၁၇၆၅ – ၁၇၆၉ ခုႏွစ္ ကာလအတြင္း ေလးၾကိမ္ ၿဖစ္ပြားေသာ တရုတ္ ျမန္မာ စစ္ပြဲ အေၾကာင္း မေန႕က တင္ခဲ႕ ၿပီးပါၿပီ။ ယခု ဘာသာျပန္မွာ ေနာက္ဆုံး စစ္ပြဲျပီေနာက္ အေၾကာင္းအရာမ်ား ၿဖစ္သည္။ မူရင္းပုိ႕စ္တြင္ အေသးစိတ္ ေရးေသာ စစ္ပြဲေလးၾကိမ္ကုိမူ အရင္ပုိ႕စ္တြင္ အျခားတေနရာမွ ဘာသာျပန္တင္ျပီး ၿဖစ္ေရြ႕ ခ်န္လွပ္ထားပါသည္။ ။။။။။။ *>:) devil
လူ ႏွစ္ေသာင္း ႏွင့္ လက္နက္၊ ခဲယမ္းမီးေက်ာက္ အေျမာက္အမ်ား ဆုံးရႈံးေသာ တရုတ္စစ္ဦးစီးမ်ား စစ္ရပ္ဆဲေရး စာခ််ဳပ္ အခ်က္အလက္မ်ား သတ္မွတ္သည္။ တရုတ္တပ္ကုိ ျခံထဲကႏြားလုိ ဝုိင္းထားလုိ႕ ရက္ပုိင္းအတြင္း အစာေရစာ ၿပတ္ၿပီး တေယာက္ပဲ က်န္တဲ႕အထိ ေခ်မႈန္းပစ္ႏုိင္မွာ သိတဲ႕ ျမန္မာ စစ္ဗိုလ္မ်ား စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္မ်ားကုိ ဆန္႕က်င္ၾကသည္။ သုိ႕ေသာ္ ေနာက္တၾကိမ္ ေခ်မႈန္းလုိက္ျခင္းက တရုတ္တုိ႕ကုိ ပုိေဒါသထြက္ ထပ္ခါထပ္ခါ ရန္ၿပဳေစတာပဲ အဖတ္တင္ေၾကာင္း ၁၉၆၈ တရုတ္ – ျမန္မာ တတိယစစ္ ေမျမဳိ႕တုိက္ပြဲတြင္ တရုတ္စစ္တပ္၏ အဖ်က္စြမ္းပကား ျခဳံငုံျမင္ေသာ ဗမာစစ္သူၾကီး မဟာသီဟသူရ နားလည္သေဘာေပါက္သည္။ စစ္သူၾကီး မဟာသီဟသူရ က …. …..
 “ျငိမ္းခ်မ္းေရး မလုပ္ႏုိင္လ်င္ ေနာက္တခါ လာတုိက္ဦးမွာပဲ၊ ငါတုိ႕ႏုိင္လဲ ေနာက္တခါ လာလိမ့္ဦးမယ္။ ငါတုိ႕မွာ အျခား လုပ္စရာေတြ ရွိေသးတယ္၊ တရုတ္ေတြရဲ႕ တခါျပီး တခါ လာတုိက္တုိင္း ျပန္ခ်ေနရတာ ငါတုိ႕ႏုိင္ငံအတြက္ မေကာင္းလုိ႕ သတ္ၿဖတ္မႈေတြ ရပ္ၾကမယ္၊ သူတုိ႕လူေတြနဲ႕ ငါ့တုိ႕လူေတြ ျငိမ္းျငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း အတူတကြ ေနထုိင္ၾကပါစုိ႕။”
သူ႕စစ္ဦးစီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားကုိ တရုတ္နဲ႕စစ္ၿဖစ္တာ ကင္ဆာေရာဂါလုိ (အဲတုံးကေတာ႕ ျမစ္ပြားနာ ေၿပာမယ္ထင္တယ္) ပ်ံ႕ပြားျမန္လုိ႕ အဆုံးမွာ တတုိင္းျပည္လုံး ပ်က္ဆီးႏုိင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပသည္။ ၿမန္မာဖက္ ဆုံးရႈံးမႈ နဲေပမဲ႕ အင္အား အခ်ဳိးခ်လ်င္ ၾကီးမားေနတယ္။ စစ္ဦးစီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားကုိ စည္းရုံး မရေပမဲ႕ မဟာသီဟသူရ သူ႕သေဘာနဲ႕သူ တာဝန္ယူၿပီး ဘုရင္ကုိ သတင္းမပုိ႕ဘဲ တရုတ္ဖက္ကုိ ေအာက္ပါအတုိင္း အေၾကာင္းျပန္ ေတာင္းဆုိသည္မွာ …. ..
