လူမ်ိဳးစုေရးရာ ပဋိပကၡမ်ား (အပိုင္း- ၂)

 

() Institutional Approach

လူမ်ိဳးစုေရးရာ ပဋိပကၡျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ဆန္းစစ္ရာမွာ အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြရဲ႕ အခန္းက႑က အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကို အားေပးျခင္း (သို႕မဟုတ္) ကန္႕သတ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျပီး လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္မွဳေတြကို ေဖာ္က်ဴးေပးႏိုင္တာက အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Crawford ဆိုသူက အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားအေနနဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၊ စည္းမ်ဥ္းမ်ား၊ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအတိုင္း လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ေရး၊ ကိုယ္စားျပဳေရး၊ တာ၀န္ခံမွဳရွိေရး စတာေတြကို အားေပးေဖာ္ေဆာင္လို႕ ရေၾကာင္း အၾကံျပဳထားခဲ့ပါတယ္။ identity politics မွ ပဋိပကၡအျဖစ္ မေျပာင္းလဲ သြားေစေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ အင္စတီက်ဴးမ်ားေပၚမွာ မူတည္ေၾကာင္း သူမက ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။

identity politics ရွိေနခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ႏိုင္ငံေရးယွဥ္ျပိဳင္မွဳကို အားေပးျခင္း၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားနဲ႕ သေဘာတူလက္ခံထားတဲ့ စာခ်ဳပ္စာတမ္းပါ ကတိက၀တ္မ်ားအတိုင္း ေဖာ္ေဆာင္မွဳရွိျခင္း၊ လူမ်ိဳးစုအေျခခံ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္မ်ားအၾကား ပဋိပကၡမ်ားကို ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ ၾကိဳးပမ္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါက ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ပြားမွဳကို ကာကြယ္ႏိုင္ေၾကာင္းကိုလဲ မီးေမာင္းထိုးေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

အင္စတီက်ဴးရွင္း ခ်ဥ္းကပ္နည္းလမ္းကို ေထာက္ခံသူမ်ားက ၁၉ ရာစုေခတ္ကာလမွာ ဆြစ္ဇလန္ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးစုသံုးစုအၾကားက တင္းမာမွဳေတြကို ယခုအခ်ိန္မွာ consociational democracy အေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ ႏိုင္ငံေရးစနစ္အရ ethnic pluralism က်င့္သံုးျပီး၊ အုပ္စုသံုးစုအၾကား အာဏာခြဲေ၀ျခင္း နည္းလမ္းနဲ႕ စီမံခန္႕ခြဲႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ဥပမာေပး ေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Enloe နဲ႕ Nagel ဆိုသူတို႕က ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားနဲ႕ ဥပေဒဆိုင္ရာ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားဟာ အရင္းအျမစ္မ်ားကို လူမ်ိဳးစုအေပၚမွာ အေျခခံ ခြဲေ၀ျပီး၊ လူမ်ိဳးစုမ်ားအေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ political mobilization ကို ျပဳလုပ္ေလ့ရွိၾကေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ သို႕ေပမယ့္ ethnic identity ကို အလြန္အမင္းအာရံုစိုက္ျပီး၊ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းေတြက ျမွင့္တင္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ၊ ကြဲျပားျခားနားေသာ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား လူမွဳေရး ေပါင္းကူးဆက္ႏြယ္ေရးကို ျမွင့္တင္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြထက္ လူမ်ိဳးစုေရးရာ ပဋိပကၡပိုမိုမ်ားျပားေၾကာင္း သုေတသနျပဳခ်က္မ်ားမွာ ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

ကိုလိုနီစနစ္နဲ႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္တို႕ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းေတြဟာ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ဆက္ဆံေရးကို ၾကီးမားစြာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳရွိေစပါတယ္။ ကိုလိုနီစနစ္မွာ လူမ်ိဳးစုမ်ားအလိုက္ ခြဲျခားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး မဟာဗ်ဴဟာကို အသံုးျပဳျပီး၊ ကိုလိုနီစနစ္ခိုင္ျမဲေအာင္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ကိုလိုနီစနစ္လက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ယခင္အစိုးရေဟာင္းရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရား ေလ်ာ့နည္းလာတာနဲ႕ တျပိဳင္နက္ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကားမွာ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္လာ တတ္ပါတယ္။ အေျခအေနေတြကို ျငိမ္းခ်မ္းစြာ မေျဖရွင္းပဲ စစ္ေရးအရ ေျဖရွင္းလိုတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ရွိေနခဲ့ရင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ႏိုင္ေခ်က ပိုျပီး ျမင့္မားတတ္ပါတယ္။

