သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား သူငယ္ျပန္ျခင္း အတြက္ ႏြားႏို႕ေသာက္ျခင္း။

 

သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြမွာ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြ တစ္စတစ္စ ပ်က္စီးတာကို သူငယ္ျပန္တယ္လို႔ ေခၚေ၀ၚႀကတယ္၊ ဒါကိုအဂၤလိပ္လိုေတာ့ Dementia လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီေရာဂါက အသက္အရြယ္ ႀကီးျမင့္လာ ေလ ျဖစ္ပြားႏႈန္းမ်ားေလပါဘဲ။ အဲဒီလို သူငယ္ျပန္တဲ့ အေႀကာင္းအရင္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဴးရိွႀကတဲ့ထဲက အျဖစ္မ်ား ဆံုးကေတာ့ အယ္လ္ဇိုင္းမား(ALzheimer’s) ပါ။ အဲဒီေရာဂါျပီးရင္ေတာ့ Multi Infarct Dementia လို႕ေခၚတဲ့ ဦးေႏွာက္ထဲ မွာ ေသြးေႀကာေလးေတြပိတ္တာတို႕ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြ ဟိုေနရာပ်က္ျဖစ္တဲ့ သူငယ္ျပန္ေရာဂါက ဒုတိယလိုက္ပါတယ္။

အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာက အဆင့္ဆင့္ရိွပါတယ္။

အေစာဆံုးအဆင့္ early stage မွာတင္ ေရာဂါျဖစ္ျပီး ၂ ႏွစ္ေလာက္ႀကာတဲံ အခ်ိန္ျဖစ္ပါျပီ၊ အဲဒီေစာတဲ့ အဆင့္ေတြမွာ ဘာေတြစျဖစ္လာသလဲဆိုရင္ လူနာဟာ အာရံုစူးစိုက္ႏိုင္တဲ့အစြမ္ ေလ်ာ့နည္းလာတယ္၊ ပ်က္ယြင္းလာတယ္၊ memory impairment ဆိုတဲ့ သတိလက္လႊတ္ေတြျဖစ္လာတယ္ မွတ္မိႏိုင္မႈ႔ နည္းလာ တယ္ ပင္ပန္းတာေတြမလုပ္ခ်င္လာသလို စိုးရိမ္ပူပန္မႈ႔ ေတြမ်ားလာတယ္၊ စိတ္ဓာတ္က်လြယ္လာပါတယ္၊ အဲဒီကေန ထပ္ျပီးေရာဂါအဆင္တိုးလာရင္ လူနာရဲ႔ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး ပံုစံေတြ ပိုလုပ္ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္၊ ဥပမာ- စိတ္တိုတတ္သူက ပိုစိတ္တိုလာတယ္၊ ၀မ္းနည္းတတ္သူက ပိုျပီး၀မ္းနည္းလြယ္မယ္၊ စကားမ်ားမ်ားေျပာတတ္သူက ပစိပစပ္မ်ားလာမယ္၊ အသန္႕ အျပန္ႀကိဳက္သူက ေျခ လက္ ခဏခဏ ေဆးျဖစ္တာမ်ိဳး လုပ္လာႀကမယ္ ဆိုလိုတာက အလိုမက်မႈ႔ေတြ မ်ားလာသလိုျဖစ္လို႕ စိတ္ခံစားမႈ႕ပိုလာႀကတာပါ။

