၆ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၂ ထုတ္ ျပည္သူ႕ေခတ္ ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၃၊ အမွတ္ (၁၁၀) ပါ ေဒါက္တာေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ရဲ႕ “ ပညာဟူသည္ ျမတ္ေရႊအိုး” ဆိုတဲ႔ အခန္းဆက္ ေဆာင္းပါးထဲမွာ လွ်ပ္စစ္ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတမဲ့မႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဓါတ္လိုက္လို႔ လူေတြေသရတဲ့အေၾကာင္း ဥပမာေပး High Light လုပ္ထားတာ ဖတ္လိုက္ရတယ္။ စြယ္ေတာ္ရြက္ ကိုယ္တိုင္လည္း ဒီလွ်ပ္စစ္ေလာကထဲမွာ က်င္လည္ေနရသူ အထူးသျဖင့္ သင္ၾကားေရးနယ္ပယ္မွာ လႈပ္ရွားေနရသူတစ္ဦးျဖစ္လို႔ တာ၀န္မကင္းဘူးလို႔ ခံစားရလို႔ ဒီစာစုေလးေတြ ေရးျဖစ္တာပါ။ က်ေနာ္တို႔ခ်စ္တဲ့ မန္းဂဇက္ ရြာသူရြာသားေတြနဲ႔ လာလည္ၾက သူေတြအတြက္ ဗဟုသုတအျဖစ္ တစ္ခုခုရသြားေစခ်င္တဲ့ေစတနာနဲ႔ပါ။ သိျပီးတတ္ျပီးသားသူေတြ ခြင့္လႊတ္ၾကပါေနာ။ လွ်ပ္စစ္နဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး က်ေနာ္နားလည္ထားတာေလးေတြကို အရပ္သားစကားနဲ႔ ရိုးရိုးေလး ေျပာျပပါရေစ။ ၀ိုင္း၀န္းျဖည့္စြက္ ေဆြးေႏြးျခင္းကေန ပိုျပည့္စံုတဲ့ ပို႔စ္ တစ္ခုျဖစ္လာဖို႔ ရည္မွန္းပါတယ္။

ကဲ အစပ်ိဳးထားခဲ့တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္လိုက္မႈကေနပဲ စလိုက္မယ္။

ဓါတ္လိုက္မႈကို အဂၤလိပ္လို Shock လို႔ေခၚပါတယ္။ ၀မ္းေလွ်ာတဲ့အခါ ကုိယ္အတြင္းေရဓါတ္ဆံုးရႈံးမႈ  မ်ားလြန္းလာတဲ့အခါ ေသြးထြက္လြန္တဲ့အခါ ျဖစ္သြားတတ္တဲ့ ေသြးလန္႔ျခင္း လို႔ ဘာသာျပန္ထားတဲ့ Shock နဲ႔ စာလံုးေပါင္းျခင္းတူပါတယ္။ မံုရြာမွာခင္ခဲ့တဲ့ လူငယ္ဆရာ၀န္ေလးေတြ အုပ္စုကေတာ့ အတိုမွတ္ရလြယ္ေအာင္ S (Sweating) ေခၽြးေစးျပန္ျခင္း၊ H (Heart Beat) ႏွလံုးခုန္နႈန္းေႏွး?/ျမန္?သြားျခင္း၊ C (Cold) အေရျပား ေအးစက္ေနျခင္း၊ စသည္ စသည္ျဖင့္ လကၡဏာေတြ အၾကမ္းဖ်င္းတူတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ဘူးပါတယ္။ (ရြာထဲက မမ ပဒုမၼာတို႔ Dr. AKKO တို႔ ၀ိုင္းျဖည့္ေပးၾကပါဦးေနာ္)

လွ်ပ္စစ္ဓါတ္လိုက္ျခင္းဆိုတဲ့ Shock ကေတာ့ ကိုယ္ခႏၱာအတြင္း လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ျဖတ္သန္းစီးဆင္းျခင္းကို ေခၚတာပါ။ ဒီမွာ ဟိုးအရင္လွ်ပ္စစ္ ပို႔စ္ တစ္ခုမွာ ေရးခဲ့ဖူးသလို မင္းသားၾကီးကေတာ့ လွ်ပ္စီးေၾကာင္း Current ပါပဲ။ ကိုယ္ခႏၱာအတြင္း ျဖတ္စီးသြားတဲ့ လွ်ပ္စီးေၾကာင္းပမာဏ၊ ၾကာခ်ိန္ႏွင့္ ျဖတ္စီးသြားတဲ့ေနရာေပၚ မူတည္ျပီး အသက္အႏၱရာယ္ ထိခိုက္ေစတာပါ။ စက္မႈ၀န္ၾကီးဌာန စက္မႈၾကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ စစ္ေဆးေရးဦးစီးဌာန လွ်ပ္စစ္စစ္ေဆးေရး (အမ်ားအေခၚ EI) ကပို႔ခ်တဲ့ လွ်ပ္စစ္ကၽြမ္းက်င္ အေျခခံသင္တန္း သင္တန္းမွတ္စုထဲမွာ ဒီလိုေဖၚျပထားပါတယ္။

