Category: Creative Writing


kaiJanuary 18, 20233min00
A lot of Professors give talks titled The Last Lecture. Professors are asked to consider their demise and to ruminate on what matters most to them: What wisdom would we impart to the world if we knew it was our last chance? If we had to vanish tomorrow, what would we want as our legacy?ဝမ်းနည်း […]


kaiDecember 20, 20221min00
မျက်မှောက်ခေတ် စူပါပါဝါ ၁နှင့်၂နိုင်ငံတို့ကိုကြည့်သုံးသပ်လျှင် လာမည့်၂၀၂၃သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး တိုးကောင်းလာရန်မရှိသလို ယူကရိန်း-ရုရှား၊ ချိုင်းနား-အနောက်နိုင်ငံများ စစ်ရေး/ရန်စောင်မှုတို့မှာလည်း ဆက်၍တင်းမာနေနိုင်သည့်အခြေအနေတွင်ရှိ၏။ထိုင်ဝမ်အရေးတွင် အမေရိကားနှင့်ချိုင်းနားသမ္မတတို့ လူချင်းတွေ့၍ စစ်ရေးထိပ်တိုက်ရှောင်ကျဥ်ကြမည့်ဟန် စကားပြောခဲ့သော်ငြား ထိုနောက်ပိုင်းချိုင်းနားသည် ဇီးရိုး-ကိုဗစ်ပေါ်လစီအကြောင်းပြ သမ္မတရှီ၏အုပ်ချုပ်မှုအာဏာထိခိုက်စေသည့်ဆန္ဒပြမှုများ ရှိလာသည်။ ကိုဗစ်ပေါ်လစီကိုလျှော့ပေးလိုက်သော်လည်း ကိုဗစ်သည်နိုင်ငံလုံးသို့ ပြန့်နှံ့နေခဲ့ပြီးဟန်တူသည်။ ၂၀၂၃တွင် လူသန်းဂဏန်းသေမည်ဟုပင် IHME မှတွက်ချက်ဆိုလာပေရာ ကိုဗစ်မူလနိုင်ငံမှထိုအခြေအနေတွင် ကျန်ကမ္ဘာကားမည်သို့ဖြစ်ကြမည်မသိနိုင်သေး။သေချာသည်မှာ ကမ္ဘာ့စက်ရုံကြီးဖြစ်သော ချိုင်းနားထိလျှင်ကမ္ဘာလုံး၏ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုပျက်/ပြတ်မည်ဖြစ်၍ စီးပွားကျဆင်းမှုနှင့်ကြုံကြရမည်။ သန်း၈၀၀၀ကျော်သွားသောကမ္ဘာ့သူသားများ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကိုဆက်၍ခံကြရမည်။ချိုင်းနားပြည်၏စီးပွားရေးသည် ၂၀၃၀နောက်ပိုင်းတွင်မှ အမေရိကားကိုကျော်နိုင်ချေရှိသည်ဆိုကြသလို ၂၀၆၀ထိပင်ရွေ့ကြသည်လည်းရှိနေ၏။ အမေရိကားမှတက်လာခြင်းမဟုတ် ချိုင်းနားမှအတက်နှေး/ကျသွားခြင်းကြောင့်သာဖြစ်၍ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးခြုံငုံလျှင်ကောင်းလာရန်မမြင်။စီးပွားကျလျင် လူသားဟူသည်အုပ်ချုပ်သူအစိုးရကို ကလိမ်းဘလိမ်းလေရာ ထိုအခြေအနေမဖြစ်အောင်ချိုင်းနားသည် လူထုကိုအာရုံပြောင်း ပြည်ပနှင့် စစ်ရေးတင်းမာမှုများပြုရစကောင်းသည်။ သို့ဆိုလျှင် ထိုင်ဝမ်အရေး၊ တောင်ချိုင်းနားပင်လယ်အရေး/နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု၊ အိန္ဒိယပြည်နှင့်နယ်စပ်အရေး၊ ပါကစ္စတန်ပြည်တွင်းပါတ်သက်မှု၊ အမေရိကားနှင့်ကုန်သွယ်စီးပွားစစ်၊ စက်မှုနိုင်ငံများနှင့် ချစ်ပ်စစ်၊ မြောက်ကိုရီးယားရန်စမှု စသည့်လက်ရှိဖြစ်ပြီးတန်းလန်းများမှ […]