ဒီမိုကရက္တစ္အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားဟာ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကို အားေပးျမွင့္တင္ျပီး၊ ပဋိပကၡျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေၾကာင္း သုေတသန ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားက အဆိုျပဳထားၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Prazauskas ဆိုသူက ဒီမိုကေရစီစနစ္က်င့္သံုးတဲ့ လူမ်ိဳးစုမ်ား စုေပါင္းေနထိုင္ရာ တိုင္းျပည္တခုမွာ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းမွဳကို ႏိုင္ငံေရးအေပးအယူ လုပ္ျခင္းမ်ား၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမွဳမ်ားနဲ႕ ေဖာ္ေဆာင္ေလ့ရွိတဲ့အတြက္ လူမ်ိဳးစုေရးရာ ပဋိပကၡ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေၾကာင္း ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ Dixon ဆိုသူကလဲ ဒီမိုကေရစီစနစ္က်င့္သံုးတဲ့ တိုင္းျပည္မ်ားဟာ ပဋိပကၡမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားလာခ်ိန္မွာ ဆက္လက္ မျပန္႕ပြားသြားေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ အေကာင္းဆံုး ယႏၱရားမ်ားကို အျခားစနစ္မ်ားထက္ ပိုျပီး ျပည့္စံုေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုးျပထားခဲ့ပါတယ္။

အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို အသြင္ကူးေျပာင္းတဲ့ လူမ်ိဳးစုမ်ား စုေပါင္းေနထိုင္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြရဲ႕ အသြင္ကူးစအခ်ိန္မွာ စစ္ေဆးထိန္းခ်ဳပ္မွဳမ်ားကို အင္အားသံုးျပဳလုပ္တဲ့ စနစ္ကို စတင္ေျဖေလွ်ာ့ရေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြမွာ လူမ်ိဳးစုအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ စည္းရံုးေရး၊ လွဳပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေရး နယ္ပယ္နဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႕လာပါတယ္။ ဒါကို အေၾကာင္းျပဳျပီး ျငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူတကြယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရးကို အားေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္မ်ား ရွိသလို၊ အာဃာတနဲ႕ အမုန္းတရားမ်ားကို ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ျပီး ႏိုင္ငံေရးအရ ပါ၀ါအေျခခံတည္ေဆာက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္မ်ားလဲ ရွိလာတတ္ပါတယ္။ ဒီဇာတ္ေကာင္မ်ားအၾကားမွာလဲ အခ်င္းခ်င္း အားျပိဳင္မွဳျဖစ္ျပီး၊ အားသာတဲ့ဘက္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးလမ္းစဥ္က လူထုအၾကားမွာ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားတတ္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းစမွာ လူမ်ိဳးစုေတြအၾကား ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ အျခားကိစၥတရပ္ကေတာ့ ရုတ္ျခည္း ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေျပာင္းလဲမွဳမွာ လူမ်ားစုမ်ားက လူနည္းစုမ်ားကို လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ အႏိုင္ယူသြားမွာကို စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကစိတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳကို ဦးေဆာင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္မ်ားက ဒီစိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကစိတ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းေစရန္ ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳ၊ ရိုးသားမွဳ တို႕ကို အေျခခံတဲ့ ဆက္ဆံေရးစနစ္တခုကို လူမ်ိဳးစုမ်ားနဲ႕ ထားရွိဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Lijphart ဆိုသူကMajority rule ဟာ အာဏာရွင္စနစ္နဲ႕ civil strife ကိုသာ ဦးတည္ေစတဲ့အတြက္ consensus နဲ႕ inclusion တို႕ကို အေျခခံတဲ့ ဒီမိုကေရစီအစိုးရတရပ္ကို ေဖာ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း အၾကံျပဳထားခဲ့ပါတယ္။

() Political Entrepreneurs Approach

ရုတ္ျခည္းႏိုင္ငံေရးေျပာင္းလဲမွဳကေန ေပၚထြက္လာတဲ့ မတည္ျငိမ္မွဳနဲ႕ မေရရာမွဳ အေျခအေနေတြ၊ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ဆက္ဆံေရးကို ေကာင္းမြန္စြာ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးတဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္း ဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို အျမတ္ထုတ္ျပီး၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ပါ၀ါတည္ေဆာက္လိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္ေတြ ရွိလာခဲ့ရင္ လူမ်ိဳးစုေရးရာ ပဋိပကၡေတြ ၾကီးထြားလာတတ္ပါတယ္။ အတိတ္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြ၊ အာဃာတေတြကေန လူမ်ိဳးစုမ်ား အၾကား အမုန္းတရားေတြ ျဖစ္ပြားလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္မွဳေတြ ေပၚထြက္လာတဲ့အခါ inter-ethnic security dilemma ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Stuart Kaufman ဆိုသူက ႏိုင္ငံေရး၊ လူမ်ိဳးေရးအစြန္းေရာက္ေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ ေတြက သူ႕ရဲ႕ လူမ်ိဳးစုေတြအၾကားမွာ တင္းမာခက္ထန္မွဳေတြ ရွိလာေအာင္ အားေပးအားေျမွာက္ ျပဳလုပ္ျပီး၊ လူမ်ိဳးစုေတြကလဲ ဒီလို စစ္ေသြးၾကြေခါင္းေဆာင္ကို ေထာက္ခံအားေပးေနခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ လူမ်ိဳးစုေတြက အျခားလူမ်ိဳးစုမ်ားကို ျခိမ္းေခ်ာက္လာျပီး၊ security dilemma တခု ျဖစ္လာတတ္ေၾကာင္းနဲ႕ ဒီလိုျဖစ္လာတဲ့အခါ အျခား လူမ်ိဳးစုမ်ား အတြင္းမွာလဲ တင္းမာမွဳမ်ား ထပ္မံ ေပၚထြက္လာျပီး စစ္ပြဲေတြ စတင္လာေလ့ရွိေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

