ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႕ စက္ဝိုင္းမ်ား (၁)

မွာ ေျပာထားတဲ့ စက္ဝိုင္းေတြ က Circle of Concern  နဲ႕Circle of Influence လို႕ ေခၚပါတယ္။
Circle of Concern က ကိုယ့္ရဲ့ ခ်ယ္လွယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ ေအာက္မွာ မရွိဘဲ ပူပင္ ေနတဲ့ ေနရာ သေဘာပါ။
Circle of Influence ကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ့ ခ်ယ္လွယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ ေအာက္မွာ ရွိတဲ့ ကိုယ္လုပ္ကိုင္ လို႕ ရတဲ့ ေနရာ ေပါ့။
တကဲ့လက္ေတြ႔ဘဝ ထဲမွာ Circle of Concern က Circle of Influence ထက္ ပိုၾကီး ေနတာ အားလုံး သိႏိုင္ပါတယ္။
ကမၻာ့ စီးပြါးေရးရာ အေျပာင္းအလဲေတြ က စလို႕ ကိုယ့္ အလုပ္ရွင္ အလယ္ ကိုယ့္ မိဘေမာင္ဘြား သားသမီး အဆုံး ကိုယ္ထင္တိုင္း ခ်ဳပ္ကိုင္ ေနလို႕ မွ မရတာေလ။ (ပံုမွန္ ရွိတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း မွာေျပာပါတယ္)

ကိုယ္မထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြ၊ အေၾကာင္းအရာ ေတြ၊ လူ ေတြ ဆီမွာ သြားျပီး ကိုယ့္ ရဲ့ စြမ္းအင္ စြမ္းအား ကို အာ႐ံုစိုက္ ပူပန္ ေနၾကရင္၊ ကိုယ့္ ကိုယ္ပိုင္ လုပ္ႏိုင္စြမ္း ေတြ ကို လစ္လ်ဴ႐ႈ ေန လိုက္ရင္ အဲဒါက negative အသြင္ေျပာင္း သြားတယ္၊ ျပီးေတာ့ ကိုယ့္ရဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္း ေနရာ ကို က်ဥ္းေျမာင္း ေသးငယ္ ေအာင္ အထဲဘက္ကို တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ပံု(၁) မွာ ၾကည့္ပါ။
ဒီမွာတင္ ကိုယ္ ေျပာင္းႏိုင္စြမ္း မရွိႏိုင္တဲ့ Circle of Concern ထဲမွာ စိတ္ဖိစီးမႈ ေတြ၊ အားကိုးရာမဲ့ တဲ့ ခံစားခ်က္ ေတြ က ကိုယ့္ကို လႊမ္းမိုး ၾကီးစိုး သြားတာ ျမင္ၾကည့္လို႕ ရမွာပါ။
ဒီလို လူေတြက အပိုင္း(၁) မွာ ေျပာခဲ့တဲ့  Reactive သမားမ်ားျဖစ္ေနပါတယ္။

Circle-of-Concern

ပံု(၁) – Circle of Concern

သို႕ေပမဲ့ Proactive people ေတြ ကေတာ့ Circle of Influence ကို အာရုံ စိုက္ပါတယ္။ ဒါက ကိုယ့္လက္ ကိုယ့္ေျခ ကိုယ့္စိတ္ၾကိဳက္ ဖန္တီး လို႕ ရတဲ့ ေနရာမို႕ ကိုယ္လုပ္ႏိုင္တာ ကို ၾကိဳးစား လုပ္ရင္း အဲဒီ ေနရာ ကို ခ်ဲ႕ထြင္ လာႏိုင္လာခ်ိန္ Circle of Influence က ၾကီးလာ က်ယ္ျပန္႕လာပါတယ္။ ပံု(၂) ကိုၾကည့္ပါ။ ကိုယ့္စိတ္ၾကိဳက္ လုပ္ေနႏိုင္တာမို႕ စိတ္ဖိစီးမႈ ေတြလဲ ေလွ်ာ့နည္း လာျပီး ေပ်ာ္ရႊင္မႈ ကို မ်ားလာေစ ပါတယ္။

