ဓါတ္ပံုပညာ မွတ္စုမ်ား (၆)

                              ဒီေန႔ ဆက္မွာေလးက ဓါတ္ပံုမွာ ပံုေကာင္းေလးတစ္ပံု ရဖို႕အတြက္ အေရးႀကီးတဲ႔ Exposure အေၾကာင္း၊ ေရွ႕မွာ ေျပာခဲ႔တဲ႔ Aperture (အလင္းဝင္ေပါက္)ရယ္၊ Shutter Speed (အလင္းတံခါး အျမန္နုန္း) ရယ္နဲ႔ ISO ေတြရဲ႕ ဆက္သြယ္ခ်က္ (အတြဲေလးေတြ) ပါ။

ျပင္ဦးလြင္ ကန္ေတာ္ႀကီးမွာ

ရိုက္မယ္႔ ပံုရဲ႕ အလင္းအား အနဲအမ်ား ေပၚမူတည္ၿပီး ထားသင္႔တဲ႔ ISO ၊ ပံုရဲ႕ Depth of field ၊ ပံုထဲက Subject ရဲ႕ လႈတ္ရွားမႈကို ျပတ္သားေအာင္၊ ေပၚလြင္ေအာင္ ရိုက္ရမယ္႔ Shutter Speed ေတြကို ဆံုးျဖတ္ကာ တြဲစပ္ရပါတယ္။ ဓါတ္ပံုေလး တစ္ပံုကို မွန္ကန္စြာ အလင္းေပးနိုင္ဖို႕ (Correct Exposure = CE) ရာ ဓါတ္ပံုရိုက္သူက ဒီသံုးခ်က္ (Aperture + Shutter Speed + ISO) ကို စဥ္းစားတြက္ခ်က္ ရပါတယ္။

ေတာင္တမန္တံတားမွာ

ခုေခတ္ Digital ကင္မရာတိုင္းမွာေတာ႔ အလင္းတိုင္းမီတာ (Exposure Meter) built in ပါတာမို႕ ကိုယ္ရိုက္လိုတဲ႔ ဓါတ္ပံုအတြက္ ျမင္ကြင္းထဲက အလင္းပမာဏကို တိုင္းတာၿပီး သင္႔ေလွ်ာ္တဲ႔ Exposure ေဖၚျပခ်က္  အတိုင္းရိုက္ပါက  အလြယ္တကူ မွန္ကန္တဲ႔ Exposure ကို ရနိုင္ပါတယ္။ (ပညာရွင္ေတြဆို ပိုတိက်ေအာင္ External Exposure Meter ကို ဝယ္ကိုင္ၾကပါတယ္။ ဒီအပိုင္းကို ေနာက္မွဆက္ေျပာပါ႕မယ္။) အဲဒီ Exposure အတြဲေလး (Aperture + Shutter Speed + ISO) ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ကိုယ္လိုခ်င္သလို ဓါတ္ပံုရလဒ္ေလးေတြေပၚေအာင္ ဒီအတြဲေလးေတြကို Correct Exposure မပ်က္ေစပဲ (EV တန္ဖိုးမေျပာင္းပဲ)(EV = Exposure Value) လိုသလို ေျပာင္းယူနိုင္ပါတယ္။

ေအာက္ကပံုေလးကို ၾကည္႕ပါ။ ဒီပံုေလးကို ISO 800 ၊ Aperture f8 ၊ Shutter Speed 1/500 sec နဲ႕ရိုက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ISO 800 ၊ Aperture f8 ၊ Shutter Speed 1/500 sec

ISO ဘယ္ေလာက္ ထားမလဲဆိုရင္ ျမဴေတြဆိုင္းေနတဲ႕ မနက္ခင္းပိုင္းျဖစ္တာေၾကာင္႔ အလင္းအားနဲေနတာမို႔ ISO ကို ျမွင္႕ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ISO သိပ္မ်ားသြားရင္လည္း digital noise ေတြထြက္လာမွာမို႕ 800 ပဲထားလိုက္ပါတယ္။ Aperture ကိုေတာ႔ ရႈခင္းပံုမို႕လို႔ ျဖစ္နိုင္ရင္ Depth of Field ေကာင္းေအာင္ က်ဥ္းနိုင္သမွ် က်ဥ္းလိုေပမဲ႔ တအားက်ဥ္းရင္ အလင္းဝင္နဲလာတာမို႔ DOF လည္း သင္႔တင္႔ အဆင္ေျပေအာင္ အပါခ်ာ f 8 ထားရိုက္တာပါ ( Shutter Speed ကိုလည္း ျမန္ခ်င္လို႕) ။ Shutter Speed ကိုေတာ႔ ကြန္ပစ္တာေလးမိေအာင္ ျမန္ေပးရမွာမို႕ Aperture နဲ႔အလင္းအနဲအမ်ား ညွိၿပီး 1/500 Sec ထားရိုက္လိုက္ပါတယ္။