စဥ္

လွ်ပ္စစ္စီးမႈ

ကိုယ္ခႏၱာတြင္ျဖစ္ေပၚေစသည့္အေၾကာင္းရင္း

၁ မီလီအမ္ပီယာ ကိုယ္ခႏၱာတြင္လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းပင္မသိရွိႏိုင္ပါ။
၁-၈ မီလီအမ္ပီယာ ကိုယ္ခႏၱာတြင္လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းသိရွိမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း နာက်င္မႈမရွိ။
၈-၁၅ မီလီအမ္ပီယာ ကိုယ္ခႏၱာအစိတ္အပိုင္းတို႔တြင္ နာက်င္ျခင္း ထံုက်င္ျခင္းခံစားရမည္။
၁၅-၂၀ မီလီအမ္ပီယာ အသက္ရွဴရႈိက္မႈကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသည္။
၁၀၀-၂၀၀မီလီအမ္ပီယာ လူ႔ခႏၱာကိုယ္ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေစႏိုင္ပါသည္။

 

ဓါတ္လိုက္မႈျဖစ္ပြားပါက ေရွးဦးစြာ ဓါတ္လိုက္ခံရသူအား ဓါတ္လိုက္သည့္အရာမွ လြတ္ကင္းေအာင္ ဦးစြာလုပ္ေဆာင္ရပါမယ္၊ မိန္းခ်တာ၊ ဓါတ္ၾကိဳး/လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းနဲ႔ လြတ္သြားေအာင္လုပ္တာ စသည္ျဖင့္ အရင္လုပ္ျပီးမွ ထိေတြ႔ကိုင္တြယ္ႏိုင္မွာပါ။ ေရွးဦးသူနာျပဳစုနည္းျဖင့္ အခ်ိန္မွီ ျပဳစုႏိုင္မွသာလွ်င္ ႏွလံုးျပန္လည္အလုပ္လုပ္ျပီး အသက္ရွင္ရန္ ရာႏႈန္းမ်ားမွာျဖစ္ပါတယ္။

 

ဓါတ္လိုက္ခံရသူအတြက္ အသက္ရွင္ႏိုင္မည့္ အေျခအေနဟာ ဓါတ္လိုက္ခံရျပီး အခ်ိန္မည္မွ်အၾကာတြင္ ျပဳစုကုသမႈ ခံယူရသလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ေနပါေသးတယ္။ လွ်ပ္စစ္ကၽြမ္းက်င္ အေျခခံသင္တန္း သင္တန္းမွတ္စုထဲမွာ ဒီလိုေဖၚျပထားပါတယ္။

စဥ္ ဓါတ္လိုက္ခံရျပီးေနာက္ျပဳစုႏိုင္မည့္အေျခအေန ကယ္တင္ႏိုင္မည့္ ရာခိုင္ႏႈန္း
၂ မိနစ္အတြင္းျပဳစုခဲ့လွ်င္ ၁၀၀ မွ ၉၀ ရာခိုင္နႈန္း
၂-၄ မိနစ္အတြင္းျပဳစုခဲ့လွ်င္ ၉၀ မွ ၅၀ ရာခိုင္နႈန္း
၄-၆ မိနစ္အတြင္းျပဳစုခဲ့လွ်င္ ၅၀ မွ ၁၀ ရာခိုင္နႈန္း
၁၀ မိနစ္ထက္ေက်ာ္လြန္ပါက လံုး၀ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မရွိ

 

ဓါတ္လိုက္ခံရမႈဆိုတာ ကိုယ္ခႏၱာအတြင္း လွ်ပ္စစ္ျဖတ္သန္းစီးဆင္းမႈလို႔ေျပာထားျပီးသားပါ။

လွ်ပ္စစ္သေဘာအရ လွ်ပ္စီးေၾကာင္း (Current) ျဖစ္ေပၚဖို႔ဆိုရင္ (၁) လွ်ပ္စစ္တြန္းအား  (Electro Motive Force-EMF) ရွိရပါမယ္။