၁ ။။ တရုတ္နယ္ထဲ ခုိလႈံေနေသာ ဗမာဖက္မွ အလုိရွိသည့္ ပုန္ကန္သူ ေစာ္ဘြား ႏွင့္ အျခား သူပုန္၊ တရားခံေျပးမ်ား တရုတ္မွ ျပန္အပ္ရန္ …. …..
၂ ။။ သမုိင္းေၾကာင္္းအရ ျမန္မာျပည္ အစိတ္အပုိငး္ၿဖစ္ေသာ ရွမ္းနယ္မ်ားတြင္ ၿမန္မာ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပုိင္စုိးမႈ ေလးစားေရး တရုတ္ လုိက္နာရန္ ….
၃ ။။ စစ္သုံ႕ပန္းအားလုံး ၿပန္လြတ္ရန္ ….. …..

….

တရုတ္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္ကုိ သေဘာတူေၾကာင္း ဆုံးၿဖတ္သည္။ ၁၇၆၉ ဒီဇင္ဘာ ၁၃ (သုိ႕မဟုတ္ ၁၇၆၉ ဒီဇင္ဘာ ၂၂) ေကာင္းတုံၿမဳိ႕ ဘုံခုႏွစ္ဆင့္ ျပသာဒ္ေဆာင္တြင္ ၿမန္မာ အရာရွိ ၁၄ ေယာက္၊ တရုတ္ အရာရွိ ၁၃ ေယာက္တုိ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထုိးသည္။ သူတုိ႕ေလွ၊ အေျမာက္မ်ားကုိ တရုတ္တုိ႕ ကုိယ္တုိင္ ျပန္လည္ မီးရႈိ႕ ဖ်က္ဆီးခဲ႕သည္။ ႏွစ္ရက္အၾကာတြင္ အစာေရစာ ျပတ္လပ္ေနေသာ တရုတ္စစ္သားမ်ား လက္နက္ကုိင္လ်က္ မ်က္ေမွာင္ၾကဳပ္ ရပ္ၾကည့္ေနေသာ ၿမန္မာစစ္သားမ်ား ေရွ႕ေမွာက္ တုိင္ပင္းေတာင္ၾကား Taiping valley သုိ႕ မခ်ိၿပဳံး (ငါးရံ႕ၿပဳံး ငါးတန္ၿပဳံး ငါးခူၿပဳံး) ၿပန္လည္ ဆုတ္ခြာခဲ႕ရာ လမ္းတြင္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးဒဏ္ခံ ေသဆုံးကုန္သည္။ ။။။။။။
မ်က္ႏွာမရ ေျခေထာက္ရ  *=(( broken heart
ေပက်င္းေရာက္ေတာ႕ ကြင္ေလာင္ Qianlong ဧကရာဇ္ စာခ်ဳပ္ကုိ မႏွစ္ၿမဳိ႕ဘူး။ တရုတ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား ရွင္းျပတဲ႕ နံပါတ္ ၄ အခ်က္ – လက္ေဆာင္ပဏ္ာမ်ားႏွင့္ သံရုံးမ်ား ဖလွယ္ေရးမွာ ၿမန္မာတုိ႕၏ ေအာက္ၾကဳိ႕ ဦးညႊတ္မႈ အဓိပါယ္ရေၾကာင္းကုိ လက္သင့္မခံခဲ႕ေပ။ ေစာ္ဘြားမ်ား ႏွင့္ အျခားတရားခံမ်ား လႊဲေၿပာင္ေရး၊ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ကုန္သြယ္ေရး ျပန္စေရး တုိ႕အား ခြင့္မၿပဳခဲ႕။ ။။။။။
