Category: Critic

image.png

ကနြောျတို့ နိုငျငံ “ဂ” နဲ့ အကြိုးပေးတယျ၊ အစောပိုငျး ကုလသမဂ မွနျမာပွညျကိုယျစားလှယျအမညျ ဂမျဘာရီ၊ ၂၀၀ရ ရှဝေါရောငျတောျလှနျရေးတုံးက ခေါငျ‌ဆောငျဘုနျးကွီးဘှဲ့အမညျ ဂမျဓါရီ၊ အခု ဂမျဘီယာနိုငျငံက ဂြီနိုဆိုကျနဲ့ တရားစှဲတယျ။ အခုလို အမြိုး ဘာသာ သာသနာနဲ့ ဆိုငျတဲ့ ပွဿနာ ဖွဈနတေော့ ဦးသိနျးစိနျအဆိုးရ လကျထကျ ရှတေိဂုံဘုရား အထကျပဈစယံကို လငျးဒ (၆ကောငျလားမသိ) နားတဲ့ နမိတျကို သိခငြျမိ။ OIC ပေးတဲ့‌ငှတေဲ့ ဂမျဘီယာနိုငျငံက တရားစှဲတဲ့ အမှုမှာ ၂ဖကျစလုံး သူ့ဖကျကိုယျ့ဖကျ စကားနှားရ ပွောတာပေါ့၊ ဘငျဂါလီဖကျက သူတို့လူမြိုးတုံးမညျ့ Genocide အရေးမို့ပါဆိုရငျ ကနြောျတို့ မွနျမာအတှကျလညျး ရှငျသနျရပျတညျရေး Survival issue မို့ ကာကှယျရမှာပဲ။ ကွားက ဒေါျလာစား […]


2018/ဇွန်လထုတ်/ ရွှေအမြုတေမဂ္ဂဇင်းတွင် ဖော်ပြပြီးတဲ့ ကျနော့် ဆောင်းပါးကို သံယောဇဉ်တွယ်နေတဲ့ ဂဇက်ရွာထဲမှာ မှတ်တမ်း ချန်ခဲ့ပါကြောင်း         ကဗျာစာအုပ်ပါးပါးအတွက် ဝေဖန်၊ခံစားမှုပါးပါး ဆရာကျော်စွာခေါင်နဲ့ ဆရာမဝင့်ပြုံးမြင့် ၂ယောက် တွဲဆက် ရေးသားပြီး Journalist Publishing စာအုပ်တိုက်ကနေ ၂၀၁၈၊ မတ်လမှာ တန်ဖိုး ၂၀၀ဝိ/ကျပ်နဲ့ ထုတ်ဝေလိုက်တဲ့ “အချစ် ကဗျာများ” ဆိုတဲ့ ကဗျာစာအုပ်ခပ်ပါးပါးကို ကျွန်တော် ခပ်ပါးပါး ဝေဖန် / ခံစား ကြည့်ပါမယ်။ စကားအတင်း စပ်ပြီး ပြောရရင် ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ စာပေ လေ့လာ/ ဝေဖန်သူတချို့က စာအုပ်တစ်အုပ်/ စာပေ အနုပညာ လက်ရာ တစ်ခုကို ဝေဖန်ရာမှာဖြစ်စေ၊ ခံစား ညွှန်းဆိုရာမှာ ဖြစ်စေ ပုံမှန်အားဖြင့် “SUBJECTIVISM” လို့ […]


ဂျူး၏ #သက်တံတို့ဖြင့်ရက်ဖွဲ့ ချစ်သူရဲ့ခြုံလွှာကို ဝေဖန်ညွှန်းဆိုချက် (ရွှေအမြုတေ၊ ၂၀၁၈ စက်တင်ဘာလထုတ် မဂ္ဂဇင်းတွင် ဖော်ပြပြီးသည့် ဆောင်းပါး) —————- “ဂျူးရဲ့ ရသခြုံလွှာကို ခံစား၊ဝေဖန်ခြင်း”     ၁။ စာအုပ်အမည် = သက်တံတို့ဖြင့်ရက်ဖွဲ့ ချစ်သူရဲ့ခြုံလွှာ စာရေးသူအမည်=ဂျူး ထုတ်ဝေခြင်း= ဂျူးစာပေ၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ တန်ဖိုး= ၄၅၀ဝ ကျပ်၊ စာမျက်နှာပေါင်း ၃၅၄ မျက်နှာ။ ၂၀၁၈၊ ဇွန်လထုတ် (…လို့ ပုံနှိပ်မှတ်တမ်းမှာ ရေးထားပေမဲ့ ဇူလိုင်လထဲမှာမှ ဆိုင်ပေါ်ရောက်တဲ့) ဆရာမဂျူးရဲ့ “သက်တံတို့ဖြင့်ရက်ဖွဲ့ ချစ်သူရဲ့ခြုံလွှာ” အမည်ရှိ စာအုပ်သစ်အကြောင်း နည်းနည်း ပြောပါ့မယ်။ စကားမကျန်အောင် ကြိုရှင်းပြရရင် စာပေလောကမှာ Book Review (စာညွှန်း) နဲ့ Literary […]