အခု ဆက္ေျပာမွာက မွန္ကန္တဲ႔ အလင္းေပးမႈ (Correct Exposure = CE) ဆိုတဲ႕ အလင္းအား တစ္ခုေအာက္ကပဲ (ဓါတ္ပံုမွာ EV မေျပာင္းပဲ) Aperture ၊ Shutter Speed ၊ ISO ေတြရဲ႕ အခ်ိန္းအေျပာင္း (ေရွ႕မွတ္စုေတြမွာ ေျပာခဲ႕သလို ကိုယ္လိုခ်င္တဲ႔ ဓါတ္ပံုရလဒ္ေလးေတြ ရေအာင္) လုပ္တာေလးေတြကိုပါ။

အပါခ်ာ ၊ Shutter Speed ၊ ISO တို႕မွာ one stop စီရဲ႕ အေျပာင္းအလဲ အလင္းအား ( one stop  တစ္ထစ္ လို႔ သံုးေပမယ္႔ အလင္းအား ကြာျခားမႈက ႏွစ္ဆလို႔ဆိုပါတယ္) ဟာ Exposure Value တူညီစြာ အေလွ်ာ႕အတင္းလုပ္ၿပီး သံုးနိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ေျပာရရင္ အပါခ်ာ မွာ one stop ပိုေပးကာ shutter speed (သို႔မဟုတ္) ISO မွာ one stop အလင္းျပန္လည္ ေလွ်ာ႕ေပးပါက ဓါတ္ပံုမွာ အလင္းပမာဏ (EV) မေျပာင္းလဲပါဘူး။

ေအာက္က ပံုေလးနွစ္ပံုက မွန္ကန္တဲ႔ အလင္းေပးမႈ (Correct Exposure = CE) တစ္ခုအတြင္းက အပါခ်ာ၊ ရွပ္တာ ႏွစ္မိ်ဳးနဲ႔ ရိုက္ထားတဲ႔ ပံုေလးေတြပါ။ ISO ကေတာ႔ 800 ပါ။ Exposure မွာ Aperture ၊ Shutter Speed ၊ ISO သံုးခုထဲက တစ္ခုကို ပံုေသထားၿပီး က်န္နွစ္ခုကို အလင္းအတိိုးအေလွ်ာ႕ လုပ္လို႔ရပါတယ္။  ပံုနွစ္ပံုမွာ အလင္းအား EV မေျပာင္းတာ ေတြ႔ရပါမယ္။

Aperture f 22 Shutter Speed 1/60


Aperture f 16 Shutter Speed 1/125

ISO 800 ၊ Aperture  f 22 ၊ Shutter Speed 1/60 sec နဲ႔ရိုက္ရင္ ရတဲ႕ ပံုေလးတစ္ပံုကို ကိုယ္က Shutter ကို One Stop ပိုျမန္ေစဖို႔ 1/125 sec နဲ႔ ရိုက္လိုတယ္ဆိုရင္ Shutter  one stop ပိုျမန္သြားမွာမို႕ (one stop က အလင္းအားနွစ္ဆ ကြာပါတယ္။ one stop လို႕သာလြယ္ေအာင္သံုးပါမယ္) shutter ေၾကာင္႔ေလွ်ာ႕နည္းသြားမယ္႕ အလင္းအား one stop ကို အပါခ်ာ one stop ဖြင္႕ေပးၿပီး ျပန္တင္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အပါခ်ာကို f22 ကေန f16 အျဖစ္ one stop ျပန္ဖြင္႔ေပးပါတယ္။

ISO ေျပာင္းရိုက္တဲ႔ ပံုေလးနွစ္ပံုျပပါအံုးမယ္။

ISO 400 ၊ f 11 ၊ Shutter Speed 1/125 sec

ISO 100 ၊ f 5.6 ၊ Shutter Speed 1/125 sec

ပထမပံုေလးကို Exposure ISO 400 ၊ f 11 ၊ Shutter Speed 1/125 sec နဲ႔ ရိုက္ပါတယ္။ ေနာက္ပံုမွာ ISO ကို 100 ေျပာင္းပါမယ္။ ဒီအတြက္ အလင္းအား 2 stops ေလွ်ာ႕သြားပါမယ္။ (ISO 400 မွ ISO 200  တြင္ one stop၊ ISO 200 မွ ISO 100 တြင္ one stop ၊ ေပါင္း 2 stops)။ ဒါေၾကာင္႔ အပါခ်ာမွာ f 11 ကေန f 5.6 သို႕ 2 stops ျပန္ဖြင္႔ေပးပါတယ္။ ပံုနွစ္ပံုမွာ အလင္းအား EV မေျပာင္းတာ ေတြ႔ရပါမယ္။

