ဆရာက ေက်ာင္းသား ႏွစ္ေယာက္ကို ေမးခြန္းေမးပါတယ္။ အင္မတန္ အဆင့္ျမင့္ၿပီး အေတာ္ စဥ္းစားယူရတဲ့ သခၤ်ာ ဥာဏ္စမ္းေတြပါ။

ပထမေက်ာင္းသားက ေမးခြန္းခက္တာကို ျမင္ၿပီး ဒီလိုစဥ္းစားပါတယ္၊

“ဆရာက ငါမေျဖႏိူင္မယ့္ ေမးခြန္းေတြကို တမင္သက္သက္ ေမးတာပဲ၊ ဟိုတစ္ခါတုန္းက သူလာတာကို ထႏႈတ္မဆက္ပဲ ေနမိတာကို မေက်နပ္လို.ျဖစ္မယ္” …. သူဒီလို စေတြးတာနဲ.တင္ ေမးခြန္းေတြကို ေကာင္းေကာင္း မေျဖႏိူင္ ေတာ့ပါဘူး…

ေနာက္တစ္ေယာက္ ကေတာ့ ဒီလိုျမင္ပါတယ္

“ဆရာ့ ေမးခြန္းေတြက အေတာ္ အဆင့္ျမင့္တယ္၊ ငါတို.အဆင့္နဲ. ေျဖလို.ရတဲ့ ေမးခြန္းေတြ ျဖစ္ေလာက္ပါတယ္၊ ႀကိဳးစား ေျဖၾကည္.ဦးမွပဲ” … သူကေတာ့ ေမးခြန္း အေတာ္ မ်ားမ်ားကို ဆရာ ေက်နပ္ေလာက္တဲ့ အထိ ေျဖဆိုႏိူင္ခဲ့ပါတယ္….

ဒီအျဖစ္ အပ်က္ေလးကို ႀကည့္မယ္ဆိုရင္ Perception လို.ေခၚတဲ့ အထင္အျမင္ ယူဆခ်က္ တစ္ခုဟာ အစစအရာရာ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ.ေစဖို.အတြက္ ဘယ္အတိုင္း အတာထိ အေရးပါ အရာေရာက္တယ္ ဆိုတာ ေတြ.ျမင္ႏိူင္ပါတယ္၊ အျခားသူ တစ္ေယာက္ရဲ့ စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လိုပဲ ရွိရွိ၊ ဘာ ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ.ပဲ ေမးေမး “ဒုတိယ ေက်ာင္းသား” လိုပဲ ႐ိုး႐ိုးေတြးၿပီး အေကာင္းဆံုး အေျဖေပးသင့္ပါတယ္…။

(၂)
ဆရာက ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ကို စားပြဲေ႐ွ.မွာ ထိုင္ခိုင္းၿပီး “က” တစ္လံုးေရးျပပါလို. ခိုင္းပါတယ္။ ေက်ာင္းသားက ေရးၿပီး ဆရာ့ေ႐ွ.ကို ထိုးေပးလိုက္ပါတယ္…. ဆရာက သူ.အေျဖကို လက္မခံခဲ့ပါဘူး။ ဆရာ့ဘက္က ၾကည့္ေတာ့ အေျဖက “ယ” ျဖစ္ေနတာကိုး…

ေနာက္ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ကို ဆရာက ေခၚခိုင္းပါတယ္…ေက်ာင္းသားက ေရးၿပီး” စာ႐ြက္ကို ဆရာ့ဘက္ တစ္ပတ္လွည့္ၿပီး ျပလိုက္ပါတယ္… ဆရာက သူ.အေျဖကို သေဘာက် လက္ခံခဲ့ပါတယ္….

ဒီအျဖစ္ပ်က္ေလးမွာ “ကိစၥရပ္တိုင္းမွာ Angle Of Vision လို.ေခၚတဲ့ ႐ႈေထာင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိႏိူင္တယ္ ဆိုတာပါပဲ”… ေက်ာင္းသား ႏွစ္ေယာက္လံုးရဲ့ အေျဖဟာ အမွန္ေတြခ်ည္းပါပဲ… ဒါေပမဲ့ ပထမ ေက်ာင္းသားဟာ သူ.ဘက္ အျမင္အတိုင္း ဆရာ့ကို ျပတာကိုး… ဒီေနရာမွာ သတိထားရမွာက ဒုတိယ ေက်ာင္းသားဟာ ဆရာ့ဘက္က “က” လို. ျမင္ရေအာင္ သူက “ယ”လို. အမွားႀကီးေ ရးလိုက္တာ မဟုတ္ပါဘူး… သူလည္း အမွန္ပဲ ေရးလိုက္ၿပီး ဆရာ့ဘက္ကလည္း အမွန္ပဲ ျမင္ႏိူင္ေအာင္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အဆင္ေျပမယ့္ အေျခအေန တစ္ခုကို ဖန္တီးလိုက္တာပါ…

