ဟိုတစ္ရက္က Labour Law နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ One Day Training ေလးတစ္ခုသြားတက္ျပီး စာအုပ္ျပန္လွန္ျဖစ္ေတာ့ ရြာကိုလဲ သတိရသြားတာနဲ႔ နည္းနည္းေလာက္ပြားပါရေစ..

Updated ျဖစ္တဲ့ Myanmar Labour Law နဲ႔ ပတ္သက္တာေလးပါ..

စဆရက လုပ္ျခင္းမဟုတ္ပါ။ သိျပီးသားသူေတြရွိေပမယ့္.. မသိေသးသူေတြ၊ Update ျဖစ္တဲ့ Information မရေသးသူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္ပါတယ္….။ (ဒီေနရာမွာ Myanmar Labour Law ေပမယ့္ ျပည္ပကလူေတြကိုလဲ အဲ့ဘက္အျခမ္းအေနအထားေတြကို ေကာင္းကင္ျပာအတြက္ေရာ တျခားဖတ္သူေတြအတြက္ပါ Knowledge Sharing အေနနဲ႔ ၀င္ေဆြးေႏြးေစခ်င္ပါတယ္….)

ေျပာခ်င္တဲ့ေခါင္းစဥ္ေတြက…

  • The Employment and Skill Development Law (2013)
  • The Minimum Wages Law (2013)
  • The Payment of Wages Act (2016)
  • The Factories Act (1951)
  • The Leave and Holidays Act (1951)
  • The Social Security Law (2012)
  • The Workmen’s Compensation Act (1923)
  • The Settlement of Labour Dispute Law (2012)
  • The Shops and Establishment Act (2016)
  • The Employment of Children

(1) The Employment and Skill Development Law (2013)

ဒီအေၾကာင္းအရာကေတာ့ အဓိကက အလုပ္လက္မဲ့ေတြနဲ႔ Labour Card ကိစၥေတြပါ…။

တခ်ိဳ႔ အလုပ္ေလွ်ာက္သူေတြ Labour Card က ဘာဆိုတာေတာင္ေသခ်ာမသိ၊ လုပ္ရေကာင္းမွန္းလဲ မသိ၊ ရွိျပီးသားဆိုရင္လဲ သက္တမ္းသြားမတိုးျဖစ္နဲ႔ ဒီလိုပဲ အလုပ္ခြင္ေရာက္သြား ႏွစ္ေတြၾကာ၊ ကုမၸဏီဘက္ကလဲ ဒါကို တေရးတယူအေနနဲ႔ သတိမထားျဖစ္တဲ့ကိစၥ…။

  • အလုပ္လက္မဲ့ေတြဘက္ကလဲ အသက္ (၁၈)ႏွစ္ျပည့္ျပီးတာနဲ႔ ေလဘာကဒ္ျပဳလုပ္ရမယ္

ကိုယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ အလုပ္ကို ေလ့လာေလွ်ာက္ထားရမယ္။

  • အလုပ္ရွင္ဘက္က ေလဘာရံုးကို Vacant Positions ေတြ တင္မယ္၊ Selection လုပ္မယ္၊ Recruitment လုပ္ရမယ့္ အေနအထားရွိမယ္။
  • ေလဘာရံုးဘက္ကလဲ ဘယ္အလုပ္ေတြေတာ့ လူလိုေနတယ္ေၾကျငာမယ္၊ (ယွဥ္ျပိဳင္စာရင္း.). အလုပ္ရွင္ဘက္က Candidate ကို ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ဖို႔ ကုမၸဏီဘက္ကို ပို႔မယ္ (ဒီေနရာမွာ ၁၀ဦးပို႔တယ္ ေျပာပါတယ္၊ ဒီထဲက တစ္ဦးေရြးရမယ္ေပါ့…။ ဒီေနရာမွာေတာ့ စက္ရံုအလုပ္ရံုေတြအတြက္ အေျခခံ၀န္ထမ္းေတြကို ပိုရည္ရြယ္ပံုရပါတယ္….)

အဲ့..သတိထားစရာ တစ္ခုက လာမယ့္ ၂၀၁၇ ဇြန္လေလာက္မွာ စျပီး Labour Card မရွိိေသးဘဲ ၀န္ထမ္း ခန္႔ထားတဲ့ကုမၸဏီေတြကို စိစစ္ျပီး ေထာင္(၇)ႏွစ္ထိ အေရးယူလို႔ရတယ္ ဆိုတာပဲ..။ ဒါကေတာ့ ၀န္ထမ္းေတြက သူတို႔ဟာသူတို႔အလုပ္ရွာ၊ သူတို႔ဟာသူတို႔ အလုပ္ရနဲ႔ သူတို႔ကို အဖက္မလုပ္ဘဲလဲ အလုပ္အကိုင္အဆင္ေျပေျပသြားၾကေလေတာ့ ေလဘာရံုးမွာ အလုပ္လက္မဲ့ဦးေရ ဘာညာသာရကာ စာရင္းမရွိျဖစ္ပံုရပါတယ္….။

(2) The Minimum Wages Law (2013)

ဒါကေတာ့ အမ်ားသိျပီးသားပါ…။ တစ္ရက္လုပ္ခ အနည္းဆံုး ၃၆၀၀ ေပါ့…။ တစ္လကို ၀င္ေငြ တစ္သိန္းရွစ္ေထာင္ အနည္းဆံုး ရွိရပါတယ္…။ ဥပေဒအရ ႏႈတ္ယူခြင့္ရွိတဲ့ အခေၾကးေငြကလြဲရင္ တျခားဘာကုိမွ ျဖတ္ေတာက္ခြင့္မရွိ။ ၾကိဳတင္အသိမေပးဘဲ၊ ဥပေဒနဲ႔ အညီမဟုတ္ဘဲ ျဖတ္ေတာက္ရင္ အဲ့မွာ ေရွာ့ရွိပါတယ္….။ (ဘာမွမျဖစ္ေသးသေရြ႔ေတာ့ ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူူး…၊ အဲ..တခုခုျဖစ္ရင္ေတာ့… တခုခုျဖစ္ပါျပီ….)

အဲ… ညစ္ခ်င္သူမ်ား ဒီတစ္နည္းေတာ့ ရွိပါတယ္…။

ခန္႔ထားမယ့္ ရာထူးအတြက္ လိုအပ္တဲ့အရည္အခ်င္းမရွိလို႔ သင္တန္းေပးရမယ္ဆိုရင္ျဖင့္.. (ဒီေနရာမွာ… သင္တန္းသက္သက္ပါ…(ဆရာနွင့္တပည့္ Face to Face လက္ခ်ာေပးတာကို ဆိုလိုပါတယ္၊ အလုပ္ခြင္သင္တန္း..၊ ခုိင္းသင္ အေနအထားမဟုတ္) ကို အနည္းဆံုးလစာရဲ႕ ၅၀% အျဖစ္ ၃လနဲ႔ ေနာက္ထပ္ အစမ္းခန္႔ကာလ ၃လအတြင္းမွာ အနည္းဆံုးလုပ္ခလစာရဲ႕ ၇၅% ေပးဖို႔ ခြင့္ျပဳထားပါတယ္..)

သိပ္မၾကာခင္ EC (Employment Contract) လာပါလိမ့္မယ္…။ အဲ့ဒါအျပင္ COC (Code of Conduct) ဆိုတာမ်ဳိးကိုလဲ ေနာက္တြဲ (က၊ ခ) စသျဖင့္ အလုပ္ရွင္ အလုပ္သမားၾကား ခ်ဳပ္ဆိုႏုိင္ပါလိမ့္မယ္ ဆိုတာေလး…

 

စာအရမ္း ရွည္သြားမွာေပမယ့္… လိုအပ္မယ္ထင္လို႔ ေနာက္တစ္ခုေလး ထပ္ပြားလိုက္ပါဦးမယ္…

ဒါကေတာ့ နစ္နာေၾကးႏႈန္းထားပါ…။ ဒီႏႈန္းထားကို ကုမၸဏီဘက္က အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ကုမၸဏီကို တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပိတ္သိမ္းတာ..၊ အကုန္ပိတ္သိမ္းတာနဲ႔ ၀န္ထမ္းဘက္က အျပစ္မရွိေသာ္လဲ ေတာက္ညင္ကတ္ပုဒ္မတပ္ျပီး ျဖဳတ္ခ်င္သူမ်ားအတြက္ပါ…။ ျမန္မာကားေတြထဲမွာေတာ့ သိပ္လြယ္ပါတယ္…၊ ခန္႔ျပီး (၁၀)ရက္ေလာက္ရွိသူလဲ ေရာ့..ယူ မင့္၃လစာ နဲ႔ ပက္ခနဲေပးေပးပလိုက္တဲ့အခန္းမ်ိဳးလိုဟာမ်ိဳးပါ…။ (အျပင္မွာသာ အဲ့ဂြင္ရလို႔ကေတာ့ အလုပ္သမားေတြ တစ္လေလာက္ ခရီးထြက္၊ ေနာက္တစ္လေလာက္ ဒူးႏွန္႔ေနျပီး ေနာက္ဆံုးတစ္လမွ အလုပ္ထရွာလိုက္မယ့္ ျဖစ္ျခင္း…)

ဒါကေတာ့..အဲ့ဒီ ျဖဳတ္ထုတ္နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ နစ္နာေၾကးႏႈန္းထားေတြပါ..။

အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာအမွတ္ (၈၄/ ၂၀၁၅)၊ ဇူလိုင္ (၃)ရက္ေန႔

