ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သတင္းေထာက္ေတြမွာ သတင္းေထာက္ စျဖစ္တဲ့ေန႔ဆုိတာရွိပါတယ္။ တကယ္ သတင္းေထာက္အလုပ္ကုိ ဝါသနာပါတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ေပါ့ေလ။ ေနာက္ၿပီး ငါကေတာ့ ဘယ္လုိျဖစ္ရင္ သတင္းေထာက္ျဖစ္ၿပီလုိ႔ သတ္မွတ္တယ္။ ဘာကုိရရင္ သတင္းေထာက္ျဖစ္ၿပီ စသျဖင့္လည္း ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ျပန္ သတ္မွတ္တတ္ၾကပါတယ္။ ကုိယ္ ကုိယ္တုိင္ သတင္းေထာက္လုပ္ေနေပမယ့္ ကိုယ့္ကုိယ္ကုိ သတင္းေထာက္မျဖစ္ေသးဘူးလုိ႔ ထင္ေနတဲ့ သူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သတင္းျဖစ္ေနေပမယ့္ သတင္းေထာက္မဟုတ္တဲ့သူေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါပဲ။

ႏုိင္ငံတကာမွာေတာ့ သတင္းေထာက္ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ Journalism ေက်ာင္းေတြမွာ Degree ရဖို႔ေလးႏွစ္ေလာက္ႀကိဳးစား၊ အလုပ္သင္သတင္းေထာက္အေနနဲ႔ တစ္ႏွစ္ေလာက္ Field ထဲမွာ က်င္လည္ၿပီးကာမွ ဂ်ာနယ္တုိက္တစ္တုိက္ရဲ႕ အလုပ္ခန္႔အပ္မႈကုိ ရႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီအလုပ္ရဖုိ႔ကလည္း လက္ရွိ ျဖစ္၊ပ်က္ေနတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေကာင္းေကာင္း ဒါမွမဟုတ္ သတင္းေဆာင္းပါးေကာင္း တစ္ပုဒ္ကုိ  တင္ျပႏုိင္ပါမွ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါက အၾကမ္းသေဘာမ်ိဳးေျပာတာပါ။ တကယ္သူတုိ႔လုပ္ရတာက ဒိထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ အဆင့္ေတြ ျဖတ္ေက်ာ္ရတာပါ။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာေတာ့ ကုိယ့္ေပတံနဲ႔ကုိယ္တုိင္းတာၾကတာေပါ့ဗ်ာ။

ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္မွာလည္း ကုိယ့္အေၾကာင္းနဲ႔ကုိယ္ေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ “ငါ သတင္းေထာက္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနပါၿပီလား” လုိ႔ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ျပန္လည္သတိထားမိတဲ့ေန႔၊ ျပန္လည္ခံစားမိတဲ့ေန႔ကေလးကုိ ဘယ္ေတာ့မွ မေမ့ႏုိင္ပါဘူး။

တကယ္လုိ႔ ျဖစ္ႏုိင္မယ္ဆုိခဲ့ရင္ CNN, Wall Street, Newsweek, Time တုိ႔လုိ သတင္းစာႀကီးေတြ၊ သတင္းဌာနႀကီးေတြက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ Interview လုပ္ၿပီး “ခင္ဗ်ားရဲ႕ သတင္းေထာက္ျဖတ္သန္းမႈထဲက အေပ်ာ္ဆုံးေန႔ကုိေျပာပါ” ဆုိရင္ အဲဒီေန႔ပါပဲ။ တကယ္ပါ။

 

ေခ်ာက္ထဲသုိ႔ ျပဳတ္က်ျခင္း

အဲဒီေန႔က ကၽြန္ေတာ္ ပထမဆုံးစလုပ္တဲ့ဂ်ာနယ္ရဲ႕ ပထမဆုံးစာမူ စၿပီး Design ထုိင္တဲ့ေန႔။ အဲဒီေန႔ကုိ မေရာက္ခင္ကတည္းက ဂ်ာနယ္တစ္တုိက္လုံးမွာရွိတဲ့ သတင္းေထာက္ ၁၅ ေယာက္ေလာက္ဟာ ေတာ္ေတာ္အလုပ္ရႈပ္ၾကရပါတယ္။ သတင္းေတြကုိ အသည္းအသန္လုိက္ေနၾကရတာပါ။