အခ်ိဳ.ေသာ ကိစၥရပ္ေတြမွာ သူ.ဘက္ကလည္း ဘယ္လိုမ်ား ျမင္ႏိူင္မလည္းလို. စဥ္းစားေတြးေခၚ ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီး သူ.ရဲ့ ႐ႈေထာင့္ကေန ျမင္ျပ၊ ေတြးျပ၊ ေဆြးေႏြးျပဖို. လိုပါလိမ့္မယ္…. အဲဒါမွလည္း ကိုယ္မွန္တယ္ ဆိုတာကို သူနားလည္ လက္ခံႏိူင္ လာမွာပါ… အဲဒီလိုမဟုတ္ပဲ ကိုယ္မွန္တယ္ ဆိုတာကို ကိုယ့္ဘက္က အျမင္ တစ္ခုတည္းနဲ. ႀကည့္ၿပီး ဇြတ္အတင္း ျငင္းခံုေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လိုလားအပ္တဲ့ အေျခအေန တစ္ခုကို ဘယ္ေတာ့မွ ေရာက္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး…

(၃)
ဆရာက ေက်ာင္းသားကို ခံုေပၚမွာ မတ္တပ္ ရပ္ခိုင္းထားၿပီး အျပစ္ေပး ထားပါတယ္… အခ်ိန္ အေတာ္ၾကာေတာ့ ဆရာက ေက်ာင္းသားကို ဆံုးမဖို.လက္ယပ္ ေခၚလိုက္တယ္… ဒါေပမယ့္ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းသားက ရပ္ေနတာ ၾကာၿပီျဖစ္တဲ့ အတြက္ ဆရာက ျပန္ထိုင္ခိုင္းရင္ ေကာင္းမွာပဲလို. ေတြးေနခ်ိန္ပါ… ေက်ာင္းသားက လိုရာေတြးၿပီး ထိုင္ခ်လိုက္ ပါတယ္… အဲ့မွာတင္ ျပႆနာက စတက္ပါေတာ့တယ္…

ဒါဟာ misunderstanding (နားလည္မႈ လြဲေခ်ာ္ျခင္း) ပါ၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ Body Language လို.ေခၚတဲ့ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းကို အသံုးၿပဳၿပီး အသံတိတ္ စကားေျပာ ဆက္သြယ္တဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ နားလည္မႈ လြဲေခ်ာ္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္… အဆိုး၀ါးဆံုး ကေတာ့ အထက္က ျဖစ္ရပ္ကေလးလို ကိုယ့္ရဲ့ စိတ္အာ႐ံု (Emotion)ရဲ့ လႊမ္းမိုး ျခယ္လွယ္မႈေၾကာင့္ သူတစ္ပါးရဲ့ စကားကို တလြဲ အဓိပၸာယ္ ေကာက္မိတာေတြ၊ အေျခအေနေတြကို အလြဲလြဲ အမွားမွား နားလည္ သံုးသပ္မိတာ ေတြပါပဲ၊ ဘယ္ဘာသာစကားနဲ.ပဲ ေျပာေျပာ ဘယ္လိုေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ပါ သူတစ္ပါး ကိုယ့္ကို ဘာေျပာတယ္၊ ဘယ္လို ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ. ေျပာတယ္ ဆိုတာကို အမွန္အတိုင္း အရွိအတိုင္း နားလည္ႏိူင္ေအာင္ ႀကိဳးစားျခင္းဟာ အားလံုးအတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္လိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္…

(၄)
ဆရာက ေက်ာင္းသားအားလံုး ေ႐ွ.မွာ ရပ္ၿပီး လက္ညွိဳး တစ္ေခ်ာင္း ေထာင္ၿပီး ဒီလိုေျပာပါတယ္…”မင္းတို. အားလံုး လက္ညွိဳး ေထာင္လိုက္ပါ” ေက်ာင္းသား အားလံုး ဆရာ့ကို စိတ္၀င္တစား ၾကည့္ေနရာကေန ဆရာ ခိုင္းတဲ့ အတိုင္းလိုက္လုပ္ ၾကပါတယ္… အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ ဆရာက သူ.ရဲ့နားထင္ကို လက္နဲ.ေထာက္ၿပီး… “အဲဒီလက္ညွဳိးနဲ. ကိုယ့္နဖူးကို ေထာက္လိုက္ၾကပါ” လို. ထပ္ေျပာပါတယ္… ေက်ာင္းသား အားလံုးဟာ ဆရာ လုပ္တဲ့အတိုင္း နားထင္ကို လိုက္ေထာက္ ၾကပါတယ္…ခဏေနမွ သူတို.မွားသြားမွန္း အားလံုးက သေဘာေပါက္ လိုက္ၾကပါတယ္… “ဆရာ ေထာက္ခိုင္းတာက နဖူးကိုေလ”

