ယခုလမွာ Structure ေလးေတြကို ခဏေမ့ထားၿပီး punctuation လို႔ေခၚတဲ့ comma, period , semi – colon တို႔အေၾကာင္း ေလ့လာၾကရေအာင္။ အထူးသျဖင့္ အဂၤလိပ္စာေပေလ့လာသူတိုင္း စိတ္ဝင္စား ၾကတဲ့၊ သံုးလိုၾကတဲ့ comma ေလးကို ၾကည့္ၾကရေအာင္။ comma ေလးဟာ တခါတရံမွာ အမွန္တကယ္အေရးပါပါတယ္။ အရင္လက ေဖာ္ျပခံရတဲ့ adjective phrases ေလးေတြကို ၾကည့္ေလ။ တခါတရံမွာ comma ေလးနဲ႔ သံုးၿပီး တခါတရံမွာ comma ေလးေတြ မပါမွ မွန္ပါတယ္။ ဥပမာ – “Peter, living with his parents, works for Cisco .”
” The man living with his parents works for Cisco.”
ပထမဝါက်မွာ Peter လို႔ဆိုကတည္းက ဘယ္သူ႔ကို ေျပာမွန္းသိေနၿပီဆိုေတာ့ living with his parents ဆိုတဲ့ phrase ေလးဟာ Non – identifying ပါ။ ဒီေတာ့ comma ေလးေတြထည့္ေပးထားရပါတယ္။ အဲဒီဒုတိယ ဝါက်မွာေတာ့ living with his parents ဆိုတဲ့ phrase ေလးမပါရင္ မည္သူကိုဆိုလိုမွန္းမထင္ရွားတဲ့အတြက္ Identifying ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ comma လံုးဝမထည့္ရပါ။ အလားတူပါပဲ။ adjective clause ေလးေတြ မွာလည္း comma လိုတဲ့ adjective clause န႔ဲ comma မလိုတဲ့ မထည့္ရတဲ့ adjective clause ဆိုၿပီး ၂ မ်ိဳးရွိတာ မွတ္မိၾကမွာပါ။ ဥပမာ “Sarah, who loves the NLD, is a freedom fighter.” “The woman who loves the NLD is a freedom fighter.”
ပထမဝါက်မွာ Sarah လို႔ဆိုကတည္းက ဘယ္သူ႔ကိုေျပာမွန္းသိေနၿပီဆိုေတာ့ who loves the NLD ဆိုတဲ့ clause ေလးဟာ Non – Identifying ပါ။ ဒီေတာ့ comma ေလးေတြထည့္ေပးထားရပါတယ္။ အဲ ဒုတိယဝါက်မွာေတာ့ who loves the NLD ဆိုတဲ့ clause ေလးမပါရင္ မည္သူ႔ကိုဆိုလိုမွန္း မသိႏိုင္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ Identifying ေလးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ comma ေလးေတြ ထည့္ၿပီးမသံုးရပါဘူး။ ဒီလိုပါဘဲ comma ေလးေတြထည့္ၿပီးသံုးမွ အဓိပၸါယ္ရွိတဲ့ ဝါက်ေလးေတြရွိပါတယ္။လိုအပ္တ့ဲေနရာမွာ comma ေလးေတြကိုမထည့္မိခဲ့ရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ကိုးယိုးကားယားျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ”Let’s eat , grandpa.” “Let’s eat grandpa”
ပထမဝါက်မွာ comma ေလးကို grandpa ရဲ႕ေရွ႕မွာ ထည့္ထားလိုက္ေတာ့ ” အဖိုးေရ ထမင္းစားၾကရေအာင္ ” လို႔ေခၚလိုက္တယ္ေပါ့။ တယ္လိမ္မာတဲ့ေျမးေလးေပါ့။ စာေရးသူရဲ႕ ေျမးေလး Baby Zeiya ကို ေတာင္သတိရမိေသးတယ္။ ဒါေပမမယ့္ ဒုတိယဝါက်မွာလို comma ေလးကို ထည့္ဖို႔ေမ့သြားခဲ့ရင္ေတာ့ အဖိုးအတြက္ ေက်ာခ်မ္းစရာႀကီးေပါ့။”အဖိုးကိုစားရေအာင္ေဟ့” ဆိုေတာ့ ဒုကၡလွလွေတြ႔ၿပီေပါ့။ ဘယ္ႏွယ္ ဘီလူး ေလးးေတြေမြးထားတာလားလို႔ ထင္မွတ္စရာျဖစ္ေလၿပီၤ။ တကယ္ေတာ့ အထက္က နမူနာဝါက်ေလးေတြ adjective clause နဲ႔ adjective phrase ေလးေတြေၾကာင့္ ေလ့လာသူအမ်ားစုက