ဂ်ာနယ္အသစ္ေတြရဲ႕ထုံးစံအရ ပထမဦးဆုံးအေစာင္(First Issue) ဟာ အင္မတန္အေရးႀကီးလွပါတယ္။ ပထမအေစာင္မွာ တာထြက္ေကာင္းသြားတာနဲ႔ ေနာက္အေစာင္ေတြမွာ အဆင္ေျပႏုိင္ပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သတင္းေထာက္ေတြလည္း သူ႕ထက္ငါ သတင္းေတြေရးၾကရတာေပါ့။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ပထမဆုံးအေစာင္မွာ မ်က္ႏွာဖုံးတက္တဲ့သတင္းပါရင္ ဒီဂ်ာနယ္ရဲ႕ ပထမဆုံးမ်က္ႏွာဖုံး သတင္းေရးတဲ့သူဟာ ငါပဲဆုိၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ဂုဏ္ယူၾကပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အလြန္ပီတိျဖစ္ၾကရပါတယ္။ “အဲဒီဂ်ာနယ္ စလုပ္တုန္းကေပါ့ကြာ” ဆုိတဲ့စကားမ်ိဳးကုိ သိပ္ေျပာခ်င္ၾကတာကုိးဗ်။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ကုိယ္ပုိင္ Trend ရွိၾကရပါတယ္။ ဥပမာ- 7day၊ ျမန္မာပုိ႔စ္၊ ျပည္ျမန္မာ၊ Venus၊ ျမန္မာတုိင္းမ္၊ Messenger, ေပၚျပဴလာနယူးစ္, True News စတဲ့ သတင္းစာေစာင္ေတြဟာ သတင္းစုံအမ်ိဳးအစား ဂ်ာနယ္ေတြခ်ည္းပါပဲ။ Trade Times, Street View, Commerce, စတဲ့ ဂ်ာနယ္ေတြကေတာ့ စီးပြားေရးတစ္ခုတည္းကုိ ဦးစားေပးတဲ့ ဂ်ာနယ္ေတြျဖစ္ေပမယ့္လည္း ဖတ္ရတာခ်င္း မတူတာကုိ ေတြ႔ရမွာပါ။ သူတုိ႔က Subject တစ္ခုတည္းကုိ Modify မလုပ္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဖတ္ရတာခ်င္းမတူတာကုိေတြ႔ရမွာပါ။ ဥပမာ- The Farmer, My Music, 8 Days, Internet, စတဲ့ဂ်ာနယ္ေတြကေတာ့ Subject တစ္ခုတည္းကုိ အဓိကဦးစားေပးၿပီးလုပ္လုိ႔ ပုံစံေရာ၊ Trend ပါ မတူႏုိင္ပါဘူး။

ေနာက္ ဂ်ာနယ္ေတြရဲ႕ Trend ဆုိတာက အဲဒီဂ်ာနယ္ရဲ႕ Layout Design, Photo Usage, ဂ်ာနယ္ရဲ႕အဓိကအေရာင္၊ စသျဖင့္ ကြဲျပားသြားတာကုိလုိက္ၿပီး ဂ်ာနယ္ရဲ႕ Trend ကလည္း လုိက္ေျပာင္းသြားတာပါပဲ။

ဂ်ာနယ္တစ္ခု လုပ္တာမွာ အေရးႀကီးတာတစ္ခုရွိပါေသးတယ္။ အဲဒါက ထုတ္မယ့္ရက္ပါ။ ဘယ္ေန႔မွာ ထုတ္မလဲဆုိတဲ့ ျပႆနာဟာ ေတာ္ေတာ္ေခါင္းစားေစပါတယ္။ ၇ ရက္ရွိတဲ့ တစ္ပတ္မွာ နာမည္ႀကီးဂ်ာနယ္ေတြက သူ႔ရက္နဲ႔သူ ရွိၿပီးသားပါ။ ကုိယ္က ဘယ္ Trend ကုိဦးစားေပးၿပီးလုပ္မလဲဆုိတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္ေန႔ကုိေရြးၿပီး ဘယ္ေန႔ထုတ္ ဂ်ာနယ္ရဲ႕ေစ်းကြက္ကုိေတာ့ ဘယ္လုိပုံစံနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္မယ္ဆုိၿပီး တြက္ခ်က္ၾကရပါတယ္။

အဲဒီကိစၥေတြအားလုံး အဆင္ေျပၿပီဆုိရင္ေတာ့ သတင္းေတြ စုေပေတာ့ေပါ့။

အဲဒီလုိအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သတင္းေထာက္ေတြ စိတ္အလႈပ္ရွားဆုံးပါပဲ။ ကုိယ္ေရးတဲ့ သတင္းကုိ စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ပထမဆုံးေတြ႔ရမယ့္အခ်ိန္ကုိ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနရတဲ့အခ်ိန္ေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဂ်ာနယ္အစစ္မထြက္ခင္မွာ Pilot ထြက္တယ္ဆုိတာ ရွိပါေသးတယ္။ အစမ္း(တုိက္တြင္း စာေစာင္) ထုတ္ပါေသးတယ္။ အဲဒီလုိ တုိက္တြင္းမွာ ေလးငါးေစာင္ စိတ္တုိင္းက်သည္အထိ ထုတ္ၿပီးကာမွ ဂ်ာနယ္အစစ္ကုိ ထုတ္ၾကရတာပါ။ ဒါက အမ်ားဆုံးလုပ္ေလ့ရွိတဲ့ ပုံစံတစ္ခုပါ။