Intermediate stage အဆင့္ကေတာ့ ပထမအဆင့္အထက္က လကၡဏာေတြထက္ ပိုဆိုးလာႏိုင္တယ္၊ ၅% ကေန ၁၀% ထိ အတက္ေရာဂါရလာတတ္တယ္၊ ၀က္ရူးျပန္သလိုျဖစ္တယ္၊ ေနာက္တစ္ခုက အ၀တ္အစား၀တ္ တဲ့အခါ ခက္လာသလိုျဖစ္လာတယ္ ႀကယ္သီးေပါက္ေတြ တပ္ရခတ္လာတယ္၊ တေျဖးေျဖး အခ်ိန္တို႕ ေနရာတို႕ လဲြျပီးမွတ္ထားသလို လဲြျပီးေျပာလာမယ္၊ တစ္ခါတေလ မနက္နဲ႔ ညေနမွားေလ့ရိွမယ္၊ မိမိေရာက္ေန တဲ့ေနရာကိုပင္ ဘယ္ေရာက္ေန လဲ ျပန္ေမးတတ္လာမယ္၊ ပတ္၀န္းက်င္ ေတြ႕ျမင္ဘူးသူေတြ ကိုပင္ မ်က္စိ လည္ျပီး မွားလာတယ္၊ သူေျပာတာေတြကို နားမလည္သလို နားေထာင္ရ သူက ျဖစ္လာမယ္၊ စကားလံုးေတြ ဗလံုးဗေထြးျဖစ္လာမယ္၊အေခၚအေ၀ၚေတြမွားေျပာလာမယ္ အဲဒီလို ဥေႏွာက္ရဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ႔အားက်လာ တာေတြ ျဖစ္ လာပါတယ္။

Final stage ကိုေရာက္ရင္ေတာ့ သူ႕မိသားစု၀င္ေတြကိုေတာင္ မသိတဲ့အထိျဖစ္တတ္လာတယ္၊ ပါးစပ္ကလည္း ဘာေတြေျပာေနမွန္းမသိ ေျပာေနတတ္မယ္၊ အစားအေသာက္နည္းတာ အခ်ိန္မမွန္တာေတြျဖစ္လာမယ္၊ ဆီးေတြ ၀မ္းေတြေတာင္ မထိန္းႏိုင္ျဖစ္တတ္လာတယ္၊ ေျခလက္ေတြ ကလည္း ေကြးေကာက္ေန တာတို႕ ေတာင္းတင္းေနတာတို႕ ျဖစ္လာတတ္တယ္၊ အဲဒီေနာက္ပိုင္းေတာ့ အဆုတ္ေရာင္တာတို႕ ဘာတို႕ျဖစ္ျပီး အစာကလည္း မစားႏိုင္လို႕ အိပ္ယာထဲလဲျပီး ဆီး၀မ္းေတာင္ မိမိကိုယ္တိုင္ မလုပ္ႏိုင္ဘဲ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေသဆံုးတဲ့အဆင့္ထိ ေရာက္သြားတတ္ႀကတာပါဘဲေလ။

အဲဒီေတာ့ ဒီအယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါကိုေလ့လာရင္ ဦးေႏွာက္ႀကီးတစ္ခုလံုးက က်ံဳသြားတယ္၊ ေသးသြားတယ္၊ အထဲမွာရိွေနတဲံ အရည္ေတြရိွတဲ့ကန္၊ အခန္းေတြ၊ အကန္႕ေတြ က က်ယ္လာတယ္၊ ဦးေႏွာင့္အတြန္႔ ႀကားေတြ လည္း က်ယ္လာတယ္၊ အဲဒီေတာ့ ဦးေႏွာင့္ကေသးသြားလို႕ အဆန္ေခ်ာင္လာတယ္လို႕ဆိုရမယ္၊ အဲလိုအဆန္ ေခ်ာင္တာ ဘယ္အပိုင္းျဖစ္မလဲ ေလ့လာေတာ့ ဦးေႏွာင့္ရဲ႔ နဖူးပိုင္းနဲ႔ နထင္ပိုင္းမွာေတာ့ ပိုျပီးသိသိသာသာ က်ံဳသြားပါတယ္၊ ေခ်ာင္သြား တယ္ဆိုတာ သုေတသီေတြ CT scan အရ ေတြ႕ရေႀကာင္း မွတ္တမ္းျပဳထားပါ တယ္၊ အလိုလိုဦးေႏွာင့္က်ံဴျခင္းနဲ႕အတူ အာရံုေႀကာဆဲလ္ေတြ ေလ်ာ့တာ ကိုလည္း သိသိသာသာေတြ႔ရပါတယ္၊ အႏွစ္ခ်ဳပ္ေျပာရရင္ အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါမွာ အာရံုေႀကာမွာရိွတဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားတာပါ လို႕ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