အင္းဝတြင္လည္း သူ႕ အသိမေပးဘဲ သူ႕စစ္ဗုိလ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ႕မႈအား ဆင္ၿဖဴရွင္ စိတ္ဆုိးေဒါသထြက္လုိ႕ သူ႕ဆီပုိ႕တဲ႕ စာခ်ဳပ္ မိတ္တူကုိ ဆြဲၿဖဲပစ္သည္။ ဘုရင့္ ေဒါသကုိ သိေရြ႕ ျမန္မာစစ္တပ္ အိမ္မျပန္ရဲခဲ႕ေပ။  ၁၇၇၀ ဇြန္တြင္ တရုတ္ ၿမန္မာ ျပသနာတက္သည္ကုိ အခြင့္ယူကာ ပုန္ကန္ထၾကြစၿပဳေနေသာ မဏိပူရကို ခ်ီတက္သည္။ လန္သာဘယ္ အနီး (Langthabal) သုံးရက္စစ္ပြဲတြင္ သူပုန္ Meiteis မ်ားေခ်မႈန္း ခံရကာ သူတုိ႕ ရာဂ်ာေစာ္ဘြား အာသံကုိ ထြက္ေၿပးသည္။ သူတုိ႕လုိလားသူကုိ ၿမန္မာတုိ႕ နန္းတင္ေပးၿပီး အိမ္ၿပန္သည္။ ေအာင္ပြဲအလီလီနဲ႕ သူ႕အာဏာစက္ တည္တံ႕ေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ခဲ႕လုိ႕ ဘုရင့္ေဒါသ ေျပေလ ်ာ႕ေလၿပီ။ သမီးကုိ အိမ္ေရွ႕စံ ၿဖစ္မည့္ ဆင္ၿဖဴရွင္ဘုရင့္သားေတာ္ႏွင့္ လက္ဆက္ထားသည့္ ေအာင္ပြဲရ စစ္သူၾကီး မဟာသီဟသူရကုိ ဆင္ၿဖဴရွင္က ဝတ္ဖုိ႕ အမ်ဳိးသမီးဝတ္စုံပုိ႕၊ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးကာ အျခား စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားအားလဲ ေဝးလံေခါင္ဖ်ား ရွမ္းၿပည္သုိ႕ ပုိ႕သည္။ သူတုိ႕အျခင္းျခင္းလဲ ေတြ႕ဆုံခြင့္ မၿပဳခဲ႕ေခ်။ မင္းၿပစ္မင္းဒဏ္ခံရသူမ်ားအတြက္ အသနားခံ ေပးဝံ႕သူ အမတ္မ်ားကုိလဲဲ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးသည္။ ။။။။။
ရန္လုိမႈမ်ား ျပီးဆုံးသြားေပမဲ႕ ကေရာ္ကမည္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ၿဖစ္ေနသည္။ စာခ်ဳပ္ပါ ဘယ္အခ်က္ကုိမွ ႏွစ္ဖက္စလုံး အသိအမွတ္ မၿပဳေခ်။ ေစာ္ဘြားေတြကုိ တရုတ္ ျပန္မပုိ႕လုိ႕ ၿမန္မာကလဲ တရုတ္ စစ္သုံ႕ပန္း ၂၅၀၀ ျပန္မလႊတ္ဘဲ ႏုိင္ငံတြင္း အေျခက် ေနေစသည္။ ယန္ယင္ဂ်ဴ၊ မင္းရီ၊ အလီဂန္ နဲ႕ ဖူဟန္ (၁၇၇၀တြင္ ငွက္ဖ်ားနဲ႕ေသ) အပါအဝင္ သူ႕ေခတ္မွာ အေရးအအပါဆုံး ေရွ႕တန္းစစ္ေျမၿပင္ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား ကြင္ဘုရင္ ဆုံးရႈံးရသည္။ ကြင္ဘုရင္ ဘ႑ာ ေငြၿပား ၉.၈သန္း စစ္ပြဲတြင္ ကုန္သည္။ မည္သုိ႕ဆုိေစကာမူ ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္တုိင္ နယ္စပ္ အၿပန္အလွန္ ကုန္သြယ္ေရး ပိတ္ဆုိ႕ထားျပီး ေနာက္တၾကိမ္ စစ္ပြဲ ၿပင္ဆင္ရန္ ဆယ္ႏွစ္နီးပါး ၾကာေအာင္ ယူနန္ နယ္စပ္ တဝိုက္တြင္ စစ္အင္အား အလုံးအရင္း ကြင္ဘုရင္ ခ်ထားခဲ႕ေလသည္။ ။။။။။
