ၿပည္ေထာင္စု ၿမန္မာနိုင္ငံ (၁၄-၁၀-၁၉၉၈)

Palliative Care (ေနာက္ဆံုး အဆင့္ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အား အထူး ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္း)

ဥကၠဌၾကီး ဆရာၾကီး ဦးလွထြန္း မွ မိမိ၏ တစ္ဦးတည္းေသာ သမီး ေဒၚၿမစႏၵာထြန္း အား ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အထိမ္းအမွတ္ အၿဖစ္ ကင္ဆာ ေ၀ဒနာ ခံစားေနရေသာ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအား ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရန္ အတြက္ အၿမတ္မယူ (၁၀၀%) ကုသိုလ္ၿဖစ္ အဖြဲ႕အစည္းၾကီးကို (၁၉၉၈) ခုနစ္၊ ေအာက္တိုဘာ (၁၄) ရက္ေန႕တြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္။

ရည္ရြယ္ခ်က္။      ။ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား၏ ေ၀ဒနာခံစားေနရဆဲ အခ်ိန္၊ ဘ၀ ကူးေတာ့မည္ အခ်ိန္နွင့္ ေသဆံုးၿပီးေနာက္ပိုင္း အခ်ိန္မ်ားတြင္ လူနာနွင့္ သူတို႕၏ မိသားစုမ်ားကို ကူညီရင္း ေ၀ဒနာရွင္မ်ား၏ ဘ၀ တန္ဖိုးပိုမို ၿမင့္မာလာေစရန္။

 

 

လူနာကို ၿပဳစုမႈ ေပးရာတြင္ အေၿခခံ လိုအပ္ခ်က္ ၄ ခ်က္

၁။ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္း

(ဥပမာ- ေဆး၀ါးေပးၿခင္း ေဆးထည့္ေပးၿခင္း ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေပးၿခင္း)

 

၂။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္း

(ဥပမာ- နားလည္ေအာင္ ရွင္းၿပၿခင္း ဂရုတစိုက္ ေသခ်ာစြာ နားေထာင္ၿခင္း အားေပးနွစ္သိမ့္ၿခင္း)

 

၃။ လူမႈေရး အပိုင္းဆိုင္ရာ ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္း

(ဥပမာ- ေနာက္ဆံုး ဆႏၵကို ၿဖည့္ဆည္းေပးၿခင္း မိသားစု ၿပသနာ ၀ိုင္း၀န္း ေၿဖရွင္းေပးၿခင္း)

 

၄။ ဘာသာေရး အပိုင္းဆိုင္ရာ ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္း

(ဥပမာ- တရားထိုင္ေစၿခင္း ဘာသာေရး ဆိုင္ရာ တိတ္ေခြမ်ား နားေထာင္ေစၿခင္း)

 

 

နာက်င္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿခင္း

နာက်င္မႈ သက္သာေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ား သံုးရန္အတြက္ အေၿခခံ ၃ခ်က္

၁။ ပါးစပ္မွ ေသာက္ၿခင္း အရိုးရွင္းဆံုးနည္းလမ္းၿဖစ္သည္။

၂။ အကယ္၍ နာက်င္မႈ မထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ခဲ့လွ်င္ ေနာက္ထပ္ အာနိသင္ ၿပင္းေသာ နာက်င္မႈ သက္သာေစေသာ ေဆးသို႕ တဆင့္ၿပီး တဆင့္ ေၿပာင္းတိုက္နိုင္သည္။

၃။ လိုအပ္လာမွ တိုက္ၿခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ အနာသက္သာေစေသာ ေဆးကို ပံုမွန္တိုက္မွသာ ေနာက္ထပ္ မနာက်င္ေသးခင္ အခ်ိန္တြက္ ေနာက္ထပ္ ေဆးတံုးကို ေသာက္ၿခင္းၿဖင့္ ေ၀ဒနာ ခံစားရၿခင္းမွ ကင္းလြတ္နိုင္ပါမည္။ ေနာက္တၾကိမ္ နာက်င္ခ်ိန္ အထိ မေစာင့္သင့္ပါ။

 

ေနာက္ဆံုး အဆင့္ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားတြင္ အၿဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား

ပ်ိဳ႕ၿခင္း အန္ၿခင္း ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္း ညည အိပ္မေပ်ာ္ၿခင္း အိပ္ယာနာၿဖစ္ၿခင္း အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း

 

ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈ ၿပဳလုပ္ရာတြင္

၁။ ပစၥည္း ကိရိယာအစံု အလင္ ထားရွိၿခင္း

ဥပမာ- လွဳပ္ရွားရန္ မလြယ္ကူေသာ လူနာမ်ား အတြက္ လမ္းေလွ်ာက္လက္ရမ္းမ်ား ၿပဳလုပ္ေပးၿခင္း။ ဆီးအိုးမ်ား အနီးအနားတြင္ ထားေပးၿခင္း။ လက္တြန္းလွည္းမ်ား ထားေပးၿခင္း။

အေရးေပၚအတြက္ ေအာက္ဆီဂ်င္မ်ား ခြ်ဲစုပ္စက္မ်ား အဆင္သင့္ထားရွိေပးၿခင္း။

ဆီး၀မ္း မထိန္းနိုင္သည့္ လူနာမ်ား အတြက္ ပလပ္စတစ္ အဆင္းမ်ား ခင္းေပးၿခင္း။

 