CourageAugust 31, 20181min07
ပေါက်ပန်းလေးဆယ် စကားဝိုင်း – ၂ (ဗုံးခွဲခြင်း)           ‘ကိုယ်တော်ရာ ကျွန်တော်တော့ဖြင့် ဟိုနေ့ကလုပ်သွားတဲ့ ရသစာပေစကားဝိုင်းမှာ ဦးဆောင်ဆွေးနွေး သွားတဲ့သူကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထက် သမ္မတဟောင်းကြီးကဆွေးနွေးတာကို ပိုပြီးမြင်ချင်တာပဲဗျာ’ ‘ဖူး… ဖလူး… ဖူး’ ကျွန်တော့စကားအဆုံးတွင် တူးဝေးကိုယ်တော်တစ်ယောက် သောက်နေသော ကော်ဖီများပါးစပ်အတွင်းမှ ထွက်ကျလောက်အောင်ပင်သီးသွားသည်။ ‘ဘာတုံးဟ မင်းစကားကြီးက အလန့်တကြားနိုင်လိုက်တာ။ ငါသောက်နေတဲ့ အိတ်စ်ပရစိုတောင်သီးတယ်’ တူးဝေးကိုယ်တော်ရဲ့စကားအဆုံးမှာ အားရပါးရရီမိသည်ကတော့ ကျွန်တော်။ ‘ဟား…ဟား…ဟား။ ဖြစ်မှဖြစ်ရလေကိုယ်တော်ရာ အိတ်စ်ပရစိုတဲ့။ နတ်စ်ကော်ဖီတောင် နို့စိမ်းမပေါက်နိုင်လို့ ပလိန်းပဲသောက်နေရတာများ’ ‘ဟ ဟိတ်ကောင်ရ။ လူဆိုတာကိုယ်ထင် ကုတင်ခြေလေးချောင်းကွ။ ငါ့ပါငါနတ်စ်ကော်ဖီကို အိတ်စ်ပရစို အထင်နဲ့သောက်ရတာ ဘုဂရုစိုက်မတုံး’ ‘ထားပါလေ ထားပါ။ ခင်များပြောသလိုပဲ ကိုယ်ထင်ကုတင်ခြေလေးချောင်းပေါ့’ တူးဝေးကိုယ်တော် ကော်ဖီကို အားပါးတရမော့သောက်လိုက်ပြန်ကာ ‘နေစမ်းပါဦး မောင်ကာကြီးရ။ ဘာတဲ့မင်းစကားကြီးက […]