ၿမန္မာတုိ႕မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတုိင္ ေနာက္ထပ္ က်ဴးေက်ာ္လာမည့္ တရုတ္တုိ႕ႏွင့္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္မိေနၿပီး နယ္စပ္ေလ်ာက္ ကင္းစခန္းမ်ားစြာ ခ်ထားခဲ႕ရသည္။ လူဦးေရႏွင့္ ႏႈိင္းစာလ်င္ မေသးလွသည့္ ထိခုိက္ေသေၾကမႈမ်ားႏွင့္ ေျမာက္ပုိင္းနယ္စပ္ကုိ ကင္းခ် ေစာင့္ေရွာက္ေနရမႈမ်ားက ဆီယမ္ ယုိးဒယားတြင္ စစ္ပြဲအသစ္ ဆင္ႏုိင္မည့္ စြမ္းရည္ကုိ အၾကီးအက်ယ္ ယုတ္ေလ်ာ႕ေစသည္။ ေနာင္ငါးႏွစ္ၾကာမွ ဆီယမ္ယုိးဒယားသုိ႕ ေနာက္တၾကိမ္ က်ဴးေက်ာ္ရန္ တပ္မ်ားေစလႊတ္ႏုိင္သည္။ ။။။။
ေနာင္ အႏွစ္ ၂၀အၾကာ ၁၇၉၀ တြင္ ျမန္မာ တရုတ္ သံတမန္ ျပန္ဆက္သြယ္သည္။ ကုန္သြယ္ေရး ျပန္စရန္ တုိင္ရွမ္း မူးမတ္မ်ားႏွင့္ ယူနန္ အရာရွိမ်ား ၾကားဝင္ေစ႕စပ္ေရြ႕ ေရႊလမ္းေငြလမ္း ၿပန္ေပါက္သည္။ ဘုိးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ျမန္မာတုိ႕က ျပန္လည္ဆက္သြယ္မႈမွာ တန္းတူညီမ ွ်ျခင္း အေျခခံျပီး လက္ေဆာင္ပစ္စည္း လဲလွယ္မႈအား ပဏ္ဏာ ဆက္သျခင္း မဟုတ္၊ သံခင္းတမန္ခင္း မိတ္ေဆြၿဖစ္ေပးျခင္း သတ္မွတ္သည္။ တရုတ္တုိ႕ကေတာ႕ သံတမန္ ေစလႊတ္မႈ အားလုံးကုိ ၾသဇာခံ ဆက္သျခင္း သတ္မွတ္သည္။ တရုတ္ ဘုရင္က ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္စတင္ျခင္းကုိ ျမန္မာတုိ႕၏ အညံ့ခံမႈ ဟုၿမင္ျပီး သူ၏ မဟာေအာင္ျမင္မႈ ဆယ္ခု မွတ္တမ္းထဲ ျမန္မာကုိ ထည့္ကာ ေအာင္ပြဲ တဖက္သတ္ ေၾကျငာခဲ႕သည္။ (ေၾကးမုံဂ်ီးဘဲလုိ႕ အေနာ့္ကုိယ္ အေနာ္ ေျပာသလုိ ၿဖစ္မွာေပါ့ေညွာ္… နိ တရုတ္ ကြင္ဘုရင္ကုိသာ အျပစ္တင္ ျခစ္ေၾကးမုံဂ်ီးေရ *:(( crying ။။။။။ ။။။။။။
နယ္ေျမအပုိင္းအျခား ေျပာင္းလဲမႈ
ျမန္မာတုိ႕ ေအာင္ျမင္စြာ ခုခံကာကြယ္ႏုိင္မႈမွ ယေန႕ေခတ္ ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား နယ္နမိတ္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ ခ်လုိက္သည္။ နယ္စပ္ပုိင္းျခားမ်ဥ္း ဆြဲမထားေသးလုိ႕ နယ္စပ္နယ္ေျမ သတ္မွတ္ခ်က္မွာ သူပုိင္ငါပုိင္ တဖက္ႏွင့္တဖက္ ထပ္ခါေနသည္။ စစ္ပြဲအျပီး ဗန္းေမာ္အထက္ပုိင္း ကုိးရွမ္းျပည္မွာ ျမန္မာလက္ထဲ ဆက္ရွိသည္။ ပထမ အဂၤလိပ္ – ျမန္မာ စစ္ပြဲ ၁၈၂၄ မၿဖစ္ခင္ ယူနန္ေတာင္ဖက္ နယ္စပ္ေျမ ကန္ေဟာင္ (Kenghung ယေန႕အေခၚ Jinghong) အထိ ျမန္မာ ၾသဇာသက္ေရာက္သည္။ အလားတူစြာ တရုတ္မွလဲ ယေန႕ေခတ္ ကခ်င္ အေရွ႕ေျမာက္ပုိင္း နယ္စပ္ေျမမ်ားအား ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ႕သည္။ ျခဳံငုံလုိက္လ်င္ ကြင္ႏုိင္ငံ တည္ေထာင္သည့္ ၁၇၃၀ ခုႏွစ္မ်ား မတုိင္ခင္ တည္ရွိေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နယ္နမိတ္စည္းသုိ႕ ျမန္မာတုိ႕ ျပန္တြန္းပုိ႕ႏုိင္ခဲ႕သည္။ ။။။။
သုိ႕ေသာ္ျငား စစ္ပြဲက ျမန္မာတုိ႕အား ဆီယမ္ (ယုိးဒယား) မွ မၿဖစ္မေန ဆုတ္ခြာေစခဲ႕သည္။ ကြင္ႏုိင္ငံအေပၚ ေအာင္ပြဲအား စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေအာင္ပြဲဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။ သမုိင္းပညာရွင္ ဂ်ီအီး ဟာေဗးမွ “သူတုိ႕ ႏုိင္ခဲ႕ဖူးတာ သူတုိ႕နဲ႕ အဆင့္တူ ဆီယမ္လုိ ႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြ၊ ခုတၾကိမ္ ႏုိင္တာက အင္ပါယာ တခုကုိ…။ အေလာင္းဘုရားရဲ႕ မြန္ေတြအေပၚ ေအာင္ႏုိင္မႈမွာ သစ္စာမဲ႕မႈ အျပစ္စြန္းတယ္၊ အယုဓယကုိ ဝိုင္းပတ္ပိတ္စုိ႕ သိမ္းပုိက္ခဲ႕မႈက  ၾသခ်ေလာက္တဲ႕ အုပ္စုဖြဲ႕ လုယက္မႈ။” လုိ႕ ေရးခဲ႕ေပမဲ႕ တရုတ္ – ျမန္မာ စစ္ပြဲကုိေတာ႕ က်ဴးေက်ာ္နယ္ခဲ်႕သူမ်ားအား ခုခံကြာကြယ္သည့္ တရားေသာစစ္ ဟုေဖၚျပခဲ႕သည္။

တရုတ္ ျမန္မာ အဟုတ္ႏႊာ – တရုတ္ကြင္ေလာင္ဘုရင့္ အလံျပာကုိင္စစ္သားမ်ား


 
ပထဝီဝင္ ႏုိင္ငံေရး
စစ္ပြဲအတြင္း တကယ္ အျမတ္ထြက္သူမွာ ျမန္မာတပ္ ဆုတ္ခြာသြားလုိ႕ ဆုံးရႈံးထားတဲ႕ သူတုိ႕ နယ္ေျမမ်ား ျပန္ရကာ လြတ္လပ္သြားေသာ ဆီယမ္ ယုိးဒယား ၿဖစ္သည္။ ၁၇၇၀ အေရာက္တြင္ ၁၇၆၅ မတုိင္မွီက နယ္ေျမ အမ်ားစုအား ျပန္လည္ တုိက္ခုိုက္ သိမ္းယူျပီး ၿဖစ္သည္။ တနသၤာရီ တခုသာ ျမန္မာလက္ထဲ က်န္ရစ္သည္။ တရုတ္ အန္ဒရာယ္ ျခိမ္းေျခာက္ေနမႈ ႏွင့္ စစ္ပြဲတြင္ ဆုံးရႈံးခဲ႕ေသာ လူအင္အား ျပန္လည္စုေဆာင္းရသၿဖင့္ ဆင္ၿဖဴရွင္ ဆီယမ္တုိ႕ အခုိင္အမာ ျပဳေနမွန္းသိလ ်က္ လႊတ္ထားရသည္။ ( မႏွစ္က လန္နတြင္ ဆီယမ္တုိ႕ ေသြးထုိးေပးေသာ သူပုန္ထမႈအား ႏွိမ္နင္းရန္ ျမန္မာတပ္အား မၿဖစ္မေန ေစလႊတ္ခဲ႕ရသည္။) ေနာက္ပုိင္း ဆယ္စုႏွစ္မ်ားတြင္ ဆီယမ္တုိ႕ ကုိယ့္ၾကမာ ကိုယ္ဖန္တီးႏုိင္စြမ္း ရွိလာျပီး လန္န ႏွင့္ ေလာ္တီယံနယ္မ်ား ႏွင့္ ကမ္ေဘာဒီးယား နယ္ေျမအခ်ဳိ႕ကုိ ဝါးမ်ဳိပစ္လုိက္သည္။ ။။။။