ဒီတစ္ခါ ပံုေလးတစ္ပံုကိုပဲ EV မေျပာင္းပဲ Exposure ၄ တြဲေျပာင္းကာ ရိုက္ထားတာေလးကို ျပပါမယ္။

ေတာင္သမန္ အေၾကာ္ဆိုင္ ကထိုင္စရာေနရာေလး ( တစ္မ်ိဳးေလးပံု )

ဒီအေၾကာင္းေလးနားလည္ရင္ ပံုေလးေတြကို လိုသလို CE / EV မေျပာင္းပဲ ရိုက္နိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ရိုက္မဲ႔ ပံုေလးကို Exposure Meter ကျပေနတာေလး ၾကည္႔လိုက္ေတာ႔ –

ISO 400 , f 22, Shutter Speed 1/60 sec ဆိုပါစို႕။

ကိုယ္က မိန္းကေလး အလွပံုေလး၊ ပန္းပြင္႕ပံုေလးမို႕ ေနာက္က ျမင္ကြင္းကို ဝါးလိုက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ Aperture ကို အက်ယ္ဖြင္႔ေပးပါမယ္။ ( f4 ဖြင္႔မယ္ဆိုပါစို႕)။ ဒါဆိုရင္ လက္ရွိ f 22 ကေန f4 ေျပာင္းမွာမို႕ အလင္းအား 5 stops ပိုမ်ားလာပါမယ္။ ဒီအတြက္ ပိုလာတဲ႔ အလင္း 5 Stops ကို  Correct Exposure ျပန္ေရာက္ေအာင္ Shutter Speed နဲ႔ ISO ကေန ေလွ်ာ႔ပါမယ္။ ISO ကို 100 ေျပာင္းရင္ 2 stops ေလွ်ာ႕ပါမယ္။ က်န္ 3 stops အတြက္ Shutter Speed ကို 1/60 ကေန 1/500 sec ကိုေျပာင္းပါမယ္။ ဒါဆိုရင္ –

ISO 100 , f 4, Shutter Speed 1/500 sec ဆိုတဲ႔ Exposure အတြဲေလးရပါမယ္။ ပံုမွာ EV မေျပာင္းလဲပဲ  မိန္းကေလး (သို႔) ပန္းပြင္႕ေလးပဲ ျပတ္သားကာ ေနာက္ရႈခင္းေတြ ဝါးလာမယ္၊ လက္လႈတ္တာ (hand Shade)၊ ပန္းပြင္႔ေလး လႈတ္ေနတာေလး အတြက္ ပံုမွာအဆင္ေျပပါမယ္။ အားကစားပံုေလးေတြလို လႈတ္ရွားမႈ ပံုေလးေတြ ရိုက္ရင္လဲ Shuter Speed ျမန္ေပးဖို႔ ဒီသေဘာတရား အတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလထဲမွာ ခုန္ပ်ံဝဲ

အထက္မွာ ေျပာခဲ႔တဲ႔ သေဘာတရားေလးေတြကို နားလည္ရင္ Exposure က Aperture ၊ Shutter Speed  နဲ႔ ISO ေတြကို ဓါတ္ပံုထဲမွာ ကိုယ္လိုခ်င္သလို Background ဝါးေနတဲ႔ ပံုေလးေတြ၊ လႈတ္ရွားမႈ ျပတ္သားေနတဲ႔ ပံုေလးေတြ၊ အစရွိတဲ႔ ဓါတ္ပံု effect ေလးေတြရေအာင္ Correct Exposure နဲ႔ရိုက္နိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

နားနားေနေန

(ဆက္ပါအံုးမယ္)။

စိန္ေသာ႔

About Diamond Key

Sein Thort has written 64 post in this Website..

ပြင္႕လင္းလြတ္လပ္စြာ ေရးသားေဖၚျပခြင္႕ရျခင္း၊ ဖတ္ရႈခြင္႕ ရျခင္းမ်ားကို အလြန္ နွစ္သက္သေဘာက်သည္။ သို႕ေသာ္ ထိုအခြင္႕အေရးကို သံုးကာ သူတပါးအား နစ္နာရန္ မမွန္မကန္ ျပဳမူျခင္းမ်ိဳးကို မႏွစ္သက္။ မိမိစာတစ္လံုးသည္ အမ်ားသူငါ အတြက္ တစ္စံုတရာ အက်ိဳးျပဳနိုင္ပါေစ။