“ မိမိကိုယ္ကို မိမိ ေကာင္းစြာေစာင့္ေရွာက္ျခင္းသည္ အျခားတစ္ပါးေသာသူကိုလည္း ေစာင့္ေရွာက္သည္မည္၏ ” …. တဲ့ ။ ဒီအဆံုးအမစကား ဟာ ဓမၼပဒလာ ဗုဒၶ ရဲ႕တန္ဖိုးအရိွဆံုးေသာ စကားပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔တေတြ ရွင္သန္ေနထိုင္ၾကတာဟာ ဗုဒၶ ရဲ႕သာသနာေတာ္အတြင္းမွာပါ။ ဗုဒၶ ရဲ႕အဆံုးအမေတြကို ဘယ္ေလာက္ထိ လိုက္နာက်င့္သံုး စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကို ေမးၾကည့္ၾကဖို႔ မသင့္ေပဘူးလား။ ဒီေတာ့ အရင္ဆံုးက မိမိကိုယ္ကို မိမိ စိစစ္ေ၀ဖန္သံုးသပ္မိပါတယ္၊ ငါကိုယ္တိုင္ ဘယ္ေလာက္ထိေအာင္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တ့ဲအေျခအေနအထိ ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့ၿပီးၿပီလဲ … ၊ ဆိုတာကေနၿပီး စလာတဲ့အေတြးက သည္ေဆာင္းပါးေလးကို ေရးျဖစ္ခဲ့တာပါပဲ။

အေကာင္းဆံုး … ေလာကမွာ အေကာင္းဆံုးလို႔ သတ္မွတ္ၾကတဲ့ စံခ်ိန္စံၫြန္း တန္ဖိုးထားမႈေပတံေတြ သူ႕ေနရာႏွင့္သူ အမ်ဳိးမ်ဳိးအေထြေထြ ကြဲျပားျခားနားၾကမွာပါ။ ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာက ဗုဒၶ ရဲ႕အလိုက် အေကာင္းဆံုး“ စံ” ကိုပါ။ ဘာကို အေကာင္းဆံုးလို႔ ေခၚမလဲ၊ ဘယ္လိုစိစစ္ေရြးခ်ယ္ က်င့္ေဆာင္မလဲဆိုတာ အရင္ဆံုး ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ကိစၥပါ။ တန္ဖိုးရိွတဲ့အရာကို ရွာေဖြစူးစမ္းရာမွာ … An approach to truth အမွန္တရားကို ခ်ဥ္းကပ္မိဖို႔နဲ႔ An enbodiment of truth အမွန္တရား ကိန္း၀င္တဲ့ ဥာဏ္ပညာရိွဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ … ကုသိုလ္၊ အကုသိုလ္ကို ဥာဏ္ပညာေရွ႕သြားေသာ၊ ဥာဏ္ပညာႏွင့္ယွဥ္ေသာ ရွာေဖြမႈ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီအရာေတြကိုလည္း ျမတ္စြာဘုရားက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ျပဆိုၫႊန္ၾကားၿပီးသားပါ။

အခု ကၽြန္ေတာ္ တင္ျပမွာက ဗုဒၶ ရဲ႕ ကာလမသုတၱန္ကို ေဒါက္တာမင္းတင္မြန္ ဘာသာျပန္ဆိုၿပီး Dr. Anand Guruge ေရးသားတဲ့ Buddhism in Model Life ထဲကပါ ..

The followers of the Buddha were advised not to believe anything without considering it property. In the Kalama Sutta the Buddha gave the following guidelines to a group of young people :-

‘ Do not accept anything based upon mere reports, traditions or hearsay,

Nor upon the authority of religious texts,

Nor upon mere reasons and arguments,

Nor upon one’s own inference,

Nor upon anything which appears to be true,

Nor upon one’s own speculative opinions,

Nor upon another’s seeming ability,

Nor upon the consideration:

This is our Teacher.

ဗုဒၶ ျမတ္စြာသည္ မည္သည့္အရာကိုအဆို ေသေသခ်ာခ်ာ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ျခင္းမျပဳဘဲ မယံုၾကည္ရန္ ကာလာမသုတၱန္၌ …