၂။ တစ္ကိုယ္ရည္ သန္႕ရွင္းမႈ ၿပဳလုပ္ေပးၿခင္း

ဥပမာ- ဆရာမမ်ားမွ လူနာေရခ်ိဳးရာတြင္ ကူညီေပးၿခင္း ပံုမွန္ လွဳပ္ရွားနိုင္မႈ ရွိမရွိနွင့္ အိပ္ယာနာ ၿဖစ္နိုင္ေသာ ေနရာမ်ားကို အစဥ္အၿမဲ ၾကည့္ရွဳ႕ အကဲခတ္ေပးၿခင္း လူနာေစာင့္မ်ားအား တစ္ကိုယ္ရည္ သန္႕ရွင္းမႈ အေရးၾကီးပံု နွင့္ ၿပဳစု ေစာင့္ေရွာက္နည္း စနစ္မ်ား သရုပ္ၿပ သင္ၾကားေပးၿခင္း။

 

၃။ လူနာ၏ ေရာဂါ လကၡဏာ ကို စဥ္ဆက္မၿပတ္ အကဲခတ္ၿခင္း

ဥပမာ- ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းရွိမရွိ ေမးၿမန္းၿခင္း။ ၀မ္းမခ်ဳပ္ေစရန္ နည္းလမ္းမ်ား ရွိေၾကာင္း အားေပး နွစ္သိမ့္ေပးၿခင္း။ ၀မ္းခ်ဳေဘာလံုး သို႕မဟုတ္ ၀မ္းခ်ဳ ေဆးေတာင့္ ထည့္ေပးၿခင္း။

ပ်ိဳ႕ၿခင္း အန္ၿခင္း ခံတြင္းပ်က္ၿခင္း ရွိခဲ့လွ်င္ အရည္ကို နည္းနည္း နွင့္ ခဏခဏ တိုက္ၿခင္း

ပါးစပ္နွင့္ ပတ္သတ္၍ ၿပသနာရွိခဲ့လွ်င္ လွ်ာတြင္ အနာမ်ား ေၿခာက္ေသြ႕ၿခင္း အၿဖဴဖတ္မ်ား ရွိမရွိ ၾကည့္ေပးၿခင္း။ မၾကာခဏ ပလုပ္က်င္းေစၿခင္း မွဲ႕ခရု ရွိမရွိ စစ္ေဆးေပးၿခင္း။ မလွဳပ္ရွားနိုင္ေသာ လူနာ ၿဖစ္ခဲ့လွ်င္ ပါးစပ္ကို ၀ါဂြမ္း ၿဖင့္ သုတ္သင္ ရွင္းလင္းေပးၿခင္း နွင့္ အိမ္သားမ်ား အား သရုပ္ၿပ သင္ၾကားေပးၿခင္း။

နာက်င္မႈ ရွိခဲ့လွ်င္ နာက်င္မႈ သက္သာေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ား တိုက္ၿခင္း သက္ေတာင့္ သက္သာ အေနအထားသို႕ ေၿပာင္းေပးၿခင္း။

 

၄။ ေဆး၀ါး နွင့္ ပတ္သတ္၍

ဆရာမမ်ားမွ ေဆးတိုက္ၿပီးသည့္ အခါတြင္ လူနာသက္သာမႈ ရွိမရွိ ၿပန္လည္ စစ္ေဆးရန္ လိုၿခင္း

ေနာက္ဆံုး အဆင့္ ေ၀ဒနာ ရွင္မ်ား တြင္ အသံုးမ်ားေသာ ေဆး၀ါးမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ၿပန္႕ၿပန္႕ ရင္းရင္းနွီးႏွီး သိရွိထားရန္လိုအပ္ၿခင္း။

ေဆးထိုးရာတြင္ ေဆးထိုးသည္း ေနရာ ေၿပာင္း၍ ထိုးေပးၿခင္းနွင့္ မိမိ ေဆးထိုးသည့္ ေနရာ၌ မည္သည့္ လကၡဏာ ၿဖစ္ေပၚေနသည္ကို ဂရုတစိုက္ ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ၿခင္း။

 

ေနာက္ဆံုး အဆင့္ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအား ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္သည့္ ဆရာမမ်ား၌ ရွိသင့္သည့္ အရည္အခ်င္း

၁။ကြ်မ္းက်င္ၿခင္း

၂။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈ ရွိၿခင္း

၃။ ၿဖစ္ေပၚလာသည့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအား ၾကိဳတင္သိရွိနိုင္ၿခင္း

၄။ အားေပးတတ္ၿခင္း

၅။ ပညာေပးတတ္ၿခင္း။

 

 

အတြင္းလူနာ (ကင္ဆာ) ဗဟုိ

၁။ အမွတ္ ၂ လမ္းမၾကီး ဒဂံု အေရွ႕ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁ ၅၈၅၁၃၄

၂။ ရန္ကင္းေတာင္သြားလမ္း နန္းေရွ႕ေစ်းအနီး ပုသိမ္ၾကီးၿမိဳ႕နယ္ မႏၱေလးၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၂ ၅၇၀၁၁

 

 

 

 

 

About ဆူး

has written 398 post in this Website..