ဒါဆို အဲဒီ အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါ ျဖစ္ရတဲ့ အေႀကာင္းကိုေလ့လာတဲ့အခါ အယ္လ္ဇိုင္းမားျဖစ္တဲ့သူေတြမွာ Aluminium အလူမီနီယမ္ လို႕ေခၚတဲ့ ဒန္သတၱဴနဲ႕ပက္သက္တဲ့အလူမီနီယမ္ျဒပ္စင္ေတြ၊ ဦးေႏွာင့္ရဲ႕ ေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သြားျပီးေတာ့စုေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္၊ အဲဒီလိုဘာ လို႕ျဖစ္ သလဲ ေလ့လာႀကည့္ေတာ့ ေသာက္တဲ့ ေရ နဲ႔ အရည္ ေတြမွာ အလူမီနီယမ္ေတြ ပါ၀င္မႈ႔မ်ားလို႕၊ ေနာက္တစ္ခုက ေက်ာက္ကပ္မေကာင္း လို႕ haemodialysis လုပ္တဲ့အခါ ေသြးလွယ္ရတယ္၊ အဲဒီလို ေသြးလွယ္တဲ့အခါ အဲဒီထဲမွာပါတဲ့ အလူမီနီယမ္ ဓာတ္ေတြက လာျပိးစုတာမ်ိဳးလည္း ေတြ႔ရပါတယ္၊  ေနာက္အယူ အဆတစ္ခုက ကူးစက္ေရာဂါပိုးေတြက အထူးသျဖင့္ ႏွာေခါင္းကေန ၀င္တယ္၊ အဲဒီဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးေတြနဲ႔ အယ္လ္ဇိုင္းမားျဖစ္ျခင္းကလည္း စပ္ဆက္ ေနတယ္ လို႕ ယူဆခဲ့ႀကတယ္၊ အထူးသျဖင့္ herpes Simplex Type -1 ေရယုန္ဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါပိုးေႀကာင့္ ဟုသတ္မွတ္ထားတာပါ။

အယ္လ္ဇိုင္းမားနဲ႕ သူငယ္ျပန္ျခင္း အတြက္ ကုသမႈ႔ႏွင့္ေနထိုင္ပံုကို ဆက္ေရးရရင္-

အဲလိုဆို အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္လာတာနဲ႔အမွ် ဒန္အိုး၊ ဒန္ခြက္နဲ႔ ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္မႈ႔ေတြကို ေျပာင္းသံုး သင့္တာ သတိျပဳမိတယ္၊ ေနာက္တစ္ခုက အယ္လ္ဇိုင္းမားနဲ႕ သူငယ္ျပန္သူကို ျပဳစုမယ့္သူဟာ စိတ္ရွည္ သည္းခံခြင့္လႊတ္တတ္ဖို႕လိုပါတယ္၊ လူနာအား ဆက္တိုက္ျပဳစုျခင္းထက္ အနားေပးဖို႕လည္း လိုပါတယ္၊ အိပ္ျခင္း စားျခင္း ကိုယ္ကာယ လုပ္ျခင္းကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္က်င့္ေပးပါ၊ လူနာကိုျပဳစုရာတြင္ တဆင့္ခ်င္းစီ ရွင္းျပေပးဖို႔လိုသလို စိတ္ရႈပ္ေထြးေစျခင္း အာရံုေႏွာက္ေစျခင္း ဆူညံျခင္းမ်ိဳးေရွာင္ေပးပါ၊ မွတ္ဥာဏ္ကို အေထာက္အကူျပဳမယ့္ ပစၥည္းေလးေတြခ်ိတ္ေပးျပီး အမွတ္အသားျပဳေပးျခင္းျဖင့္ မွတ္ဥာဏ္ကို ျပန္လည္ က်င့္ယူရပါမယ္၊ စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ေစျပီး ျပန္လည္မွတ္မိတဲ့ စကားေလးေတြေျပာေပးျခင္းတို႕ ျပဳသင့္ပါတယ္။

