အျမင့္ကိုမတက္ ေျမကိုသက္လို႕ ပြင့္ပါတဲ့ ေျမကပ္သစ္ခြ

 

သစ္ခြပန္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ေတြ႕ဖူးၾကပါလိမ့္မယ္

ဦးမာဃလဲ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ေတြ႕ဖူးပါတယ္။

အားလံုးနီးပါးဟာ သစ္ပင္တစ္ပင္ပင္ ဒါမွမဟုတ္ ေလထဲမွာ တြဲေလာင္းဆြဲၿပီး ပြင့္ၾကတာပါ။

သစ္ခြပန္း ဆိုတာနဲ႕ သစ္ပင္ေပၚမွာ ကပ္ၿပီးေပါက္ေနတဲ့ သစ္ခြပန္းကိုပဲ ေျပးျမင္တတ္ၾကတာပါ။

ဒါေပမယ့္ ရွားရွားပါးပါး အျမင့္ကိုမတက္ပဲနဲ႕ ေျမမွာကပ္ၿပီး ပြင့္တဲ့ သစ္ခြပန္းတစ္မ်ိဳး ရွိသဗ်

ဟိုတစ္ရက္ကမွ စာအုပ္ပံု ေမႊရင္းနဲ႕ Readers Digest က ထုတ္တဲ့ Facts and Fallacies – Stories of the Strange and Unusual ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို သြားေတြ႕တယ္

ဒါနဲ႕ ဟိုလွန္ဒီလွန္လုပ္ရင္း ဒီပန္းကို သြားေတြ႕တာပါ။

ေျမကပ္သစ္ခြ

ေျမကပ္သစ္ခြ

စိတ္ဝင္စားတာနဲ႕ပဲ google မွာ ေမႊလိုက္ေတာ့ သူ႕အေၾကာင္း နည္းနည္း ထြက္လာတယ္။

အခု ပို႕စ္မွာက သူ႕အေၾကာင္းကို ေျပာမွာပါ။

သူမ်ားေတြေတာ့ ဘယ္လိုေခၚတယ္မသိ ဦးမာဃကေတာ့ ေျမကပ္သစ္ခြလို႕ နာမည္ေပးလိုက္တယ္။

သိပၸံအမည္က Rhizanthella gardneri  ပါတဲ့

ဒါေပမယ့္ Rhizanthella slateri  လို႕လဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္မွာ ေတြ႕ရွိခဲ့တာပါ။

အမ်ားေခၚၾကတာကေတာ့ Eastern Underground Orchid လို႕ ေခၚပါတယ္တဲ့

 

သစ္ခြေတာ့ သစ္ခြပါပဲဗ်ာ

သစ္ခြေတာ့ သစ္ခြပါပဲဗ်ာ

ေပါက္ေရာက္ရာေဒသ

သူ႕ကို ကမၻာေပၚမွာ မ်ားမ်ားစားစား မေတြ႕ရပါဘူး

ၾသစေတးလ် တစ္ႏိုင္ငံထဲမွာပဲ ေတြ႕ရပါတယ္။ (အဘေဖာတို႕ သိမလားေတာ့ မေျပာတတ္)

အဲဒီႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ပိုင္းမွာပဲ ေတြ႕ရွိရတာပါ။

ေနရာေဒသ အတိအက်ကို ေတာ့ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားျခင္း မရွိေသးပါဘူး

ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ဒီပန္းဟာ အခုအခ်ိန္အထိ အပြင့္ငါးရာျပည့္ေအာင္ မေတြ႕ေသးပါဘူး

ဒါေၾကာင့္ သူ႕ကို မ်ိဳးသုန္းေပ်ာက္ကြယ္ဖို႕ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ အမ်ိဳးအစားမွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။

ဒီပန္းဟာ မပြင့္မီ ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ ေျမေအာက္မွာပဲ သူ႕ရဲ႕ ဘဝသက္တမ္းကို ကုန္ဆံုးတာျဖစ္လို႕ ရွာေဖြရ ခက္ခဲပါတယ္။

ဒါေလးကလဲ တစ္မ်ိဳး လွတာပဲဗ်

ဒါေလးကလဲ တစ္မ်ိဳး လွတာပဲဗ်

 

ပံုပန္းသဏၰာန္

ပင္စည္ဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္အျဖဴေရာင္ရွိၿပီးေတာ့ အရြက္ေတြ မပါရွိပါဘူး။

ေျမေအာက္ပင္စည္ဟာ အမ်ားအားျဖင့္ ၁၅စင္တီမီတာခန္႔ ရွည္ၿပီးေတာ့ အခ်င္းက ၁၅ စင္တီမီတာခန္႕ရွိပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ ပြင့္ခံရြက္(bracts) ေတြကပဲ ဒီပင္စည္ကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

အပြင့္ဟာ တစ္ခ်ိန္လံုး ေျမေအာက္မွာပဲ ႀကီးထြားၿပီးေတာ့ ပြင့္တဲအခ်ိန္ကိုေရာက္မွ ေျမေပၚကို တိုးထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕မွာ အျမစ္ရွိပါဘူး အျမစ္ေယာင္(rhizome) သာ ရွိပါတယ္။