 

(က)      လုပ္သက္ ေျခာက္လျပည့္ျပီးတစ္ႏွစ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး လ၀က္စာ

(ခ)       လုပ္သက္ တစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ႏွစ္ႏွစ္မျပည့္ေသးပါက နစ္နာေၾကး တစ္လစာ

(ဂ)       လုပ္သက္ ႏွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး သံုးႏွစ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး တစ္လခြဲစာ

(ဃ)      လုပ္သက္ သံုးႏွစ္ျပည့္ျပီး ေလးးႏွစ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး သံုးလစာ

(င)       လုပ္သက္ ေလးႏွစ္ျပည့္ျပီး ေျခာက္ႏွစ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး ေလးလစာ

(စ)       လုပ္သက္ ေျခာက္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ရွစ္ႏွစ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး ငါးလစာ

(ဆ)      လုပ္သက္ ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ဆယ္ႏွစ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး ေျခာက္လစာ

(ဇ)       လုပ္သက္ ဆယ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ႏွစ္ဆယ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး ရွစ္လစာ

(စ်)       လုပ္သက္ ႏွစ္ဆယ္ျပည့္ျပီး ႏွစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္မျပည့္ပါက နစ္နာေၾကး ဆယ္လစာ

(ည)      လုပ္သက္ ႏွစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ႏွင့္အထက္ရွိပါက နစ္နာေၾကး ဆယ္သံုးလစာ ပါ

(3) The Payment of Wages Act (2013)

ဒီအပိုင္းမွာေတာ့ ခ်ံဳ႕လိုက္ပါ့မယ္…။ အဓိကအခ်က္က (၄) ခ်က္ပဲ ရွိပါတယ္…။

(၁) ၀န္ထမ္း (၁၀၀) ေအာက္ဆို လကုန္တာနဲ႔ လစာေပးရပါမယ္

(၂)   ၀န္ထမ္း ၁၀၀ ႏွင့္အထက္ဆိုရင္ လကုန္ျပီး (၅)ရက္ေနာက္ဆံုးထား ေပးရပါတယ္။

(၃) ၀န္ထမ္းကို အလုပ္က ရပ္စဲလိုက္တယ္ဆိုရင္ ရပ္စဲခံရတဲ့ေန႔ကစလို႔ အလုပ္ဖြင့္ရက္ (၂)ရက္အတြင္း ေပးရပါတယ္။

(၄) ၀န္ထမ္းဘက္က မိမိဆႏၵအေလွ်ာက္အလုပ္က ႏႈတ္ထြက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခေၾကးေငြေပးရန္ ကာလအပိုင္းအျခားကုန္ဆံုးတာနဲ႔ေပးရပါတယ္…၊ (ဆိုလိုတာက သူထြက္တဲ့ေန႔မွာ တပါတည္းေပးလိုက္ရပါတယ္)

(4)The Factories Act (2016/ 1951-မူလဥပေဒ)

ဒီမွာ အဓိက ေျပာထားတာကေတာ့ တစ္ရက္တာ သတ္မွတ္ရမယ့္ အလုပ္ခ်ိန္နဲ႔ Overtime အခ်ိန္ပါ…။

ေျပာခ်င္တာ တစ္ခုက တခ်ဳိ႔ Customer နဲ႔ တိုက္ရိုက္ Deal လုပ္ရတဲ့ (ဥပမာ- City Mark လိုမ်ိဳး) သူတို႔အတြက္ ၅မိနစ္လဲ ၅မိနစ္ အေရးၾကီးတာမို႔ အလုပ္ခ်ိန္ကို တင္းၾကပ္တာ ထားပါေတာ့…။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႔အလုပ္ေတြကေတာ့ မလိုအပ္လဲ ဒီ ၅မိနစ္၊ ၁၀ မိနစ္ေလာက္ကို မ်က္စိေဒါက္ေထာက္ၾကည့္ျပီး Management (or) HRက သူတို႔ ၀န္ထမ္းကုိ ေဟာက္ဟန္းစရာလို၊ လစာက ျဖတ္ေတာက္စရာလို ေရးၾကီးခြင္က်ယ္ ပုဒ္မေတြ တပ္ၾကတာပဲ…။ အမွန္ေတာ့ မလိုပါဘူး။ ဒီ ၅ မိနစ္၊ ၁၀ မိနစ္ကို ေက်ာက္ခဲေရညွစ္သလို ၀န္ထမ္းဆီက ညွစ္ထုတ္ေနလဲ တကယ္ျပန္ရလိုက္တဲ့အရာက ထင္သေလာက္ မဟုတ္..။