circle-of-concern-blue-sky-perofrmance-improvement-01

ျပသနာ ေတြ ရွိေနတတ္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာ နဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္လို႕ မရ တဲ့ေနရာ အေၾကာင္း ေတြကို ဆက္ျပီးေတာ့ ၾကည့္ၾကရေအာင္။
ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာ မွာလဲ (၁) တိုက္႐ိုက္ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္တဲ့ ေနရာ နဲ႕ (၂) သြယ္ဝိုက္ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္တဲ့ ေနရာ လို႕၂မ်ိဳး ခြဲၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒီေတာ့ (၃) ကို ထိန္းခ်ဳပ္လို႕ မရ တဲ့ေနရာ လို႕ ထားရေအာင္။
Proactive approach မွာ ဒီ (၃)မ်ိဳး လုံးကို  Circle of Influence ထဲ ထည့္ထားလိုက္ျပီး ေျဖရွင္း ပါတယ္။
(၁) တိုက္႐ိုက္ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္တဲ့ ေနရာ က ကိုယ့္ပိုင္နက္ မို႕ ကိုယ္ပိုင္ အစြမ္းျပည့္  ေတြ နဲ႕ ေျဖရွင္းႏိုင္ပါတယ္။ Private Victories  လို႕ ေခၚတဲ့ တစ္ျခား ေတြ ပါပါတယ္။ အေသးစိတ္ ကေတာ့ မေျပာေတာ့ပါဘူး။
(၂) သြယ္ဝိုက္ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္တဲ့ ေနရာ မွာေတာ့ ကိုယ့္ပိုင္နက္မဟုတ္ တာေၾကာင့္ သူမ်ား ေတြ၊ တစ္ျခား အေၾကာင္း ေတြ ပါလာတာမို႕ အဲဒါေတြကို influence လုပ္ဖို႕ နည္းလမ္း ေျပာင္းရပါတယ္။  Public Victories လို႕ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီ မွာ နည္းလမ္း ေတြ ကို ျဖစ္ႏိုင္သမွ် မ်ား မ်ား ရေအာင္ ထားျပီး သုံးသင့္ ပါတယ္။ လူအမ်ားစု က နည္းလမ္း ေလး ၃ခု ၄ခု ကို ဘဲ လက္ကိုင္ထား ျပီး အလုပ္ မျဖစ္ လဲ ဒါေတြ ကိုဘဲ စြဲစြဲျမဲျမဲ ကိုင္ျပီး ေနတတ္ပါတယ္။ တကယ္က အလုပ္ျဖစ္ေစမဲ့ နည္းလမ္း ေတြ မ်ိဳးစုံသုံးျပီး အေျဖရွာတာက အလုပ္မျဖစ္တဲ့ လမ္း႐ိုးၾကီး ကို လိုက္ေနတာထက္ ပိုျပီး ဆီေလ်ာ္ ပါတယ္။
(၃) လုံးဝ ထိန္းခ်ဳပ္လို႕ မရတဲ့ ေနရာ က ျပသနာ အတြက္ နည္းလမ္း ကေတာ့ အေတာ္ေလး စိတ္ဝင္စားစရာပါ။
ကိုယ္ဘယ္လိုမွ ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္း မရွိတဲ့ အရာ ေတြ ကို အသာေလးဘဲ လက္ခံလိုက္ျပီး  မၾကိဳက္ေပမဲ့လဲ အဲဒါေတြနဲ႕ ေနထိုင္ႏိုင္ဖို႕ ကို သင္ယူရပါမယ္။ ေနာက္ဆုံး ကိုယ့္မွာ မရွိတဲ့ အဲဒါေတြကို ေျဖရွင္းဖို႕ ပါဝါ ကို ဘုရားဆီမွာ ဆုေတာင္းျပီး ရေအာင္လုပ္ၾကည့္လို႕လဲ ရပါသတဲ့။

