အေျခခံပညာေရးအစ

အေျခခံပညာေရးဆိုတဲ့ အပိုင္းကို စၿပီးေတာ့ ၾကည့္ရေအာင္။သမိုင္းေၾကာင္းကို ျခံဳငံုၿပီးေစာင္းငဲ့ ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ကၽြန္္ေတာ္တို႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၁ရာစုကစၿပီး ပညာဆိုတာရွိလာခဲ့တယ္။ဗုဒၵဘာသာ သာသနာထြန္းကားလာတာနဲ႔အမွ် ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းပညာေရး ေပၚထြန္းလာတယ္။ အဲဒါျမန္မာ့အေျခခံပညာေရးရဲ႕ ျမစ္ဖ်ားခံရာပါပဲ။

ဘုန္းႀကီးက ေယာက်္ားေလးေတြျဖစ္တဲ့ ေမာင္ေက်ာင္းသားေလးေတြကို သင္ပုန္းႀကီးကုန္ေအာင္ စၿပီးသင္ေပးတယ္။ၿပီးေတာ့ ဘုရားရွိခိုးအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲအပါအ၀င္ ပရိတ္ႀကီး၁၁သုတ္ကို ႏႈတ္တက္ရြရြ ဆိုႏိုင္ေအာင္ က်က္မွတ္ခိုင္းတယ္။အဲဒီအဆင့္ကေက်ာ္လြန္သြားရင္ သဒၵါ၊သၿဂိ ၤဳလ္ပိုင္းေတြ အထိ စသည္ျဖင့္ အဆင့္ဆင့္ တက္သြားတယ္။မိန္းကေလးေတြကေတာ့ လူႀကီးေတြထံက ေသစာရွင္စာ သင္အံ ၾကရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ဘာအတြက္ သင္အံေလ့က်က္ၾကတာလဲ။အဓိကကေတာ့ ေလာကုတ​ၱရာ အက်ဳိးအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ေလာကီအက်ဳိးအတြက္ကေတာ့ အဲဒါေတြ လြန္ေျမာက္ၿပီးတဲ့အခါ ေဗဒင္က်မ္း၊ေဆးက်မ္း၊ဓာတ္က်မ္း၊လကၤာက်မ္းေတြေနာက္ကို လိုက္ၾကတယ္။၁၈၂၄ခုႏွစ္ မတိုင္ခင္အထိ အဲဒီပညာေရးစနစ္ပဲ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။

၁၈၂၆ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အဂၤလိပ္သိမ္းပိုက္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ေဒသေတြမွာ အစိုးရေက်ာင္းေတြဟာ ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳေက်ာင္းေတြနဲ႔အၿပိဳင္ ေပၚထြန္းလာခဲ့တယ္။အဲးီေက်ာင္းေတြမွာ အဂၤလိပ္သဒၵါ၊ ဂဏန္းသခ်ာၤအစရွိတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြကို အထူးျပဳၿပီးသင္ၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။အစိုးရေက်ာင္းေတြမွာ ေျမတိုင္းပညာလို႔ေခၚတဲ့ ပထ၀ီ၀င္ဘာသာကိုလည္း သင္ေပးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ဒီပညာေရးကေတာ့ ေရွ႕ကို ဆက္သြားႏိုင္တဲ့နယ္ပယ္ အက်ယ္ႀကီးရွိတယ္။စက္မႈေတာ္လွန္ေရးက ေပၚထြက္လာတဲ့ ပညာရပ္ ေတြေနာက္ကို ဆက္လိုက္မယ္ဆိုရင္ အမ်ားႀကီးက်န္ေနခဲ့ပါေသးတယ္။

ဒီပညာေရးႏွစ္ရပ္ကို ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းပညာေရးက ေတြးေခၚေျမာ္ျမင္၊ တီထြင္ဖန္တီး၊သြားလာစြန္႔စား၊သေဘာတရာလက္ေတြ႕အစရွိတဲ့ အျခင္းအရာမ်ဳိးေတြေပးတဲ့ ေနရာမွာ သူနဲ႔ၿပိဳင္ဖက္ျဖစ္လာတဲ့ ပညာေရးကို မယွဥ္ႏိုင္ဘူး။ဒါေပမယ့္ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈထဲမွာ စြဲၿမဲေနၿပီ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ခိုင္ခိုင္မာမာပဲ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနခဲ့တယ္။

၁၈၆၆ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ အိမ္ေက်ာင္း(လူေက်ာင္း)ေတြေပၚလာခဲ့တယ္။ပညာမင္းႀကီးရံုးက ခ်မွတ္တဲ့ နည္း စနစ္ေတြနဲ႔ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းေတြကို အဲဒီေက်ာင္းေတြမွာ သင္ၾကားေပးတာျဖစ္ပါတယ္။မိန္းကေလးေတြကို လက္ခံသင္ၾကားေပးတဲ့အတြက္ ျမန္မာေက်ာင္းသူေလးေတြကို အဲဒီေခတ္မွာမွ စတင္ေတြ႔ျမင္ၾကရတာျဖစ္ ပါတယ္။အဲဒီအိမ္ေက်ာင္းေတြက ၿဗိတိသွ်အစိုးရရဲ႕ အေထာက္အပံ့ရတဲ့အတြက္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ပညာေရးကို ၿပိဳင္ဆိုင္လာႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ရန္ကုန္မွာ ၁၈၇၂ခုႏွစ္က ဘက္ပတစ္အထက္တန္းေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္း တည္ေထာင္ခဲ့တယ္။ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး ဘုန္းေတာ္ႀကီးေဂ်အန္ကူရွင္၁၈၉၂မွာ ေရာက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ သူနာမည္ကိုအစြဲျပဳၿပီး ကူရွင္ေကာ်ငးလို႔ ေဒၚခဲ့ၾကတယ္။အဲဒီေက်ာင္းကေန ဘက္ပတစ္ေကာလိပ္ျဖစ္ ေနာက္ေတာ့ ၁၉၁၈ခုႏွစ္မွာ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္ရယ္လို႔ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။၁၈၇၄ခုႏွစ္တုန္းက ရန္ကုန္မွာပဲ အထက္တန္းေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္း ဖြင့္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။၁၈၇၈ခုႏွစ္မွာ တကၠသိုလ္ပညာကို တစ္ဆင့္ တက္လွမ္းႏိုင္ေအာင္ ပို႕ေဆာင္ေပးမယ့္ ေကာလိပ္ဌာနတစ္ခု အဲဒီေက်ာင္းနဲ႔ တြဲဖက္ထားရွိခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့မူလဘူတ အေျခခံပညာေရးဟာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းေတြထဲကေန အျပင္ကိုေရာက္လာခဲ့တာဟာ ေလာကီပညာဖြ႔ံၿဖိဳးလာေစဖို႔ အေၾကာင္းခံတရားျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ျမန္မာလူထု သိေရာသိခဲ့ၾကရဲ႕လား။ စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းပါတယ္။