သတင္းစကားၾကားယံုမွ်ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အစဥ္အဆက္စကားမွ်ျဖင့္လည္းေကာင္း (သို႔မဟုတ္) ဤသို႔ျဖစ္ဖူးသတတ္ဟူေသာ စကားမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း မည္သည့္အရာကိုမွ် ဟုတ္မွန္သည္ဟု လက္မခံပါႏွင့္၊ ဘာသာေရးက်မ္းဂန္မ်ားႏွင့့္ ညီၫြတ္ပါေပသည္ဟူ၍လည္း လက္မခံပါႏွင့္။ အေၾကာင္းအက်ဳိးညီၫြတ္႐ံုမွ်ျဖင့္၊ ေဆြးေႏြးျငင္းခံု႐ံုမွ်ျဖင့္လည္း လက္မခံပါႏွင့္။ မိမိကုိယ္တိုင္ ေကာက္ခ်က္ခ်ၿပီးေတာ့လည္း မယံုပါႏွင့္။ မွန္လွၿပီဟု ထင္ရကာမွ်ျဖင့္လည္း လက္မခံပါႏွင့္ဦး။ မိမိကိုယ္တိုင္ ႀကံစည္မွန္းဆ ထင္ျမင္ၿပီးေတာ့လည္း မယူပါႏွင့္။ အျခားသူတစ္ဦး၏ ထင္ျမင္ရေသာ စြမ္းရည္သတိၱျဖင့္လည္း လက္မခံပါႏွင့္ဦး။ ငါတို႔ဆရာျဖစ္ေပသည္ဟု ဆင္ျခင္စဥ္းစားၿပီးေတာ့လည္း လက္မခံပါႏွင့္ဦး ….

‘But, when you know for yourselves that certain things are unwholesome and bad: tending to harm yourself or others, reject them

‘And when you know for yourselves that certain things are unwholesome and good: conducive to the spiritual welfare of yourself as well as others, accept and follow them’.

”သို႔ေသာ္ အခ်ဳိ႕ေသာတရားတို႔သည္ မေကာင္းေသာ အကုသိုလ္တရားတို႔တည္း၊ သင္ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ သူတပါးတို႔အား ထိခိုက္နစ္နာေစတတ္ေသာ တရားတို႔တည္းဟု သင္ကိုယ္တိုင္ သိျမင္လာေသာအခါ ထိုတရားကို ပယ္ပါေလာ့။

ထို႔ေနာက္ အခ်ဳိ႕ေသာတရားတို႔သည္ ေကာင္းမြန္ေသာ ကုသိုလ္တို႔တည္း၊ သင္ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ သူတပါးတို႔အား စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာမ်ားကို ျဖစ္ထြန္းေစႏိုင္၏ဟု သင္ကိုယ္တိုင္ သိျမင္လာေသာအခါ ထိုတရားတို႔ကို လက္ခံ၍လိုက္နာပါေလာ့ … ”

အေကာင္းဆံုးကို ေရြးခ်ယ္ရာ၌ ဗုဒၶ ၏ ထိုကာလမသုတ္သည္ပင္ မေသြမေဖာက္ မွန္ကန္စြာေရြးခ်ယ္ႏိုင္မည့္ စံတရားတစ္ခုဟု ကၽြန္ေတာ္ ယံုၾကည္စြာလက္ခံလာမိေသာအခါ မိမိကိုယ္ကို မိမိ ေမးခြန္းထုတ္ၾကည့္ပါသည္။ “ ငါ ဘယ္ေလာက္ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ က်င့္ႀကံခဲ့ၿပီးၿပီလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါပဲ။ ထိုကဲ့သို႔ စဥ္းစားမိေသာအခါ မိမိမွာရိွေနသည့္ မိမိကိုယ္ကို လွည့္စားၿပီး အလြယ္လိုက္ အႀကိဳက္ေဆာင္တတ္သည့္ လူညံ့တို႔၏သေဘာ မာယာ ႏွင့္ သာေဌယ် ကို ကၽြန္ေတာ့္ကိုယ္၌ ထင္လင္းစြာ ျမင္မိပါသည္။

မယာဆိုတာ ကိုယ့္မွာ အျပစ္ရိွလွ်က္ မရိွဟန္ေဆာင္တာ … ၊ သာေဌယ် က … မရိွဂုဏ္ကို ရိွဟန္ေဆာင္တာ … ဒီတရား ႏွစ္ပါးဟာ အကုသိုလ္ေစတသိတ္ ၁၄ ပါးမွာ ေလာဘေစတသိတ္ထဲမွာ ပါပါတယ္။ မိမိကိုယ္ကို မိမိအေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ရာမွာ  ဒီမာယာဆိုတဲ့ေလာဘစိတ္ေတြ ဘယ္ေလာက္အသံုးခ်ၿပီး မိမိကုိယ္ကိုေရာ တျခားသူကိုေကာ ထိခိုက္နစ္နာေစခဲ့ၿပီးၿပီလဲ။