(၂) ပတ္လမ္းျပည့္ (Closed Circuit) ျဖစ္ရပါမယ္။

အဲဒီ့ ၂ ခုျပည့္စံုလို႔ လွ်ပ္စစ္စီးရင္ အစီးခံပစၥည္းရဲ႕ လွ်ပ္စစ္ခုခံမႈ Resistance ေပၚမူတည္ျပီး လွ်ပ္စီးပမာဏ အနည္းအမ်ား ကြာျခားျပီးစီးဆင္းပါမယ္။ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ လွ်ပ္စစ္ခုခံမႈ (Body Resistance) ျခင္း မတူႏိုင္ပါခင္ဗ်ား။

ဓါတ္လိုက္တယ္ဆုိရာမွာ ႏွလံုး (Heart) ကိုျဖတ္ျပီး လွ်ပ္စစ္စီးဆင္းသြားႏိုင္တဲ့ အေနအထားဟာ အႏၱရာယ္ အၾကီးဆံုးပါပဲ။ ဥပမာ ဘယ္ဖက္လက္က ဓါတ္ၾကိဳးကိုကိုင္မိတဲ့အခ်ိန္ ညာဖက္ေျခေထာက္က ေျမဓါတ္ထိေနတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမွာ လွ်ပ္စီးေၾကာင္းက ဘယ္ဖက္လက္ကစီး၀င္ျပီး ညာဖက္ေျခေထာက္က တဆင့္ ေျမၾကီးထဲစီး၀င္သြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းမွာ ႏွလံုးကို တည့္တည့္ျဖတ္စီးသြားရေတာ့မွာေလ။ ေဆြးေႏြးခဲ႔ဖူးတဲ႕ဆရာ၀န္ေတြအဆိုကေတာ့ လိုတိုရွင္း ျပန္ေျပာရရင္ ႏွလံုးမွာ သူ႔စည္းခ်က္နဲ႔သူ ပံုမွန္အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ Mechanism ရွိတယ္။ လွ်ပ္စစ္ျဖတ္စီးသြားတဲ့အခိုက္အတန္႔မွာ အဲဒီ့ Mechanism ပ်က္စီးသြားတယ္။ လူတစ္ကိုယ္လံုးအတြက္ အဓိက ထိန္းခ်ဳပ္ေနရာျဖစ္တဲ့ ဦးေႏွာက္ကို ေသြးမေရာက္ေတာ့ဘူးဆုိရင္ ဦးေႏွာက္ကေန ခႏာၱကိုယ္တစ္ခုလံုးကို ပို႔ေပးေနတဲ့ အမိန္႔ေစခုိင္းမႈေတြ ကေမာက္ကမျဖစ္ျပီး အသက္ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္သြားေစေတာ့တာပါပဲ တဲ႕ခင္ဗ်။ ( အေသးစိတ္ သိသူမ်ား ၀ိုင္း၀န္းျဖည္႕စြက္ေပးပါ ခင္ဗ် )

ပိုျပီးျမင္သာေအာင္ ဥပမာေလးထပ္ေပးပါဦးမယ္။ (လက္ေတြ႕စမ္းသပ္မၾကည့္ပါနဲ႔ေနာ့၊ တကယ္လို႕စမ္းခ်င္တယ္ဆိုလည္း စြယ္ေတာ္ရြက္ ထံကိုလာ ခဲ႕ပါ။ ကိုယ္တိုင္လုပ္ျပပါ႕မယ္။)

အိမ္တိုင္းမွာ ရွိတဲ့ ပလပ္ေပါက္ (အဂၤလိပ္လို မူရင္းက Socket လို႔ေခၚရမွာ၊ ပလပ္ (Plug) ထိုးရတဲ့အေပါက္မို႔ ပလပ္ေပါက္လို႔ ျမန္မာမႈျပဳထားခဲ့ၾကတာ) ကိုသိတယ္ဟုတ္?  အဲဒီ့ပလပ္ေပါက္က အေပါက္ေလး ၂ ေပါက္ထဲကို လက္ညွိဳးနဲ႔ လက္ခလယ္ ထည့္ၾကည့္လိုက္ရင္…………

