ၿမတ္ဗုဒၶသည္ ဘုရား ၿဖစ္ေတာ္ မူၿပီးသည့္ ေနာက္ (၄၅) ႏွစ္လံုးလံုး ေဟာၾကား ေတာ္မူခဲ့ေသာ တရားေတာ္ မ်ားကုိ ဓမၼဟု ေခၚဆိုပါတယ္။ ဓမၼသည္ ( Religion) မဟုတ္ပါဘူး။ ထို့ေၾကာင့္ ဘယ္ဘာသာ၀င္မ်ိဳးမဆို၊ အသားအေရာင္၊ အမ်ိဳး၊ ဇတ္ ကုိးကြယ္သည့္ ဘာသာ၊ ဘယ္လူမ်ိဳး၊ ဘယ္သူမဆို ၿမတ္ဗုဒၶရဲ့ ဓမၼကို နားေထာင္ ႏိုင္ပါတယ္။ လိုက္နာ က်င့္သံုးလို့ ရပါတယ္။ ၿမတ္ဗုဒၶ ေဟာေတာ္မူ ခဲ့ေသာ တရားေတာ္မ်ားသည္ ဓမၼသာၿဖစ္၍ ( Religion) မဟုတ္ပါဘူး။

Religion ဆိုတာ (Believe in worship of a “God “or supernatural rolling Power ) ကို ကုိးကြယ္ ယံုၾကည္ တဲ့ သေဘာ (God ကို ယံုၾကည္ ကိုးကြယ္ၿခင္း၊ သို့မဟုတ္ ကမၻာၾကီးကိုလြမ္းမိုး အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ တန္ခိုးတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကုိ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ ၿခင္းကုိ) Religion လို့ေခၚပါတယ္။ ယံုၾကည္ၿခင္းရယ္၊ ကုိးကြယ္ၿခင္းရယ္၊ ဆုေတာင္းၿခင္းရယ္ (၃)မ်ိဳး ၿပဳလုပ္ၾကၿခင္းကုိ (Religion) လို့ေခၚပါတယ္လို့ သီတဂူဆရာေတာ္ ဘုရားၾကီးက ရွင္းလင္းစြာ ေဟာၾကား ထားပါတယ္။

ၿမတ္ဗုဒၶ ေဟာတဲ့ ဓမၼက သင္ယူဘို့ု့၊ က်င့္ဘို့၊ ထိုးထြင္းသိၿမင္ဘို့ (For learning, For Practice , For penetration ) ကို ရည္ရြယ္ပါတယ္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္-

ဗုဒၶ ၀ါဒအရ ကိုးကြယ္ၿခင္းသည္ စရဏ ၿပဌန္းတဲ့ အက်င့္တရား ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶ၀ါဒမွာ စရဏ (အက်င့္)က ပဓာန ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ (ကိုယ္တိုင္ က်င့္သံုးၿခင္း) ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားကိုးရေသာ ၀ါဒ ျဖစ္ပါသည္။အၾကင္သူသည္ ဓမၼကိုၿမင္မွ ဗုဒၶကိုၿမင္သည္။ တရားကုိၿမင္သူသည္ ဘုရားကုိ ၿမင္ပါသည္။ ထုိေၾကာင့္ ဓမၼကို ၿမင္ေအာင္ က်င့္သံုးဘို့သည္ အဓိကအက်ဆံုးပင္ ၿဖစ္ပါသည္။

ယံုၾကည္ၿခင္း၊ ကိုးကြယ္ၿခင္း၊ ဆုေတာင္းၿခင္း ဆိုတာနဲ့ေတာ့ ၀ိမုတိၱ ဆိုတဲ့ လြတ္ေၿမာက္ၿခင္းကုိ မရႏိုင္ပါဘူး။ ဓမၼဆိုတာကေတာ့ ယံုၾကည္ေနယံုနဲ့ မၿပီးေသးပါဘူး၊ သစ္သီးစားခ်င္သူသည္ သစ္ပင္ ေပၚမတက္ဘဲ သစ္ပင္ေအာက္ ထိုင္၍ သစ္ပင္ကို ရွိခိုးဆုေတာင္းျခင္းျဖင့္ သစ္သီး မစားရေပ။ သစ္ပင္ေပၚတက္မွ သစ္သီးစားရမည္ ျဖစ္၏။ ထို့အတူ

ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္သည္ ေရာဂါသည္ တစ္ေယာက္ကုိ၊ ေဆးကုေသာအခါ ေရာဂါရဲ့အေနအထား၊ ေရာဂါရဲ့ စတင္ပံုကုိအရင္ ရွာေဖြ ၾကည့္ရူပါတယ္။ ၿပီးမွ အဲဒီ ေရာဂါဘာေၾကာင္ ့ၿဖစ္သလဲဆိုတာ ကုိသိၿပီး ဘာေဆး ေပးရမလဲဆိုတာကုိ ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေဆးညြန္း(prescription) ေရးေပးလိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဆးေပးလိုက္ပါတယ္။

ေရာဂါသည္က ေဆးညြန္းကုိ ဖတ္တယ္၊ ဒီေဆးညြန္းအတိုင္း ဒီေဆးေသာက္ရင္ ေရာဂါေပ်ာက္ လိမ့္မယ္လို့ ယံုၾကည္သလို ဆရာ၀န္ကုိလည္း ယံုၾကည္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဆးမေသာက္ပဲ ေနမယ္ဆို ရင္ေရာဂါ မေပ်ာက္ႏိုင္ပါဘူး။ ဆရာ၀န္ၾကီး ေတာ္တယ္၊ တတ္တယ္၊ ဆိုၿပီး ဆရာ၀န္ၾကီးကုိ ယံုၾကည္ပါ၏ ဆိုၿပီး ရွိခိုးေန ယံုနဲ့ ရာဂါ မေပ်ာက္သလို။ ေဆးညြန္း ေကာင္းလြန္းလို့ အညြန္းၾကီး ဖတ္ေနေသာ္ လည္းလူနာ ေရာဂါ မေပ်ာက္ ကင္းႏိုင္ပါ ဘူး။

ဆရာ၀န္ကုိလည္း ယံုတယ္။ ေဆးညြန္းကုိလည္း ေသခ်ာစနစ္တက် ဖတ္တယ္။ ေဆးညြန္း အားေလ်ာ္စြာ ေဆးကုိလည္း ေသာက္တယ္ဆိုရင္ ဒီလူနာဟာ ေရာဂါေပ်ာက္ပါတယ္။

ထို့ေၾကာင္ ့ၿမတ္ဗုဒၶဟာ အလြန္က်ြမ္းက်င္တဲ့ သမားေတာ္ ၾကီးနဲ့တူပါတယ္။ ၿမတ္ဗုဒၶ ေဟာၾကားတဲ့ ပိဋိကတ္သံုးပံုသည္ အလြန္ေကာင္းတဲ့ ေဆးညြန္းက်မ္း ေတြနဲ့တူပါတယ္။ ၿမတ္ဗုဒၶ ေဟာတဲ့၊ သီလ၊ သမာဓိ ၊ ပညာ ဆိုတဲ့အက်င့္ ေတြကေတာ့ ေရာဂါေပ်ာက္ဖို့ အေကာင္းဆံုး ေဆးေတြပါပဲ။

ထို႔ေၾကာင့္ ကိုးကြယ္ျခင္းဟူသည္ က်င့္သံုးျခင္းပင္ ျဖစ္၏။ က်င့္သံုးရာ၌လည္း ယံုၾကည္မႈႏွင့္ အသိဉာဏ္ (သဒၶါႏွင့္ပညာ) ညီညြတ္စြာ ေပါင္းစပ္၍ သတိျဖင့္ က်င့္သံုးရပါသည္။

ဆင္းရဲမွ လြတ္လိုလွ်င္ မေကာင္းေသာ အက်င့္ကို ေရွာင္ရမည္။ ခ်မ္းသာရလိုလွ်င္ ေကာင္းေသာ အက်င့္ ကိုက်င့္ရမည္ ျဖစ္၏။ သို႔ျဖစ္၍ ခ်မ္းသာရလိုလွ်င္ သုစရိုက္ကို က်င့္သံုးရမည္သာ ျဖစ္၏။ ဆင္းရဲကင္းလိုလွ်င္ ဒုစရိုက္ကို ေရွာင္ရွားရမည္ၿဖစ္သည္။
ဤသို့ က်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ ဒုကၡႏွင့္ ဒုကၡျဖစ္ျခင္း အေၾကာင္းရင္းကိုလည္း သိရမည္။ သုခႏွင့္ သုခ၏ အေၾကာင္းရင္းကိုလည္း သိရမည္။ဗုဒၶ ၀ါဒသည္ တစံုတေယာက္ေသာ တန္ခိုးရွင္ကို ယံုၾကည္ျပီး မွီခိုေနရတဲ့ ၀ါဒမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။