အယ္လ္ဇိုင္းမားနဲ႔ သူငယ္ျပန္ျခင္းဟာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းမႈ႔ႏွင့္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈ႕တို႕ သဟဇာတ မျဖစ္မႈ႔ေႀကာင့္ဟုယူဆသျဖင့္ မိမိရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာသည္ အသက္အရြယ္အေပၚ လိုက္ျပီးေျပာင္းလဲ လာႏိုင္မႈ႔ကို ေယဘူယ်ႀကိဳသိထားျပီး ထိုသို႕ေျပာင္းလဲျခင္းသည္ မက်န္းမာမႈ႕ေႀကာင့္မဟုတ္ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္ျခင္းေႀကာင့္ ဇီ၀ကမၼဆိုင္ရာေျပာင္းလဲမႈ႕ဘဲလို႕ စိတ္ကသိထားဖို႕လိုပါတယ္၊ အဲလိုမဟုတ္ရင္ မိမိကိုယ မိမိ စြမ္းေဆာင္မႈ႔ေလ်ာ့ တယ္ထင္ျပီး စိတ္ဓာတ္က်မႈ႕ကေန စိတ္ခံစားမႈ႕ကေနအေျချပဳကာ အယ္လ္ဇိုင္းမားတို႕ သူငယ္ျပန္ျခင္းတို႕ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

အျမင္အစြမ္း

ပံုမွန္အားျဖင့္ အသက္လတ္ပိုင္းေလာက္ကစျပီး မ်က္စိသူငယ္အိမ္ရဲ႔ ေနာက္ဘက္မွာရိွတဲ့ မ်က္တြင္းမွန္ဘီလူး ဟာထူလာျပီး ပံုမွႏ္စာႀကည့္ႏိုင္စြမ္းေလ်ာ့လာပါတယ္၊ အဲဒါကို အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္မႈ႕ေႀကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ သက္ႀကီးမႈန္႔ ( Presbyopia ) လို႕ေခၚပါတယ္။

ေသာတအာရံု

တစ္ခ်ိဳ႕အသက္အရြယ္ႀကီးလာသူေတြရဲ႕ ေသာတအာရံု နားႏွစ္ဖက္တြင္ အသံဗလံေတြ ဆူလာတတ္တာမ်ိဳး၊ အသံမသဲကဲြတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္၊ အဲဒါမိမိ ႀကီးျပင္းရာပတ္၀န္က်င္အေပၚမူတည္ျပီးျဖစ္လာတတ္တာ ပါ၊ ဥပမာ- အင္ဂ်င္ေမာင္းစက္ခန္းမွာ ႏွစ္ေပါင္းႀကာစြာလုပ္လာတဲ့သူဟာ အသက္အရြယ္ႀကီးလာတဲ့အခါ မိမိအား ေျပာေသာအသံကို သဲကဲြစြာႀကားႏိုင္မႈ႔ အားနည္းလာတတ္ပါတယ္။

ႏွလံုး

အသက္ႀကီးလာျခင္းႏွင့္အတူ ႏွလံုးရဲ႔ အသားမွ်င္ေတြ အနည္းငယ္ေျပာင္းလဲလာတတ္လို႕ ႏွလံုးေသြးေႀကာ ေတြဟာ မလဲႊမေသြ ေတာင့္တင္းသြားတတ္ပါတယ္၊

အဆုတ္မ်ား

အဆုတ္ေတြဟာ ႀကြပ္ဆဆ္ေနခ်ိန္မွာ အေဲပာင္းအလဲျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျပင္းထန္တဲ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ျဖစ္သြားေစပါလိမ့္မယ္၊ အဆုတ္ေတြရဲ႔ ဆဲြဆန္႔က်ံဳ႔၀င္ႏိုင္စြမ္းအား ေလ်ာ့နည္းသြားျပီး အဆုတ္တစ္ခုလံုး ဒါမွ မဟုတ္ အစိတ္အပိုင္း ျပိဳကဲြသြားႏိုင္ပါတယ္၊ ဒါေႀကာင့္အဆုတ္ရဲ႔စြမ္းေဆာင္မႈ႔ ေကာင္းမြန္ေနေစရန္ အသက္ အရြယ္ရလာတဲ့အခါ ကိုယ္ကာယေလ့က်င့္ခန္း တစ္ခုခု ဒါမွမဟုတ္ လမ္းေလွ်ာက္ပံုမွန္ေလွ်ာက္ျခင္းဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ေပးရပါ့မယ္။