အေျခခံပညာေရး ပိုမိုရႈပ္ေထြးလာျခင္း

သမိုင္းေၾကာင္းကို ျပန္ၿပီးေစာင္းငဲ့ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၁၉၃၀ျပည့္လြန္ စစ္ႀကိဳေခတ္မွာ ျမန္မာ့အေျခခံ ပညာေရးဟာ သူ႔အတိုင္းအတာနဲပသူ တည္မိေနပါၿပီ။ဒါေပမယ့္ အဂၤလိပ္အစိုးရက ပညာေရးအသံုးစရိတ္ကို ထိန္းၿပီးေတာ့သံုးခဲ့တယ္။အစိုးရေထာက္ပံ့တဲ့စနစ္နဲ႔ လံုး၀အျပည့္အစံုတာ၀န္ယူတဲ့စနစ္ဆိုၿပီး သတ္မွတ္ ထားခဲ့ပါတယ္။ပထမစနစ္နဲ႔ ဖြင့္ခြင့္ေပးထားတဲ့ေက်ာင္းေတြမွာ အစိုးရအေထာက္အပံ့က တစ္ျခမ္း၊ ေက်ာင္းတည္ေထာင္သူဖက္က တစ္ျခမ္း အဲသည္လိုသြားပါတယ္။ဒုတိယစနစ္နဲ႔ဖြင့္တဲ့ ေက်ာင္း အေရ အတြက္က ေတာ္ေတာ္နည္းခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းအမ်ဳိးအစားက ၃မ်ဳိးရွိတယ္။တိုင္းရင္းဘာသာစာသင္ေက်ာင္း၊အဂၤလိပ္နဲ႔ တိုင္းရင္း ဘာသာစာသင္ေက်ာင္း၊အဂၤလိပ္ဘာသာစာသင္ေက်ာင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။တတိယအမ်ဳိးအစားကို တက္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ခက္ပါတယ္။ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ စရိတ္ စကႀကီးလြန္းတယ္။ေနာက္တစ္ခ်က္က တိုင္းရင္းသား ေတြကို ၁၀ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ တက္ေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔ ကန္႔သတ္ထားခဲ့တာေၾကာင့္ပါပဲ။အဂၤလိပ္ေတြရဲ႕ Divide and Ruleဆိုတဲ့ ခြဲျခားကန္႔သတိ္ၿပီးရန္တိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့စနစ္ဟာ ပညာေရးထဲမွာလည္း စိမ့္၀င္ခဲ့တယ္။ အဲဒီမွာ စၿပီး ျမန္မာ့ပညာေရးအရႈပ္ေတာ္ပံု စတင္ ခဲ့တာပါ။ဒိအရင္က ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းပညာေရးပံုစံနဲ႔ အဂၤလိပ္ေတြတင္သြင္းလာတဲ့ပညာေရးပံုစံ အားၿပိဳင္ရံုသက္သက္ပဲ ရွိရာကေန ေနာက္ပိုင္းမွာ ပိုရႈပ္ လာတာျဖစ္ပါတယ္။ရႈပ္လာတယ္ဆိုေပမယ့္ အဂၤလိပ္အစိုးရအလိုက်ပညာေရးဟာ ဘ၀တက္လမ္းအတြက္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလန္းေတြအတြက္ ေသခ်ာေရရာေစခဲ့တာေၾကာင့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းပညာေရး ေမွးမွိန္ကြယ္ေပ်ာက္သြားခဲ့ရပါတယ္။

ဘာေတြထပ္ရႈပ္လာသလဲ

စစ္ႀကိဳေခတ္မတိုင္ခင္ကတည္းက ပညာေရးကို တစ္ေျပးညီျဖစ္ေအာင္မလုပ္ဘဲ ခြဲျခားမႈေတြျပဳလုပ္ ထားတဲ့အတြက္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသပိတ္ေတြေပၚေပါက္လာေစတဲ့အထိ အေျခအေန ဆိုးလာခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ အဂၤလိပ္အစိုးရကို ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ရမယ္ဆိုတဲ့ တပ္လွန္႔ ေဆာ္ၾသမႈဟာ ေက်ာင္းသား ေတြကေန ျမန္မာတစ္မ်ဳိးသားလံုးအထိ ျပန္႔ႏွံ႔သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။အမ်ဳိးသားေက်ာင္းေတြဆိုတာ ေပၚလာ ျပန္ေတာ့ တစ္ရႈပ္ကႏွစ္ရႈပ္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

About Dave

Dave Avatar has written 73 post in this Website..