သာေဌယ်ေတြကေကာ ဘယ္ေလာက္ ေတာင္လိုပံုၿပီး ေနခဲ့ၿပီလဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဗုဒၶ ရဲ႕အဆံုးအမကို လိုက္နာက်င့္ႀကံၿပီး မိမိကိုယ္တိုင္ကိုေရာ၊ မိမိပတ္၀န္းက်င္ကိုေရာ ဘယ္ေလာက္ထိ ေကာင္းက်ဳိးျပဳခဲ့ၾကၿပီးၿပီလဲဆိုတာ အေသအခ်ာ ေမးဖို႔ ေကာင္းပါၿပီ …။ လူ႕ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု တည္ေဆာက္ရာမွာ ဒီတရားေတြကို က်င့္ႀကံလိုက္နာခဲ့ရင္ ဘယ္အတိုင္းအတာထိ ဖြံ႕ၿဖိဳးေကာင္းမြန္လာႏိုင္မလဲဆိုတာ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္သင့္ၿပီး ျပင္ဆင္သင့္ၿပီလို႔ ေတြးမိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကသာ ဗုဒၶ ဘာသာ၊  ဗုဒၶ အဆံုးအမမွာ တည္သူေတြလို႔ မလိုရာမွာ လက္မေထာင္ ၀င့္ၾကြားခ်င္ၾကၿပီး တကယ့္တကယ္တမ္းၾကေတာ့ ဗုဒၶ နဲ႔ေ၀းသူ၊ ဗုဒၶ ကို အသေရ ဖ်က္သူေတြမ်ားတဲ့ေနရာမွာ ေနရၾကသလို သိျခင္းမွာ ဆင္းရဲခဲ့ၾကရတာပါ။ ဥပမာေလးတစ္ခု ေျပာခ်င္ပါတယ္။ စကၤာပူကိုတည္ေထာင္ခဲ့သူ လီကြမ္းယုကလည္း ကၽြန္ေတာ္ တင္ျပခဲ့တဲ့ ဓမၼပဒလာ မိမိကုိယ္ကို မိမိေကာင္းစြာေစာင့္ေရွာက္ျခင္းသည္ အျခားတပါးေသာသူကိုလည္း ေကာင္းစြာေစာင့္ေရွာက္ျခင္း မည္၏ဆိုတဲ့ အယူအဆကို အေျခခံၿပီး စကၤာပူကို တည္ေထာင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူေျပာတာက တ႐ုတ္ပညာရိွတစ္ဦးရဲ႕ အဆုိအမိန္႔လို႔ ဆိုပါတယ္။ သေဘာတရားျခင္းကေတာ့ အတူတူပါပဲ။ သူက သူ႕ကိုယ္သူ အရင္ဆံုး အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ၿပီးမွ တစ္ဆင့္ျခင္း ျမွင့္တင္သြားတာပါတဲ့ …။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ခမ်ာမွာေတာ့ “ေယာက္မ” မ်ားလိုပါပဲ။ ဟင္းအိုးႀကီးကို ေမႊေမႊေနရတာနဲ႔ပဲ အရသာမဲ့စြာ မသိသားဆိုး၀ါးစြာ ေအာက္တကာ့ေအာက္ဆံုးကို ေရာက္ခဲ့ရပါၿပီ …။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သူတပါးမေကာင္းတာေတြကို လက္ညိွဳးထိုး ကဲ့ရဲ႕ေနမယ့္အစား ဗုဒၶ ရဲ႕အဆံုးအမကို မိမိကိုယ္တိုင္ မိမိစိတ္မွာ ကိန္းဖို႔ ကာလာမသုတၱန္လာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းနဲ႔ ႀကိဳးစားတည္ေဆာက္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ….

ကိုယ္ ကိုယ္တိုင္လည္း ေကာင္းလာမွာပါ၊ ကိုယ့္မိသားစုလည္း ေကာင္းလာမွာပါ၊ ကိုယ့္ရပ္ရြာေလးလည္း ေကာင္းလာမွာပါ၊ ကိုယ့္ၿမိဳ႕ ကိုယ့္တိုင္းလည္း ေကာင္းလာမွာပါ။ ေနာက္ၿပီး ကိုယ့္တိုင္းျပည္ႀကီးလဲ တကယ့္ကို ေကာင္းလာပါလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ဘာသာတရားကို ကိုးကြယ္ျခင္းဟာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ျခင္းႏွင့္ မိမိကိုယ္မိမိ ကယ္တင္ျခင္းတို႔အတြက္ အသံုးျပဳႏိုင္ရမယ္လို႔ ယံုၾကည္မိတာက တစ္ေၾကာင္း၊ ဗုဒၶ ဘာသာသည္ လူသားတို႔၏ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ တိုးတက္မႈကို အစဥ္အၿမဲ အေထာက္အကူျပဳၿပီး အသိပညာတိုးတက္မႈႏွင့္ ဘ၀နယ္ပယ္အသီးသီး၏ လူသားလြတ္လပ္မႈကို ကုိယ္စားျပဳထားတယ္လို႔ ယံုၾကည္ ၾကည္ညိဳစိတ္ႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ ေလ့လာထိေတြ႕သိရိွနားလည္သေလာက္ တင္ျပရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဆိုရင္ … ကိုယ္တိုင္ေမးမယ့္ ေမးခြန္းေတြ မွန္ပါမွ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျဖရမယ့္ အေျဖေတြ မွန္ႏိုင္မယ္ မဟုတ္လား ။

About Thu Htet Hmu

Thu Htet Hmu has written 13 post in this Website..

I would like to be a poet not a politician. I made up my mind to against unfair rule, government organization, political organization, whichever nation or races if they insult or neglect the human rights.