အပြင့္ရဲ႕ အထဲမွာ ခရမ္းေရာင္ ပန္းပြင့္ေလးေတြ ၂၅ ပြင့္ကေန ၃၅ ပြင့္ခန္႕အထိ ပါရွိတတ္ပါတယ္။

အတြင္းက ပန္းပြင့္ငယ္ေလးေတြ

အတြင္းက ပန္းပြင့္ငယ္ေလးေတြ

 

ပန္းပြင့္ကာလ

ဒီအပင္ေတြဟာ ေအာက္တိုဘာနဲ႕ ႏိုဝင္ဘာလေတြမွာ ပန္းပြင့္တတ္ပါတယ္။ (wiki ကေတာ့ ေမနဲ႕ဇြန္ လေတြမွာပြင့္တယ္လို႔ ေရးထားတယ္)

ပန္းပြင့္မွသာ ေျမေပၚကို တိုးထြက္လာတာမို႕ က်န္တဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ ရွာရခက္တာပါ။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပန္းပြင့္စ အဖူးဘဝမွာလဲ ေျမေပၚကို မထြက္ေသးဘဲနဲ႕ ေျမသားကသာ အေပၚကို အနည္းငယ္ တိုးထြက္လာတာပါ။

ပန္းပြင့္ခ်ိန္မွာသာ ေျမေပၚကို တိုးထြက္လာတာပါ

ပန္းပြင့္ခ်ိန္မွာသာ ေျမေပၚကို တိုးထြက္လာတာပါ

ဒါေၾကာင့္မို႕ ေျမေအာက္မွာ ဒီပန္းပြင့္ ရွိေနသလား မရွိဘူးလားဆိုတာကို ရွာဖို႕ခက္ခဲသလို ရွိေနမွန္းမသိဘဲနဲ႕ နင္းေျခခံရၿပီး ပ်က္စီးသြားၾကတတ္ပါေသးတယ္။

ဒီအခ်က္ေတြကပဲ ဒီပန္းကို ရွားပါးစာရင္းကို ပို႕ေပးလိုက္တာပါ။

အပင္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ‘အလင္းမွီစု အစာဖြဲ႕စည္းျခင္း’ (photosynthesis) နဲ႕ အစာခ်က္ၾကေပမယ့္ ဒီအပင္ကေတာ့ မႈိ(fungi) တစ္မ်ိဳးနဲ႕ ေပါင္းၿပီးေတာ့ ‘သမမွ်တ ဆက္ႏြယ္မႈ’ (mutualistic relationship) နဲ႔ အစာခ်က္လုပ္ပါတယ္။

(မႈိ က သစ္ခြပင္ အစာခ်က္ဖို႕ လိုတဲ့ အာဟာရေတြနဲ႕ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္(CO2 ) ကိုွေပးပါတယ္။ သစ္ခြပင္ကေတာ့ မႈိအတြက္လိုအပ္တဲ့ အစာအာဟာရေတြကို ခ်က္လုပ္ေပးၿပီးေတာ့ ျပန္ေပးပါတယ္။ အဲဒါ ‘သမမွ်တ ဆက္ႏြယ္မႈ’ လို႕ ေခၚတယ္။)

ဒါကလဲ ဒီပန္းရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ေပါ့ေလ။

ဒီေလာက္ဆုိရင္ ဒီပန္းအေၾကာင္းကို နည္းနည္းေတာ့ သိသြားၾကၿပီလို႕ထင္ပါတယ္။

ဒီထက္မက အေသးစိတ္ ေျပာျပခ်င္ေပမယ့္ ဦးမာဃ ရဲ႕ တတ္သမွ် မွတ္သမွ် ဘာသာျပန္စြမ္းရည္ ကုန္သြားတာမို႕ ဖတ္ဖို႕ ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြကိုပဲ ညႊန္းေပးလုိက္ပါမယ္။

ဒီပို႕စ္ေရးဖို႕ အခ်က္အလက္ေတြ ပံုေတြကို ဒီဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြကေန ယူပါတယ္။

 

http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=11768

http://earthsky.org/earth/the-odd-life-of-an-underground-orchid

http://en.wikipedia.org/wiki/Rhizanthella_gardneri

 

ဖတ္ေပးသူအားလံုးကို ေက်းဇူးပါ။

P.S  ဒီေန႕က ဟို မားကတ္တင္းဆရာေတြ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ခ်စ္သူမ်ားေန႕ဆိုေတာ့ကာ

ဦးမာဃလဲ ရြာသူားေတြအတြက္ ေခ်ာ့ကလက္မွာထားပါတယ္။

အားရပါးရ စားၾကပါဗ်ာ ေရာ့

အေဝမတည့္ၾကရင္လဲ ေကာက္သာ ထုၾကေပေတာ့ဗ်ာ

ေလးစားစြာျဖင့္

ဦးမာဃ (ေခတၱ လူ႕ျပည္)

 

 

About Mr. MarGa

Mr. MarGa has written 85 post in this Website..

နတ္ျပည္သမၼတ အဂၢမဟာ သေရစည္သူ အဂၢမဟာ သီရိသုဓမၼ ေနမ်ိဳးဗလေက်ာ္သူ ဝဏၰေက်ာ္ထင္ သီရိပ်ံခ်ီ အလကၤာေက်ာ္စြာ သီဟသူရ ေအာင္ဆန္းသူရိယ ဦးမာဃ CJ # 9292010