“ဂ်ာေအးကို သူ႔အေမ႐ိုက္ပါလို႔၊ ေမွာင္မိုက္မွာငို။
ကိုလူပ်ဳိထရံေပါက္က၊ ေျခေထာက္ကိုဆြဲ၊ တြဲလြဲ။
တြဲလြဲရယ္ ေနပါဦး၊ မိုးေတာင္ကခ်ဳန္း၊ မုန္႔လုံး။
မုန္႔လုံးကို စကၠဴကပ္ပါလို႔၊ ၾကာကလပ္နဲ႔ ဆြမ္းေတာ္တင္
ပလႅင္ေပၚကေမ်ာက္ကေလး၊ ဆင္းတယ္လို႔ေျပး၊ ဂ်ာေအး။
ဂ်ာေအးကို သူ႔အေမ႐ိုက္ပါလို႔၊ ေမွာင္မိုက္မွာငို ……”

ေၾကာင္းက်ိဳးဆက္စပ္မႈ ဆင္ျခင္ယုတၱိမရွိ အေၾကာင္းအက်ဳိးျပ သမၺႏၶေတြမပါ ကာရံသာယူကာေရးသြားေသာကဗ်ာျဖစ္ေလသည္။
ေလာကတြင္ ေၾကာင္းက်ိဳးစပ္ဟပ္မႈမရွိသလိုႏွင့္ ဆက္စပ္သံသရာျဖစ္ေနသည္ ဟူသည္ရွိ၏။

“ေယဓမၼာေဟတုပၸဘ၀ါ”

အၾကင္တရားတို႔သည္အေၾကာင္းေၾကာင့္ျဖစ္ကုန္၏၊ ဗုဒၶသည္ ဖန္ဆင္းျဖစ္လာမႈႏွင့္ သူ႔အလိုအေလွ်ာက္ျဖစ္တည္ေပၚမႈကိုပယ္သည္။ အရာရာသည္အေၾကာင္းအက်ိဳးဆက္စပ္မႈရွိစြာႏွင့္သာ ျဖစ္ပ်က္ၾကသည္ကို “ေဟတုပစၥေယာ” အစခ်ီပဌာန္း၊ “ပဋိစၥသမုပၸါဒ္”စက္၀ိုင္းတို႔ျဖင့္ျပခဲ့သည္။

မျဖစ္ေပၚေသးသည္ကို ျဖစ္ေပၚေစျခင္း၊ ျဖစ္ေပၚၿပီးကို တည္ေနေစျခင္း၊ တည္ေနသည္ကို တိုးပြားေစျခင္းတို႔၏ သံသရာၾကီးေပတည္း။

Chaos ဗရမ္းဗတာထဲစနစ္တက်ရွိမႈ

ေခးေယာ့သီအိုရီ၏ Butterfly effect အရေကာက္ေျပာရလွ်င္ “ရန္ကုန္ မဟာဗႏၶဳလပန္းျခံမွလိပ္ျပာ၏အေတာင္ပံခတ္မႈသည္ အေမရိကျပည္ေထာင္စု မီခ်ီဂန္တြင္ ဟာရီကိန္းမုန္တိုင္းကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည္” ဟူ၏။
Cause and Effect အရ ဆက္စပ္ေတြး ဥာဏ္ေျပးၾကည့္ပါစို႔၊
သင္သည္ နာရီႏိႈးစက္ေၾကာင့္ မနက္ေစာေစာထ အလုပ္သို႔ကားေမာင္းသြားသူ (သို႔မဟုတ္) ရထားစီးသြားသူျဖစ္လွ်င္ ထိုအျဖစ္ကို အလြယ္ပင္ စိတ္ထင္ကမၻာတြင္ျမင္တင္ၾကည့္ႏိုင္သည္။
နာရီႏိႈးသံ ၃ခ်က္ျမည္အစား ၅ခ်က္အထိေစာင့္ကာ ထလိုက္သျဖင့္ သြားတိုက္မ်က္ႏွာသစ္ ကိုယ္လက္သန္႔စင္ ပံုမွန္လုပ္ရပ္တိုင္းတြင္ အခ်ိန္လြဲေခ်ာ္မႈ ေသးမႊားစြာျဖစ္သြားျပီး ထိုထိုမွ် စကၠန္႔ပိုင္းအခ်ိန္ေလးကပင္ မီးပြိဳင့္မိ/လြတ္၊ ရထားမွီ/လြတ္ အျဖစ္မ်ားျဖစ္သြားတတ္သည္ကို ျမင္ၾကည့္ပါေလ။
တခ်ိန္တခါတြင္ မိမိေရွ႔စကၠန္႔ပိုင္းေက်ာ္ျပီး ေမာင္းသြားေသာကား တိုက္မိသည္ကို ျမင္ဖူးလိမ့္မည္(သို႔မဟုတ္)မိမိက တည့္တည့္ၾကီးအခ်ိန္/ေနရာကိုက္က်သည္ကို ျဖစ္ဖူးလိမ့္မည္။ ထိုယဥ္တိုက္မႈတြင္ပါေသာတဖက္သူသည္ မနက္ေလယဥ္ျဖင့္ ပဲရစ္ျမိဳ႔သို႔ခရီးသြားရန္ လက္မွတ္၀ယ္ထားသူျဖစ္ပါမူ ထိုေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ သူ၏အေၾကာင္း-အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈတို႔သည္ ပဲရစ္ျမိဳ႔အထိေရာက္သြားမည္ျဖစ္ပါသတည္း။
၁စကၠန္႔ အေပါင္းအႏႈတ္ အခ်ိန္ကေလးသည္ ပုဂၢလိကတဦးတေယာက္ခ်င္းစီ၏ဘ၀ကိုတိုက္ရိုက္ေျပာင္းသြားေစႏိုင္သည္မက ပတ္၀န္းက်င္ဆက္စပ္ကမၻာၾကီးတခုလံုး၏ အခ်ိဳးညီလည္ပါတ္ေနမႈကိုပင္ အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းသြားႏိုင္သည္ဟုဆိုလိုပါသည္။ တခုႏွင့္တခုတို႔သည္ ေၾကာင္းက်ိဳးဆက္စပ္မႈမရွိသလိုႏွင့္ ရွိေနၾကသည္သာျဖစ္၏။