ၿမတ္ဗုဒၶ ၏ ၀ါဒမွာ (၀ိဘဇၨ၀ါဒီ- ေ၀ဖန္ပိုင္းၿခားႏိုင္မွ ဗုဒၶ၀ါဒ ) ၿဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ တရားေတာ္သည္ ေ၀ဖန္ စီစစ္ခြင့္ရွိေသာ ဘာသာတရားမ်ိဳး ၿဖစ္ပါတယ္။ ၿမတ္စြာဘုရားသည္ အရာရာ ေ၀ဖန္ စီစစ္ေလ့့ ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္ထူးတစ္ဆူ ၿဖစ္ပါတယ္။ ေ၀ဖန္စီစစ္ခြင့္ မရွိေသာဘာသာ တရားမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုးကြယ္မိၿပီဆိုရင္ ကိုးကြယ္ခံတဲ့ ဘုရားကုိၿဖစ္ေစ၊ ရဟန္းကိုၿဖစ္ေစ၊ ဘာမွ ေ၀ဖန္ခြင့္မရွိဘူး ဆိုတဲ့ ဘာသာတရားမိ်ဳး မဟုတ္ပါဘူး၊ အလြန္တရာလြတ္လပ္ပါတယ္။ လူေတြအားလံုး ေ၀ဖန္စီစစ္တဲ့ဥဏ္ ရွိမွသာ ကုိးကြယ္ရာဟာ မြန္ၿမတ္တဲ့ ကုိးကြယ္ရာမ်ိဳး ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေ၀ဖန္ စီစစ္တဲ့ဥဏ္ မရွိဘဲနဲ့ ကိုးကြယ္ရာသည္ မြန္ၿမတ္တဲ့ ကိုးကြယ္မူ့မ်ိဳး မၿဖစ္ႏိုင္ပါ။ အရာရာ၌ အေကာင္း အဆိုး အေၾကာင္း အက်ိဳး အရာဟူ သမွ်ကုိ ခြဲၿခမ္းစိတ္ၿဖာ ေ၀ဖန္ေလ့ ရွိေလေသာ ၊အတိုင္းမသိ ယုတ္မာေသာ တရားေတြ ကုိေအာင္ၿမင္ေတာ္ မူေသာၿမတ္စြာ ဘုရား အားရွိခိုးၿခင္းသည္ မြန္ၿမတ္ေသာ ကိုးကြယ္ ၿခင္းမ်ိဳးသာ ၿဖစ္ပါတယ္။

ၿမတ္ဗုဒၶ မပြင့္ေသးမွီ ေရွးအခါက လူတို့သည္ ေဘးဒုကၡအမ်ိဳးမိ်ဳး၊ ေဘးအႏၱာရယ္ အမ်ိဳးမိ်ဳးၿဖင့္ ၿခိမ္းေၿခာက္ ခံရတဲ့အတြက္ ေၾကာင့္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ စည္းစိမ္ ခ်မ္းသာ အၿဖာၿဖာကုိ လိုလား ေတာင့္တ၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုးကြယ္ရာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွာခဲ့ၾကပါတယ္။ ကိုးကြယ္ရာ ရေသာအခါ ထိုကိုးကြယ္ ရာက ခ်မ္းသာ စည္းစိမ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေဘးအႏၲရာယ္ကို ကာကြယ္ေပးလိမ့္မည္ ဟူ၍လည္း ယံုၾကည္ခဲ့ ၾကပါတယ္။ ထိုေၾကာင့္ တစ္ခိ်ဳ့က ေတာ ၊ေတာင္၊ ေရ၊ ေၿမ၊ ေန၊ လ၊ နကၡတ္၊ တာရာ၊ သစ္ပင္၊ ဥယ်ာဥ္ ၊ ေစတီ (ေစတီ ဆိုသည္မွာ နတ္ကြန္းမ်ား ကုိ အိႏိၵယမွာ ဗုဒၶမပြင့္ခင္ကေစတီ လို့ေခၚခဲ့ၾကတယ္။ ရွိခိုးအပ္၊ အရိုအေသ ၿပဳအပ္၊ ပူေဇာ္အပ္ေသာ အရာဌာန မ်ားကုိ ေစတီလို့ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ) စသည္အရာမ်ားကို တန္ခိုးရွင္ဟု သတ္မွတ္ ကာ မွီခိုအားကုိး ယံုၾကည္ ကုိးကြယ္ ေနခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿမတ္ဗုဒၶရဲ့ သာသနာေတာ္ မွာေတာ့ မမြန္ၿမတ္တာ ေတြကုိ ကိုးကြယ္စရာ အေနနဲ့ ဘယ္ထဲမွာမွ ထည့္မသြင္းထားပါဘူး။ မြန္ၿမတ္တဲ့ ကိုးကြယ္ ၿခင္းပဲၿဖစ္ရပါမယ္။

