြးသည့္ ဂိမ္းသီအုိရီ ပုံစံခြက္ထဲမွ ဘယ္လုိ ရုန္းထြက္မည္နည္း.. ရွိေရာ ရွိပါ၏ေလာ…။ မေသခ်ာ.. ကုိယ့္ဖက္မွာ အခ်ိန္ နဲေနျပီ။

ေရြးေကာက္ပြဲကတိ အေျခခံဥပေဒ ျပင္မည့္အေနအထား မေတြ႕ေသး။ တုိက္တြန္းဖိအားေပးမည့္ အျခားအတုိက္အခံမ်ား အားမေကာင္း။ ေျပာလဲ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေခါင္းစဥ္ေအာက္ ထုိးခ်တယ္၊ ဘယ္တြင္ဆုံးမည္ မသိေသာ ပင္လုံညီလာခံ လက္ညႈိးထုိးမယ္။ ႏုိင္ငံေရးကစားေသာ ဘြားေဒၚအား နားလည္ပါတယ္။ ျပန္လြတ္လာအျပီး လႊတ္ေတာ္ စဝင္ထဲက ႏုိင္ငံေရးလုပ္မည္ ေၾကျငာထားျပီးသားပဲ။ စုိးရိမ္တာ အလုပ္မၿဖစ္တဲ႕ နည္းဗ်ဴ ဟာ။ ေခတ္စနစ္ ေျပာင္းေရးထက္ အစုိးရေျပာင္းေရး ၿဖစ္မွန္းမသိ ၿဖစ္မွာစုိးတယ္။ စစ္တပ္ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈဟာ အာဏာရပါတီရဲ႕ ကစားကြက္ အသုံးခ်ကြက္ ၿဖစ္လုိ႕လာတယ္။ တုိင္းျပည္အတြက္မုိ႕ အနာခံပါ ေျပာရင္း  မိမိကုိ ကာကြယ္ဖုိ႕ အသုံးခ်မိတတ္တယ္။ ဒုတိယကဗာစစ္အတြင္း ရုရွားေခါင္းေဆာင္ စတာလင္ သူ႕စစ္ေသနာပတိ မာရွယ္ဇူးေကာ႕ဗ ္လူၾကိဳက္မ်ားတာကုိ ရုိက္ခ်ဳိးဖုိ႕ တုိင္းျပည္အတြက္ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ ျမဳိ႕ႏွင့္ေဝးရာ ေရွ႕တန္းစစ္ေျမျပင္ပုိ႕ အဆက္ၿဖတ္လုိက္တယ္။ သိေသာ္လည္း တုိင္းျပည္ကာကြယ္ေရး ေခါင္းစဥ္ေအာက္ မလႈပ္သာဘဲ စေတးခံရတယ္။ မသြားဘူး ျငင္းလ ််င္၊ ခင္မ်ားသြားပါလား ျပန္ပက္လ ်င္ အာဏာဖီဆန္မႈ စစ္ခုံရုံးအတင္ခံရမယ္၊ ႏုိင္ငံေရးလည္း ေသမယ္။ ဒီလုိ အျမတ္ထုတ္ လုပ္ၾကံမႈမ်ား သမုိင္းတြင္ ႏုိင္ငံတုိင္းမွာရွိတယ္။ ခုလည္း ဒီခ်ဳပ္အစုိးရကုိ ေဝဖန္ေထာက္ျပလ ်င္ တာေတၾကီးလာမည္ ေခ်ာက္ခါ တန္ဖုိးရွိသည့္ အၾကံညဏ္၊ ေဆာ ္ၾသမႈမ်ား သင္းအသတ္ ခံရကိန္း စုိက္ကုန္မယ္။ အက ်ဥ္းသား ဥပမာလုိ တဦးႏွင့္တဦး နားလည္မႈ မလြဲေအာင္ စစ္တပ္နဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာ ၾကိဳးစားတယ္ဆုိလဲ လက္ေတြ႕ ၿဖစ္တန္စြမ္း ဘယ္ေလာက္လဲ။ သမုိင္းမွာ ၿဖစ္မည္ဆုိေသာအရာ ၿဖစ္စျမဲမုိ႕ သူၿဖစ္လ ်င္ကုိယ္ ၿဖစ္လိမ့္မည္သာတည္း။

ငါကြ…..

ျမန္ၾတံ႕ႏိုင္ငံေရး အတတ္ေဟာ သုခမိန္ ပညာရွိ ေၾကာင္ၾကီး

ဦးေၾကာင္ၾကီး

About ဦးေၾကာင္ၾကီး

ေအာင္ၾကဴ း has written 617 post in this Website..

ပန္းတပြင့္ လွမ္းအစြင့္ နမ္းအလင့္မွာ........... ဟတ္ခ်ဳိး ဟတ္ခ်ဳိး