ဒီအျဖစ္ အပ်က္ေလးမွာ အၾကားနဲ.အျမင္ တစ္ထပ္တည္း မက်မႈကို ေတြ.ရပါလိမ့္မယ္… တၿပိဳင္တည္းလို. ထင္ရေပမယ့္ တကယ္တမ္းက အျမင္အာ႐ံုက ဦးေႏွာက္ကိုအရင္ ေရာက္သြားတဲ့ သေဘာပါ… အျမင္အာ႐ံုဟာ အလင္းကို အေျခခံၿပီးအၾကား အာ႐ံုကေတာ့ အသံမွာ အေျခခံပါတယ္… အလင္းရဲ့ အလ်င္ဟာ အသံရဲ့ အလ်င္ထက္ ပိုျမန္တဲ့ အတြက္ ဒီလိုျဖစ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္…

ဒီသေဘာ တရားေလးကို ေကာင္းစြာ နားလည္မယ္ ဆိုရင္ ကိုယ္ေျပာမယ့္ စကားနဲ. သင့္ေတာ္မယ့္ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြ ျဖစ္မယ့္ ဟန္ပန္ အမူအရာ ထားမွသာလွ်င္ ကိုယ္ေျပာမယ့္ စကား အရာထင္မွာပါ… သိပ္ဆိုးတဲ့ ကေလး တစ္ေယာက္ကို ငါ႐ိုက္လိုက္ရ လို. မာန္ၿပီး မ်က္ႏွာက ၿပံဳးစိစိ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ကေလးက ကိုယ့္စကားကို အေလးမထားပဲ ေနမွာပါ…

အဲဒီလိုပါပဲ ကိုယ့္လက္ေအာက္ ငယ္သားေတြကို မင္းတို. ငါ့ကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေ၀ဖန္ၾကပါ၊ မွားတာကို ေထာက္ျပပါလို. ေျပာေနေပမယ့္ မ်က္ႏွာက ငါ့ကို မေကာင္းဘူးလို. ေျပာလို.ကေတာ့ အလုပ္ ထုတ္ပစ္မယ္ ဆိုတဲ့ ႐ုပ္ေပါက္ေနရင္ ကိုယ္ေျပာခဲ့တဲ့ စကားဟာ အလကား ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္…

အ႐ွင္းဆံုး ေျပာရရင္ ႐ိုးသားဖို.၊ ၿပီးေတာ့ သတိထားဖို.ပါပဲ… လူတစ္ေယာက္ဟာ ႐ိုးသားမယ္၊ စိတ္ထဲမွာ တကယ္ ရွိတာကိုသာ ေျပာမယ္ဆိုရင္ သူ.ရဲ့ မ်က္ႏွာကေန သူ.ရဲ့ေကာင္းတဲ့ ေစတနာကို ျမင္ႏိူင္ပါတယ္…

(၅)
ဆရာက ေက်ာင္းသားေတြကို စာ႐ြက္ အျဖဴေရာင္ ေထာင္ျပၿပီး ဒါ ဘာအေရာင္လဲလို. ေမးပါတယ္… ေက်ာင္းသား အားလံုးက တညီတညြတ္တည္း ေျဖၾကပါတယ္… “အျဖဴေရာင္ပါ …”

ဆရာက White Borad ရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ကို ေထာက္ၿပီး ဒါကေရာ ဘာအေရာင္လဲလို. ေမးျပန္ပါတယ္… မဆိုင္းမတြပဲ အားလံုးက အျဖဴေရာင္ပါလို. ေျဖၾကပါတယ္… အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ဆရာက ခုနကစာ႐ြက္ကို White Board မွာ ကပ္ၿပီး “ဒီႏွစ္ခုမွာ ဘယ္ဟာ အျဖဴလဲ လို. ေမးျပန္ပါတယ္”… ေက်ာင္းသား အားလံုး ေျဖရန္ စြံ.အ သြားပါေတာ့တယ္…