kaiDecember 20, 20221min00
ယခင်လက အနာဂတ်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်လေးတွေ ဖြစ်လာမဲ့ ခလေးငယ်လေးများနဲ့ သင့်တော်တဲ့ စာအုပ်လေးများကိုလက်လှမ်းမှီသမျှ ဖော်ပြပေးခဲ့ပါတယ်။ ယခုလမှာတော့ မကြာခင်မှာ မိသားစုရဲ့တာဝန်၊ တိုင်းပြည်ရဲ့တာဝန်တွေကို ပုခုံးပြောင်းပြီးတာဝန်ယူကြရမဲ့ ဆယ်ကျော်သက်လေးတွေနဲ့ ထိုက်သင့်တဲ့၊ ထိုက်တန်တဲ့ စာအုပ်လေးတွေကို ဖော်ပြလိုပါတယ်။၁၃နှစ်နှင့် ၁၉နှစ်ကြား အင်္ဂလိပ်လိုတော့ Teenagers လို့ ခေါ်တဲ့ လူငယ်လူရွယ် လေးတွေ ဖတ်ရှုရုံမက၊ သေတပန်သက်တဆုံး သိမ်းဆည်းထားသင့်တဲ့ စာအုပ်ရတနာလေးတွေကို ဖော်ပြပေးလိုပါတယ်။ ဦးစွာပထမ ကမ္ဘာကျော် စာရေးဆရာကြီးMark Twain ရဲ့ Tom Sawyer နှင့် Huckleberry Finn ဆိုတဲ့ စာအုပ်လေးနှစ်အုပ်ကို ဝယ်ဖြစ်အောင် ဝယ်ဖတ်ကြဖို့ တိုက်တွန်းပါရစေ။ Teenage တွေကို ဝင်ခါစ ၁၃ နှစ် ၁၄နှစ်အရွယ် လူငယ်များ လူငယ်လေးများအတွက် Tom Sawyer […]


kaiJune 20, 20224min00
ယခင်လက နံမည်ကျော် စာရေးဆရာကြီး Thomas Hardy ရဲ့ ဝတ္ထုတပုဒ်ဖြစ်တဲ့ Tess of the D’Urbervilles အကြောင်းကို ဖော်ပြပြီးခဲ့ပါပြီ။ မဖြစ်မနေ ဖတ်ရှုထိုက်တဲ့ စာအုပ်လေးတအုပ်ပါ။ သို့သော် အင်္ဂလိပ်စာကို သင်ယူခါစ ကျောင်းသူကျောင်းသားလေးများအတွက်တော့ အတော်အတန် ခက်ခဲနေပါလိမ့်မယ်။             ဒီတော့ ဒီ classics လို့ခေါ်တဲ့ Hardy ရဲ့ အခြားဝတ္ထုများဖြစ်တဲ့ The Return of the Native တို့၊ Far from the Madding Crown စသည်တို့ကို အသာထားလိုက်ပါဉီး။ စိတ်ဝင်စားစရာလည်း ကောင်းတယ်၊ ခေတ်နဲ့လည်း လိုက်လျောညီထွေတဲ့၊ classics မဟုတ်တဲ့ စာအုပ်လေးတအုပ်ကို ညွှန်းလိုပါတယ်။             Daniel Keys ရဲ့ […]


kaiMarch 17, 20227min01
            အင်္ဂလိပ်စကား ပြောချင်သူများမှာ စကားလုံးတွေ ဘယ်လောက် ကြွယ်ဝနေပါစေ၊ ပြောစရာအကြောင်း ရှိနေဦးမှ ဖြစ်မှာပါ။ ပြောစရာအကြောင်း မရှိရင် နှုတ်ပိတ်နေရမှာပေါ့။ ဒီတော့ မိမိရဲ့ အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းအောင် ပြောတတ်ဖို့ လိုလာပြီလေ။ မိမိရဲ့အကြောင်းဆိုတော့ အထွေအထူး စဉ်းစားနေစရာ မလိုပါ။ ဉပမာ – မိမိက ညီအကိုမောင်နှမတွေထဲမှာ အကြီးဆုံးလား၊ အငယ်ဆုံးလား၊ အလတ်လား စသည်ဖြင့် အရေးမကြီးလှတဲ့ ကိစ္စလေးကိုဘဲ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းအောင် ပြောလို့ရပါတယ်။ ဉပမာ ဖော်ပြပေးထားတဲ့ Dialog လေးကို ကြည့်ကြပါစို့။ Friend: Hey, you know Zaw, right? You: Sure, he’s a good friend. Friend: He’s always […]