ေၾကာက္ရြံ႕မွဳ၊ အျပစ္ဖို႕မွဳနဲ႕ အမုန္းတရားေတြကို အခ်ိဳ႕ေသာ ႏိုင္ငံေရးစြန္႕ဦးတီထြင္သူမ်ားက ခြဲျခားထိန္းခ်ဳပ္ေရး လက္နက္အျဖစ္ အသံုးျပဳတတ္ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Zupanov ဆိုသူက လူမ်ိဳးစုအၾကား အမုန္းတရားမ်ားျဖစ္ေစတတ္ေသာ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြဆီမွာ မီဒီယာ ထုတ္လုပ္ေရးကိုပါ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ရည္ရွိေနခဲ့ရင္ အၾကမ္းဖက္မွဳမ်ား ေပၚထြက္လာေစရန္ ပိုမိုအားေကာင္းေစတတ္ေၾကာင္း ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။

political entrepreneurs approach ဟာ institutional approach နဲ႕လဲ နီးကပ္စြာ ဆက္ႏြယ္မွဳ ရွိပါတယ္။ လူမ်ိဳးစုေရးရာ ပဋိပကၡမ်ားကို ျငိမ္းခ်မ္းစြာ မေျဖရွင္းပဲ အၾကမ္းဖက္အႏိုင္ယူေသာ နည္းလမ္းမ်ားနဲ႕ ေျဖရွင္းလိုေသာ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားသာ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားထဲ ေရာက္ရွိေနခဲ့ရင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်က ပိုမိုျမင့္မားလာတတ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Morris ဆိုသူကလဲ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မွဳနဲ႕ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားအၾကားက ဆက္ႏြယ္မွဳမ်ားကို ေလ့လာခဲ့ရာမွာ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားကို ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားက အမုန္းတရားမ်ား ျပန္႕ပြားေရး၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမွဳမ်ား အားေပးေဖာ္ေဆာင္ေရး တို႕အတြက္ အသံုးခ်သြားျခင္း မရွိေအာင္ သတိျပဳသင့္ေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပထားခဲ့ပါတယ္။

() Competition over Resources Approach

ethnic identities မ်ားအေပၚ အေျခခံျပီး၊ ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းဟာ လူမ်ိဳးစုေရးရာ သည္းခံႏိုင္စြမ္းေလ်ာ့နည္းမွဳနဲ႕ အရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားအေပၚ ျပိဳင္ဆိုင္မွဳမ်ားကို တိုးျမင့္ေစပါတယ္။ စနစ္တက်မေျဖရွင္းခဲ့ရင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ားကို ဦးတည္သြားတတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အရင္းအျမစ္မ်ား ရွားပါးခ်ိန္ေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္းအခ်ိဳ႕က ပဋိပကၡျဖစ္ႏိုင္ေခ် ျမင့္မားေအာင္ ပံုေဖာ္ေဆာင္ရြက္သြားလို႕ ရတတ္ပါတယ္။ Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) နဲ႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံတကာဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ေအဂ်င္စီတို႕ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမ်ားအရ အခြင့္အလမ္းနဲ႕ အရင္းအျမစ္မ်ား ဆံုးရွံဳးေနတဲ့ လူမ်ိဳးစု အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အၾကားမွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡအတြက္ စည္းရံုးခံရႏွဳန္း ပိုမိုျမင့္မားေလ့ရွိေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါတယ္။