ဒီေတာ့ တိုက္႐ိုက္ဘဲျဖစ္ျဖစ္ သြယ္ဝိုက္ ဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ လုံးဝ မထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္တာ ျဖစ္ျဖစ္ အေျဖရွာဖို႕ ကို ကိုယ့္ဟာကို ၾကိဳးစားလိုက္ပါ။
ဒီေနရာမွာ …..
ကိုယ့္ Habits ေတြ ကို ေျပာင္းခ်င္လဲ ေျပာင္းရမယ္။
Influence လုပ္ဖို႕ နည္းလမ္း ေတြ ကိုလဲ ေျပာင္းခ်င္ ေျပာင္းရမယ္။
တစ္ျခားသူ ေတြ အျပစ္ေျပာဖို႕ ထက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တဲ့ နည္း ေတြ နဲ႕ အေျခအတင္ အျပန္အလွန္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးမႈ  ေတြ လုပ္ျပီး အေျဖရွာ နည္းလမ္း ေတြ ေျပာင္းၾကည့္ ရမယ္။
ကိုယ္ထိန္းခ်ဳပ္ လို႕ မရႏိုင္ဘူး လို႕ ထင္ထား တဲ့ လမ္းေၾကာင္း ကိုလဲ ကိုယ့္ရဲ့ Circle of Influence  ထဲ ဝင္ေအာင္ ေျပာင္းၾကည့္ရမယ္။

အခုေျပာေနတဲ့ အေၾကာင္း ေတြက သမ႐ိုးက် ေန႕စဥ္ ဘဝ လို ပူပန္စရာ ေတြ က ကိုယ့္လုပ္ႏိုင္တာ ထက္ ပို ေနတဲ့ အေျခအေနပါ။
အဲဒါနဲ႕ ေျပာင္းျပန္ ေပါ့။
တစ္ခ်ိဳ႕ အေျခအေန ေတြက ထူးထူးဆန္းဆန္း Circle of Influence  က ပိုၾကီးျပီး  Circle of Concern က အထဲေရာက္ ေနတာ။ ပံု(၃) ကို ၾကည့္ပါ။

circle of influence myopia

ပံု(၃) – Circle of Influence myopia

ဒီအေျခအေန မွာ Circle of Influence  ကို ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈ ၊ ရာထူး၊ အာဏာ ေတြ ကေန သူတို႕ လို သလို စိတ္ၾကိဳက္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္း ကို ခ်ဲ႕ေပးႏိုင္ပါတယ္။

အဲဒီလို ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ ရသူ ေတြဟာ Reactive People  ေတြ ဆိုရင္ သူတို႕ ရဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ Circle of Influence ထဲမွာ ရွိတဲ့ Circle of Concern  ကို သူတို႕ အက်ိဳးအတြက္ဘဲ ပူပန္ျပီး တစ္ကိုယ္ေကာင္း ဆန္ဆန္ လုပ္ကိုင္ၾက ပါတယ္။ သူတို႕ ရဲ့ Concern ဟာ သူတို႕ လုပ္ေပးႏိုင္တာထက္ အမ်ားၾကီး ေသးငယ္ ေနသေပါ့။

Proactive People  မ်ားကေတာ့ သူတို႕ ရဲ့ Circle of Influence  ေလာက္နီးပါး ရွိတဲ့  Circle of Concern  ကို ထားျပီး သူတို႕ ရဲ့ Influence ကို အက်ိဳးရွိ ေအာင္ တာဝန္ယူ လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။