အဲဒီလုိ အေျခအေနေတြအားလုံး ျပည့္စုံေနၿပီဆုိတဲ့ေန႔၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ဂ်ာနယ္ လာမယ့္ သဘက္ခါ ထြက္မယ္ဆုိတဲ့ေန႔ ညသန္းေခါင္ ၁ နာရီေလာက္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာေတြ၊ ညအိပ္တဲ့သတင္းေထာက္ေတြ၊ Layout Designer ေတြ နဲ႔အတူ ကၽြန္ေတာ္ အလုပ္ရႈပ္ေနခဲ့တာေပါ့ဗ်ာ။ [ကၽြန္ေတာ္တုိ႔(အထူးသျဖင့္ Breaking News အဓိကလုိက္တဲ့သတင္းေထာက္ေတြ) ဟာ အဲဒီလုိေန႔မ်ိဳးမွာ ဂ်ာနယ္တုိက္မွာ အိပ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ညတြင္းခ်င္းတက္လာတဲ့သတင္းေတြ၊ တစ္ျခား ခ်က္ခ်င္းျဖစ္တဲ့သတင္းေတြကုိ ထြက္မယ့္ေန႔မွာ အခ်ိန္မွီ၊ သူမ်ားထက္ဦးၿပီး ပါႏုိင္ေအာင္လုိ႔ပါ။]

အဲဒီေန႔မတုိင္ခင္တစ္ရက္က အယ္ဒီတာက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ အလုပ္တစ္ခုခိုင္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါက ဖြဲ႔စည္းပုံျပင္ဆင္ေရးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ Special Report(အထူးေဆာင္းပါး) ေရးခုိင္းတာပါ။ Special Report ဆုိတာက ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အလယ္ေခါင္မွာ စာရြက္ႏွစ္ရြက္ပူး(ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေခၚ “ခြေဖာင္”) အေနနဲ႔ ပါတာပါ။ အဲဒီတုန္းကလည္း ဖြဲ႔စည္းပုံျပင္ဆင္ေရးကိစၥက ေတာ္ေတာ္ေလး လူေျပာမ်ားေနခဲ့တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ေရးခဲ့တဲ့ Special Report က ႏုိင္ငံေရးေလာကမွာရွိတဲ့ အဓိက Player ေတြ၊ ဝါရင့္ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ၊ တုိင္းရင္းသားပါတီေတြနဲ႔ ဒီဘက္ ဒီမုိကေရစီအင္အားစု ပါတီေတြရဲ႕ အဓိကပုဂၢိဳလ္ေတြကုိ အင္တာဗ်ဴးၿပီးေတာ့၊ ဖြဲ႔စည္းပုံျပင္ဆင္ေရးကိစၥဟာ ျဖစ္ႏုိင္၊ မျဖစ္ႏုိင္ဆုိတဲ့ အေျဖကုိ မေပးဘဲနဲ႔၊ အဲဒီ Special Report ရဲ႕အဆုံးမွာ ေမးခြန္းတစ္ခု၊ အေတြးတစ္ခုနဲ႔ အဆုံးသတ္ပါတယ္။

[အဲဒီတုန္းက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔(ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ အယ္ဒီတာ)ရဲ႕အျမင္က ဖြဲ႔စည္းပုံျပင္ဆင္ေရး ကိစၥဟာ လူေတြ ေျပာေနၾကသေလာက္ ျမန္ျမန္မျဖစ္ႏုိင္ဘူး၊ တကယ္လုိ႔ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္ေတာင္ လႊတ္ေတာ္ သက္တမ္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ အခ်ိန္ယူရလိမ့္ဦးမယ္၊ “မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆုိတဲ့ဘက္ကုိယိမ္းတဲ့ ရႈေထာင့္” ကေန ေရးခဲ့ပါတယ္။]