ေက်ာက္ကပ္မ်ား

ေက်ာက္ကပ္ရဲ႔စြမ္းေဆာင္မႈ႔ဟာ အသက္အရြယ္ရလာတဲ့အခါ ေလ်ာ့ပါးလာသလို ခႏၶာကိုယ္က ပိုလွ်ံတဲ့ ေရ သတၱဳဓာတ္၊ ေသြးမွ အညစ္အေႀကးစြန္႕ဖို႕ ေက်ာက္ကပ္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ဟာလည္း ေလ်ာ့နည္းမွာျဖစ္ပါ တယ္၊အသက္ ၃၀ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေသြးကိုစစ္ေပးတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕စြမ္းေဆာင္ခ်က္ဟာ ဆယ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ၁၀% ေလ်ာ့တတ္တာေတြ႔ရပါတယ္၊ ဒါေႀကာင့္အသက္အရြယ္ႀကီးသူတို႕ ေသာက္ရတဲ့ေဆး၀ါးမ်ားလာျပီး အညစ္အေႀကးကို စြန္႔ထုတ္တဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲျဖစ္လာတတ္ပါတယ္၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေက်ာက္ကပ္ဟာ ဦးေႏွာက္ေအာက္ေျခမွာရိွတဲ့ ပီက်ဴထရီဂလင္းက ထုတ္လႊတ္ေပးတဲ့ ေဟာ္မုန္းကို တုံ႔ျပန္လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈ႔ အားနည္းလာလို႕ ေရဓာတ္ ထိန္းဖို႕ခက္လာကာ ဆီးခဏခဏ သြားတတ္ပါတယ္။ အဲဒီကေန ဆီးမထိန္းႏိုင္တဲ့ ေရာဂါမ်ိဳးရတတ္ပါတယ္၊ ဒါေႀကာင့္ အသက္အရြယ္ႀကီးသူေတြဟာ ေရေအးထက္ေရေႏြးႀကမ္းကို ပိုေသာက္ သင့္သလို ေရကိုလည္း ညီမွ်ေအာင္ခ်ိန္ဆ ေသာက္ေပးသင့္ပါတယ္။

ျပြန္မဲ့ဂလင္းမ်ား

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အမလိင္ေဟာ္မုန္းလို႕ေခၚတဲ့ ဥအိမ္ေတြက ထုတ္လုပ္တဲ့ Estogen ေဟာ္မုန္းေတြဟာ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္ျခင္းနဲ႔အတူ ထူးထူးျခားျခား ယုတ္ေလ်ာ့လာျပီး ေနာက္ဆံုးဓမၼတာမေပၚေတာ့ဘဲ ေသြးဆံုး ျခင္းေတြအထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္၊ အဲဒီအခါ အသားေတြပူလာတတ္တယ္၊ ေယာနိေျခာက္ေသြ႔လာတယ္၊ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္းေတြ အိမ္မေပ်ာ္ျခင္းေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္၊အဲဒီမွာ အရိုးပြျခင္းျဖစ္တတ္ပါတယ္၊ ေနာက္ျပီး ေသြးထဲမွာ ကိုလက္စထေရာေတြ နိမ့္က်ျပီး ေသြလႊတ္ေႀကာေတြ ပိတ္ဆို႕မႈ႔နဲ႔ ယွဥ္တဲြျပီး ႏွလံုးေရာဂါ ခံစား ရတတ္ပါတယ္၊ အစားအေသာက္ေျပာင္းလဲစားတတ္သလို ေသြးထဲမွာ သႀကားဓာတ္နည္းလာတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာျခင္းဟာ ေရာဂါႀကီးျဖစ္လာတာမဟုတ္ဘဲ သဘာ၀အရ ျဖစ္တတ္တာလို႔သိထားဖို႕လိုပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ အသက္အရြယ္ႀကီးလာသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အရိုးပြျခင္းမျဖစ္ေအာင္ ႏွလံုးေရာဂါ မ၀င္ေအာင္ ေလ့က်င့္ ခန္းနဲ႔ လိုအပ္တဲ့အစားအေသာက္ေတြ ႀကိဳတင္ေလ့က်င့္ စားေပးႀကဖို႕လိုပါတယ္။