ထို႔ေၾကာင့္ “ဂ်ာေအး”ကဗ်ာကို ”ေပါက္ပင္ဘာေၾကာင့္ ကုိင္းရတယ္”ဆုိေသာ ကဗ်ာႏွင့္လည္း ယွဥ္ေတြးျမင္ႏိုင္သည္။
ေပါက္ပင္ကဗ်ာသည္ သံသရာဆက္စပ္ျဖစ္မႈကို အေၾကာင္းအက်ိဳးႏွင့္ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ ရွင္းျပေနျခင္းသာျဖစ္ပါ၏။သံသရာစက္၀န္းလည္ေနမႈ သေဘာမွာမူတူညီပါ၏။

သံသရာစက္၀ိုင္း

အဆက္မျပတ္တရစပ္ ျဖစ္ျခင္း လည္ပါတ္ေနျခင္းဟုဆိုသည္။ သံသရာ၏ အျမဳေတသေဘာကို (ပရိုတြန္အားပါတ္ေနေသာအီလက္ထရြန္)အက္တမ္(ပရမာအႏုျမဴ)မွသည္ ရုပ္နာမ္၏ ဥပါဒ္-ဌီ-ကိုယ္ခႏၶာ၊ သစ္ပင္ေတာေတာင္၊ ႏိုင္ငံကမၻာ၊စၾကာ၀ဠာအထိ သက္ေရာက္ၾကည့္ႏိုင္သည္။
ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔ကမူ နာမ္မွသည္ ေရွ႔-ေနာက္ သိန္းသန္းခ်ီဘ၀မ်ားသည္မ်ားအထိပင္ ဆြဲဆန္႔ၾကသည္။
သံသရာျဖစ္ပ်က္ျဖစ္စဥ္ကို ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ စက္၀ိုင္းေပၚတင္လွ်င္ ထိုလူသား၏ ဤဘ၀၀ယ္ ရုပ္နာမ္အစဥ္သံသရာ ဘယ္ဟာ၀င္၍ဘယ္သည္ထြက္သည္ကို အမိရႏိုင္သည္။