ေျမယာပိုင္ဆိုင္မွဳအခြင့္အလမ္း၊ အလုပ္အကိုင္၊ ပညာသင္ေထာက္ပံ့ေၾကး၊ ဘာသာစကားအခြင့္အလမ္း၊ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးအသံုးစရိတ္ ခြဲေ၀မွဳ စတာေတြဟာ လူတဦးခ်င္းနဲ႕ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေတြ အေပၚမွာ သက္ေရာက္မွဳရွိပါတယ္။ ဒီအရင္းအျမစ္နဲ႕ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွားပါးလာခ်ိန္မွာ ျပိဳင္ဆိုင္မွဳေတြ ျဖစ္ပြားလာတတ္ပါတယ္။ လူမ်ိဳးစုေတြအၾကားမွာ အဓိက ျပိဳင္ဆိုင္မွဳျဖစ္ေစတတ္တာကေတာ့ စီးပြားေရး အရင္းအျမစ္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာနဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ အခြင့္အလမ္းနည္းပါးမွဳ ျဖစ္ပြားလာခ်ိန္ေတြမွာ လူမ်ိဳးစုတခုဟာ အျခားလူမ်ိဳးစုမ်ားကို အျပစ္ရွာမွဳေတြ ျဖစ္ပြားလာတတ္ျပီး၊ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ျပိဳင္ဆိုင္မွဳေတြ ရွိလာတတ္ပါတယ္။

စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းေတြသာမက ဘာသာစကားသံုးစြဲမွဳအခြင့္အလမ္း၊ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မွဳ၊ အမ်ိဳးသားေရးလကၡဏာ၊ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အလမ္း၊ ေဒသတြင္း လူမ်ိဳးစုအာဏာ စတဲ့ collective goods ေတြနဲ႕ ပတ္သက္ျပီးေတာ့လဲ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ျပိဳင္ဆိုင္မွဳမ်ား ရွိတတ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Lake နဲ႕ Rothchild တို႕က ေဖာ္ျပထားခဲ့ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္မ်ားစြာရဲ႕ သုေတသနျပဳခ်က္ေတြမွာ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ျပိဳင္ဆိုင္မွဳကို တိုးျမင့္ေစတဲ့ ယႏၱရားမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ထားၾကရာမွာ လူမ်ိဳးစုမ်ားအေပၚ အေျခခံျပီး ကြဲျပားေနေသာ အလုပ္သမားေစ်းကြက္၊ အလုပ္ခြင္ ခြဲျခားသတ္မွတ္မွဳ စတာေတြကိုလဲ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။

(၂၀) ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကာလမွာ လူမ်ိဳးစုေရးရာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ကြဲျပားမွဳမ်ားကို ရည္ညႊန္းေဖာ္ျပတဲ့ “internal colonialism” ဆိုတဲ့ သေဘာတရားတခု ထပ္မံေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီသေဘာတရားအရ ႏိုင္ငံအတြင္းမွာေနထိုင္တဲ့ လူမ်ိဳးစုတခုဟာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မွဳရွိလာတဲ့အခါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားနဲ႕ အျခားအင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားစြာမွာ သက္ဆိုင္ရာ လူမ်ိဳးစုရဲ႕ အာဏာကို တည္ေဆာက္ထားေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနကေန ရုတ္ျခည္းႏိုင္ငံေရးအေျခအေန ေျပာင္းလဲမွဳ တစံုတရာျဖစ္သြားခ်ိန္မွာ အျခားလူမ်ိဳးစုမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရးမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳျပီး ႏိုင္ငံေတာ္ ယႏၱရားမ်ားမွာ ထည့္သြင္းလာရတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိလာတတ္ပါတယ္။

ဒီအခါမွာ တခ်ိန္က လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မွဳရွိႏိုင္ခဲ့တဲ့ အုပ္စုက သူတို႕လူမ်ိဳးစုရဲ႕ ပါ၀ါေတြကို ေလ်ာ့နည္းသြားမွာကို စိုးရိမ္စ ျပဳလာရာက အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ (nationalism) အလြန္အမင္း ရွင္သန္ၾကီးထြားလာျပီး၊ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ယွဥ္ျပိဳင္မွဳေတြ ေပၚထြက္လာတတ္ပါတယ္။ လူမ်ိဳးစုမ်ား အၾကားယွဥ္ျပိဳင္မွဳ (Inter-ethnic competition) ဟာ အျမင္ကြဲျပားမွဳမ်ားကို လက္မခံျခင္း၊ အုပ္စုကြဲျပားမွဳ သေကၤတလကၡဏာမ်ားကို အလြန္အက်ဴးေဖာ္ေဆာင္ျခင္း၊ ကြဲျပားျခားနားသူမ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း စတာေတြကေနတဆင့္ လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္းမ်ား၊ လူမ်ိဳးစုအေျချပဳ စစ္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလာေစတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြဟာ အာဏာရွင္စနစ္မွ ဒီမိုကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းစ ႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ပြားတတ္ေလ့ရွိတဲ့အတြက္ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳ ဦးေဆာင္ေနသူမ်ားမွ အထူးသတိထား ကိုင္တြယ္သင့္တဲ့ အေျခအေနတရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

ခင္မမမ်ိဳး (၂၀၊ ၄၊ ၂၀၁၃)

kai

About kai

Kai has written 914 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.