ကဲ အႏွစ္ခ်ဳပ္ပါျပီ။ :))
မွန္ပါတယ္။ ေမာင္ဂီ ေျပာတာ။
ကြကိုယ္ 7 Habits ကို တည့္တည့္ မေျပာဘဲ သူ႕ဘြားေဒၚ ကို ဆြဲထည့္ေနတာ ဆိုတာ။
တကယ္ေတာ့  အဲဒါကို ဒဲ့ဒိုး ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါေလ။
ဘြားေဒၚ ရဲ့ Proactive Habit  အေၾကာင္း ကို ေျပာရင္း တိုင္းျပည္ ရဲ့ ေခါင္းေဆာင္ ဟာ ဒီလို လူမ်ိဳးျဖစ္မွ တိုင္းျပည္ တကယ္ဘဲ တိုးတက္မွာ လို႕ ေျပာခ်င္တာပါ။
သို႕ေပမဲ့ ကိုယ့္လို ဘာမွမဟုတ္ တဲ့ ပမႊား ရဲ့ စကား က ဘက္လိုက္ျပီး ပုဂၢိဳလ္ခင္လို႕ မဲဆြယ္ေပး တာ ျဖစ္မစိုး လို႕ ဒီလို စာအုပ္ၾကီး ထဲ က စာ ေတြ ကို အတင္း ဆြဲထုတ္ျပီး ခိုင္းႏိႈင္း ျပရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အဓိက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာတဲ့စကား
(We all wish for change, but there is no guarantee that change will take place or that it will live up to expectations.
There is always an element of risk when we step out into the unknown.
Aung San Su Kyi – The Essential Flame)
မျမင္ႏိုင္တဲ့ ကိုယ္ Control / Influence လုပ္မရ တဲ့ အေမွာင္ထု ထဲ မွာ အတြန္းအတိုက္ အဆင္းဘီးတြန္း ေတြ အၾကား အဆင္ေျပ သလို နည္းလမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွာၾကံျပီး ျပည္သူ ေတြ အလင္းထဲ ကို ေရာက္ေအာင္ ဆြဲထုတ္ေပးဖို႕ ၾကိဳးစားေန တဲ့ ဒီ ပိန္ပိန္ပါးပါး မိန္းမ တစ္ေယာက္ ရဲ့ အင္အားပါတဲ့ Proactive action  ေတြ၊ စကား ေတြ၊ ေစတနာ အနစ္နာခံမႈ ေတြ ကို အေသအခ်ာ ျမင္ႏိုင္၊ ၾကားႏိုင္ ၾကပါေစ။
သူရဲ့ Circle of Concern ေတြ အတြက္ ပံ့ပိုး ေပးႏိုင္မဲ့ တူညီတဲ့ Circle of Influence ရႏိုင္ဖို႕ အားလုံး ညီညီညြတ္ညြတ္ သူ႕ေနာက္မွာ ကပ္ပါ ျပီး ပံ့ပိုး ေပး ႏိုင္ၾကပါေစ။
…….. လို႕ ဆုေတာင္းပါတယ္။
ထိုသို႕ေသာ ဆုေတာင္း အတြက္ ဤသို႕ေသာ မွီျငမ္း ခိုးခ် စာၾကီး ကို ဖန္တီး လိုက္ပါသည္။

ျမန္မာျပည္ မွာ အာဏာ ေၾကာင့္မို႕  Circle of Influence က ၾကီးေနေပမဲ့ ေစတနာမဲ့စြာ၊ ပညာမဲ့စြာ Circle of Concern  ကို ေသးထား တဲ့ Reactive people  မ်ား အေၾကာင္းေတာ့ မေျပာေတာ့ပါဘူး။
အေဖ က “သမီး ရယ္ သူတို႕ အညစ္အေၾကး ေတြ ကိုယ့္ဆီ မကူး ပါေစနဲ႕” ဆိုလို႕။

ဒါနဲ႕ မဆီမဆိုင္ စကားမစပ္။
ဒီအပါတ္ တိုင္းမဂၢဇင္း ထဲမွာ  ေရႊျပည္ၾကီး ရဲ့   မင္းသား တစ္ခ်ိဳ႕ ပံု ပါတယ္ ဆရာ။
ပံု(၄) မွာၾကည့္။ အေပၚက Reactive People  ေတြ အေၾကာင္း နဲ႕ ကပ္သြားတာ ေတာ့ ေစာဒီး ေနာ္။ :mrgreenn:

Time Magazine Article Picture

ပံု(၄) – သူတို႕

 

About ျမစပဲ႐ိုး

Khin Latt has written 240 post in this Website..