ေဘးရန္ကုိ ေၾကာက္လို့ ကုိးကြယ္ေပမဲ့ ဒါဟာ ေဘးရန္ကင္းတဲ့ ကိုးကြယ္ၿခင္းမ်ိဳး မၿဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေတြဟာမြန္ၿမတ္တဲ့ ကုိးကြယ္မူ့မ်ိဳး မၿဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီလိုကိုးကြယ္မူ့ အေၾကာင္းၿပဳလို့ ဒုကၡမွ မလြတ္ ေၿမက္ ႏိုင္ပါဘူး။ အၾကင္သူသည္၊ ဗုဒၶကုိလည္းေကာင္း၊ ဓမၼကိုလည္းေကာင္း၊ သံဃာကုိလည္းေကာင္း သရဏံ ကိုးကြယ္ ၿခင္းသုိ့ ေရာက္္ေနေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ ေလးမ်ိဳးေသာ သစၥာတရားတို့ကုိ ၿမင္ႏိုင္တဲ့ အက်ိဳး ကုိရပါတယ္။ ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃ ကုိ ကုိးကြယ္ၿခင္းသည္ ေဘးရန္ကင္း၏ ။မြန္ၿမတ္တဲ့ ကုိးကြယ္ၿခင္းၿဖစ္၏ ။ ဒုကၡအေပါင္းမွ လြတ္ေၿမာက္၏ ။

အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ ဗုဒၶ ၿမတ္စြာဘုရားသည္ သတၱ၀ါေတြ အက်ိဳးမဲ့ၿဖစ္မည့္ ကိစၥကုိတားၿမစ္ေတာ္မူ ပါတယ္။ အက်ိဳးစီးပြားၿဖစ္မည့္ ကိစၥကုိ၊ လမ္းညြန္ခ်က္ ေပးေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ မေကာင္းတာ မွန္သမွ် တားၿမစ္တယ္။ ေကာင္းတာ မွန္သမွ် ညြန္ၾကားပါတယ္။ ေက်းွဇူး တင္စရာေကာင္းတဲ့ ဆရာတစ္ဆူဟု စိတ္တြင္ၾကည္ညို တတ္လွ်င္ သဒၶါ ၿဖစ္ေစပါတယ္။

ဓမၼသည္ ၿမတ္စြာဘုရား ဆံုးမေတာ္မူတဲ့ အတိုင္း ဓမၼကုိ က်င့္ႏိုင္လွ်င္္္၊ က်င့္ႏိုင္သည္ႏွင့္ အမ်ွ မေကာင္းက်ိဳး ေတြကုိ ဖယ္ရွားၿပီး ေကာင္းက်ိဳးေတြကုိ ရေစႏိုင္ပါတယ္။

သံဃာကလည္း သာသနာေတာ္ကုိ ၿမတ္ဗုဒၶ ေဟာၾကားေတာ္မူတဲ့အတိုင္း တရားေတာ္မ်ားကုိ အေတြး ေခၚသစ္ေတြလည္း ၿဖည့္စြပ္္မထားပဲ ၊ၿမတ္ဗုဒၶ ၏ မူရင္း ေဟာေၿပာခ်က္ေတြကုိလည္း ဖယ္ႏုတ္ၿခင္း မရွိဘဲ တစ္စုံတစ္ခု ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲၿခင္း လည္းမလုပ္ပဲ မူရင္းအတိုင္း ႏွစ္ေပါင္း၂၅၀၀ ေက်ာ္ ကာလ ပတ္လံုး သယ္ေဆာင္ထိန္းသိမ္း လာတာကုိ ေက်းဇူးတင္တတ္တယ္ ဆိုရင္ သံဃာအေပၚမွာ သဒၶါ ၿဖစ္ေစပါတယ္။

(ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃ ရတနာသံုပါးရဲ့ အေပၚမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ၾကည္ညို ယံုၾကည္တဲ့စိတ္ သဒၶါတရား အရင္းခံရွိေသာ၊ သဒၶါတရား ရရွိ၍ လာေသာ ေကာင္းစြာ က်င့္အပ္ေသာ အက်င့္ၿမတ္သည္(သမၼာဒိ႒ိ ) ေၿဖာင့္မတ္တဲ့ အယူ မုခ်ကိန္း တယ္လို့ိ ဆိုထိုက္ပါေပတယ္။
သမၼာဒိ႒ိ (သမၼာဒိ႒ိ ) ဆိုသည္မွာအသိဉာဏ္ မွန္ကန္ၿခင္း၊ အယူအဆ မွန္ကန္ၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။