CourageAugust 13, 20181min09
ပေါက်ပန်းလေးဆယ် စကားဝိုင်း           ‘ဒီလိုရှိတယ် မောင်ကာကြီးရ’ တူးဝေးကိုယ်တော်တစ်ယောက် ဒီလိုစကားစလိုက်ပြီးဆို ဆက်လာမယ်စကားက အကောင်းအကန်းတော့မဟုတ်။ ပေါက်ပန်းလေးဆယ်တွေဖြစ်မယ်ဆိုတာ မောင်ကာကြီးက ခန့်မှန်းပြီးသားပါ။ ‘ဒီခေတ်ကြီးမှာ မိန်းမတွေက ပိုက်ဆံမရှိတာ မအောင်မြင်တာပဲကောင်းတယ်ကွ’ အလို ဒီဘဲကြီးထူးထူးဆန်းဆန်းစကားတွေဆိုလို့ပါလား။ ‘ကိုယ်တော့စကားကြီးကလဲမဟုတ်သေးပါဘူးဗျာ။ ဘယ်နှယ့် လူပဲဗျာ… ပိုက်ဆံရှိချင် အောင်မြင်ချင်တာပဲလေ။ ဒီလို ဆန္ဒတွေပြည့်သွားမကောင်းဘူးလား’ ‘နိုးနိုး… မကောင်းဘူး။ ပုဂ္ဂိလိက ဆန္ဒအရတော့ ကောင်းချင်ကောင်းပေမယ့် တို့တိုင်းပြည်တို့ဘာသာတို့ယဉ်ကျေးမှုအတွက်တော့ လုံးလုံးကိုမကောင်းဘူး။ ဘာကြောင့်ဆို မိန်းမတွေက ပိုက်ဆံရှိလာ အောင်မြင်လာရင် ပေါ်ပေါ်လှော်လှော်တွေအပြိုင်ဝတ် အရှက်တွေအပြိုင်ကင်း ဟိုဟိုဒီဒီလမ်းသလားနံ့ကျောစွဲပြီး ယဉ်ကျေးမှု၊ဘာသာရေး စံနှုန်းတွေနဲ့ဝေးဝေးလာကျရော’ သူ့စကားတွေက တော်တော်တော့ တော်တော်ဖြစ်နေပြီး။ ‘ဒီလိုကွာ။ မင်းပဲသေချာစဉ်းစားကြည့်။ မင်းပတ်ဝန်းကျင်မှာ ပိုက်ဆံရှိတဲ့လူနဲ့ပိုက်ဆံမရှိတဲ့သူ ဘယ်သူကပိုပြီး ရင်ပေါ်တွေတင်မလုံတွေအဝတ်များလဲ’ ‘အင်း… ပိုက်ဆံရှိတဲ့လူတွေပိုများမယ်ထင်တယ်’ ‘အေး… ပြီးတော့ အောင်မြင်တဲ့သူနဲ့ […]


        တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းပေါ်က အမေစု အိမ်ရှေ့ဟာ အရင်လို ပြန်ဖြစ်သွားပြန်ပါပြီ။ အရင်လိုဆိုတာက ဟိုရူးကြောင်းမူးကြောင် ရူးသယောင်ယောင် ဆောင်ထားတဲ့လူက အမေစုအိမ်ကို မီးရှို့ဖို့ ကြံတဲ့အမှု မဖြစ်ခင်ကလို။ ခြံထဲ ဓါတ်ဆီပုလင်းနဲ့ ဗုံးဖောက်ခွဲဖို့ လုပ်ကြံတဲ့ ဖြစ်ရပ်အပြီး နောက်နေ့တွေတုန်းက အမေစု ခြံရှေ့ ပလက်ဖောင်းပေါ်မှာ လမ်းလျှောက်လို့တောင် မရအောင် သံဆူးကြီးတွေ ပိတ်ကာ ထားတာ မြင်ခဲ့ရပါတယ်။ အခုတော့ အဲ့ သံဆူးကြိုးတွေ မရှိတော့ဘူး။ ဖယ်လိုက်ပြီ။ အရင်လိုပဲ အမေစုအိမ်ရှေ့ ခြံစည်းရိုးရှေ့ကနေ နီးနီးကပ်ကပ် လမ်းလျှောက်ကြ. . . ဓါတ်ပုံတွေ ရိုက်ကြနဲ့ ပုံမှန် ပြန်ဖြစ်သွားပါပြီ။ တကယ်တော့ ခြံရှေ့ ပလက်ဖောင်းကို သံဆူးကြိုးပဲ ချချ၊ လျှပ်စစ်ပဲ လွှတ်လွှတ်၊ […]


      ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်ဟာ မင်းမဲ့ တိုင်းပြည် မဟုတ်သလို… စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်တွေ မဲ့နေတဲ့တိုင်းပြည်လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အုပ်ချုပ်တဲ့ အစိုးရ ရှိတယ်။ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်တွေလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့… ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတော့ …. စည်းကမ်းဆိုတာ … လိုက်နာကျင့်သုံးရမယ့်အရာ လို့ စွဲစွဲမြဲမြဲ ရှိမနေကြဘဲနဲ့ … စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်တွေကို ဆိုင်းဘုတ်ချိတ်ထားရုံမျှ ဖြစ်နေတာပါပဲ။ ကွမ်းမစားရ လို့ စာတော့ ကပ်ထားပါရဲ့။ ဒါမယ့်အဲ့ဒီ သတိပေးစာအောက်မှာပဲ ကွမ်းတပျစ်ပျစ်။ အမှိုက် မပစ်ရ လို့ သတိတော့ ပေးထားပါရဲ့။ ဒါမယ့် အဲ့ သတိပေးစာ ဆိုင်းဘုတ်ကိုယ်တိုင်က အမှိုက်ပုံထဲမှာ ထောင်ထားရသလို ဖြစ်တဲ့အထိ အမှိုက်တွေ ပစ်ကြတယ်။ […]


    နယ်ဘက်က ကားလမ်းမတွေပေါ်မှာ … အိမ်မွေးအကောင်ပလောင်တွေ သွားလာနေတာကြောင့် ကားမောင်းရတာ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်တဲ့အကြောင်းလေး ပြောချင်လာတယ်။   ရန်ကုန်- နေပြည်တော်- မန္တလေး အမြန်လမ်းမပေါ်မှာတောင် ခွေးတွေ/ နွားတွေ ဖြတ် တက်လာလို့ အန္တရာယ်ကြီးစွာ ရှောင်ရ…(မရှောင်သာတဲ့အခါ တိုက်ခဲ့ရ)တဲ့ အဖြစ်တွေ ကြုံဖူးသူ မနည်းပါဘူး။ အရှိန် ကီလို 100 လောက်နဲ့ မောင်းလာတဲ့ ကားတွေအနေနဲ့ ရုတ်တရက် ဖြတ်ပြေးလာတဲ့ ခွေး၊နွားတွေကို ရှောင်ဖို့ ဘေး ဆွဲချလိုက်ဖို့ဆိုတာတာလည်း အန္တရာယ်များသလို … အဲ့လောက် အရှိန်နဲ့ မောင်းနေရာကနေ အဲ့ဒီခွေးကို မတိုက်မိခင်မှာ  ဘရိတ်နင်းပြီး ရပ်ချလိုက်ဖို့ကလည်း လွယ်မှ မလွယ်တာနော်။ အဲ့တော့ အမြန်လမ်းမှာ ကီလို ၁၀ဝ လောက်နဲ့မောင်းနေရင်းကနေ ဟိုးခပ်ဝေးဝေးရဲ့ဘယ်ညာ […]


  စောစောစီးစီး မြို့မေတ္တာ ခံယူခွင့်ပြုပါဦး။ လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလေးရက်က စပြီး မနေ့က မနက်အထိ ကိုယ့် Messenger ထဲကို တတိန်တိန် ဝင်လာတဲ့ စာတွေထဲမှာ …. ”၁၁ရက်နေ့ကျရင် ဂျီဖက်က ဂျီဟက် လုပ်မှာမို့ ဆိုလား…. အဲ့ဒါ သွားသတိ လာသတိနဲ့နေဖို့ ၊ လက်နက်ခဲယမ်းတောင် အသင့်ဆောင်ထားဖို့ သတိပေးတယ်..ဘလယ် ဘလယ် ဘလာဘလာ”ဆိုတာတွေ အများအပြား ရောက်လာတယ်။   ကိုယ့်ကို သတိတရရှိပြီး စိတ်ပူပေးတာ သတိပေးတာကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့…. ဘုန်းကြီးအိပ်မက် စာလိုလိုနဲ့ မိတ်ဆွေဆီကို ဖြန့်ဝေပေးနေတာလို ဖြစ်လာတာမို့….အဲ့ စာတွေကြောင့်ကို တွေ့သမျှ အသားမဲတွေကို ဓါးနဲ့အရင် ပြေးပိုင်းထားရမလိုလိုကြီး။   နောက်ပြီး အဲ့လို သတိပေးစာလိုလိုနဲ့ ခြိမ်းခြောက် သွေးထိုးလှုံ့ဆော်တဲ့ […]