သံသရာစက္၀ိုင္းကိုျဖတ္ရန္မွာ အေၾကာင္းအက်ိဳး ဘာေၾကာင့္ ဘယ္လိုျဖစ္ရသည္ကို သိရမည္။
သိရန္မွာ အျဖစ္အပ်က္မ်ားကို လက္ငင္းျဖစ္ပ်က္မႈ႔ခ်ည္းၾကည့္ကာ အဆက္အစပ္ကြင္းဆက္ျဖတ္၍ တခုစီသာသံုးသပ္စဥ္းစားပါက အေျဖမွန္ထြက္မည္မဟုတ္။ “လိပ္ျပာသက္ေရာက္မႈ”ကဲ့သို႔ အလြန္ေသးေသာအမႈကေလးကသည္ပင္ မုန္တိုင္းၾကီးျဖစ္ႏိုင္သည္အထိ အဆင္ဆင့္ျဖစ္သြားတတ္ေပရာ မူလဇာစ္ျမစ္ကို ရွာရန္သိရန္မွာ လူသားတို႔၏အရာမဟုတ္ဟူ၍ပင္ဆိုၾကရေလသည္။
ကိုးကြယ္ရာဘာသာၾကီးတို႔တြင္ “ထာရ၀ဘုရားသခင္၏အလိုေတာ္အရ”ဟုပင္ ပညတ္ၾကသည္။
ကမၻာအေကာင္းဆံုးစူပါကြန္ပ်ဴတာၾကီးမ်ားျဖင့္ မိုးေလ၀သခန္႔မွန္းခ်က္တို႔ကို အေျဖထုတ္တြက္ခ်က္သည္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာရႈတ္ေထြးေသာ ပုစၥာတို႔သည္သာျဖစ္ပါသတည္း။ သို႔ေသာ္ ေခတ္၏ တိုးတက္ေနေသာ သိပၸံနည္းပညာအကူအညီျဖင့္ ယခုရာစုႏွစ္အတြင္းတြင္ပင္လွ်င္ ဘုရားသခင္၏အရာမ်ားကို ဖြင့္လွစ္ျပႏိုင္ေပလိမ့္မည္ဟု အတတ္ေျပာလိုပါေၾကာင္း။

ရိုက္ပြဲ၊ အဓိကရုဏ္းႏွင့္ျပည္တြင္းစစ္

ပထမျမန္မာအင္ပါယာျဖစ္ေသာ ပုဂံသည္ “ညီသား ေနာင္မယ္”စကားအေၾကာင္းျပဳ၍ အေနာ္ရထာမင္းမွ စုကၠေတးမင္းကိုလုပ္ၾကံကာနန္းတက္ခဲ့သည္။ ထိုမွအစမွသည္ မြန္၊ရွမ္း၊ရခိုင္၊ကသည္း၊စိန(ဂႏၶလရာဇ္္)၊ အယုဒၶယသားမ်ားႏွင့္လွည့္ပတ္စစ္ျဖစ္လာခဲ့ၾကပါသည္။ ျမန္မာတို႔သည္ ရခိုင္တို႔၏ ကိုးကြယ္ရာ မဟာမုနိဆင္းတုေတာ္ၾကီးကိုလည္း အတင္းသိမ္းယူလာခဲ့ဖူးသလို မြန္တို႔ႏွင့္စစ္ျဖစ္ခ်ိန္တြင္ မြန္ရဟန္းသံဃာေထာင္ခ်ီကို ဆင္ႏွင့္နင္းေစ၍သတ္ခဲ့ဖူးသည္။ ကေနာင္မင္းသားသည္လည္း နန္းတြင္းတြင္ပင္လုပ္ၾကံခံရဖူးျပီး ေနာက္ဆံုးမင္းျဖစ္ေသာ သီေပါမင္းသည္လည္း ညီဘြားေနာင္ရင္းမ်ားကို လည္မ်ိဳတုတ္ႏွင့္ရိုက္သတ္ကာ နန္းတက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ျမန္မာ့အင္ပါယာတည္ေထာင္သည့္အဆင့္တိုင္း အလြန္ၾကီးမားေသာ ျပည္တြင္းစစ္ၾကီးႏွင့္တို႔ႏွင့္သြားခဲ့ၾက၍ အဂၤလိပ္တို႔အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ေခတ္တြင္ ကုလား-ဗမာရိုက္ပြဲျဖစ္ဖူးသည္။ ခ်စ္တီးဟိႏၵဴတို႔ႏွင့္ခ်ဖူးသည္။ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီလက္ထက္တြင္တရုတ္-ဗမာအဓိဂရုဏ္းျဖစ္ဖူးသည္။

ကရင္တို႔ႏွင့္လည္းတိုက္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာ့လူထုေသြးသား ေက်ာင္းသားမ်ားကိုလည္း သတ္ခဲ့ၾကဖူးေလသည္။ ကခ်င္၊ရွမ္းတို႔ႏွင့္စစ္ျဖစ္ေနဆဲတည္း။
လြတ္လပ္ေရးအတူတိုက္ခဲ့ေသာ စစ္တိုက္ေဖၚ ေသြးေသာက္အခ်င္းခ်င္းကိုပင္ ေထာင္သြင္းျခင္း သတ္ပစ္ျခင္းအထိ ရာဇ၀င္ရိုင္းခဲ့သည္မ်ားကို ခ်င့္လွ်င္ ယခုျဖစ္ေနေသာ မြတ္စလင္-ျမန္မာျပႆနာ “လက္မည္း”သည္မည္သည္နည္း သိသာရန္ရွိ၏။
မြတ္စလင္သားခ်င္းမ်ား ျမင္ၾကည့္ၾကေစခ်င္သည္။ ခရစ္ယန္ညီေနာင္မ်ား သေဘာေပါက္ၾကေစခ်င္သည္။ ဟိႏၵဴေသြးသားမ်ား နားလည္ေစခ်င္သည္။
ျမန္မာတို႔၏ အတြင္းပဋိပကၡသည္ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အစိုးရမင္း၊သူ၏စနစ္တို႔ႏွင့္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ျဖစ္ပ်က္ေနခဲ့သည္ကားမဟုတ္။ သက္ဦးဆံပိုင္ေအာက္တြင္လည္းျဖစ္သည္။ အဂၤလိပ္လက္ထက္တြင္လည္းေပၚသည္။ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္တြင္လည္း ထင္ရွားသည္။ ယုတ္စြ ျမန္မာ့ကြန္ျမဴနစ္တို႔တြင္လည္း အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္ပါသည္။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္တြင္ကား အားလံုးမ်က္ျမင္ “ဘီလူးသြားကိုလျဖဲျပသလိုတည္း”။