ေရာဂါစနစ္

ေရာဂါျပီးတဲ့စနစ္ျဖစ္တဲ့ T-cell ေတြဟာ အသက္အရြယ္ႀကီးသူေတြမွာ ေလ်ာ့နည္းလာတတ္ပါတယ္၊ အဲဒီလို ဆဲလ္ေတြ ယုတ္ေလ်ာ့လာလို႕ တီဘီလိုမ်ိဳးေရာဂါ၊ ေရယုန္နာ၊ တုတ္ေကြးနဲ႔ အဆုတ္နာေတြကို တြန္လွန္ႏိုင္စြမ္း ယုတ္ေလ်ာ့ႏိုင္တာမို႕ ရာသီဥတုနဲ႔ ပတ္၀န္က်င္ကိုလိုက္ျပီး ေနထိုင္မႈ႕စနစ္ ကိုက္ညီေအာင္ျပဳသင့္ပါတယ္၊ ဆိုလိုတာက ေဆာင္မနက္ေစာေစာ ျပင္ပသြားရင္ ေခါင္းစြပ္နဲ႔ အေႏြးထည္၀တ္သြားတာမ်ိဳး စသည့္ျဖင့္ပါ။

ဦးေႏွာက္မ်ား

ဦးေႏွာက္ဟာ အသက္ႀကီးလာတာနဲ႔ က်ံဳသြားတတ္ပါတယ္၊ ဒါဟာမွတ္ဥာဏ္က်ဆင္းႏိုင္တဲ့ အေႀကာင္းပါ၊ ထိုသို႔ျဖစ္ျခင္းရဲ႔ေနာက္ဆက္တဲြက အယ္လ္ဇိုင္းမားတို႕ သူငယ္ျပန္တာတို႕ ျဖစ္ေစတာပါဘဲ။ ဒါေႀကာင့္ သုေတသီေတြက ဆိုပါတယ္ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္လာရင္ သခၤ်ာတြက္ပါတဲ့။ ဆိုလိုတာက အမွတ္သညၤာကို အျမဲေလ့က်င့္ေစတဲ့သေဘာပါ။ အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ကမၼဌာန္းထိုင္တာတို႕၊ တရားထိုင္တာတို႕၊ ေယာဂ က်င့္စဥ္ တို႕နဲ႔လည္း လုပ္လာႀကတာေတြ႔ရပါတယ္၊ ဒါေႀကာင့္ ရုပ္ဇီ၀ေျပာင္းလဲမႈ႔ေႀကာင့္ မွတ္ဥာဏ္နည္းျခင္းမွ ျဖစ္လာတဲ့ အယ္လ္ဇိုင္းမား ဒါမွမဟုတ္ သူငယ္ျပန္ ျခင္းတို႕မျဖစ္ေအာင္ ျဖစ္လာျပီးမွကုသျခင္းထက္ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္လာတာနဲ႔ ႀကိဳတင္ျပီး မွတ္ဥာဏ္ စြမ္းအားေလ်ာ့မသြားေအာင္ ေနထိုင္ျခင္းျဖင့္ အယ္လ္ဇိုင္းမားနဲ႔ သူငယ္ျပန္ျခင္းကို ကာကြယ္ဖို႕သုေတသီေတြ က အႀကံျပဳထားပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္လာတာနဲ႔အမွ် ေအာက္ပါ အခ်က္ ၄ ခ်က္ကို လုပ္ေဆာင္ႀကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

၁။ မိမိႏွင့္သင့္ေလ်ာ္ေသာ ေလ့က်င္ခန္း ဒါမွမဟုတ္ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းပံုမွန္လုပ္ပါ

၂။ မိမိ ဥေႏွာက္မွတ္ဥာဏ္းကို အျမဲေလ့က်င့္ေစဖို႕ သခၤ်ာတြက္ျခင္း၊ စာက်က္မွတ္ျခင္းျပဳပါ။