ဒန္ တန္႔……တန္႔……………

အေပါက္ေသးေသးေလးေတြမို႔ ထည့္လို႔ရမွာမဟုတ္ပါ။ ၀က္အူေလးကို လွည့္ျဖဳတ္ျပီး အဖံုးဖြင့္လိုက္မွသာ အထဲမွေၾကးဘားမ်ားကို ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ပါမယ္။ ကဲ.. ပလပ္ေပါက္ကို အဖံုးျဖဳတ္ထားျပီးသားဆိုရင္ အထဲမွာ ေၾကးဘား ၂ခု ေတြ႕လိမ့္မယ္။ လွ်ပ္စစ္စမ္းသပ္တံ Tester နဲ႔ စမ္းသပ္ၾကည့္ရင္ ေၾကးဘား ၁ခုက မီးလင္းေစျပီး ေနာက္၁ခုက မီးမလင္းတာကိုေတြ႕ရပါမယ္။ Tester မီးသီးလင္းေစတဲ့ၾကိဳးကို အပူၾကိဳး (၀ါ) Live Wire (၀ါ) Phase ၾကိဳးလို႔ေခၚေနၾကတာေပါ့။ ဓါတ္လိုက္ေစႏိုင္ေသာ ၾကိဳးဆိုတာ အဲဒါေလ…။ အနီေရာင္ကိုသာ အမ်ားဆံုးသံုးေလ့ရွိလို႔ အနီၾကိဳးလို႔လည္း ေခၚၾကပါရဲ႕။ Tester မီးသီးမလင္းေစႏိုင္တဲ့ ၾကိဳးကို အေအးၾကိဳး (၀ါ) အနက္ၾကိဳး (၀ါ) Neutral Wire လို႔ ေခၚတာပါ၊ ရပ္ကြက္ Transformer ရဲ႕ အထြက္မွာကတည္းက ေဘးကင္းေစဖို႔ ဗို႔အားလံုး၀မရွိရေအာင္လို႔ ေျမဓါတ္ခ်ျခင္း (Earthing) လုပ္ေပးထားခဲ့တာမို႔ပါ။ Tester နဲ႔စမ္းရင္ မီးလင္းတဲ့ အပူၾကိဳးကို လက္ညွိဳးနဲ႔၊ မီးမျပတဲ့ အေအးၾကိဳးကို လက္ခလယ္နဲ႔ ထိၾကည့္လိုက္ရင္ ဓါတ္လိုက္သြားမွာေပါ့။ ဒါေပသိ လွ်ပ္စီးေၾကာင္းက လက္ညွိဳးကေန၀င္လာျပီး လက္ခလယ္ကေန ျပန္စီးထြက္သြားေတာ့………….. မေသႏိုင္ဘူးလို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ က်င္လည္းက်င္၊ နာလည္းနာတဲ့ က်င္နာမႈ (ၾကင္နာမႈမဟုတ္ဖူးေနာ္) ကိုခံစားလိုက္ရပါလိမ့္မယ္။  “ELECTRICITY IS VERY KIND.” ဆိုတာေလးကိုေတာင္ သတိရမိပါရဲ႕။

ကဲ.. ကဲ.. ဓါတ္လိုက္မႈ Shock ဆိုတာေလးကို ေရးေရးေတာ့ သေဘာေပါက္ေလာက္ျပီထင္ပါရဲ႕။

ဆက္ၾကဦးစုိ႔… ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲဆိုတာေပါ့။ အထက္မွာေျပာထားျပီးသား လွ်ပ္စီးေၾကာင္း Current ျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေလးေတြဆိုတာေလ.. (၁) က လွ်ပ္စစ္တြန္းအား (EMF) ရွိရပါမယ္တဲ့။ ဓါတ္မလိုက္ေအာင္ (၀ါ) ကိုယ္ခႏၱာကိုျဖတ္ျပီး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္မစီးေအာင္ ဆိုရင္ အဲဒီ့ လွ်ပ္စစ္တြန္းအားကို အရင္ ဖယ္ထားလိုက္ရင္ ရႏိုင္တာေပါ့ေနာ… ခလုပ္ပိတ္ျပီးမွ ကိုင္တြယ္ဖို႕ ျပဳျပင္ဖို႔ သတိထားလိုက္ေလ။ မီးခလုပ္ (Switch) က ဓါတ္လိုက္ႏိုင္တဲ့ၾကိဳး (၀ါ) အပူၾကိဳးကိုပဲ ျဖတ္ထားဖို႔ (တနည္း) စံနစ္တက် မွန္မွန္ကန္ကန္ တပ္ဆင္သြယ္တန္းထားဖို႔လည္း လိုေသးတယ္ေနာ္။ ခလုပ္ပိတ္ ( Switch OFF ) ထားေတာ႕ လ်ပ္စစ္တြန္းအားမရွိေတာ႕လို႕ လ်ပ္စစ္စီးဆင္းျခင္းမျဖစ္ႏုိင္၊ ဓါတ္မလိုက္ေတာ႕ဖူးေပါ႕။