ေကာင္းကင္ျပာတို႔ဆီမွာေတာ့ ဒါကို သိပ္ေရးၾကီးခြင္က်ယ္မလုပ္၊ ကိစၥၾကီးငယ္ရွိလို႔ျဖစ္ေစ၊ Traffic ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ.. နာရီ၀က္ (တစ္နာရီ)ေလာက္ထိ ေနာက္က်ေတာင္ နားလည္မႈနဲ႔ သြားတယ္..။ ဒီေတာ့ ၀န္ထမ္းဆီက ျပန္ရလိုက္တာကလဲ ဒီလိုနားလည္ေပးလိုက္တာထက္ ပိုမ်ားတဲ့ အားစိုက္ထုတ္မႈကို ျပန္ရတယ္…။ လိုအပ္လို႔ သူတို႔ ည 7:00/ 8:00 ေနရလဲ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က လိုလိုလားလား ေနတယ္…။ အလုပ္မွာ ဖိအားသိပ္မရွိတဲ့အတြက္ ပိုေပ်ာ္လာတယ္…။ (အဓိကက Work Done ပါပဲ။)

လိုရင္း ဆက္ပါ့မယ္..

ဒီေနရာမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒအရ…

  • တစ္ရက္လွ်င္ အလုပ္ခ်ိန္ (၈)နာရီထက္ မပိုရ။
  • ရက္သတၱပတ္လွ်င္ (၄၄)နာရီ၊ အဆက္မျပတ္လုပ္ကိုင္ရေသာလုပ္ငန္း (၄၈)နာရီထက္ မပိုရ (ပုဒ္မ-၅၉)
  • အနည္းဆံုး နာရီ၀က္အနားမေပးဘဲ တစ္ဆက္တည္း (၄)နာရီထက္ ပိုမလုပ္ေစရ။ (ပုဒ္မ-၆၃)
  • အခ်ိန္ပိုလုပ္ကိုင္ျခင္း မျပဳမွီ အနည္းဆံုး နာရီ၀က္အနားေပးရမည္။
  • တစ္ေန႔အလုပ္ခ်ိန္နဲ႔ အနားေပးခ်ိန္ေပါင္းသည္ (၁၀)နာရီထက္ မပိုရ..။ (ဆုိလိုတာက အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီ + အိုတီ ၃ နာရီသာ ခိုင္းခြင့္ရွိ)
  • ရက္သတၱပတ္နားရက္အျဖစ္ တစ္ပတ္လွ်င္ တစ္ရက္ အနားေပးရမည္။ (ပုဒ္မ-၆၀)
  • လုပ္ငန္းလိုအပ္ခ်က္အရ ရက္သတၱပတ္ နားရက္တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရပါက၊ ယင္းေန႔မတိုင္မွီ ေရွ႕ (၃)ရက္ အတြင္းတစ္ရက္ (သို႔မဟုတ္) ေနာက္ (၃)ရက္အတြင္း တစ္ရက္ရက္ ရက္စားအနားေပးရမည္ (ပုဒ္မ ၆၀ (၁) (က))
  • အထက္ပါအတုိင္း ရက္စားအနားေပးႏုိင္မႈမရွိပါက ေနာင္လာမည့္ ျပကၠဒိန္ (၂)လအတြင္း အသိေပး၍ ရက္စားအနားေပးရန္။ (ပုဒ္မ-၆၁ (၁))

အခ်ိန္ပိုလုပ္ခ တြက္ခ်က္နည္း

လခစား ၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္

လစာ x ၁၂ လ                                           x ၂ ဆ = တစ္နာရီ အခ်ိန္ပိုလုပ္ခ

ရက္သတၱပတ္ ၅၂ x ၄၄/ ၄၈ နာရီ

 

ေန႔စား ၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္

အ   ေန႔တြက္လုပ္ခ x ၆ ရက္                                 x ၂ ဆ = တစ္နာရီ အခ်ိန္ပိုလုပ္ခ

၄၄နာရီ (သို႔မဟုတ္) ၄၈ နာရီ

 

ပုတ္ျပတ္ ၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္

တစ္ေန႔တြက္ ပ်မ္းမွ်၀င္ေငြ x ၆ ရက္                   x ၂ ဆ = တစ္နာရီ အခ်ိန္ပိုလုပ္ခ

၄၄ (သို႔မဟုတ္) ၄၈ နာရီ

 

 

စာအရမ္းရွည္သြားမွာစိုးလို႔…. က်န္တာေတြကိုေတာ့ အပိုင္း (၂) နဲ႔ ဆက္လာပါ့မယ္….။ Labour Law နဲ႔ သိခ်င္တဲ့ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြမ်ား ရွိရင္ Comment မွာ ျဖစ္ေစ၊ Chat Box မွာျဖစ္ေစ ေမးၾကပါ..။

 

 

ေကာင္းကင္ျပာ

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaung Kin Pyar

About Kaung Kin Pyar

Kaung Kin Pyar has written 49 post in this Website..