manawphyulayJanuary 30, 20223min00
၁။ သင့်စိတ်ဖိစီးမှုကို နားလည်ပါ။  မင်း ဘယ်လို စိတ်ဖိစီးနေလဲ။ လူတိုင်းအတွက် ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ သင့်အတွက် စိတ်ဖိစီးမှုပုံစံကို နားလည်ခြင်းဖြင့် သင်သည် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ပြင်ဆင်နိုင်ပြီး လိုအပ်သည့်အခါတွင် သင့်စိတ်ဖိစီးမှု စီမံခန့်ခွဲရေး ကိရိယာပုံးကို သင်ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။   ၂။ သင်၏ စိတ်ဖိစီးမှုအရင်းအမြစ်များကို ခွဲခြား သတ်မှတ်ပါ။  ဘယ်အရာက သင့်ကို စိတ်ဖိစီးစေတာလဲ။ အလုပ်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မိသားစုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အပြောင်းအလဲပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တခြားဖြစ်နိုင်ချေရှိတဲ့ ထောင်ချီတဲ့ အစပျိုးမှုပဲဖြစ်ဖြစ်။  ၃။ စိတ်ဖိစီးမှုအချက်ပြမှုများကို အသိအမှတ်ပြုရန် လေ့လာပါ။  ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် စိတ်ဖိစီးမှုကို ကွဲပြားစွာလုပ်ဆောင်ကြသောကြောင့် သင်၏ တစ်ဦးချင်းစီ၏ စိတ်ဖိစီးမှု လက္ခဏာများကို သတိထားရန် အရေးကြီးပါသည်။  သင့်အတွင်းပိုင်း အချက်ပေး ခေါင်းလောင်းများက ဘာလဲ။  သည်းခံနိုင်မှုနည်းခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း သို့မဟုတ် အထက်ဖော်ပြပါ […]


manawphyulayJanuary 20, 20222min00
၂။ အသက်ရှင်နေသမျှကာလပတ်လုံး လူတိုင်းရဲ့နေ့ကို တောက်ပစေတဲ့အတွက် ပြုံးပါ။ ၃။ တစ်သက်လုံး တိုက်ခိုက်ဖို့ သင်ယူခဲ့ရတယ် - ပြုံးနေဖို့ သင်ယူခဲ့ရတယ်။ ပြုံးလိုက်ရင် ပြီးသွားလိမ့်မယ်။      ၄။ အပြုံးဆိုတာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာရဲ့အစမို့လို့ အမြဲတမ်း အပြုံးလေးနဲ့ ဆုံကြရအောင်။


manawphyulayJanuary 15, 20221min00
 မသေချာမရေရာသောအချိန်များတွင် ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းပါ။ 1 နေ့စဥ် ငြိမ်သက်ရန် အချိန်ပေးပါ။ ယင်းက သင့်အတွင်းစိတ်ပညာမှ အမှန်တရားနှင့် လမ်းညွှန်ချက်ကို နားထောင်နိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။ အကြောက်တရားက သင့်အတွေးတွေကို တွန်းပို့နေချိန်မှာ မသေချာမရေရာတဲ့ အချိန်တွေမှာ သင့်ကိုယ်သင် ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ပြီး ခိုင်ခံ့စေပါလိမ့်မယ်။ သင်မည်သူဖြစ်သည်ကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် အခွင့်အရေးတစ်ခုအနေဖြင့် ဤအချိန်ကို ကြည့်ရှုရန် ရွေးချယ်နိုင်ပြီး tern တွင် သင့်အား လမ်းပြရန် ခွန်အားနှင့် ဉာဏ်ပညာကို ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ ငါ့အတွက်၊ တရားထိုင်ခြင်းနဲ့ ယောဂကျင့်ခြင်းက ငါ့ကို ခိုင်ခံ့မြဲမြံစေကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး၊ အဲဒါတွေက ငါ့ကို စိတ်အပန်းပြေစေတဲ့အပြင် ငါ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို ငါရှိနေစေတယ်။ 2 ရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း – အရင်ကဘဝ ဘယ်လိုဖြစ်ခဲ့သလဲ နဲ့ ဘဝက ဘယ်လိုရှေ့ဆက်သွားမလဲ။ အကျပ်အတည်းမကြုံခင်မှာ မင်းဘဝ ဘယ်လိုဖြစ်ခဲ့လဲ ဆိုတာ […]


manawphyulayJanuary 14, 20221min00
လူတိုင်း လူတိုင်းမှာ သမိုင်းကိုယ်စီရှိကြပါသည်။ လူတို့သည် ကိုယ့်သမိုင်းကို ကိုယ်ဖော်ဆောင်ကြသည် ဆိုသည်မှာ ပြောစရာလိုမည် မထင်ပေ။ ကောင်းသော လုပ်ရပ်များကို လုပ်ဆောင်လျှင် ကောင်းကျိုးရဲ့ ရလဒ်ကို စံစားရသလို မကောင်းသော လုပ်ရပ်များကို လုပ်ဆောင်ကြသူများ၏ ရလဒ်သည်လည်း ထိုနည်းတူ ခံစားရမည် ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်တကယ်တော့ လုပ်ရပ်ရှိလို့ ရလဒ်ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ လုပ်ရပ်နှင့် ရလဒ်ရဲ့ အဓိကဇာတ်လိုက်ကျော်ကတော့ စိတ်ဓာတ်ဆိုတဲ့အရာက ဦးဆောင်ခေါ်ယူသွားခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ လူတို့မှာ စိတ်ဓာတ်ကိုယ်စီရှိကြပါသည်။ ထိုစိတ်ဓာတ်သည် မွေးရာပါ ပင်ကိုစိတ်ပင် ဖြစ်ကြပါသည်။ တချို့ကျတော့ အကျင့်စာရိတ္တဟူ၍လည်း သုံးနှုန်းပြောဆိုလေ့ရှိကြပါသည်။ မည်သို့ပင် ဆိုသည်ဖြစ်စေ လူအများစုသည် ကိုယ့်သမိုင်းကို ကိုယ်ရေးနေကြသည်ကို အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ နေထိုင်လေ့ရှိကြသလို ကိုယ်ပြုသောကံ ကိုယ့်ထံပြန်သည်ကို မေ့လျော့နေကြလေသည်။ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ လုပ်ရပ်သည် […]