လွ်ပ္စစ္စီးဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ (၂) ျဖစ္တဲ့ ပတ္လမ္းျပည့္ (Closed Circuit) ျဖစ္ျခင္းဆိုတာေလးကို ၾကည့္ရေအာင္။ ဓါတ္လိုက္မႈ ဥပမာေပးထားခဲ့တဲ့ လက္ညွိဳးက၀င္ လက္ခလယ္ကစီးထြက္ဆိုတာေလးကို မွတ္မိတယ္ဟုတ္? အခုဒီမွာ အေသးစိပ္ခ်ဲ႕ေရးမွာမို႔ ခ်န္ထားခဲ့ေသးတာက ေျမဓါတ္လြတ္ေအာင္ေနရန္လိုအပ္မႈပါ။ ေျမၾကီးေပၚမွာ ဖိနပ္မပါပဲရပ္ျပီး ပလပ္ေပါက္ထဲ လက္ညွိဳး၊ လက္ခလယ္ ထည့္ၾကည့္လိုက္ရင္ လက္ညွိဳးက၀င္တဲ့ လွ်ပ္စီးေၾကာင္းက လက္ခလယ္က ျပန္ထြက္သြားရံုတင္မကပဲ ေျခေထာက္ကပါ ျပန္ထြက္သြားႏိုင္ေသးတယ္ေလ။ေသသြားႏိုင္တယ္ခင္ဗ်။

ေျမဓါတ္ကင္းလြတ္ေနေအာင္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္မစီးႏိုင္တဲ့ လွ်ပ္ကာပစၥည္းျဖစ္တဲ့ ပလပ္စတစ္ခံုေပၚမွာထုိင္ ေျခေထာက္ကို ေျမၾကီးနဲ႔ မထိေအာင္ မ တင္ထားျပီး လက္ညွိဳးတစ္ေခ်ာင္းတည္းနဲ႔ အနီၾကိဳး (၀ါ) အပူၾကိဳးကို ထိၾကည့္လိုက္ရင္ ………………… ဘာမွမျဖစ္ႏိုင္ဘူးဗ်။ ပလပ္ေပါက္မွာေရာက္ေနတဲ့ အပူၾကိဳး (၀ါ) ဓါတ္လိုက္ႏိုင္တဲ့ လွ်ပ္စစ္က လက္ညွိဳးကတဆင့္ ကိုယ္ခႏၱာအထိ ေရာက္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ စီးဆင္းမႈ Current မျဖစ္ႏိုင္လို႔ပါ။လ်ပ္စစ္ဓါတ္ဟာ ခႏၱာကိုယ္ အထိေရာက္ေနေပမယ္႕ဆက္လက္စီးဆင္းသြားဘို႕ေနရာရွာမေတြ႕ေတာ႔ဘူးေလ၊ ေျမဓါတ္နဲ႕ကင္းလြတ္ေနတာကိုး။ အဲဒီ့အခ်ိန္ အဲဒီ့ပလပ္ေပါက္ထဲ လက္ထည့္ထားသူရဲ႕ ကိုယ္ခႏၱာကို Tester နဲ႔ ေထာက္ၾကည့္ရင္ မီးလင္းေနတာကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ေဘးကတစ္ေယာက္ေယာက္က ေျမႀကီးေပၚကေနရပ္ရင္း အဲဒီ့ပလပ္ေပါက္ထဲ လက္ထည့္ထားသူရဲ႕ ကိုယ္ခႏၱာကို သြားထိမိရင္ ၂ေယာက္စလံုးဓါတ္လိုက္ခံၾကရမွာပါ။ပတ္လမ္းျပည္႕ ျဖစ္သြားတာကိုး၊ လ်ပ္စစ္စီးၿပီေပါ႕ဗ်ာ။

ေက်ာင္းမွာလက္ေတြ႕လုပ္ၾကတုန္းက တစ္ေယာက္က သစ္သားခံုေပၚတက္ရပ္ျပီး အပူၾကိဳး( ၀ါ ) Phase ၾကိဳးကို ကိုင္ထားတုန္း တျခားလူေတြက Tester ေတြနဲ႔ ၀ိုင္းေထာက္ၾကည့္ၾကတာေလ၊ ႏွာေခါင္းကို ေထာက္တဲ့သူက “ႏွာေခါင္းမီးေတာက္တဲ့သူေတြ႕ျပီေဟ့ ”လို႔ ေအာ္ေလ့ရွိတဲ့ လက္ေတြ႕သရုပ္ျပေလးေတြကို လြမ္းမိပါ့။

ပတ္လမ္းမျပည့္ရင္/ Closed Circuit မျဖစ္ရင္ လွ်ပ္စစ္မစီးႏုိင္ဘူးဆိုတာ သိျပီေပါ့ေနာ္။

ဓါတ္လိုက္ႏိုင္တဲ႔အႏၱရာယ္ ရွိ မရွိ ကို မိမိကိုင္တြယ္အလုပ္လုပ္မယ္႔ လ်ပ္စစ္ပစၥည္းရဲ႕ ကိုယ္ထည္ကို လက္ျပန္