၃။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း သီျခားေနျခင္းထက္ ၀န္းက်င္ေလးတစ္ခုတြင္ပါ၀င္ေနထိုင္ျခင္းျပဳပါ

၄။ လိုအပ္တဲ့ အဟာရ ကိုစားသံုးေပးပါ။

အဲဒါေတြကေတာ့ ကယ္လိုရီစားသံုးမႈ႔ကို ေလ်ာ့ခ်ျပီး ဗီတာမင္လံုေလာက္ေအာင္စားပါ၊ ဆိုဒီယမ္ အငန္ဓာတ္ ကိုေလ်ာ့ခ်စားျပီး ေရကိုခ်င့္ခ်ိန္ လံုေလာက္ေအာင္ေသာက္ေပးပါ၊ အနည္းဆံုးအလုပ္တစ္ခုဘဲျဖစ္ျဖစ္လုပ္ေနပါ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း အရက္ေသစာေသာက္ျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ေပးပါ အကယ္၍ ေရွာင္က်ဥ္ရန္ခက္လွ်င္ အလြန္အကၽြန္ျဖစ္ေအာင္မေသာက္ပါႏွင့္၊ အရသာရိဖို႕ထက္ အဟာရျဖစ္ေအာင္စားေပးပါလို႕ဆိုပါတယ္။ တိုင္းရင္းေဆးမွာေတာ့ ႏြားႏို႕ဟာသက္ႀကီးရြယ္အိုတို႕အတြက္ အသက္ရွည္ေစတဲ့အစာဟုညႊန္းထားပါတယ္၊ ကယ္စီယမ္ခ်ိဳ႔တဲ့ျခင္းဟာ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားအတြက္ ငုပ္လ်ိဳးေနတဲ့ အႏၱရာယ္ပါ၊ လူေတြရဲ႔ အရိုးေတြဟာ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာ အရိုးေတြရဲ႔ အရည္အေသြးေလ်ာ့တတ္ပါတယ္၊ အဲဒီအခါ ခါးေတြေပါင္ေတြ ေျခေထာက္ေတြနာက်ဥ္တတ္မယ္၊ ခါးကုန္းလာတတ္တယ္၊ ျပီးေတာ့ သက္ႀကီးရြယ္ ေတြမွာ ဦးေႏွာက္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားေလ်ာ့မႈ႔၊ ဦးေႏွာက္ေသြးေႀကာေရာဂါႏဲ႔ အျခားဆက္စပ္ေတြျဖစ္လာတတ္တာ မို႕ ႏြားႏို႕ဟာ အာဟာရႀကြယ္၀တဲ့ အစာအျဖစ္ မွီ၀ဲသင့္ပါတယ္၊ သုေတသီမ်ားအဆိုအရ ႏြားႏို႕မွာ ေသြးရည္ ႀကည္ဓာတ္ေပါင္းစပ္ပါ၀င္တဲ့ အမိုင္ႏိုအက္ဆစ္ထရစ္ပ္တိုဖန္း(Tryptophan) ရယ္၊ ေမာ္ဖင္းတစ္မ်ိဳးနဲ႔တူညီတဲ့ သဘာ၀ေမာ္ဖင္းဓာတ္ပါ၀င္ပါတယ္၊ျပီးေတာ့ ႏြားႏို႕မွာ အာရံုေႀကာမ်ား တက္ႀကြမႈလံႈေဆာ္တဲ့ဓာတ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးတဲ့ ဓာတ္တစ္မ်ိဳးပါ၀င္ျပီး၊ အဟာရမ်ားစြာပါ၀င္တာေႀကာင့္ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္သူမ်ား ႏြားႏို႕ကို ပံုမွန္ ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ မွတ္ဥာဏ္ေလ်ာ့ပါးမႈ႕ကင္းေ၀စြာျဖင့္ သက္ရွည္စြာေနထိုင္ႏိုင္ေရး မွ်ေ၀ေပးလိုက္ပါတယ္။

 

ဖတ္ရႈ႕သူမ်ားေက်းဇူးပါ၊

ခင္ခ။

ခင္ခ

About ခင္ခ

ခင္ ခ has written 458 post in this Website..