သမိုင္းပညာရွင္ေဒါက္တာသန္းထြန္းစာအရေကာက္၍ ျမန္မာတို႔၏မူလဘူတမွာ စစ္ကိုခံုမင္လွေသာ စစ္တိုက္ကြ်မ္းက်င္သည့္ ျမင္းေပၚေနလူမ်ိဳးစုမ်ားမွလာသည္ဟုယူလွ်င္ ပဋိပကၡျဖစ္ျခင္းသည္ ေသြးထဲမွဗီဇဟုဆိုရမည္ေလာ။ အမုန္းတရား လက္စားေခ်မႈ မ်ားဟူသည္ လူသား၏မူလဗီဇတြင္ အထူးသင္ယူေလ့က်င့္ရန္မလို။ ပါေစျမဲ၏။ ျမန္မာတို႔တြင္ “ထူး-ရွယ္” ျဖစ္ေနပါသေလာ။
မူလဇာတိ၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ကိုးကြယ္ရာဘာသာတြင္ အေျဖရွာ အစဆြဲထုတ္ၾကည့္ရမည္ဟု ထင္သည္။

သာမာန္ၾကည့္လွ်င္ ယခုျမန္မာျပည္တြင္ျဖစ္ပြားေနေသာ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡတို႔သည္ အဖြဲ႔အစည္းတခု လူအုပ္စုတစု၏သပ္လွ်ိဳမႈမ်ား၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိလုပ္ေဆာင္ဖန္တီးမႈမ်ားမွ လာသည္ဟု ယူဆစရာအေၾကာင္းမ်ားစြာရွိေနပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာတို႔၏ ႏွစ္၁၀၀၀ သမိုင္းလွန္ၾကည့္လွ်င္ ဤသို႔ျမင္ေတာ့မည္ကားမဟုတ္။ “မတူလွ်င္ရန္သူ” သတ္မွတ္ခဲ့သည္မ်ားေတြ႔ရမည္ျဖစ္သလို ရန္သူသတ္မွတ္ျပီးေနာက္လည္း ေခ်မႈန္းပစ္သည္မ်ားရွိသည္ကို ေတြ႔ရမည္။  ျမန္မာမင္းအဆက္ဆက္မွသည္ အနီးစပ္ဆံုးဥပမာျပရလွ်င္ ျမန္မာစစ္အစိုးရအထိ ျပည္သူလူထုကုိ ရန္သူအျဖစ္သတ္မွတ္ကာ  ေခ်မႈန္းခဲ့သည္မ်ား သမိုင္းသာဓက ထင္ရွားရွိေနသည္။
ပထမျမန္မာႏိုင္ငံတည္ေထာင္ကတည္းကျဖစ္ေနေသာ “စစ္ပြဲမ်ားကိုရပ္ပစ္”ရန္မွာ ေသာ့ခ်က္တခုေတာ့ရွိႏိုင္ေကာင္းသည္။
လူတိုင္းတြင္ အမ်ိဳး၊ဘာသာ၊သာသနာဟူသည္ရွိ၏။  မတူကြဲျပားျခင္းဟူသည္ရွိ၏။
ထို႔ေၾကာင့္ အင္အားၾကီးလူမ်ိဳးစုက “အမ်ိဳး၊ဘာသာ၊သာသနာ”ဟု ဟစ္၍ေအာ္ေသာ အသံႏွင့္အတၱကို နည္းနည္းႏွိမ့္ေပးရမည္ဟု… ဟူလို။
“ဂ်ာေအးသူ႔အေမရိုက္”ဆင့္ကာဆက္ကာ လည္ေနသည္ကို ရပ္ပစ္ပါ။
သံသရာျဖတ္ၾကပါစို႔။

kai

About kai

Kai has written 936 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.