( လက္ဖမိုးနဲ႕ ) ထိခတ္ၾကည္႕ျခင္းျဖင္႔လည္း စမ္းသတ္ သိရွိႏိုင္ပါေသးတယ္၊ လက္ဖ၀ါးနဲ႔ေတာ႕ သြားမကိုင္ပါနဲ႕ေနာ္-မေတာ္ ဓါတ္အားရွိေနလို႕ ဓါတ္လိုက္ခဲ႔ရင္ အေၾကာေတြရဲ႕တည္ေဆာက္ထားပံုအရ ဆုတ္ကိုင္လိုက္သလိုျဖစ္သြားၿပီး လ်ပ္စစ္ျဖတ္စီးခ်ိန္ ပိုၾကာသြားမွာမို႕လို႕ပါ။ “ဓါတ္ႀကိဳးႀကီးကိုင္လ်က္သားနဲ႕ေသေနတယ္”-“ ဆြဲအားနဲ႔ေတြ႕သြားလို႕ ေသသြားတာ၊ တြန္းကန္အားနဲ႕ေတြ႕ရင္မေသဘူး” ဆိုတာေလးေတြ ရပ္ကြက္ထဲမွာ ၾကားဖူးၾကတယ္ဟုတ္? ႀကံဳတံုးေလး က်ေနာ္သိတာေလး ေျပာပါရေစ။ ဓါတ္လိုက္တာမွာ တြန္းကန္အား နဲ႔ ဆြဲငင္အား လို႕ ၂ မ်ိဳးမရွိပါ၊ လ်ပ္စစ္ဓါတ္ ျဖတ္သန္းစီးဆင္းျခင္းသာ ရွိေၾကာင္းပါ ခင္ဗ်။ လက္ဖမိုးနဲ႕ထိၾကည္႕လိုက္ခ်ိန္ ဓါတ္အားရွိေနခဲ႕ရင္ လ်ပ္စစ္ဓါတ္ ျဖတ္စီးတာနဲ႕တၿပိဳင္နက္ အေၾကာေတြရဲ႔တုန္႕ျပန္မႈ အရ ေ၀းရာကိုတြန္းလႊတ္လိုက္သလို ျဖစ္သြားလို႕ အႏၱရာယ္ေလ်ာ႕နည္းသြားေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဓါတ္လိုက္ေသဆံုးမႈေတြရဲ႕ အမ်ားစုက ဓါတ္အားရွိတဲ့ၾကိဳးနဲ႔ ေျမဓါတ္အၾကား လူေရာက္သြားလို႔ လွ်ပ္စစ္ျဖတ္စီးျပီး ေသဆံုးရတာျဖစ္ပါတယ္။ EPC ကပို႔ေပးေနတဲ့ အနီနဲ႔ အနက္အၾကား (၀ါ) အပူၾကိဳးနဲ႔ အေအးၾကိဳးအၾကား ျဖစ္ပြားတာ နည္းပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေျမဓါတ္ဆိုတာက ေနရာတကာမွာရွိေနလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကမ္းခင္းမွာရွိတယ္၊ နံရံမွာရွိတယ္။မ်က္ႏွာက်က္မွာရွိတယ္။ စိုစြတ္တဲ့ေနရာေတြဆို လွ်ပ္စစ္ခုခံမႈ ပိုနည္းလို႔ ဓါတ္လိုက္မႈျဖစ္ရင္ လွ်ပ္စီးေၾကာင္းပိုစီးနိုင္တာမို႔ အႏၱရာယ္ပိုၾကီးတာေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဓါတ္လိုက္မႈမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ရာမွာ ေျမဓါတ္မွ ကင္းလြတ္ေနပါေစဆိုတဲ့ အခ်က္ေလးတစ္ခုကို လိုက္နာသတိျပဳေစခ်င္တာပါ။ အိမ္ရွင္မေတြ ၾကံဳရေလ့ရွိတဲ့ အမ်ားဆံုး ဓါတ္လိုက္မႈက ဘယ္ေနရာမွာလဲ? ေ၀က်ေနတဲ့ ထမင္းအိုးအဖံုးကို လွပ္လိုက္ရတဲ့ လွ်ပ္စစ္မီးဖိုေနရာမွာဟုတ္?… ေျမၾကီး/ သံမံတလင္းေပၚမွာ ရပ္တာမျဖစ္ရေအာင္ သစ္သားခံုေလး ၂ လက္မ အျမင့္ေလာက္ေလးလုပ္ထားျပီး အဲဒီ့ေပၚမွာ ရပ္ျပီးခ်က္ရင္ အႏၱရာယ္ပိုကင္းသြားမွာေပါ့ဗ်ာ။ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္မစီးႏိုင္တဲ့ ရာဘာျပားေလးေတြ ခင္းထားရင္ျဖစ္ေစ၊ မီးဖိုထဲမွာ ရာဘာဖိနပ္ထူထူ စီးတဲ့အက်င့္လုပ္ထားရင္ျဖစ္ေစ၊ မီးဖိုေခ်ာင္သံုးလက္အိတ္စြပ္တဲ့ အက်င့္လုပ္ထားရင္ျဖစ္ေစ ဓါတ္လိုက္မႈ အႏၱရာယ္က ကင္းေ၀းေစႏိုင္မွာပါ။