ကၽြန္ေတာ္ေရးတဲ့ အဲဒီ Special Report ကုိ အဲဒီေန႔ညက Design ထုိင္ၾကပါတယ္။ ရုံးရဲ႕အေပၚထပ္မွာပါ။ ေအာက္ထပ္မွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ သိပ္ခင္မင္တဲ့ ႏုိင္ငံျခားသတင္းအယ္ဒီတာ(Foreign Editor) အစ္ကုိႀကီးက သတင္းေတြဘာသာျပန္ေနပါတယ္။ အဲဒီအစ္ကုိႀကီးက အရင္တုန္းက ေၾကးမုံနဲ႔ ျမန္မာ့အလင္းမွာ လက္ေထာက္အယ္ဒီတာလုပ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ Dummy(သတင္းအစီအစဥ္ ေနရာခ်ျခင္း) အလုပ္ကုိ ခု ဂ်ာနယ္ႏွစ္တုိက္၊ သုံးတုိက္မွာ အခ်ိန္ပုိင္း လုပ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ Layout Designer က ကၽြန္ေတာ္ေရးတဲ့ Special Report ကုိ သူ Edit လုပ္ေနရင္း ကၽြန္ေတာ့္ကုိ လွမ္းေခၚပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္လုိေတြ(ဥပမာ-ဓါတ္ပုံေတြကုိ ဘယ္ေနရာက ထည့္ရင္ ႀကိဳက္လဲ၊ ေခါင္းစည္းစာသားက ဘာေရာင္ဆုိေကာင္းမလဲ)  စသျဖင့္ေမးပါတယ္။

အဲဒါၿပီးေတာ့ အားလုံးလဲၿပီးေရာ ကၽြန္ေတာ့္ ေဆာင္းပါး(Special Report) ကုိ 4C(Four Color) နဲ႔ Print ထုတ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္လုိမွ မရဘူးတဲ့ ခံစားမႈတစ္ခုရလုိက္ပါတယ္။ ကုိယ္ေရးထားတဲ့၊ ကုိယ္ပုိင္လက္ရာတစ္ခုကုိ ခမ္းခမ္းနားနား ျမင္လုိက္ရေတာ့ ေျပာမျပတတ္တတ္ေအာင္ပါပဲ။ ခမ္းခမ္းနားနားျမင္ရတယ္ဆုိတာက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သတင္းေတြ စေရးခါစက သတင္းေရးၿပီးရင္ A4 စာရြက္ေပၚမွာပဲ ျမင္ဖူးတာပါ။ ဒီလုိ ဓါတ္ပုံေတြ၊ Highlight Quotes(ျမင္သာေစတဲ့ ေျပာစကားေတြ) ကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ အတည္အခန္႔ႀကီး လုပ္ထားတာဆုိေတာ့…။

အဲဒီခံစားမႈကုိ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းေတြမွာ ကုိယ့္ေရးထားတဲ့စာမႈပါဖူးတဲ့သူတုိင္း ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ခံစားခ်က္ခ်င္းတူႏုိင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

အဲဒီ ဂ်ာနယ္စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ကၽြန္ေတာ့္စာမႈကုိေတြ႔လုိက္တဲ့ခဏမွာ ကၽြန္ေတာ္ “ေဟး” ကနဲ ထ ေအာ္မိလုိက္ပါတယ္။(ပုံမွန္ကေတာ့ ဒီကိစၥဟာ ဘာမွ မဟုတ္တဲ့ကိစၥပါ)။ ကၽြန္ေတာ္ အေပၚထပ္က ေအာ္တဲ့အသံလည္းၾကားေရာ၊ ေအာက္မွာဘာသာျပန္ေနတဲ့ အစ္ကုိႀကီးက ေဘးမွာရွိတဲ့ အယ္ဒီတာကုိ လွမ္းေျပာလုိက္ပါတယ္။ “တစ္ေကာင္ေတာ့ ေခ်ာက္ထဲျပဳတ္က်သြားၿပီ” တဲ့။

သူကေျပာပါတယ္။ “ဒီေလာကထဲကုိ မင္း ေရာက္လာတာ မၾကာေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ မင္း စုန္းစုန္းျမဳပ္သြားၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဒီေလာက,က ေကာင္းတဲ့ျမဳပ္ျခင္းပါ။ ငါတုိ႔ အေတြ႔အႀကဳံအရ ေျပာရရင္ မင္း ဒီေလာကထဲက ျပန္ထြက္ဖုိ႔ ခက္လိမ့္မယ္” တဲ့။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ့္ကုိယ္ကၽြန္ေတာ္ သတင္းေထာက္ စျဖစ္ၿပီလုိ႔ ခံစားလုိက္ရပါတယ္။

တစ္ၿပိဳင္နက္ထဲမွာပဲ ကၽြန္ေတာ္ ေခ်ာက္ထဲကုိ ျပဳတ္က်သြားပါေတာ့တယ္။

(ဆက္ပါဦးမည္)

About အဇဋာ

အဇဋာ has written 27 post in this Website..

လြတ္လပ္သည့္ သတင္းသမားတစ္ေယာက္၊ ကဗ်ာမ်ားကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိးသူ၊ ေတြးေခၚျခင္းကုိ ခုံမင္သူ၊ ေဝဖန္ျခင္းကုိ ႏွစ္သက္သူ၊