july 2 ရက်နေ့။ မကွေးကနေ ကံပြားလမ်းဆုံ-> ကံပြားလမ်းဆုံကနေ မြို့သစ်မြို့ဘက် ဆက်မောင်း-> အမြန်လမ်း မိုင်တိုင် ၂၂ဝကို ဖြတ်တက်။ နေပြည်တော်ကို ဝင်။ ပြီးမှ ရန်ကုန်ကို တန်းတက်။ အဲ့ခရီးစဉ်မှာ. . . မကွေး-နေပြည်တော်လမ်းကနေ ဖြတ် မောင်းရာမှာ. . . ဘာ မြင်ခဲ့လဲ ဆိုတော့. . . အန္တရာယ် အငွေ့အသက်တွေ။ လုံခြုံစိတ်ချရခြင်း အလျဉ်း မရှိတဲ့ အကွေ့အကောက် လမ်းအခြေအနေတွေပါ။ မကွေး-ကံပြား အထိက . . . လမ်း ကောင်းမှကောင်း။ မြေပြန့်လမ်း။ ကံပြားကနေ မြို့သစ်မြို့အထိကလည်း မြေပြန့်လမ်းပဲမို့/ လမ်းကလည်း အထိုက်အလျောက်ကျယ်ပြီး ညက်ညောနေတော့ အဆင်ပြေပါရဲ့။ မြို့သစ်နဲ့ နေပြည်တော်အမြန်လမ်း ကြားက […]


မြန်မာစာ စကား ရေးရာမှာ အထားအသို မတတ်ရင် သောက်တလွဲ ဖြစ်တတ်တာကြီးးး လူတိုင်း ရိပ်မိလောက်ရောပေါ့။ ပြော- မပြောချင်တော့ပေါင်။ . . . . . မပြောချင်ပေသိ ပြောပါအုန်းမယ်။ သက်သေအနေနဲ့ ပြောစရာ တစ်ခု တွေ့ခဲ့လို့ ပြောပါရစေဦး။ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမအစ- အမှတ်၃လမ်းဆုံ(ထောက်ကြန့်မြို့အထွက်)နားမှာလည်း အောက်ပါ ဆိုင်းဘုတ်ကို မြင်နေရပါပြီ။ ပြထားတာ သိပ်တော့ မကြာသေး။ အခု ပုံက ပြည်မြို့ နဝဒေးတံတားခ- ကောက်ခံရေးစခန်းမှာ ထပ်တွေ့လို့ ရိုက်ယူခဲ့တာ။ ”ရှေ့မှယာဉ်သည် နောက်ယာဉ်အား ကျော်တက်ရန် အချက်ပြမီးဖြင့် မပြပါနှင့်” တဲ့။ ဆိုတော့. . . ရှေ့ကားက နောက်ကားကို ဘယ်လိုများ ကျော်တက်မှာပါလိမ့်ပေါ့။ ”ရှေ့မှ ယာဉ်သည် နောက်ယာဉ်အား […]


Supercalifragilisticexpialidocious ဟူသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၏ အရှည်လျားဆုံး ဝေါဟာရတွင် စာလုံးပေါင်း ၃၄ လုံးပါရှိသည်။ ယင်း ဝေါဟာရကို ၁၉၆၄ ခု၊  Mary Poppins ဒစ္စနေ ဂီတရုပ်ရှင်တွင် စတင်တီထွင် သုံးစွဲခဲ့ရာမှ ကမာ္ဘတစ်ဝှမ်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ ထိုသီချင်း၏ တေးရေးဆရာမှာ Sherman Brothers ဖြစ်ပြီး သီဆိုသူမှာ Julie Andrews နှင့်  Dick Van Dyke တို့ဖြစ်သည်။ တေးသွားလေးကား ချစ်စရာ။ Supercalifragilisticexpialidocious. Even though the sound of it is something quite atrocious, if you say it loud enough you’ll always sound […]


နိုင်ငံ့အကြီးအကဲတစ်ယောက်ရဲ့ပုံရိပ်ကို အသုံးပြုလျက် အလှူခံခြင်း အလှူပြုုခြင်း ထုတ်ကုန်ကြော်ငြာခြင်း ကုန်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ခြင်း(ယပ်တောင် အကျႌ အစရှိ) စသည့်လုပ်ငန်းစဉ်များကို မိမိတို့သဘောဆန္ဒအလျောက် ပြုလုပ်ခွင့်ရှိပါသလား   (နိုင်ငံအသီးသီးရောက် ရွာသူ/သား များရဲ့ ဗဟုသုတကို သိမ်းဆည်းမှတ်သားချင်ယုံသက်သက်ပါ)