ပုိမုိက်ယ္ျပန္ေသာ ပထဝီဝင္ ႏုိင္ငံေရး ရႈေထာင့္မွဆုိလ်င္ အယင္က တခါမွ ရႈံးနိမ့္ မၾကဳံဖူးခဲ႕ေသာ ကြင္ႏုိင္ငံ ႏွင့္ ကြင္ဧကရာဇ္ ကြင္အာဏာစက္ဝန္း အကန္႕အသတ္ ရွိေၾကာင္းကုိ မခ်ိတင္ကဲ အံၾကိတ္ လက္ခံခဲ႕ရသည္။ တရုတ္စစ္တပ္သမုိင္း ပညာရွင္  မာဗြင္ ဝႈိက္တင္း က ျမန္မာတုိ႕ ေအာင္ျမင္မႈက အေရွ႕ေတာင္ အာရွ အျခားႏုိင္ငံမ်ား အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ပုိင္စုိးမႈကုိ (တရုတ္ရန္မွ) ကာကြယ္ေပးခဲ႕ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ေရးသားခဲ႕သည္။
 
စစ္ေရးစစ္ရာ
ကြင္ႏုိင္ငံအတြက္ စစ္ပြဲက သူ႕စစ္အင္အား လုိအပ္ခ်က္ကုိ မီးေမာင္းထုိးျပခဲ႕သည္။ ပထမ ႏွစ္ခ်ီ က်ဴးေက်ာ္မႈ ရႈံးနိမ့္ခဲ႕ျခင္းအာား သူ႕ ေက်ာက္စိမ္းစစ္တပ္ တုိက္ရည္စြမ္းရည္ ည့ံဖ်င္းမႈအေပၚ ကြင္ဘုရင္ အၿပစ္ပုံခ်သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သူ႕ မန္ခ်ဴး အလံကုိင္တပ္မွာလဲ ဇင္က ်န္းနယ္မွာေလာက္ ျမန္မာတုိ႕နဲ႕ တုိက္ရတာ အဆင္မေျပေၾကာင္း ဝန္ခံခဲ႕ရသည္။ ေနာက္ဆုံး ႏွစ္ၾကိမ္ က်ဴးေက်ာ္မႈတြင္ တပ္အင္အား ငါးေသာင္း ႏွင့္ ေျခာက္ေသာင္း ေစလႊတ္ခဲ႕ေသာ္လဲ ထုိးေဖါက္ရာ လမ္းေၾကာင္း အခ်ိန္မွီ သတင္းမ်ား ကြင္စစ္ဦးစီးအဖြဲ႕တြင္ ကင္းမဲ႕ျပီး တုိက္ပြဲ ျပင္ဆင္ရန္ ႏွစ္ေပါင္း ရာခ်ီ အုိေဟာင္းေနေသာ ေျမပုံမ်ား အားျပဳခဲ႕ရသည္။ ထုိ အကၽြမ္းတဝင္ မရွိမႈက သူတုိ႕ ေထာက္ပုိ႕ နဲ႕ ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ား ထပ္ခါတလဲလဲ တုိက္ခိုက္ရန္ ျမန္မာတုိ႕အား ဟေပးမိၿပီး ေနာက္ဆုံး သုံးၾကိမ္ က်ဴးေက်ာ္မႈတြင္ ပင္မတပ္မ်ား အဝုိင္းခံရရန္ လုပ္ေပးမိေနသည္။ ျမန္မာ၏ ေျမလွန္စစ္ဗ်ဴဟာေၾကာင့္ တရုတ္မွာ ေထာက္ပုိ႕လမ္းေၾကာင္း ျပတ္ေတာက္မႈဒဏ္ အလူးအလဲ ခံရသည္။ ကြင္စစ္သားမ်ားမွာ ျမန္မာျပည္ အပူပုိင္းစြတ္စုိ ရာသီဥတုတြင္ တုိက္ခုိက္ရန္ မသင့္ေတာ္ျခင္းက အေရးအၾကီး အခ်က္ၿဖစ္ႏုိင္သည္။ ေနာက္ဆုံး သုံးၾကိမ္တြင္ တရုတ္တပ္သား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ငွက္ဖ်ားႏွင့္ အျခား အပူပုိင္းစြတ္စုိ ကူးစက္ေရာဂါပုိး ဒဏ္ခံ ဖ်ားနာကုန္ျပီး အမ်ားအျပား ေသဆုံးပ်က္ဆီးသည္။ ၄င္းကပဲ တရုတ္တပ္ အင္အားသာလြန္မႈ အားသာခ်က္ကုိ ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္လုိက္ျပီး တုိက္ပြဲေရာက္တဲ႕အခါ တရုတ္တပ္နဲ႕ ျမန္မာတုိ႕ မ်က္ႏွာျခင္းဆုိင္ တေယာက္ျခင္း ရင္ဆုိင္ တုိက္ေစႏိုင္ခဲ႕သည္။ ။။။။။
စစ္ပြဲမွာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္၏ ဘုန္းမီးေနလ အေတာက္ပဆုံး စစ္အင္အား အျမင့္မားဆုံးအခ်ိန္ မွတ္ယူႏုိင္သည္။ သမုိငး္ပညာရွင္ ဗြစ္တာ လီဘာမင္န္ က “ဆီယမ္ ၁၇၆၇ ႏွင့္ တရုတ္ ၁၇၆၅-၆၉ အား ၿပဳိင္တူနိးပါး အႏုိင္ရမႈမွာ ဘုရင့္ေနာင္ ေနာက္ပုိင္း တကယ့္ကုိ အံ႕အားသင့္ ဂုဏ္ယူစရာ ျပဳိင္ဖက္ကင္းသည့္ စြမ္းရည္ ၿဖစ္သည္။ နယ္ေျမေတာေတာင္ ႏွင့္ ရာသီဥတု အကၽြမ္းတဝင္ ရွိမႈကုိ သူတုိ႕ရဲ႕ အေကာင္းဆုံး အားသာခ်က္အၿဖစ္ အသုံးၿပဳေရြ႕ မ်ားစြာသာလြန္ အင္အားၾကီးေသာ ရန္သူကုိ တုိက္ခုိက္ႏုိင္စြမ္း ႏွင့္ တုိက္ခုိက္ရန္ ဝန္မေလးေၾကာင္း ျမန္မာစစ္တပ္ ျပသခဲ႕သည္။ (ေမျမဳိ႕တုိက္ပြဲကုိ ယခုအခါ အင္အားၾကီးမားေသာ စစ္တပ္ကုိ တုိက္ခုိက္ေသာ ေျခလ်င္တုိက္ပြဲ စာေတြ႕ ေလ႕က်င့္ခန္း စစ္သင္ခန္းစာ သင္ၾကသည္)။ ။။။။။

Battle of Maymyo

In March 1768, Ming Rui began his retreat, pursued by a Burmese army of 10,000 men and 2000 cavalry. The Burmese then tried to encircle the Chinese by splitting the army into two. Maha Thiha Thura had now assumed the overall command, replacing Maha Sithu. The smaller army, led by Maha Sithu, continued to pursue Ming Rui while the larger army led by Maha Thiha Thura advanced through the mountainous route to emerge directly behind the Chinese. Through careful maneuvering, the Burmese managed to achieve complete encirclement of the Chinese at modern-day Pyinoolwin (Maymyo), about 50 miles northeast of Ava. Over the course of three days of bloody fighting, the Bannerman army was completely annihilated. The slaughter was such that the Burmese could hardly grip their swords as the hilts were slippery with enemy blood.