သဒၶါတရားလွ်င္ အရင္းခံရွိေသာ သမၼာဒိ႒ိနဲ့တြဲတဲ့ ေစတနာက သတၱ၀ါေတြ၏ စိတ္သႏၷန္မွာ ၿဖစ္တဲ့ ေဘးအႏၱရယ္ေတြ၊ ေၾကာက္လန့္ၿခင္း၊ ထိတ္လန့္ၿခင္း ၊ ကုိယ္ စိတ္ႏွစ္ ပါး ဆင္းရဲၿခင္း၊ မေကာင္းတဲ့ဘ၀ ဆိုးအၿဖစ္ဆိုးေတြ၊ကုိယ္ႏုတ္ စိတ္ႏွလံုး ညစ္ညူးမူ့ ေတြ ကုိ ဖယ္ရွားေပးႏိုင္စြမ္း သတၱိ အထူးရွိပါတယ္။

အသိဉာဏ္ႏွင့္ အက်င့္ မပါတဲ့ ယံုၾကည္မႈ (သဒၶါ) မ်ိဳးကိုေတာ့ ဗုဒၶ၀ါဒက လက္မခံလိုပါဘူး။ ယံုၾကည္မႈ (သဒၶါ) ဆိုတာဟာ အသိဉာဏ္ေပၚမွာ အေျခခံရပါတယ္။ အသိဉာဏ္ေပၚမွာ အေျခခံမွ ယံုၾကည္မႈ (သဒၶါ) ဟာ အက်င့္တရား ပါတယ္။ အက်င့္တရားပါမွ ခ်မ္းသာစစ္၊ ခ်မ္းသာမွန္ကိ္ု ရႏိုင္ပါတယ္။

ဗုဒၶရဲ႔ အဆင္းေတာ္၊ အသံေတာ္၊ ဘုန္းေတာ္၊ တန္ခိုးေတာ္၊ ဉာဏ္ေတာ္ေတြကို အလြန္အမင္း ၾကည္ညိဳျပီး ဗုဒၶအနားက မခြာႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနတဲ့ ၀ကၠလိ ရဟန္းေတာ္ကို ဗုဒၶက-

အို-၀ကၠလိ၊ ငါ၏ ပူတိကာယ (အပုပ္ျပည့္တဲ့ ကိုယ္ႀကီး) ကို ၾကည္ညိဳ၍ ေနျခင္းဟာ ဘာအက်ိဳး ရွိမည္နည္း။ သြားေလာ့၊ က်င့္ေလာ့၊-ဟု ႏွင္ထုတ္ခဲ့ဘူးပါတယ္။ ၀ကၠလိ ရဟန္းကို ႏွင္ထုတ္တာဟာ သဒၶါသာရွိျပီး ပညာႏွင့္ အက်င့္ကို အသံုးမခ်လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ထို့ေၾကာင့္ သဒၶါအရင္းခံတဲ့၊ အသိဥဏ္မွန္ကန္မူ့၊ အယူအဆမွန္ကန္မူ့ ဆိုသည့္(သမၼာဒိ႒ိ) တြဲလွ်င္ ထိုပုဂၢိဳလ္သည္ အယူေၿဖာင့္ၿပီဟုဆိုႏိုင္ပါသည္။

ထိုေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အႏွစ္သာရကို မွန္ကန္စြာ သိရိွနားလည္ၾကျပီး ယံုၾကည္မႈ (သဒၶါ ) ႏွင့္
အသိဉာဏ္ ( ပညာ) ၊အက်င့္ တို႔ ညီညြတ္စြာ ေပါင္းစပ္၍ သတိျဖင့္ က်င့္သံုးႏိုင္ၾကေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ သူေတာ္စင္မ်ား ျဖစ္ႏိုင္ၾကပါေစလို႔ ဆႏၵျပဳလိုက္ပါတယ္။

(ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ သီတဂူ ဆရာေတာ္ ဘုရားၾကီး၏ ဗုဒၶဘာသာ အေၿခခံတရားေတာ္ မွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တိုင္း သိသင္႔သိထိုက္တ့ဲ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕အႏွစ္သာရကို မွန္ကန္စြာ သိရိွနားလည္ၾက ရန္ရည္ရြယ္၍ ထုတ္ႏုတ္ ပူေဇာ္ အပ္ပါသည္။)
ေရးသားသူ – ေမစိုး

About Bayote

Bayote has written 395 post in this Website..