လွ်ပ္စစ္သံုးပစၥည္းေတြရဲ႕ အတြင္းပိုင္းခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ မီးပူ၊ ေရခဲေသတၱာ၊ အ၀တ္ေလွ်ာ္စက္ စတာေတြရဲ႕ သတၳဳကိုယ္ထည္ကို ဓါတ္အားေရာက္ေနျပီး အႏၱရာယ္ျပဳတာမ်ိဳးကိုေတာ့ အဲဒီ့ သတၳဳပစၥည္းေတြမွာ ေျမဓါတ္ခ်ၾကိဳး (Earth Wire) စံနစ္တက် တပ္ဆင္ေပးထားျခင္းနဲ႕ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ပစၥည္းခ်ိဳ႕ယြင္းလို႔ သတၳဳကိုယ္ထည္ကို ဓါတ္အားေရာက္သြားတာနဲ႔ တျပိဳင္နက္ ေျမၾကီးထဲ လွ်ပ္စစ္စီး၀င္ျပီး ျဖဴးစ္  (Fuse ) ျပတ္တာ၊ Circuit Breaker ျပဳတ္က်တာ ျဖစ္သြားမွာမို႔ပါ။ ေျပာသာေျပာရတာ နံရံေတြမွာ 2 pin Socket ေတြသံုးေနတဲ႕၊ တစ္အိမ္လံုးကို Earth Wire ျဖန္႔က်က္ထားျခင္းအေလ့ မရွိေသးတဲ့ က်ေနာ္တို႔ ယေန႔ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနနဲ႔ေတာ့ အလွမ္းေ၀းေနဆဲလို႔ျမင္ပါတယ္။ အႏၱရာယ္ရွိမွန္း ဓါတ္လိုက္တတ္မွန္းသိသိၾကီးနဲ႔ လုပ္ေနၾကတာ/လုပ္ေနရတာေတြ၊ “မီးပူကိုယ္ထည္က ဓါတ္လိုက္ေနတာေလးမ်ား ပလပ္ေခါင္းေျပာင္းျပန္လွည့္ထိုးလိုက္ရင္ ျပီးေနတာပဲ” ဆိုတဲ့ “ဒါေလးမ်ား” စိတ္ဓါတ္ေတြ နဲ႔ေတာ့ ဓါတ္လိုက္ေသဆံုးမႈဆိုတာေတြ ႀကံဳေနရဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပတ္က်ေနတဲ့ ဓါတ္ၾကိဳးကတဆင့္ ဓါတ္လိုက္လို႔ေသဆံုးရတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ A.G.T.I (E.P) တစ္ေယာက္ G.T.I ေက်ာင္းဆရာတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ လံုး၀လက္မခံႏိုင္ပါဘူး။ လံုး၀မျဖစ္သင့္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြပါ။ ဓါတ္တိုင္ေပၚကို ဓါတ္ၾကိဳးေတြတင္ သြယ္တန္းကတည္းက အဲဒီ့ၾကိဳးေတြ ျပတ္က်ႏိုင္တဲ့အေျခအေန၊ သစ္ကိုင္းက်ိဳးက်တာ၊ သစ္ပင္လဲတာ၊ ေလျပင္းတုိက္တာ စတဲ့ ပါတ္၀န္းက်င္အေျခအေနေၾကာင့္ ဓါတ္တိုင္လဲက်ႏိုင္တဲ့ သဘာ၀ေတြကို သိထားျပီးသားပါ။ ဓါတ္ၾကိဳးျပတ္မက်ေအာင္၊ ဓါတ္တိုင္မလဲေအာင္ ဘယ္လိုမွရာႏႈန္းျပည့္ အာမခံႏိုင္တာမဟုတ္လို႔ ၾကိဳးျပတ္က်ခဲ့ရင္၊ ဓါတ္တိုင္လဲခဲ့ရင္ဆိုတဲ့ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ထားေပးရမွာပါ။

ျပတ္က်ေနတဲ့ ဓါတ္ၾကိဳးကေန အႏၱရာယ္မေပးႏိုင္ေအာင္လို႔ ဓါတ္တိုင္ေပၚမွာ သြယ္ထားတဲ့ ဓါတ္ၾကိဳးေတြရဲ႕ ေဘး(သို႔) ေအာက္မွာ ေျမဓါတ္ခ်ထားတဲ့ ကြင္း/တန္း (Earth Ring (or) Earth Bar) ေတြ ဓါတ္တိုင္တိုင္းမွာ တပ္ဆင္ထားေပးရမွာပါ။ ထရန္စေဖၚမာကေန ဓါတ္တိုင္ကိုေရာက္သြားအျပီး ဓါတ္တိုင္ရ႕ဲအထြက္ဘက္ (ေနာက္တစ္တိုင္ကို သြားတဲ့ဘက္) တဖက္တည္းမွာပဲ သတ္မွတ္စံခ်ိန္စံညႊန္းအတိုင္း စံနစ္တက် တပ္ဆင္ေပးထားရမွာပါ။ ၾကိဳးျပတ္က်တာနဲ႔ တျပိဳင္နက္ အဲဒီ့ေျမဓါတ္ခ်ထားတဲ့ (Earth Ring (or) Earth Bar) နဲ႔ထိျပီး ထရန္စေဖၚမာ အထြက္မွာ တပ္ထားရမယ့္ Circuit Breaker ျပဳတ္က် (၀ါ) ျဖဴးစ္ (Fuse) ျပတ္သြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဓါတ္တိုင္ကေန အိမ္ကိုသြယ္ယူတဲ့  ဆားဗစ္ (service ) ၾကိဳး ျပတ္မက်ဖို႔ကိုေတာ့ အဲဒီ့၀ါယာၾကိဳးကို ထမ္းထားရတဲ့ ၀န္ထမ္းၾကိဳး (Bearer Wire) ကို လိုအပ္တဲ့ ဆိုဒ္ထက္ မေသးတဲ့ သြပ္ရည္သုတ္ သံၾကိဳး (Galvanized Iron) GI ၾကိဳး သံုးသင့္ပါတယ္။ ဆားဗစ္ၾကိဳးရွည္လြန္းရင္ ၾကားခံေဒါက္တိုင္ေတြ ထည့္ေပးရပါမယ္။ဓါတ္တိုင္ေပၚက ဆားဗစ္ႀကိဳး အစမွာ Aerial Fuse တတ္ဆင္ထားသင္႕ပါတယ္( တတ္မထားတာေတြ ေတြ႕ေနရလို႕ပါဗ်ိဳ႕ )။ လုပ္ရေကာင္းမွန္းမသိတာရယ္၊ သိေပမယ့္ တကယ္လိုုက္မလုပ္ပဲ “အျဖစ္” သြယ္တန္းတပ္ဆင္ေနလို႔ကေတာ့ ခ်ိဳ႕ယြင္းပ်က္စီးတဲ႕အခါ အကာအကြယ္မရေတာ႕ဘဲ အသက္ အႏၱရာယ္နဲ႔ ၾကံဳရမွာပါ။

ျမင္ေနမိတဲ့တစ္ခ်က္ကေတာ့ ရွိျပီးသား အစဥ္အလာေကာင္းေတြကို ထိန္သိမ္းဖို႔အားနည္းေနတာ၊ ရွိျပီးသား လွ်ပ္စစ္ဥပေဒလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို လိုက္နာက်င့္သံုးမႈအားနည္းေနတာ၊ “ေရဘူးေပါက္တာ မလိုခ်င္ဘူး၊ ေရပါတာပဲ လိုခ်င္တယ္” ဆိုတဲ့ကာလကတည္းက အက်င့္ပါလာခဲ႕တဲ့အတိုင္း ဘူးေပါက္ၾကီးနဲ႔ေရခပ္ေနဆဲျဖစ္ေနတာပါပဲ။

ကဲ.. ကဲ….. ဂဇက္ရြာၾကီး စည္ပင္၀ေျပာပါေစ။ ဂဇက္ရြာသူရြာသားအေပါင္းနဲ႔ ဖတ္ရႈသူအေပါင္းလည္း လွ်ပ္စစ္ဓါတ္လိုက္ျခင္းအႏၱရာယ္မွ ကင္းေ၀းႏိုင္ၾကပါေစ။

 

With respect,

Swal Taw Ywet.

 

About Swal Taw Ywet

has written 64 post in this Website..

The motto of world best British soldiers SAS is " Who dare win ", so dare to face. Try your best for our mother land. OK? CJ # 1102012