comma ကိုသိပ္ၿပီးသံုးတတ္ ႀကတယ္။ လိုအပ္တာထက္ကို ပိုၿပီးသံုးတတ္ၾကတယ္။ ျမန္မာစကားတခုရွိတယ္ေလ။ တန္ရင္ေဆး လြန္ရင္ေဘးတဲ့၊ comma ေလးေတြလည္း ဒီအတိုင္းပါဘဲ။ လိုအပ္ရင္ေတာ့ သံုးပါ။ မလိုအပ္ပဲ သံုးမိၾကတာမ်ားတယ္။ ဒီအခါ အမွားအယြင္းေတြျပင္ကုန္ႀကတာေေပါ့။ comma ေလးေတြကို ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားအမ်ားစုက period လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာအမ်ားစုက full stop လို႔ေခၚတဲ့ ဝါက်အဆံုးမွာေတြ႔ရတဲ့ ” “ေလးေတြအစားသံုးတတ္ ၾကပါတယ္။ ဥပမာ – ” She went to the market, she bought a lot of groceries for the family.”
“He has many hobbies, he loves horseback riding and bowling.”
ဒီဝါက်ေတြမွာ comma ကို period နဲ႔အစားထိုးလိုက္မွ မွန္သြားပါတယ္။ comma သည္ဝါက် ၂ ခုကို ဆက္မေပးႏိုင္ပါ။ comma အစား period ကိုသံုးမလား သို႔မဟုတ္ conjunction လို႔ေခၚတဲ့ and, but. so စသည္ စကားလံုးေလးမ်ားႏွင့္ ဝါက် ၂ ခုကို ဆက္ေပးမလား ဆံုးျဖတ္ရပါလိမ့္မည္။ ဒီလို comma ကိုမွားယြင္းစြာသံုးၿပီး ေရးတတ္ေျပာတတ္သည့္အတြက္ Grammer book ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ comma splices ေလးေတြ အေၾကာင္း chapter တခုအၿမဲလိုလိုပါစၿမဲပါ။ အလ်ဥ္းအားျဖင့္ comma သံုးတာကိုေလ်ာ့ပါ။ period သံုးဘာကို တိုးေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ comma ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ စကားေျပာရင္းေလကုန္သြားလို႔ ခဏရပ္ဆိုင္းတဲ့ သေဘာပါ။ အဂၤလိပ္လို pause လို႔ေခၚပါတယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ စကားေျပာတဲ့အခါ ခတၱခဏရပ္ဆိုင္းေနရင္နားေထာင္ရတာ တမ်ိဳးႀကီးျဖစ္ေနသလိုပါပဲ။ စာေရးတဲ့အခါ comma အသံုးမ်ားလြန္းရင္ မေခ်ာေမြ႔ပါဘူး။ မလွပပါဘူး။ တမ်ိဳးႀကီးျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ comma သံုးတာကိုေလ်ာ့ပါ။ comma သံုးတာေလ်ာ့ period ေလးေတြသံုးတာကိုတိုးၿပီး သံုးေပးပါ။ အေရးအသားေခ်ာေမြ႔လာပါလိမ့္မယ္။ Inverted comma ဆို တာကေတာ့ စကားေျပာတာေလးေတြကိုေဖာ္ျပလိုရင္ သံုးရပါတယ္။ ဥပမာ ” The general said, I want the best for my family.”
“Aung San Su Kyi said, I want what is best for my country.”
ဒီ Inverted comma ေလးေတြကို Dialog လို႔ေခၚတဲ့ စကားေျပာခန္းအားလံုးမွာ အသံုးျပဳရပါတယ္။ အဲ တခ်ိဳ႕ေလ့လာသူမ်ားက semi -colon ေလးေတြ အသံုးျပဳတတ္ၾကေသးတယ္။တကယ္ေတာ့ semi -colon ေလးေတြဟာ period ေလးေတြကိုယ္စားအသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။စာေရးသူကေတာ့ Semi -colon သံုးတာ အားမေပးပါဘူး။ မလိုအပ္ဘူးထင္လို႔ပါ။ Semi -colon ကိုလံုးဝမသံုးဘဲ စာအုပ္တအုပ္မွာ ႀကံဳႀကိဳက္လို႔ Kiss formula ေလးအေၾကာင္း ေျပာျပပါရေစ။ ပညာရွင္တဦးက ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားအားလံုး ဒီ Kiss formula ကို သိသင့္သိထိုက္တယ္၊ သံုးလည္းသံုးတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ထားသင့္တယ္ဆိုပဲ။ မွန္ပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ အဂၤလိပ္စကားကို လြယ္လြယ္ကူကူေလးေျပာတတ္ ေရးတတ္ဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ တကယ္မကၽြမ္းက်င္သူမ်ားဟာ ဝါက်အရွည္ႀကီးေတြ ေရးတတ္ႀကတယ္။ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္စကားႀကီးေတြ ေျပာတတ္ေရးတတ္ၾကတယ္။ တကယ္ကၽြမ္းက်င္တဲ့ စာေရးဆရာႀကီး Hemingway ဆိုရင္ ဝါက်တိုတိုေလးေတြကို ထိထိမိမိသံုးတက္လို႔ Literature မွာ Nobel ဆုႀကီးေတာင္ ရလိုက္တယ္မဟုတ္လား။ ဒီေလာက္ဆို သေဘာေပါက္ေလာက္ပါၿပီ။ သိပ္ကိုသံုးခ်င္တယ္ဆိုရင္ comma အစား Dash(-) ေလးေတြသံုးႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာ -“Aung San Su Kyi – the beloved leader of our nation – is respected by the whole world.” ဒီလို dash ေလးေတြကို တခါတရံသံုးေပးရင္ ဝါက်ေလးေတြေတာက္ေျပာင္းလာပါလိမ့္မယ္။ comma ေလးေတြ ျမင္ေနက်ျဖစ္ေနသူမ်ားအတြက္ အထူးအဆန္းျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ ထားပါေတာ့ေလ။ နိဂံုးအေနနဲ႕ စာ ေရးသူ အကိုတစ္ေယာက္လိုေလးစားတဲ့ မၾကာေသးမီက ကြယ္လြန္သြားခဲ့တဲ့ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ဒုဝန္ႀကီးေဟာင္း Dr. မ်ိဳးျမင့္ အတြက္ ရည္စူးထားတဲ့ကဗ်ာေလးတစ္ပုဒ္ကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါရေစ။ ဒီကဗ်ာေလးမွာ punctuation မ်ားမ်ားမပါေပမဲ့ အဆံုးနားမွာ comma ေလးသံုးထားပံုကို ေလ့လာၾကပါ။
Kiss Formula = keep it Short and Simple

The Torch Bearer is Dead

The torch bearer is dead.
For years he held the torch high
Passed on by those who went before
Especially the two architects of Myanmar’s foray into the English language
Saya Han Tin and Saya Thiha Ha
With true passion and integrity
With a heart larger than life
He went about his task of educating the Myanmar masses
No small feat in the face of challenges
A regime more intent on keeping power than doing good
Leaders trying to enrich themselves at the expense of the nation
In Spite of all
He slogged on, focused on his job, dedicated to his dream
Overcoming extreme obstacles in his path
Holding the torch high with pride and with hope
The torch bearer is dead
And I ask you, friend,
who will bear the torch in his place?

(In memory of the late Dr.Myo Myint, who passed away recently)

kai

About kai

Kai has written 921 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.