ဒီအျဖစ္ အပ်က္ေလးမွာ လူေတြ သတ္မွတ္တဲ့ စံႏႈန္းေတြရဲ့ ေ၀၀ါး ဆန္းျပားမႈကို ေတြ.ျမင္ႏိူင္ပါတယ္…. လူတစ္ေယာက္က ခ်မ္းသာမယ္… ေနာက္တစ္ေယာက္က ပိုခ်မ္းသာမယ္…ေနာက္တစ္ေယာက္

ကပိုၿပီး ခ်မ္းသာမယ္ စသျဖင့္ေပါ့… သတ္မွတ္ခ်က္ ေတြမွာ အဆံုးသတ္မ်ဥ္း မရွိသလို အစစ္အမွန္ ဆိုတာလည္း မရွိႏိူင္ပါဘူး… ဒါေၾကာင့္ ျပႆနာ တစ္ခုကို ေျဖရွင္းတဲ့ အခါမွာ ကိုယ့္ရဲ့ စိတ္အေျခအေနေ တြကို ေသခ်ာမႈမရွိတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ လာေရာက္ လႊမ္းမိုးတာ မခံေစဘဲ တကယ့္ အရွိတရား (Being) မွာပဲ စူးစိုက္ ႏွစ္ၿမွဳပ္ ထားႏိူင္ဖို. လိုပါတယ္….ဒီလိုမွလည္း နည္းလမ္းက်ၿပီး မွ်တတဲ့ အေျဖတစ္ခုကို ထုတ္ႏိူင္မွာပါ…

(၆)
ဆရာက ေမးပါတယ္… “အျဖဴမဟုတ္ရင္ ဘာလည္းကြ”…။ အျဖဴမဟုတ္ရင္ အမည္းေပါ့ ဟု ေက်ာင္းသားက ျပန္ေျဖပါတယ္…

တစ္ကယ္က “အျဖဴမဟုတ္ရင္ မျဖဴတာတာေတြ အားလံုး ျဖစ္ႏိူင္တာေလ” က်ေနာ္တို.လည္း လူ.ေလာကထဲက ျပႆနာရပ္ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ အဲဒီ ေက်ာင္းသားေလး လိုမ်ိဳး ျဖစ္ႏူိင္ေခ် (Propability) မ်ားစြာကို မစဥ္းစားပဲ၊ ဆန္.က်င္ဘက္ အျမင္ (Opposite View) ေတြကိုသာ ႐ုတ္တရက္ စဥ္းစားမိတတ္ ၾကပါတယ္… ဥပမာ ကိုယ္သိထားတဲ့ အမွန္တရား တစ္ခုနဲ. အျခားလူ ေပးလာတဲ့ အေျဖတစ္ခုနဲ. ကိုက္ညီမႈ မရွိတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ တစ္ဘက္သူ မွားေနတယ္ ဆိုၿပီး ႐ုတ္တရက္ ေကာက္ခ်က္ ခ်မိတတ္ပါတယ္… ကိစၥရပ္တိုင္းမွာ ျဖစ္ႏိူင္ေျခေတြ တစ္ခုထက္ ပိုၿပီး ရွိႏိူင္တယ္ ဆိုတာ၊ စဥ္းစားပံု စဥ္းစားနည္း (The Way Of Thinking) အေပၚ မူတည္ၿပီး အေျဖ ဒါမွမဟုတ္ ရလဒ္ေတြဟာ တစ္နည္းတစ္ဖံု ေျပာင္းလဲ သြားႏိူင္တယ္ ဆိုတာေတြကို နားလည္ ထားရပါမယ္… “ဒါမွ ငါမွန္တယ္၊ မင္းမွားတယ္ ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြက လြတ္ေျမာက္ၿပီး ငါလည္းမွန္တယ္၊ မင္းလည္း မွန္တယ္ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူ.ရဲ့ လမ္းေၾကာင္းက ပိုၿပီး အားေကာင္းတယ္ ဆိုတဲ့ အျမင္မ်ိဳးကို ျမင္ႏိူင္စြမ္းရွိမွာပါ…

ျပႆနာဆိုတဲ့ စကားလံုးနဲ.တတ္ႏိူင္သမွ် ကင္းေ၀းႏိူင္ဖို.၊ ေနာင္တေတြ ခဏခဏ မရဖို.၊ အနည္းဆံုး ေလာကထဲမွာ ၿပံဳးၿပံဳးကေလး ေနႏိူင္ဖို. သိမိသမွ်၊ ဖတ္မိသမွ်၊ က်င့္ႀကံ အားထုတ္မိသမွ် ေပးေ၀ လိုက္ရပါသည္…

About toyo

toyo 1960 has written 41 post in this Website..

good site...