Mon LayDecember 11, 20211min00
သူများတွေက အအားမနေဘဲ..အချိန်တိုင်းကြိုးစားနေတဲ့အချိန်မှာ ကိုယ်က စိတ်ဓါတ်ကျပြီး ဘာလုပ်လို့ဘာကိုင်ရမှန်းမသိဖြစ်နေရငိနောင်၃-၄ နှစ် ကြာလို့ သူများတွေက ရည်မှန်းချက်တွေပြည့် အောင်မြင်နေတဲ့အချိန်ကျ ကိူယ်က ဒီထက်ပိုစိတ်ဓါတ်ကျပြီး စိတ်ဆင်းပါရဲနေရလိမ့်မယ် အဲ့လိုအဖြစ်ခံချင်လား..သူများတွေ ပန်းတိုင်တွေတစ်ခုပြီးတစ်ခုကျော်ဖြတ်နေတယ်..ကိုယ်လည်း တာဝကနေ ကြိုးစားထပြီး ပြေးလိုက်တော့.. အချိန်ရှိသေးတယ် ချစ်တဲ့မွန်လေး


“နေ့ဆီကို အမြန်ရောက်ချင်နေတဲ့ည” ~~~~~~ကပ်လျက်ရပ်ကွက်မှာလည်းတလောက လူငယ်လေးတစ်ယောက်ရေကန်ထဲမှာ သေနေတာကို ဆယ်ယူခဲ့ကြသေးတယ်။အဲဒီတုန်းက အဲ့ဒီ လူငယ်လေးရဲ့ အလောင်းကိုဆယ်တော့အလောင်းဟာ မျက်နှာနဲ့ လည်ပင်းနားမှာ ပွန်းပဲ့ရာတွေတွေ့တယ်လို့ မြင်တဲ့သူတွေက ပြောကြတယ်။ ရေနစ်ရင် ပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာတွေ ရနေတတ်သလား။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီ ရေနစ်သေဆုံးမှုဟာ မသင်္ကာစရာလို့ယူဆဖို့တောင် သတိမရကြဘဲ (သတိရလျှင်တောင်မှ ရုံးရောက်ဂါတ်ရောက်ဖြစ်ပြီး အလုပ်ရှုပ် မခံချင်ကြတာနဲ့ ပိုင်ရှင်မဲ့အလောင်းအဖြစ်)သာမန် မတော်တဆ သေဆုံးမှုတစ်ခုလိုခပ်လွယ်လွယ် ပြီးသွားလိုက်တာပဲ။ကြားနေရတဲ့ ဆိုးယုတ်မှုတွေအကြောင်းပြန်တွေးမိတိုင်း အတွေးတွေနဲ့ မွန်းကျပ်လိုက်ရတာ။ ဟော. . .နားထောင်စမ်း။အနောက်ဘက်က ခြေသံလိုလို ကြားလိုက်ရသလားလို့။ဘယ်သူလဲ။ တစ်ယောက်ယောက်လမ်းလျှောက်ပြီး လိုက်လာသလား။ဖျတ်ခနဲ ပြန်လှည့်ကြည့်တော့လည်းဘယ်သူ့ကိုမှ မတွေ့ရ။အရမ်းမှောင်နေလို့ မမြင်ရတာလည်းဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒီလမ်းဟာ လူပြတ်တဲ့လမ်း ဖြစ်တယ်။ဒီလမ်းဟာ လုယက်မှုတွေ၊သတ်ဖြတ်မှုတွေ ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့လမ်း ဖြစ်တယ်။လက်ပတ်နာရီကအစ ဓါးထောက်ပြီး လုယူကြတာမျိုးကိုမကြာခဏ ကြားရတယ်။ ကျွန်တော့်ဆီမှာ နာရီအပေါစား တစ်လုံးရယ်၊ကျောပိုးအိတ်ထဲ […]