[35] Of the original 30,000 men of the main army, only 2500 remained alive and were captured. The rest had been killed either on the battlefield, through disease or through execution after their surrender.[5] Ming Rui himself was severely wounded in battle. Only a small group managed to break through and escaped the carnage. Ming Rui himself could have escaped with that group. Instead, he cut off his queue and sent it to the emperor as a token of his loyalty by those who were escaping. He then hanged himself on a tree.[32] In the end, only a few dozen of the main army returned.[27]
ျမန္မာစစ္အင္အားမွာလဲ အကန္႕အသတ္ရွိေၾကာင္း ယင္းစစ္ပြဲက သက္ေသျပသည္။ အကယ္ေရြ႕ ရန္သူႏွစ္ဦးအနက္ တဦးမွာ ကဗာ႕ စစ္အင္အား အၾကီးဆုံး ၿဖစ္လ်င္ စစ္ပြဲႏွစ္ခု တျပဳိင္နက္ မတုိက္ႏုိင္ေၾကာင္း ျမန္မာတုိ႕ နားလည္ခဲ႕ၾကသည္။ စစ္မ်က္ႏွာ ႏွစ္ခု တုိက္ရန္ ဆင္ၿဖဴရွင္၏ မထီမဲ႕ျမင္ ဆုံးဖ်က္ခ်က္က လြတ္လပ္ေသာႏုိင္ငံ ဘဝ ဆုံးရႈံးလုနီးနီး ေပးဆပ္ေစခဲ႕သည္။ ထုိ႕ျပင္ ကြင္တရုတ္တုိ႕ထက္ ဆုံးရႈံးမႈ ေသးငယ္ေပမဲ႕ ႏုိင္ငံငယ္ေလး၏ လူဦးေရ ႏွင့္ အခ်ဳိးခ်လ်င္ ဆုံးရႈံးမႈ ၾကီးမားလွျခင္းက အျခားေနာက္ တေနရာရွိ စစ္ေရးစြမ္းအားကုိ ထိခုိက္ေလ်ာ႕ပါးေစသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ေတာ႕ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ႏုိင္ငံေတာ္ စစ္အင္အား ရပ္တန္႕ေနကာ ဆီယမ္တုိ႕ႏွင့္ တုိက္ခုိက္ရာတြင္ တုိးတက္ေအာင္ျမင္မႈ မရွိခဲ႕ေပ။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ အေနာက္ဖက္ရွိ ရခုိင္၊ မဏိပူရ ႏွင့္ အာသံ တုိ႕လုိ ႏုိင္ငံငယ္ေလးမ်ားကုိသာ နယ္ခ်ဲ႕သိမ္းပုိက္ႏုိင္ပါေတာ႕သည္။ ။။။။။
ကြင္ဧကရာဇ္ဗ်င္မ ေၾကးမုံဂ်ီး၏ ၾကင္လ ွ်ာေတာ္ ကုန္းေဘာင္ေၾကာင္မင္း *>:P phbbbbt
ဦးေၾကာင္ၾကီး

About ဦးေၾကာင္ၾကီး

ေအာင္ၾကဴ း has written 628 post in this Website..

ပန္းတပြင့္ လွမ္းအစြင့္ နမ္းအလင့္မွာ……….. ဟတ္ခ်ဳိး ဟတ္ခ်ဳိး